Το καλοκαίρι του 2026 ολοκληρώθηκε με σαφώς βελτιωμένη εικόνα για τις τιμές στα σουπερμάρκετ. Η αποκλιμάκωση που είχε αρχίσει να διαφαίνεται από το τέλος του Α΄ εξαμήνου συνεχίστηκε και, για πρώτη φορά την τελευταία 2ετία, οι τιμές πέρασαν σε οριακά αρνητικό πρόσημο.

Σύμφωνα με τον δείκτη εξέλιξης τιμών αλυσίδων σουπερμάρκετ του ΙΕΛΚΑ, τον Ιούλιο καταγράφηκε μείωση -0,47% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 και τον Αύγουστο -0,15%. Συνολικά, το καλοκαιρινό τρίμηνο Ιουνίου-Αυγούστου έκλεισε με οριακή μείωση -0,08%.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία αν συγκριθεί με την αρχή του έτους. Στο Α΄ εξάμηνο του 2026 οι τιμές στα σουπερμάρκετ αυξάνονταν κατά 1,7%, όμως ήδη τον Ιούνιο η ετήσια μεταβολή είχε περιοριστεί στο 0,4%. Τα στοιχεία του καλοκαιριού επιβεβαιώνουν επομένως ότι δεν επρόκειτο για μία συγκυριακή μηνιαία μεταβολή, αλλά για μία ευρύτερη τάση αποκλιμάκωσης, καθώς και οι επιμέρους κατηγορίες παρουσιάζουν ιδιαίτερα ήπιες μεταβολές. Πρακτικά, οι καλές καιρικές συνθήκες των τελευταίων μηνών αντισταθμίζουν-ακυρώνουν τα όποια αυξημένα κόστη της ίδια περιόδου (καύσιμα, ενέργεια, μισθοί).

Η εικόνα είναι θετική και σε σύγκριση με την ευρωπαϊκή αγορά. Η Ελλάδα είχε κινηθεί στο Α΄ εξάμηνο πολύ κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς την εξέλιξη των τιμών των τροφίμων, ενώ μέσα στο καλοκαίρι η αποκλιμάκωση στο οργανωμένο λιανεμπόριο έγινε εντονότερη. Ενώ στην Ευρωζώνη οι τιμές τροφίμων εξακολουθούν να καταγράφουν θετικό ετήσιο ρυθμό μεταβολής, στα ελληνικά σουπερμάρκετ ο αντίστοιχος δείκτης πέρασε σε αρνητικό έδαφος τον Ιούλιο και παρέμεινε εκεί και τον Αύγουστο.

Ασφαλώς, η σταθεροποίηση δεν σημαίνει ότι αναιρούνται οι αυξήσεις των προηγούμενων ετών. Το επίπεδο των τιμών παραμένει υψηλό σε σχέση με τα εισοδήματα και η αίσθηση της ακρίβειας εύλογα εξακολουθεί να απασχολεί τους καταναλωτές. Άλλο όμως είναι το επίπεδο των τιμών και άλλο η τάση τους.

Και ως προς την τάση, το καλοκαίρι του 2026 δίνει ένα συγκρατημένα θετικό μήνυμα: η περίοδος των έντονων ανατιμήσεων στα σουπερμάρκετ φαίνεται να έχει δώσει τη θέση της σε μία περίοδο σταθεροποίησης, με τις τιμές να εισέρχονται στο φθινόπωρο από σαφώς καλύτερη αφετηρία. Μία τέτοια σταθερή εικόνα δημιουργεί πλέον περισσότερο χώρο τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για την Πολιτεία να σχεδιάσουν τη διαχείριση του κόστους του 2027, αντί να καλούνται διαρκώς να αντιμετωπίζουν νέες πληθωριστικές εξάρσεις.

Η πρόσφατη εθελοντική πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ αποτελεί συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης, προμηθευτών και αλυσίδων λιανεμπορίου, με στόχο τη συγκράτηση του κόστους βασικών αγαθών. Προβλέπει μειώσεις τιμών σε μεγάλο αριθμό κωδικών προϊόντων, με συμμετοχή τόσο επώνυμων όσο και προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας.

Το μέτρο αναμένεται να προσφέρει άμεση ανακούφιση στα νοικοκυριά, ιδιαίτερα σε οικογένειες με υψηλές δαπάνες τροφίμων. Παράλληλα, μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ αλυσίδων και προμηθευτών και να συγκρατήσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Ωστόσο, η συνολική επίδραση στον οικογενειακό προϋπολογισμό θα εξαρτηθεί από το μερίδιο των προϊόντων που συμμετέχουν και από το αν οι μειώσεις διατηρηθούν. Για ουσιαστικότερη αποκλιμάκωση απαιτούνται παράλληλα μέτρα για το κόστος παραγωγής, ουσιαστικό έλεγχο στις επιμέρους αλυσίδες εφοδιασμού και βεβαίως συγκράτηση των τιμών ενέργειας.

*Γιώργος Δουκίδης, Επιστημονικός Σύμβουλος ΙΕΛΚΑ και Λευτέρης Κιοσσές, Γενικός Διευθυντής ΙΕΛΚΑ

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Τιμές στα Σουπερμάρκετ: Το καλοκαίρι του 2026 δείχνει αποκλιμάκωση… Του Γεώργιου Ι. Δουκίδη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Οι διαπιστώσεις αυτές αποτυπώνονται στην τελευταία έρευνα του ΙΕΛΚΑ σε σχέση με την καταναλωτική και αγοραστική συμπεριφορά, που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρούαριο, ενδεικτικές των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά για να καλύψουν βασικές ανάγκες διαβίωσης.

Σε γενικές γραμμές καταγράφεται μια σταθερότητα σε σχέση με τους βασικούς παράγοντες της αγοραστικής συμπεριφοράς. Συγκεκριμένα καταγράφονται 3,2 επισκέψεις κατά μέσο όρο σε καταστήματα σουπερμάρκετ, ελαφρώς αυξημένες σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αλλά σε γενικές γραμμές σταθερά σε σχέση με τις προηγούμενες μετρήσεις.

Πρόκειται για 13 επισκέψεις ανά μήνα. Αντίστοιχα αυτές οι επισκέψεις πραγματοποιούνται σε περίπου 2,2 κατά μέσο διαφορετικές αλυσίδες σουπερμάρκετ, δείχνοντας και τις πολυκαναλικές τάσεις που καταγράφονται.

Αξιοσημείωτο είναι ότι παρά τις όποιες ανατιμήσεις, οι καταναλωτές δήλωσαν μικρότερο ποσό εβδομαδιαίο αγορών, το οποίο ενδεχομένως να έχει να κάνει είτε με την πραγματοποίηση μικρότερων «καλαθιών» αγορών, είτε με τη διάθεση χρημάτων σε άλλα αγαθά ή υπηρεσίες.

Σε σχέση με τα άλλα σημεία πώλησης, το αρτοπωλείο φούρνος καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό ετήσιων επισκέψεων με 10, ακολουθεί το καφέ με 6, το μίνι μάρκετ/περίπτερο με 5,5 και μετά τα εξειδικευμένα σημεία πώλησης με περίπου 4 επισκέψεις ανά μήνα.

Αποτυπώνεται επίσης, μία διαφοροποίηση της τάσης του κοινού σε σχέση με το προηγούμενο έτος όσον αφορά τα κριτήρια επιλογής τροφίμων. Η χρηματική δαπάνη παραμένει το βασικό κριτήριο με 48%, αλλά με σημαντική μείωση σε σχέση με το 2024 που το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 58%.

Παράλληλα η ποιότητα είναι το κύριο κριτήριο για το 30% των καταναλωτών, με αυξητική τάση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Άρα τον τελευταίο χρόνο καταγράφεται σταδιακή αποκλιμάκωση στη σημασία που δίνουν οι καταναλωτές στην τιμή των προϊόντων σε σχέση με το 2024, με την «ψαλίδα» ανάμεσα σε σχέση με την ποιότητα κριτήρια να μειώνεται. Σημειώνεται βέβαια ότι τα κριτήρια απέχουν σημαντικά μεταξύ τους σε σχέση με παλαιότερες μετρήσεις, οπότε και ήταν πρακτικά ισοδύναμα.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι καταναλωτές σταθερά την τελευταία διετία δηλώνουν ότι προτιμούν χαμηλές τιμές παρά προσφορές. Ενώ από το 2017 έως το 2022, πρακτικά η πλειοψηφία των καταναλωτών δήλωνε ότι προτιμά προσφορές παρά χαμηλές τιμές (υπήρχε και ένα σημαντικό αδιάφορο ποσοστό), από το 2023 και μετά αυτό έχει αλλάξει μα την πλειοψηφία πλέον των καταναλωτών να μην προτιμάει προσφορές, και μόλις 19% να απαντά θετικά.

Παράλληλα όμως, παραμένει πλειοψηφικό το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι κυνηγάει ενεργά τις προσφορές στο σουπερμάρκετ. Συγκεκριμένα καταγράφηκε ένα ποσοστό 58% στην τελευταία μέτρηση, σχετικά αμετάβλητο την τελευταία 5ετία. Πρακτικά δηλαδή οι καταναλωτές αξιοποιούν τις προωθητικές ενέργειες στις αγορές τους στο σουπερμάρκετ, αλλά θα προτιμούσαν αντί για τις εκπτώσεις αυτές πιο χαμηλές τιμές.

Συνοψίζοντας, οι συντάκτες της έρευνας του ΙΕΛΚΑ διαπιστώνουν ότι οι τάσεις στην αγοραστική συμπεριφορά των καταναλωτών στα σουπερμάρκετ έχουν μεταβληθεί ελαφρώς το 2025 με μία τάση σταδιακής επιστροφής στην κανονικότητα.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Σούπερ μάρκετ: Μειώνουν τις δαπάνες για τρόφιμα οι Ελληνες – Η τιμή κυρίαρχο κριτήριο επιλογής εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η υποβολή των τιμοκαταλόγων των προμηθευτών από τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, οι τεχνικές λεπτομέρειες για το «καρτελάκι» που θα έχουν τα προϊόντα με μόνιμη μείωση τιμής κατ’ ελάχιστον 5% και μίνιμουμ για ένα εξάμηνο, καθώς και η γνωστοποίηση των τιμών των οπωροκηπευτικών από τις μεγάλες επιχειρήσεις της οργανωμένης λιανικής ήταν το αντικείμενο της χθεσινής κλειστής συνάντησης μεταξύ της ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης και προεδρείου της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας.

Οι μεγαλύτεροι λιανέμποροι της χώρας ενημερώθηκαν από τον υπουργό Ανάπτυξης Κώστα Σκρέκα και τον γενικό γραμματέα Εμπορίου Σωτήρη Αναγνωστόπουλο για την πρακτική εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων κατά της ακρίβειας, δεδομένης της επιδίωξης του ΥΠΑΝ να προωθηθεί άμεσα η νομοθέτηση των διατάξεων, ώστε σε 15 μέρες να ξεκινήσει η εφαρμογή τους.

Το «αγκάθι» των τιμοκαταλόγων

Στη δίωρη συνάντηση, η οποία έγινε σε πολύ καλό κλίμα, όπως μεταφέρουν πηγές στον ΟΤ, το θέμα που κυριάρχησε ήταν το ποιος θα κοινοποιεί τους τιμοκαταλόγους των προμηθευτών ώστε να γίνεται άμεσα και γρήγορα ο έλεγχος.

Οι λιανέμποροι ζήτησαν επίσης η διαδικασία να είναι απλή και με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αντικειμενικότητα.

Με βάση τις ανακοινώσεις του αρμόδιου υπουργού, τα σούπερ μάρκετ με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 90 εκατ. ευρώ υποχρεούνται να κοινοποιούν στο υπουργείο Ανάπτυξης τους τιμοκαταλόγους των προμηθευτών τους και τις μεταβολές αυτών, προκειμένου να εντοπίζονται αμέσως τα προϊόντα στα οποία προωθούνται αυξήσεις και να γίνεται έλεγχος για πιθανή παραβίαση του νόμου για την αισχροκέρδεια. Σύμφωνα με τον κο Σκρέκα, στους τιμοκαταλόγους θα πρέπει να  αναγράφονται οι καθαρές τιμές, δηλαδή μετά τις όποιες εκπτώσεις και μετά από πιστωτικά (παροχές).

«Καρτελάκι» ή «χρωματάκι»;

Όσον αφορά το «καρτελάκι», εάν και εφόσον πετύχει το μέτρο, οι εκπρόσωποι του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων αντιπρότειναν να μην είναι ακριβώς όπως η σήμανση για το «καλάθι του νοικοκυριού» ή για τις εποχικές προσφορές, καθώς θα υπάρξει… συνωστισμός στα ράφια.

Η βέλτιστη λύση ίσως να είναι κάποια χρωματική σήμανση, ενώ παράλληλα να υπάρχει στην είσοδο ή σε κάποιο κεντρικό σημείο του καταστήματος λεπτομερής ενημέρωση προς τους καταναλωτές για το τι αφορά το μέτρο.

Η οριστικοποίηση των τεχνικών λεπτομερειών θα γίνει μέσα στις επόμενες ημέρες και μένει να φανεί πώς αυτές θα διαμορφωθούν.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Μέτρα κατά της ακρίβειας: Τι ζητούν από το υπουργείο Ανάπτυξης τα σούπερ μάρκετ… Της Ξανθής Γούναρη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σχεδόν οι μισοί από τους υπαλλήλους πρώτης γραμμής στο λιανεμπόριο στις ΗΠΑ και τα δύο τρίτα των διευθυντών πρώτης γραμμής σκέφτονται να εγκαταλείψουν τις δουλειές τους τους επόμενους μήνες. Αν και η υψηλή κινητικότητα στο λιανεμπόριο στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού δεν είναι κάτι καινούργιο, σύμφωνα με έρευνα της McKinsey έχει αυξηθεί. Όμως το φαινόμενο της μεγάλης κινητικότητας των εργαζομένων δεν είναι μόνο αμερικανικό.  

Στην Ελλάδα, όπου μέχρι και πριν από λίγα χρόνια για την πρόσληψη στο σούπερ μάρκετ χρειαζόταν ακόμη και πολιτικό μέσο, η κινητικότητα έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία τριετία. Ας πάρουμε για παράδειγμα την περίπτωση της εταιρείας METRO, συμφερόντων της οικογένειας Παντελιάδη, για την οποία υπάρχουν στοιχεία. Η κινητικότητα των εργαζομένων από 13% που ήταν το 2020 και 17,01% το 2021, έφθασε το 2022 στο 19,63%. Μόνο πέρυσι αποχώρησαν από την εταιρεία 2.236 εργαζόμενοι -η εταιρεία προσέλαβε 2.000 άτομα-, ενώ αυτή τη στιγμή υπάρχουν 1.147 κενές θέσεις εργασίας.

«Ψάχνουμε κόσμο και δεν βρίσκουμε», είπε χθες κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο Αριστοτέλης Παντελιάδης. Ο επικεφαλής της εταιρείας METRO ανέφερε πως ο μέσος μισθός των εργαζομένων στην εταιρεία του είναι 1.100 ευρώ μικτά, οι περισσότερες θέσεις είναι πλήρους απασχόλησης -δεν υπάρχει ενδιαφέρον για 4ωρη part time εργασία- και ο εισαγωγικός μισθός, που από την 1η Αυγούστου θα είναι 820 ευρώ, είναι πάνω από τον βασικό. «Δεν λέω ότι είναι πολλά, αλλά είναι πάνω από το βασικό», σημείωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, στα τουριστικά μέρη η εταιρεία του δίνει περισσότερα χρήματα καθώς έχει να ανταγωνιστεί τους μισθούς των 1.800-2.000 ευρώ πρώτης γραμμής που προσφέρει ο τουριστικός κλάδος, ενώ διαθέτει και κάποια διαμερίσματα στη Ρόδο για τους εργαζόμενούς του που μετακινούνται εκεί από την ηπειρωτική χώρα.

Για τον κ. Παντελιάδη η έλλειψη προσωπικού έχει αντίκτυπο στις επιχειρήσεις και στην οικονομία. «Χρειάζεται συντεταγμένη πολιτική και η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να δώσει περισσότερα κίνητρα για την εργασία. Κάτι πρέπει να κάνουμε. Θα πρέπει να φέρουμε συντεταγμένα μετανάστες από εκεί που θέλουμε», είπε. 

Εκτός από το λιανεμπόριο τροφίμων, την εστίαση και τον τουριστικό κλάδο, ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό και αύξηση της κινητικότητας καταγράφεται και στη βιομηχανία. Στην ΚΡΙ ΚΡΙ, παραδείγματος χάριν, το ποσοστό των εθελούσιων αποχωρήσεων, με βάση τους δείκτες του ESG, από 2,8% που ήταν το 2020 και 4,7% που ήταν το 2021 εκτοξεύθηκε πέρυσι στο 8,4%. 

Όμως γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί υπάρχει εργασιακή δυσαρέσκεια, αναφέρει έρευνα της Gallup και γιατί «οι εταιρείες θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι δεν μπορούν να δίνουν μισθούς του 2015, σε ένα αφήγημα ανάπτυξης», αναφέρουν στο Euro2day.gr στελέχη από τις εταιρείες εξεύρεσης ανθρώπινου δυναμικού.

Η εργασιακή δυσαρέσκεια στην Ευρώπη, σύμφωνα με την έρευνα της Gallup, είναι υψηλότερη από ό,τι σε άλλες περιοχές, με μόνο το 14% των εργαζομένων να αναφέρει δέσμευση με την εταιρεία. Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι ακόμη μικρότερο. Στο 11%, 3 μονάδες υψηλότερο από την προηγούμενη μέτρηση της εταιρείας. Με τους εργαζόμενους στην Ελλάδα να δηλώνουν ότι βιώνουν ανησυχία, καθημερινό στρες, θυμό και θλίψη. Σε αυτούς τους επιμέρους δείκτες, η Ελλάδα βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις -καθόλου τιμητικό- μεταξύ των 38 χωρών που εξετάσθηκαν στην έρευνα.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Η μεγάλη παραίτηση «χτύπησε» και τα σούπερ μάρκετ… Της Αλεξάνδρας Γκίτση εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Με την ακρίβεια να ροκανίζει το εισόδημα των νοικοκυριών και την ιδιωτική ετικέτα να ανεβάζει στροφές προκειμένου να μισογεμίσει το «καλάθι του νοικοκυριού», ενδιαφέρον έχει να δούμε ποιες είναι οι δημοφιλέστερες μάρκες που επιλέγουν οι Έλληνες καταναλωτές από τα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Στη δέκατη έκδοση της μελέτης Brand Footprint της εταιρείας ερευνών Kantar καταγράφεται η «δύναμη» χιλιάδων εμπορικών σημάτων σε 52 χώρες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 87% του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.

Εξετάστηκε συνολικά ο κλάδος των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCGs – Fast-Moving Consumer Goods) και ξεχωριστά οι τομείς τροφίμων, ροφημάτων και ποτών, προσωπικής περιποίησης και υγιεινής, φροντίδας σπιτιού και γαλακτοκομικών προϊόντων.

Ανατροπή στην κορυφή

Το 2021 στην κορυφαία θέση της κατάταξης των brands που αγοράζονται περισσότερο στην Ελλάδα βρέθηκε η Coca-Cola, που ξεπέρασε τα Μπισκότα Παπαδοπούλου (σ.σ. είχε πάρει την πρωτιά το 2020), στη συνολική κατηγορία των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων.

Ο γίγαντας των αναψυκτικών κατέγραψε αύξηση 8% στην CRP, καθώς και αύξηση της διείσδυσής του (στο 85,4) και των επιλογών των καταναλωτών (στο 10,2).

Πάντως η εμβληματική μάρκα «Παπαδοπούλου» διατήρησε τη θέση της ως το δημοφιλέστερο brand στον κλάδο των τροφίμων. Επίσης η Coca-Cola είναι το κορυφαίο brand στον κλάδο των ροφημάτων και ποτών.

Η μάρκα γαλακτοκομικών Όλυμπος σημείωσε επίσης καλές επιδόσεις στο CRP για δεύτερη συνεχή χρονιά. Η 3η κατά σειρά μάρκα που αγοράζουν οι Έλληνες είδε το CRP της να αυξάνεται κατά 8%, φτάνοντας τα 16 εκατομμύρια φορές που την επέλεξαν οι καταναλωτές.

Η μάρκα ελληνικού καφέ Παπαγάλος Λουμίδη της Nestle και το εμπορικό σήμα ΝΟΥΝΟΥ FrieslandCampina, διατηρούν την πέμπτη και έκτη θέση , αντίστοιχα, ενώ άλλες ελληνικές μάρκες που μπήκαν στην πρώτη δεκάδα περιλαμβάνουν τη Μέλισσα της βιομηχανίας Κίκιζας, τη Γιώτης, καθώς και την εταιρεία τοματοειδών Κύκνος.

Μεταξύ των εμπορικών επωνυμιών που σημειώνουν κέρδη είναι η Παυλίδης, η οποία σημείωσε άνοδο κατά 7 θέσεις, η εταιρεία παραγωγής εμφιαλωμένου νερού Βίκος, που ανέβηκε κατά 6 θέσεις και το ψωμί για τοστ «Γεύση²» της εταιρείας Παπαδοπούλου.

Ελληνικές μάρκες VS πολυεθνικών

Αν και συνολικά στα FMCGs οι επιλογές μεταξύ ελληνικών και πολυεθνικών εμπορικών σημάτων είναι μοιρασμένες, στα τρόφιμα, οι 12 στις 20 πρώτες μάρκες της κατάταξης των brands που αγοράζονται περισσότερο στην Ελλάδα είναι ελληνικές.

Ενδιαφέρον έχει επίσης και η διαπίστωση ότι στην κατηγορία των προϊόντων προσωπικής περιποίησης και υγιεινής η μάρκα Every Day της εταιρείας ΜΕΓΑ Α.Ε. καταλαμβάνει την κορυφή.

Ελληνική πρωτιά διαπιστώνεται και στην κατηγορία των γαλακτοκομικών προϊόντων με τη μάρκα Όλυμπος των αδελφών Σαράντη να βρίσκεται στην κορυφή.

Στα προϊόντα φροντίδας σπιτιού στην  πρώτη θέση βρίσκεται η μάρκα Klinex που ανήκει στη Unilever, ενώ το top5 συμπληρώνεται από τα εμπορικά σήματα Fairy, Ajax, Soupline και Lenor.

Μεθοδολογία

Η κατάταξη των πιο επιτυχημένων εμπορικών σημάτων γίνεται μέσω του «εργαλείου» Consumer Reach Points – CRP, δηλαδή με βάση τον αριθμό των φορών που επιλέγονται από τους καταναλωτές κατά τη διάρκεια του έτους.

Ειδικότερα, οι ερευνητές της Kantar εξετάζουν πόσες οικογένειες αγόρασαν μία μάρκα σε παγκόσμιο και τοπικό επίπεδο και πόσο συχνά.

Το CRP υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας τρία μεγέθη: τον αριθμό των νοικοκυριών σε μια χώρα, τον αριθμό των νοικοκυριών που αγοράζουν τουλάχιστον μία φορά τη μάρκα (διείσδυση) και αριθμό των αλληλεπιδράσεων με αυτήν την μάρκα κατά τη διάρκεια ενός έτους (συχνότητα) και εκφράζεται σε εκατομμύρια.

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Σούπερ μάρκετ: Αυτές είναι οι 20 πιο δημοφιλείς μάρκες στην Ελλάδα – Έρευνα… Της Ξανθής Γούναρη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Πιο συγκεκριμένα, διαβάζουμε στην ιστοσελίδα Powergame.gr:

Πριν από 20 χρόνια, όταν ο ΕΛΟΜΑΣ πρωτοστατούσε ως η απάντηση των μικρών αλυσίδων σούπερ μάρκετ στην κυριαρχία των μεγάλων παικτών, διέθετε πενήντα μέλη τα οποία διέθεταν συνολικά πάνω από 450 καταστήματα.

Σήμερα κάτω από τις φτερούγες του βρίσκονται 26 αλυσίδες οι οποίες διαθέτουν 384 καταστήματα στην συντριπτική πλειοψηφία τους μεσαίου και μικρού μεγέθους.

Αν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας ότι αλυσίδα «Ελληνικά Market – Συνεργαζόμενοι Παντοπώλες» βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με την αλυσίδα «Κρητικός» ο ΕΛΟΜΑΣ κινδυνεύει να μείνει με μόλις 248 καταστήματα καθώς κάτω από την ομπρέλα του μεγαλύτερου παίκτη της βρίσκονταν 136 σημεία πώλησης (σ.σ. τα στοιχεία του αριθμού καταστημάτων προέρχονται από τον ιστότοπο του ΕΛΟΜΑΣ).

Επιχειρησεις: Συνεχείς αποχωρήσεις

Νωρίτερα μέσα στον Αύγουστο η Γενική Συνέλευση των εταίρων του ΕΛΟΜΑΣ αναγκάστηκε να προχωρήσει στην μείωση του μετοχικού της κεφαλαίου κατά 192 χιλ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στις εταιρικές μερίδες των εταιρειών «OK ANYTIME market Βορείου Ελλάδας», «ΣΥΝ.ΚΑ. Κρήτης», «Γαλαξίας ΑΕ – Δήμητρα markets» και «ΧΑΡΑ ΑΕ».

Η ίδια Γενική Συνέλευση αποφάσισε τον «αποκλεισμό για σπουδαίο λόγο από τον όμιλο της ανώνυμης εταιρείας – μέλους “ΛΕΩΝ ΑΕ”». Μέσα στο 2022, και συγκεκριμένα τον Απρίλιο η εταιρεία είχε προχωρήσει σε μία ακόμη μια μείωση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 60.000 ευρώ εξαιτίας της αποχώρησης της εταιρείας «Πίτσιας Α.Ε.».

Οι εξελίξεις είναι ιδιαίτερα αρνητικές και έρχονται σε μία περίοδο όπου οι εκπρόσωποι του ΕΛΟΜΑΣ θα κληθούν σύντομα να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τόσο με τους προμηθευτές και τους παραγωγούς των προϊόντων private label για τις ετήσιες συμφωνίες του 2023.

Η διαπραγματευτική ισχύς του ομίλου έχει περιοριστεί σημαντικά εάν αναλογιστεί κανείς ότι στις περσινές διαπραγματεύσεις ο όμιλος είχε στο δυναμικό του τον ΣΥΝΚΑ (με συνολικές πωλήσεις 231 εκατ. ευρώ).

Στην περίπτωση απώλειας και των Συνεργαζομένων Παντοπωλών θα καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με μείον επιπλέον 100 εκατ. ευρώ πωλήσεις.

Δεν αποκλείεται ο ΕΛΟΜΑΣ να καταφύγει για άλλη μία φορά σε «προσκλητήριο» για την είσοδο νέων μελών «χτυπώντας» τους ήδη αποδυναμωμένους μικρότερους συνεταιρισμούς αγορών όπως είναι ο «Αστέρας» και η «ΕΛΕΤΑ».

Η απώλεια μεγάλων παικτών την τελευταία τριετία όπως ήταν οι Bazaar – Βερούκας, Κρητικός και ΣΥΝΚΑ δύσκολα μπορεί να αντικατασταθεί καθώς στους παραπάνω συνεταιρισμούς η συντριπτική πλειοψηφία των μελών διαθέτει από ένα έως δύο καταστήματα και αυτά μικρού μεγέθους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η ΕΛΕΤΑ (καταστήματα Proton) διαθέτει 350 μέλη τα οποία συνολικά έχουν περίπου 450 σημεία πώλησης ενώ ο «Αστέρας» αριθμεί 78 επιχειρήσεις μέλη που διαθέτουν 219 καταστήματα.

Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι ο ΕΛΟΜΑΣ δημιουργήθηκε πριν από 28 χρόνια μετά από πρωτοβουλία του πολιτικού και συνεργάτη του τότε ΙΝΚΑ Χανίων, Νίκου Σκουλά.

Αρχικά αριθμούσε πέντε μέλη από τα οποία σήμερα μόνο μία αλυσίδα, η «Γουντσίδης» από την Δράμα συνεχίζει να είναι μέλος του ομίλου.

Τα υπόλοιπα τέσσερα (Γαληνός Λαουτάρης, Μπίσκας, ΣΥΝΚΑ και Γαλαξίας Δήμητρα Μάρκετ) στην πορεία του χρόνου εξαγοράστηκαν από μεγαλύτερες αλυσίδες, «κατάρα» που συνεχίζει να είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα του ΕΛΟΜΑΣ ακόμη και σήμερα.

Carrefour: Επιστροφή στην Αθήνα μετά από 5 χρόνια με εταιρικό σούπερ μάρκετ – Επιχειρησεις:

Ήταν Φεβρουάριος του 2017 όταν άρχιζαν να ξηλώνονται οι πινακίδες από τα καταστήματα της Carrefour στην Αθήνα για να δώσουν τη θέση τους σε αυτά της Σκλαβενίτης, η οποία είχε έρθει σε συμφωνία με τον όμιλο Μαρινόπουλου για την εξυγίανση του μεγαλύτερου δικτύου λιανεμπορίου της χώρας.

Πέντε χρόνια και μερικούς μήνες μετά, η Carrefour επιστρέφει στην Αθήνα – συγκεκριμένα στον Πειραιά – με το πρώτο εταιρικό κατάστημα που λειτουργεί η Retail & More, η εταιρεία που έχει έρθει σε συμφωνία με τη γαλλική πολυεθνική για την επάνοδό της στην Ελλάδα.

Το πρώτο εταιρικό κατάστημα Carrefour, άνοιξε τις πόρτες του αυτές τις μέρες στην οδό Γούναρη στον Πειραιά, σε σχετικά μικρή απόσταση από το λιμάνι.

Σύμφωνα με όσα ανέφεραν στελέχη της εταιρείας στο powergame.gr, όλο τον Αύγουστο η λειτουργία του καταστήματος θα είναι πιλοτική παίρνοντας την τελική του μορφή τον Σεπτέμβριο οπότε και αναμένεται να πραγματοποιηθούν τα επίσημα εγκαίνια.

Πρόκειται για ένα μικρομεσαίου τύπου κατάστημα Carrefour Market που διαθέτει και γωνιά snack και καφέ με στόχο και τους διερχόμενους από την περιοχή.

Επιχειρησεις: Διευρυμένο ωράριο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι το κατάστημα θα λειτουργεί με διευρυμένο ωράριο από τις 7μιση το πρωί –σ.σ. στοχεύοντας κυρίως στους ταξιδιώτες του λιμανιού- ενώ θα είναι ανοιχτό και τις Κυριακές από τις 11 το πρωί έως τις 8 το βράδυ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τον χορό για έναρξη λειτουργίας πριν από τις 8 το πρωί για τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ είχε ανοίξει το 2018 η Lidl με το κατάστημα της Αλιπέδου που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το νέο κατάστημα της Carrefour.

Πλέον το κατάστημα της γερμανικής εταιρείας έχει επαναφέρει την έναρξη λειτουργίας του στις 8 το πρωί.

Σύμφωνα με πληροφορίες τους επόμενους μήνες έχει δρομολογηθεί και η έναρξη και άλλων εταιρικών καταστημάτων που θα προστεθούν στα έντεκα συνεργατών που λειτουργούν ήδη σε Θεσσαλονίκη, Ζάκυνθο, Χαλκιδική, Θάσο, Σαντορίνη και Κω.

Στα νέα σούπερ μάρκετ εκτιμάται ότι θα είναι οι τύποι που δεν είχαν έως τώρα παρουσία στην Ελλάδα όπως Carrefour bio (με βιολογικά προϊόντα), Carrefour Flash (σ.σ. πιθανόν με άλλη επωνυμία στην Ελλάδα) που αφορά σε σούπερ μάρκετ χωρίς παρουσία ταμείων και SUPECO που αποτελεί την εκπτωτική αλυσίδα του ομίλου, και πιθανόν αντίπαλο δέος στην Lidl.

Ως αρχικό στόχο η Retail & More έχει θέσει τη δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου καταστημάτων, σε ολόκληρη την Ελλάδα, το οποίο θα περιλαμβάνει 25 καταστήματα Carrefour Market και Carrefour Express, κατάλληλα προσαρμοσμένα στις συνθήκες της κάθε τοπικής αγοράς.

Η Retail & More είναι μέλος του ομίλου εταιρειών Globalsat – Teleunicom ο οποίος ηγείται στην ελληνική αγορά στη διανομή και εμπορία προϊόντων τεχνολογίας και οικιακών συσκευών και μικροσυσκευών και παράλληλα αναπτύσσει και παρέχει εξειδικευμένες επαγγελματικές λύσεις, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες.

Ο Όμιλος έχει αποκλειστικές συνεργασίες με κορυφαία διεθνή brand, όπως η Samsung, η Huawei, η TCL και η Sencor ενώ έχει αναπτύξει συνεργασία και με την Blink Charging Hellas, αναλαμβάνοντας, ως εμπορικός αντιπρόσωπος, την ανάπτυξη του δικτύου των σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων της Blink στην Ελλάδα. Επιχειρησεις

Πηγή: newsme.gr

Το άρθρο Σεισμός στην αγορά: Δυσκολίες για μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Για να αντισταθμιστούν αυτές οι αυξήσεις οι ερωτώμενοι προτείνουν κυρίως να μειώσουν οι εταιρείες τα λειτουργικά κόστη ή τα κόστη διαφημίσεων κ.α. (39%), να κάνουν προσφορές στην τιμή (32%), να δίνουν περισσότερη ποσότητα για έκπτωση (17%), να πουλάνε απευθείας τα προϊόντα τους εκτός αλυσίδων σούπερ μάρκετ (8%) και τέλος να βελτιώσουν την ποιότητα των προϊόντων τους (3%).

Μαγνήτης οι προσφορές

H έρευνα που έτρεξε η Ierax Analytix σε 838 καταναλωτές πανελλαδικά, διερεύνησε, μεταξύ άλλων, τις προτιμήσεις τους αναφορικά με τις προσφορές. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, για τις προσφορές που επιλέγουν στις αγορές τους στα σούπερ μάρκετ, περισσότεροι (ποσοστό 61%) δήλωσαν τις εκπτώσεις 50% σε ένα προϊόν, έναντι 39% όσων προτιμούν 1+1 προϊόντα. Σύμφωνα με τον κ. Λαλάτση, αυτό ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι σε κάποιες κατηγορίες προϊόντων οι αγορές δύο  ίδιων αγαθών μπορεί να μην χρειάζονται ή να μην καταναλωθούν άμεσα οπότε δεν προτιμώνται εύκολα. Αυτό όμως αλλάζει ανά ηλικιακή ομάδα. Οι ηλικίες 56+ δηλώνουν πιο έντονα ότι θα προτιμούσαν τα 1+1 προϊόντα από τις προσφορές τύπου 50% με ποσοστά 62%-38% αντίστοιχα.

Αξιοσημείωτο, σύμφωνα με την έρευνα, είναι το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του εβδομαδιαίου προϋπολογισμού σε σούπερ μάρκετ οι καταναλωτές το ξοδεύουν στα γαλακτοκομικά είδη – τυρί, γάλα, γιαούρτι κ.λπ.- (34%) ενώ ακολουθούν το κρέας/ψάρι (20%) και τα προϊόντα καθαριότητας – απορρυπαντικά σπιτιού/πλυντηρίου- (14%). Συνεχίζουν κατά φθίνουσα σειρά τα φρέσκα/συσκευασμένα φρούτα και λαχανικά (10%), τα σνακ (6%), τα κατεψυγμένα τρόφιμα και τα προϊόντα κάβας (με ποσοστό 4%), τα βρεφικά (3%), τα είδη προσωπικής περιποίησης (3%) και τα είδη κατοικίδιων (2%). Οι ηλικίες 56+ δίνουν τα περισσότερα χρήματά τους σε καθαριστικά σπιτιού και έπειτα σε κρέας ή ψάρι και μετά σε γαλακτοκομικά είδη.

Ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι οι ανατιμήσεις οδηγούν τους καταναλωτές στην επιλογή προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, όπως αναφέρει ο κ. Λαλάτσης. Συγκεκριμένα, πανελλαδική έρευνα που πραγματοποίησε η Ierax Analytix το διάστημα 11 με 15 Φεβρουαρίου έδειξε ότι το 46% αγοράζει περισσότερα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας σε σχέση με δύο  χρόνια πριν και το 33% θεωρεί πως θα συνεχίζει να αγοράζει περισσότερα στο μέλλον. Από την άλλη, ένα ποσοστό 85% των καταναλωτών δηλώνουν πως τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είναι φθηνότερα των άλλων μαρκών, 70% πως τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας έχουν βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια και 52% τα θεωρεί κατώτερα σε ποιότητα από τα γνωστά brands.

Τα προϊόντα που οι καταναλωτές αγοράζουν πιο συχνά από τις ιδιωτικές ετικέτες αφορούν τα τρόφιμα μακράς διάρκειας (45%), τα καθαριστικά (43%) και τα γαλακτοκομικά (37%). Στις τελευταίες θέσεις είναι τα ποτά και τα αναψυκτικά, γεγονός που φαίνεται και από τα λίγα αντίστοιχα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που υπάρχουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ. «Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας γνώρισαν μεγάλη αύξηση στα χρόνια της οικονομικής κρίσης και κατάφεραν σχεδόν να τριπλασιάσουν τα μερίδια τους. Μένει να φανεί πόσο πολύ θα επηρεάσει η ενεργειακή κρίση αλλά και η πανδημία, την οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών στο μέλλον για να στραφούνε ακόμα περισσότερο στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας», τονίζει ο κ. Λαλάτσης.

Πηγή: powergame.gr

Το άρθρο Σούπερ μάρκετ: Πώς αλλάζει η κρίση την καταναλωτική συμπεριφορά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Εξήγησε ότι δεν είναι υποχρεωτική η διενέργεια rapid ή self test για την επαναλειτουργία του λιανεμπορίου, ενώ σχετικά με την απόφαση να μην επανεκκινήσει το λιανεμπόριο σε όλες τις περιοχές, δήλωσε: «Προσπαθούμε να βρούμε τρόπο να επανεκκινήσουμε κλάδους που έχουν δείξει ότι δεν επιβαρύνουν, χωρίς να στέλνουμε όμως το μήνυμα ότι έχουν ανοίξει τα πάντα και μπορούμε να είμαστε όλοι έξω».

Ο κ. Σταμπουλίδης διευκρίνισε, επίσης, ότι σε Θεσσαλονίκη, Αχαΐα και Κοζάνη, όπου το λιανεμπόριο δεν θα ανοίξει, θα επιτρέπονται οι διαδημοτικές μετακινήσεις.

Πηγή: economistas.gr

Το άρθρο Τι αλλάζει στα σούπερ μάρκετ από Δευτέρα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Συγκεκριμένα, η ΠΕΝΤΕ Α.Ε. – ΓΑΛΑΞΙΑΣ, θα λειτουργήσει στη Θεσσαλονίκη την Δευτέρα 16/11 το κατάστημα, επί της οδού Αλεξ. Σταύρου 20-22 περιοχή Χαριλάου, τη Τρίτη 17/11 κατάστημα επί της οδού Αναξιμένους 26 & Δορυλαίου – Κάτω Τούμπα και την Πέμπτη 19/11 το κατάστημα επί της οδού Ιατρού Γωγούση 59 περιοχή Σταυρούπολη.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Πέντε ΑΕ – ΓΑΛΑΞΙΑΣ κ. Παναγιώτης Πουρσανίδης ανέφερε ότι συνεχίζονται με έντονους ρυθμούς  οι ανακαινίσεις και τοποθέτηση των νέων τμημάτων όπως bake off, βιολογικά φρούτα & λαχανικά, έτοιμα γεύματα, ψημένα κοτόπουλα, φρέσκιες σαλάτες και φρέσκα τυπ/να ψάρια σε όλα καταστήματα της εταιρείας.

Το άρθρο Γαλαξίας Σούπερ Μάρκετ συνεχίζεται η ενσωμάτωση της αλυσίδας OLLA εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τα συμπεράσματα της εκτενούς ανάλυσης του Κ. Καραντινινή

Η πανδημία της Covid-19 είχε άμεσες, παράπλευρες, βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες επιπτώσεις στο σύστημα αγροδιατροφής, τοπικά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Κάποιες από τις επιπτώσεις τις πανδημίας στην αγροδιατροφή μπορεί να μείνουν μαζί μας για πολύ μεγάλο διάστημα –ίσως και για πάντα. Η πανδημία ενίσχυσε την αντίληψή μας για τον σημαντικό ρόλο της παραγωγής και διανομής τροφίμων στο περιβάλλον, στο κλίμα και στην οικονομική ανάπτυξη και συνέβαλε σημαντικά στη διαμόρφωση της νέας κοινής αγροτικής πολιτικής (ΚΑΠ). Όπως κάθε κρίση, μαζί με την καταστροφή, η πανδημία δίνει μια ευκαιρία για την ελληνική γεωργία και διατροφή. Θα ήταν χρήσιμο, αυτή την φορά, αυτή η κρίση να μην αφεθεί να πάει χαμένη.

Δύο ήταν οι μεγάλοι επικείμενοι κίνδυνοι που εκφράστηκαν όταν ξέσπασε η πανδημία Covid-19: η ασφάλεια τροφίμων και η επισιτιστική επάρκεια. Σε πολλά κέντρα αποφάσεων πολιτικής η σφραγίδα της πανδημίας στην αγροτική πολιτική ίσως μείνει ανεξίτηλη, κυρίως επειδή επιβεβαίωσε την επιλογή προς την αειφόρο ανάπτυξη.

Καθώς η πανδημία είναι πάρα πολύ πρόσφατη και τα οικονομικά στοιχεία ελάχιστα, σε παρακάτω θα επιχειρήσουμε μια ανάλυση των επιπτώσεων της πανδημίας στην ελληνική αγροδιατροφή, εξετάζοντας το πώς εξελίχθηκε ο συγκεκριμένος τομέας μέσα από την οικονομική κρίση της δεκαετίας 2008-2017. Παρά το ότι οι δύο κρίσεις δεν είναι κατ’ αρχήν όμοιες, είναι και οι δυο εξωγενείς και επηρέασαν κατά ένα μεγάλο βαθμό το εισόδημα και άρα τη ζήτηση. Έτσι τα μαθήματα από την οικονομική κρίση μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως διδάγματα για την τρέχουσα κρίση της πανδημίας η οποία, την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν έχει περάσει ακόμη.

Ασφάλεια και εξασφάλιση τροφίμων

Η πανδημία λειτούργησε ως μεγεθυντικός φακός για να ξανακοιτάξουμε με προσοχή τον τρόπο που παράγονται, μεταποιούνται και καταναλώνονται τα τρόφιμα παγκοσμίως. Πώς αυτές οι μέθοδοι και τα συστήματα παραγωγής επιβαρύνουν το περιβάλλον, αλλάζουν το κλίμα ενώ ταυτόχρονα φτάνουν καθημερινά και μπαίνουν στο σπίτι, στο πιάτο και στο σώμα κάθε κατοίκου του πλανήτη.

Η πανδημία μας ώθησε να ξανακοιτάξουμε τον ρόλο της γεωργίας, το πόσο απαραίτητη είναι για τη ζωή στον πλανήτη και πώς μπορεί να συνεχίσει να είναι, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να βελτιώσει το περιβάλλον, το κλίμα και να συμβάλει στην αειφόρο ανάπτυξη.

Το σύστημα διατροφής είναι πιθανόν συνυπεύθυνο για την εμφάνιση της Covid-19, οπότε μια αναμόρφωση του είναι μέρος της λύσης. Η επάρκεια τροφίμων όμως παραμένει ζητούμενο. Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων των Ηνωμένων Εθνών κρούει έντονα τον κώδωνα του κινδύνου για επικείμενη επέκταση της ασιτίας και τον κίνδυνο θανάτων σε 55 χώρες και σε ένα σύνολο 265 εκατ. ανθρώπων στην Αφρική και στην Ασία. Στις ανεπτυγμένες χώρες παρατηρήθηκαν τοπικά προβλήματα επισιτισμού σε ευπαθείς ομάδες που επηρεάστηκαν κυρίως λόγω οικονομικής αδυναμίας και προσέφυγαν σε τράπεζες τροφίμων.

Ως ένα βαθμό τα προβλήματα επάρκειας μετριάστηκαν καθώς οι κυβερνήσεις των περισσότερων χωρών έθεσαν την ασφάλεια και την επάρκεια των τροφίμων σε ύψιστη προτεραιότητα και πήραν μέτρα που θα επέτρεπαν την απρόσκοπτη και ασφαλή μεταφορά τροφίμων. Μετά από κάποιους δισταγμούς, η Ε.Ε. ανακοίνωσε τον Απρίλιο έκτακτα μέτρα αποθήκευσης πλεονασμάτων και αντίστοιχα κονδύλια -καθώς και “πράσινους διαδρόμους”- για τη διευκόλυνση των μεταφορών στα ενδοκοινοτικά σύνορα.

Ζήτηση και εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων

Τέσσερις σημαντικές αλλαγές γίνονται σταδιακά εμφανείς στην αγροδιατροφή που έχουν επιπτώσεις περισσότερο στη δομή παρά στον όγκο της ζήτησης: οι καταναλωτικές προτιμήσεις, το εισόδημα, οι διακοπές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και η αβεβαιότητα. Η πρωτογενής παραγωγή στη γεωργία επηρεάστηκε λιγότερο σε σχέση με άλλους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας, όπως η υγεία, ο τουρισμός, η εστίαση, οι μεταφορές, πάνω στους οποίους η πανδημία, και κυρίως τα μέτρα περιορισμού που πάρθηκαν για τον περιορισμό της παγκοσμίως, είχαν συγκλονιστικές επιπτώσεις.

Η μείωση του εισοδήματος των καταναλωτών που επέφερε η πανδημία θα έχει σοβαρότερες επιπτώσεις στο μέλλον. Χαμηλότερο εισόδημα σημαίνει στροφή προς φθηνότερο τρόφιμο, κυρίως κατανάλωση στο σπίτι και λιγότερο εκτός. Επίσης παρατηρείται μια αύξηση της κατανάλωσης τροφίμων που θεωρούνται ότι ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Οι εξαιρετικές συνθήκες που προκλήθηκαν στις διεθνείς αγορές προκάλεσαν επίσης μεταβολές στις εξαγωγές, κάποιες από τις οποίες ήταν θετικές για την Ελλάδα, τουλάχιστον στο πρώτο τετράμηνο 2020. Μειώθηκαν και τα δύο σκέλη του εμπορικού ισοζυγίου, με τις εξαγωγές να υποχωρούν λιγότερο από τις εισαγωγές (Πίνακας 1). Στη βελτίωση αυτή συνέβαλαν σημαντικά οι εξαγωγές ποτών, καπνού και λαδιών, ενώ οι εξαγωγές τροφίμων αυξήθηκαν οριακά το πρώτο τρίμηνο και σταθεροποιήθηκαν τον Απρίλιο-Μάιο. Οι μεταβολές αυτές δείχνουν μάλλον τις αβεβαιότητες της εφοδιαστικής αλυσίδας, όπου κάποιοι ανταγωνιστές, ίσως από τη Βόρεια Αφρική, την Τουρκία, την Ιταλία και άλλες χώρες, δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν στη ζήτηση την οποία κάλυψαν πολύ αποτελεσματικά οι Έλληνες εξαγωγείς, δείχνοντας έτσι αξιόλογη ευελιξία.

Η αγροτική οικονομία της κρίσης

Η πανδημία COVID-19 βρήκε την ελληνική γεωργία να ανακάμπτει από την χρηματοοικονομική κρίση του 2008-18 και να βρίσκεται περίπου στο σημείο που την συνάντησε η κρίση το 2008. Η πρωτογενής παραγωγή επηρεάστηκε ελάχιστα από την κρίση, ενώ η διατροφή, δηλαδή τα μετά την πρωτογενή παραγωγή τμήματα της αλυσίδας (μεταποίηση, διανομή, εστίαση) επηρεάστηκαν σημαντικά.

Η μετά την πρωτογενή παραγωγή διατροφή υπέφερε σημαντικά κατά τη διάρκεια της κρίσης, επιδεικνύοντας μια μείωση -37% (από €11,7 δισ. σε €7,4 δισ.) στην περίοδο 2008-17 (Διάγραμμα 2).

Η χρηματοδότηση της γεωργίας είναι μια σημαντική παράμετρος για την ανάπτυξη της οικονομίας και για την ευημερία των αγροτών. Η Ελλάδα μετά τη χρηματοοικονομική κρίση αντιμετώπισε -και ως ένα βαθμό συνεχίζει να αντιμετωπίζει- προβλήματα ρευστότητας. Κατά συνέπεια τα επιτόκια είναι ιδιαίτερα υψηλά σε σχέση με το σύνολο της Ε.Ε. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕ), τα επιτόκια για τη γεωργία στην Ελλάδα κυμαίνονται από 4-8,5%, είναι υψηλότερα στη γεωργία από τους άλλους τομείς και είναι από τα υψηλότερα στην Ε.Ε.

Η διάρθρωση και η πορεία της ελληνικής αγροδιατροφής, συγκρινόμενη με αυτή της Ε.Ε. είναι αξιοσημείωτα διαφορετική, λαμβάνοντας υπόψη και τις διαφορετικότητες μεταξύ των 27 χωρών (Διάγραμμα 3). Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πρωτογενής και η δευτερογενής διατροφική αλυσίδα και οι εισροές αυξήθηκαν σημαντικά.

Τα κλάσματα της γεωργίας

Όταν εντάχθηκε η Ελλάδα στην τότε ΕΟΚ το 1981, στη γεωργία απασχολούνταν το 30% του εργατικού δυναμικού της χώρας και η γεωργική παραγωγή αποτελούσε το 25% του ΑΕΠ. Σήμερα η γεωργία απασχολεί το 12% του εργατικού δυναμικού και συμβάλει κατά 3,6% στην εθνική προστιθέμενη αξία.

Το αγροτικό εισόδημα στην Ελλάδα εξακολουθεί να είναι συγκρίσιμο με της υπόλοιπης οικονομίας (87%) ενώ είναι μόνο 45% στην Ε.Ε. Η διαφορά αυτή οφείλεται περισσότερο στο χαμηλό μη-αγροτικό εισόδημα στην Ελλάδα σε σχέση με την Ε.Ε. Μια σύγκριση επίσης είναι σημαντική να τονιστεί, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων γεωργών ασκεί τη γεωργία χωρίς ιδιαίτερες συστηματικές γνώσεις, με μόνο εφόδιο την πρακτική εμπειρία. Μόλις 5,5% των Ελλήνων γεωργών έχουν παρακολουθήσει κάποια βασική εκπαίδευση (20,2% στην Ε.Ε.), ενώ ελάχιστοι έχουν πλήρη γεωργική εκπαίδευση.

Επιδοτήσεις και ΚΑΠ

Οι ενισχύσεις της ΚΑΠ άγγιξαν για πρώτη φορά τον Έλληνα γεωργό το 1981 και συνεχίζουν αδιάλειπτα μέχρι σήμερα. Με συντηρητικούς υπολογισμούς και αναγωγές τιμών, το σύνολο των ενισχύσεων στον αγροτικό τομέα στα 38 χρόνια συμμετοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση αθροιστικά ξεπερνάει τα €150 δισ., δηλαδή πάνω από το 80% ενός ετήσιου ΑΕΠ της χώρας (κάποιες εκτιμήσεις το ανεβάζουν πάνω από €180 δισ., δηλαδή ένα ολόκληρο ετήσιο ΑΕΠ).

Το 2019 το σύνολο των ενισχύσεων για τη γεωργία ήταν €2,7 δισ., ή το 55,6% των ευρωπαϊκών πληρωμών στη χώρα (€4,9 δισ.).

Από αυτά τα €2,1 δισ. (76,9%) είναι άμεσες ενισχύσεις που πληρώνονται ανά εκτάριο ή ζωική μονάδα στους παραγωγούς και άλλες ενισχύσεις ανά προϊόν (€69,6 εκατ.), ενώ τα υπόλοιπα είναι επενδύσεις για την αγροτική ανάπτυξη (€562 εκατ.).

Αν υπολογίσουμε ότι η συνολική συμμετοχή της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ήταν €1,67 δισ. το 2018, ενώ οι συνολικές πληρωμές από την Ε.Ε. προς τη χώρα ανήλθαν στα €4,87 δισ. αυτό ανάγει την εθνική συμμετοχή για τη χρηματοδότηση των άμεσων πληρωμών της ΚΑΠ στα €723 εκατ., το οποίο αντιστοιχεί σε 67 ευρώ ετησίως (ή 18 λεπτά την ημέρα) ανά κάτοικο.

Το υπόλοιπο 65% των ενισχύσεων της ελληνικής γεωργίας προέρχεται από εισφορές των Ευρωπαίων εταίρων.

Το πρόβλημα της κατανομής των ενισχύσεων και της σύγκλισής τους, είναι ένα θέμα που απασχολεί την Ε.Ε. και ήδη έχει δρομολογηθεί η διαδικασία “εσωτερικής” σύγκλισης, όπου κάθε χώρα θα πρέπει να διαμορφώσει πολιτικές που θα οδηγήσουν σε μια πιο ομoιόμορφη κατανομή του 70% των ενισχύσεων μέχρι το τέλος της προγραμματικής περιόδου ΚΑΠ 2014-2020. Η Ελλάδα επέλεξε τη σταδιακή εσωτερική σύγκλιση.

Εξωτερική Σύγκλιση

Ακόμη σημαντικότερη όμως θα είναι η υπό συζήτηση “εξωτερική” σύγκλιση όπου οι μέσες ενισχύσεις μεταξύ των χωρών θα πρέπει να γίνουν περισσότερο ομοιόμορφες σε μέσους όρους μεταξύ των χωρών. Σήμερα, οι άμεσες ενισχύσεις ανά εκτάριο κυμαίνονται μεταξύ €129-€668/εκτ. με την Ελλάδα με €552/εκτ. να βρίσκεται σημαντικά πάνω από τα €264/εκτ. του ευρωπαϊκού μέσου όρου (αν υπολογιστεί με βάση τις επιλέξιμες γαίες που δεν περιλαμβάνουν βοσκοτόπους). Η πρόσφατη συμφωνία της 21^ης Ιουλίου 2020, επιβάλει μέχρι το τέλος της νέας περιόδου στις χώρες των οποίων οι ανά εκτάριο πληρωμές βρίσκονται κάτω από το 90% του ευρωπαϊκού μέσου όρου να καλύψουν το 50% της διαφοράς σταδιακά σε έξι διαδοχικά βήματα, από το 2022 έως το 2027. Σε κανένα κράτος-μέλος οι ανά εκτάριο πληρωμές δεν θα πρέπει να είναι κάτω από τα €215/εκτ. το 2027.

Η διαφορά αυτή θα χρηματοδοτηθεί αναλογικά από όλα τα κράτη-μέλη, δηλαδή με αντίστοιχη μείωση αυτών που βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο, άρα και της Ελλάδας.

Ωστόσο, στην τελευταία διαπραγμάτευση της 21ης Ιουλίου 2020, η Ελλάδα εξασφάλισε ένα επιπλέον “δώρο” €300 εκατ. για την επταετία 2021-27, που θα την βοηθήσει να απορροφήσει μέρος του κόστους που θα δημιουργήσει η (μερική έστω) εξωτερική σύγκλιση.

Απ’ το Αγρόκτημα – στο Πιάτο … ώς το Συμβούλιο Κορυφής

Η κοινή αγροτική πολιτική (ΚΑΠ) καταλαμβάνει το 1/3 του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ στο ξεκίνημα της ΕΟΚ πριν από 60 χρόνια, η ΚΑΠ ξεπερνούσε τα 2/3. Η γεωργία μέσα από τον επταετή προγραμματισμό της ΚΑΠ στο ίδιας διάρκειας Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), έχει τεθεί στην αιχμή του δόρατος για την αειφόρο ανάπτυξη της ΕΕ. Η εμπειρία της Covid-19 ενσωματώθηκε στην Πράσινη Συμφωνία της Ε.Ε. και ειδικά στη στρατηγική “Απ’ το Αγρόκτημα στο Πιάτο” (ΑΑΣΠ) που αφορά στην αγροδιατροφή.

Η ΑΑΣΠ συνιστά σημαντικό πυλώνα της “Πράσινης Συμφωνίας” που αφορά στην πορεία προς την επίτευξη των 17 στόχων αειφόρου ανάπτυξης (SDG) των Ηνωμένων Εθνών, που μαζί με τον “Νόμο του Κλίματος” και τη “Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα” αποτελούν τις κύριες στρατηγικές ανάπτυξης της Ε.Ε.

Η στρατηγική ΑΑΣΠ, όμως όπως αρχικά ανακοινώθηκε την 20ή Μαΐου 2020 πρόσθετε μια γενναιόδωρη αύξηση των επιδοτήσεων της ΚΑΠ που θα αυξάνονταν κατά +7% σε σχέση με τις αρχικές προτάσεις της Επιτροπής. Αν και είναι νωρίς να αποκωδικοποιήσουμε πλήρως την περίπλοκη συμφωνία της 21ης Ιουλίου, φαίνεται και διά γυμνού οφθαλμού ότι υποχωρεί προσωρινά η φιλόδοξη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ΑΑΣΠ.

Με τη συμφωνία της 21^ης Ιουλίου 2020, το ΠΔΠ 2021-27 διαμορφώνεται στα €1,074 τρισ. με ένα επιπρόσθετο €750 δισ. για το ταμείο ανάκαμψης (πρώην “νέας γενιάς”), δηλαδή συνολικά €1,824 τρισ. Μέσα σε αυτό ο προϋπολογισμός της ΚΑΠ διαμορφώνεται στα €343,9 δισ. σε σταθερές (2018) τιμές (ή €385,6 δισ. σε τρέχουσες τιμές, με έναν αποπληθωριστή 2%).

Ο προϋπολογισμός ΚΑΠ 2021-27 για την Ελλάδα αναμένεται να είναι στα ίδια περίπου επίπεδα, σε τρέχουσες τιμές, σε σχέση με τον προηγούμενο 2014-20.

Στα επιμέρους των διαπραγματεύσεων του προϋπολογισμού, στο Συμβούλιο Κορυφής της 21ης Ιουλίου 2020 έλαβαν χώρα αρκετές “καραμπόλες” μεταξύ κονδυλίων και προσγειώθηκαν έως και εξαφανίστηκαν κάποια αρχικά υπεραισιόδοξα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Κάποια από αυτά επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα την αγροδιατροφή. Κύριο πλήγμα ήταν το πρόγραμμα ανασυγκρότησης που από την υπόσχεση του Μάϊου για €16,5 δισ. προς την γεωργία, αυτή μειώνεται στο μισό.

Όπως αναφέραμε παραπάνω, με τη μερική σταδιακή προσαρμογή 2022-27, ο σκόπελος της εξωτερικής σύγκλισης παρακάμφθηκε προς το παρόν. Στο πενταήμερο “παζάρι” της 17ης- 21ης Ιουλίου, 15 χώρες εξασφάλισαν (ή όπως λέγεται στην ευρωπαϊκή αργκό: “περιχαράκωσαν” ή “ring fenced”) συνολικά €5,4 δισ. ως αντάλλαγμα για την σύγκλιση και για άλλα διαρθρωτικά “χάντικαπς”. Μία από τις 15 χώρες είναι και η Ελλάδα, που “περιχαράκωσε” €300 εκατ.

Παρά το “δώρο” των €300 εκ., στον 2^ο πυλώνα που αφορά στην αγροτική ανάπτυξη, η Ελλάδα θα χρειαστεί να συμβάλει με περισσότερους εθνικούς πόρους, αφού αυξάνονται τα ποσοστά εθνικής συμμετοχής για κάποια προγράμματα.

Η μεγάλη ευκαιρία της πανδημίας (που δεν πρέπει να πάει χαμένη)

Επιχειρήσαμε να ψηλαφίσουμε τις επιπτώσεις της Covid-19 στην ελληνική αγροδιατροφή, κυρίως αναλύοντας την εμπειρία από την οικονομική κρίση 2008-2017 και αξιολογώντας τον νέο προϋπολογισμό της ΚΑΠ 2021-27. Θα πρέπει να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί στις αξιολογήσεις καθώς τα στοιχεία είναι νωπά και η πανδημία ακόμα σε εξέλιξη, παρ’ όλα αυτά μπορούμε να τολμήσουμε μερικές διαπιστώσεις.

Συνοπτικά, η πρωτογενής παραγωγή στην Ελλάδα δεν αναμένεται να επηρεαστεί από την πανδημία, όπως λίγο επηρεάστηκε από την οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας.

Η πανδημία συνέβαλε στο να κατανοήσουμε βαθύτερα τον ρόλο της αγροδιατροφής, όχι μόνο στην Covid-19 αλλά και σε μελλούμενες πανδημίες, και μας βοήθησε να αντιληφθούμε τη σημασία της παραγωγής, μεταποίησης, διανομής και κατανάλωσης τροφίμων ευρύτερα. Η χώρα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα τη σύνταξη μιας εθνικής στρατηγικής για την αγροδιατροφή, οριζόντια ανά προϊόν, αλλά και γεωγραφικά, θέτοντας την αγροδιατροφή στην προπομπή μιας πορείας προς την αειφόρο ανάπτυξη, όπως έπραξε η Ε.Ε. με την ΑΑΣΠ. Είναι εθνική υπόθεση η γεωργία κυρίως γι’ αυτό: επειδή απέδειξε ότι μπορεί να κρατήσει σταθερό το εισόδημα και την απασχόληση στην ελληνική περιφέρεια.

Τα κλάσματα της ελληνικής γεωργίας μπορούν να βελτιωθούν είτε αυξάνοντας τον αριθμητή (μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία), είτε μικραίνοντας τον παρονομαστή (λιγότεροι δικαιούχοι). Στον παρονομαστή, είναι προφανές ότι δεν μπορούν να συμβάλουν, ούτε και να επιβιώσουν όλες ανεξαιρέτως οι μικρές εκμεταλλεύσεις, άρα ο παρονομαστής θα συνεχίσει να μειώνεται.

Το μικρό μέγεθος όμως μπορεί να αντιμετωπιστεί με συλλογικές δράσεις, με γνώση και με διαρκή ενημέρωση, με την επιχειρηματικότητα, την καινοτομία και με τη διαρκή συστηματική προσαρμογή στις ανάγκες της αγοράς, της τεχνολογίας και των επιστημονικών εφαρμογών. Ο αριθμητής του κλάσματος, η προστιθέμενη αξία της αγροδιατροφής, έχει μεγάλα περιθώρια βελτίωσης και η κατανομή του θα πρέπει να γίνει με κριτήρια ανάπτυξης και αντίστοιχης συμβολής στους εθνικούς στρατηγικούς στόχους. Στον αριθμητή, όχι μόνο αριθμητικά αλλά και ποιοτικά, θα πρέπει να στοχεύσει η εθνική στρατηγική για την αγροδιατροφής.

Πηγή: dianeosis.org

Το άρθρο Η Ελληνική Γεωργία και Αγροδιατροφή Μετά την Πανδημία εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.