Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Οι παγκόσμιες διαστάσεις και η μεγάλη προβολή που πήρε στον δυτικό αναπτυγμένο κόσμο η ελληνική επανάσταση του 1821 και η αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού από την τότε μικρή και αδύναμη Ελλάδα, τον Τούρκο πρόεδρο Ταγιπ Ρετζέπ Ερντογάν θα πρέπει να τον ενόχλησε πολύ. Ιδιαίτερα δε, θα τον πείραξαν οι λόγοι που επικαλέστηκαν κορυφαίοι παγκόσμιοι ηγέτες για να εξηγήσουν το νόημα και την υφή της ελληνικής επανάστασης.

Η τελευταία, όσο και αν κάποιοι το αποκρύπτουν και το συσκοτίζουν, είχε για τον τότε δυτικό κόσμο βαθύτατο πνευματικό και ηθικό περιεχόμενο. Ήτανστην εποχή της η πιό σοβαρή ένοπλη αντιπαράθεση της υπό εκκόλαψη ευρωπαϊκής νεωτερικότητας με τον οθωμανικό δεσποτισμό!

Επίσης κατά τον καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Μπιρμιγχαμ της Αγγλίας κ. Δημήτρη Τζιόβα, πέρα από την καίρια γεωπολιτική της σημασία στην πρώτη εικοσαετία του 19ου αιώνα, η ελληνική επανάσταση είχε και ένα άλλο νόημα, διόλου αμελητέο. Ήταν η σύνδεσή της με την αρχαιότητα. “Θα έλεγα, γράφει ο καθηγητής Δ. Τζιόβας, ότι η αρχαιότητα κέρδισε τον πόλεμο για τους Έλληνες.

Μπορεί να μιλούμε για την καθοριστική επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων και τον ρόλο της διεθνούς διπλωματίας, όμως ο μοχλός κινητοποίησης του ευρωπαϊκού κόσμου ήταν η αρχαιότητα. Λόγω της αρχαιότητας οι Έλληνες ξεχώρισαν από τους άλλους λαούς της Βαλκανικής και δέχθηκαν τη συμπάθεια πολλών Ευρωπαίων.

Στα μάτια τους η απελευθέρωση των Ελλήνων σήμαινε τη νίκη των αρετών του κλασικού πολιτισμού και ο αγώνας τους αποκτούσε ευρύτερες διαστάσεις, αναγόμενος σε πάλη πολιτισμού και βαρβαρότητας, πνεύματος και τυραννίας. Η αρχαιότητα καθολίκευσε τον αγώνα και επέτρεψε στους Δυτικούς να ταυτιστούν πολιτισμικά με τους εξεγερμένους. Το «είμαστε όλοι Έλληνες» στον πρόλογο του δράματος του Σέλλεϋ «Hellas», βασισμένου στους «Πέρσες» του Αισχύλου, τα λέει όλα.

Είναι σαφές λοιπόν από τις αναφορές του καθηγητή κ. Δημήτρη Τζιόβα ότι ο αρχαιολατρικός ιδεαλισμός, τον οποίον χρησιμοποίησε και ο Αδαμάντιος Κοραής, πρόσφερε το πολιτισμικό άλλοθι στους Ευρωπαίους να ταυτιστούν με τον ελληνικό αγώνα και να τον ιδεολογικοποιήσουν ως πολιτισμική μάχη του φωτός εναντίον του σκότους, Ανατολής και Δύσης. Αλλά και στους Έλληνες έδωσε την ευκαιρία να μιλήσουν για παλιγγενεσία και επιστροφή των Μουσών, προετοιμάζοντας το ιδεολογικό οικοδόμημα του νεότευκτου κράτους. “Αν η κλασική αρχαιότητα κέρδισε τότε τον αγώνα για τους Έλληνες, σήμερα δεν θα μπορούσε να παίξει αυτόν τον ρόλο καθώς η ρητορική της «λευκής ανωτερότητας» προσπαθεί να την αποκαθηλώσει από τα βάθρα του δυτικού πολιτισμού.”

Αυτή η τελευταία παρατήρηση του καθηγητή Τζιόβα έχει μεγάλη σημασία. Σήμερα με τον Ερντογάν στην εξουσία, η Ελλάδα και μαζί με αυτή η Ευρώπη και ο δυτικός κόσμος, δεν έχουν απέναντί τους τον οθωμανικό δεσποτισμό, αλλά το ισλαμικό μίσος. Η διαφορά είναι μεγάλη και ο κίνδυνος για τον ελληνισμό τεράστιος.

Αρκεί να παρακολουθήσει κανείς το τί λέγεται σε τουρκικά τζαμιά στη Γαλλία, στο Βέλγιο και στην Γερμανία για τους Έλληνες και τη συμμαχία τους με τους Εβραίους και κυριολεκτικά θα ανατριχιάσει. Φανατικοί ιμάμηδες καλλιεργούν το μίσος και εμμέσως πλην όμως σαφώς, προετοιμάζουν νέου τύπου ολοκαυτώματα.

Αναφορικά τώρα με τον γεωπολιτικό προσανατολισμό της Τουρκίας του Ταγιπ Ερντογάν, πολλοί ξένοι παρατηρητές, διπλωμάτες και φορείς, όπως η Oxford Aalytica, τονίζουν ότι η Τουρκία όλο και περισσότερο απομακρύνεται από τη Δύση, με τρόπο που γεννά πολλούς προβληματισμούς. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Hellenic American Institute κ. Γεώργιος κ. Οικονόμου, σε άρθρο του στο “Foreign Affairs”, υπογραμμίζει ότι ο Ερντογκάν διψάει για εξουσία στον ισλαμικό κόσμο, πλην όμως για την ώρα δεν έχει καμμία στήριξη από τον Αραβικό Σύνδεσμο.

Επισημαίνει επίσης ότι στην γείτονα, μετά την αλλαγή του πολιτικού συστήματος από κοινοβουλευτικό σε προεδρικό με απόλυτο έλεγχο των πάντων από τον Πρόεδρο, έχει αποθεσμοποιηθεί ο τρόπος διεξαγωγής της εξωτερικής πολιτικής. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από τον ίδιο τον Ερντογάν ο οποίος περιβάλλεται από έναν μικρό αριθμό συμβούλων που έχουν επιλεγεί για την τυφλή υπακοή τους στον ίδιο, με αποτέλεσμα να γίνονται συνεχώς γκάφες και λάθη.

Τα τελευταία χρόνια έχει σχολιασθεί εκτενώς κατά πόσο η Τουρκία επανεξετάζει την θέση της έναντι της Δύσεως. Η αλήθεια είναι ότι ο Ερντογάν προχωρά μόνος και θέλει να καταστήσει την Τουρκία δύναμη η οποία σε πρώτο στάδιο να διαφεντεύει την ανατολική Μεσόγειο και στην συνέχεια να την καταστήσει παγκόσμιο παίκτη.

Κατά την Oxford Analytica, η Τουρκία δεν έχει αυτές τις δυνατότητες. Ο Ερντογάν δεν έχει επίγνωση των περιορισμών της Τουρκίας και την ανάγκη να κτίσει συνεργασίες με άλλες χώρες. Ο ίδιος και ο στενός του κύκλος πιστεύουν ότι η πολιτική του είναι η ορθή.

Η κυβερνητική προπαγάνδα παρουσιάζει τους Μουσουλμάνους της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής να προσβλέπουν στην ηγεσία της Τουρκίας και του Ερντογάν ως την «ελπίδα» όχι μόνο των Μουσουλμάνων αλλά και των άλλων «καταπιεσμένων» λαών σε όλα τα μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Λατινικής Αμερικής. Το να προωθεί η Άγκυρα τέτοια παραμύθια είναι ένα πρόβλημα, αλλά το να τα πιστεύει είναι ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα. Πολύ λίγοι Άραβες θα ήθελαν την νεκρανάσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Πιστεύεται ότι ο Ερντογάν θα συνεχίσει να εφαρμόζει επιθετική εξωτερική πολιτική μέχρι να καταστραφεί. Και το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσει όταν καταλάβει ότι το έδαφος υποχωρεί κάτω από τα πόδια του;

Το άρθρο Τα επικίνδυνα παίγνια του Ταγίπ Ερντογάν… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η συμφωνία ανάμεσα στον τούρκο πρόεδρο, Ταγίπ Ερντογάν, και τον αμερικανό αντιπρόεδρο Μάικ Πενς για κατάπαυση πυρός στη βορειοανατολική Συρία λειτουργεί ως καταλύτης εξελίξεων στη συριακή κρίση.

Το άρθρο Συρία : Τι κρύβει η επόμενη μέρα της συμφωνίας Πενς και Ερντογάν εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σύμφωνα με τουρκικά μέσα, η συνεδρίαση του Συμβουλίου, το οποίο λαμβάνει χώρα κάθε Αύγουστο, διήρκεσε περίπου τέσσερις ώρες, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Μπιναλί Γιλντιρίμ.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το NTV, ο αρχηγός του Στρατού Ξηράς Σαλίχ Ζεκί Τσολάκ θα αντικατασταθεί από τον αρχηγό των δυνάμεων της Χωροφυλακής Γιασάρ Γκιουλέρ. Πρόσθεσε πως ο αρχηγός του Πολεμικού Ναυτικού Μπουλέντ Μποστάνογλου θα αντικατασταθεί από τον αντιναύαρχο Αντνάν Οζμπάλ. Ο αρχηγός της Αεροπορίας Αμπιντίν Ουνάλ θα αντικατασταθεί από τον Χασάν Κουτσουκακιούζ, ο οποίος είναι αυτή τη στιγμή διοικητής της τουρκικής Τακτικής Αεροπορίας, σύμφωνα πάντα με το NTV.

Υπενθυμίζεται ότι λίαν προσφάτως ο τούρκος πρόεδρος -σε συνεννόηση με τον πρωθυπουργό Γιλντιρίμ- προχώρησε σε ανασχηματισμό, αλλάζοντας ορισμένους από τους υπουργούς στο υπουργικό του συμβούλιο.

Το άρθρο Ο Ερντογάν «καρατόμησε» τους αρχηγούς των ενόπλων δυνάμεων εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τόσο στη συνάντησή του Erdogan με τους επικεφαλής της Ε.Ε. (Jean Claude Juncker και Donald Tusk), όσο και στις επιμέρους επαφές του με τους ηγέτες των μεγαλύτερων κρατών – μελών (Emmanuel Macron, Angela Merkel, Theresa May), ο Τούρκος πρόεδρος έλαβε το μήνυμα ότι η διακοπή των ευρω-τουρκικών πολιτικών σχέσεων δεν βρίσκεται στην ατζέντα – τουλάχιστον όχι όσο και ο ίδιος αποφεύγει εμπρηστικές ενέργειες, όπως θα ήταν λ.χ. η επαναφορά της θανατικής ποινής.

“Η Ε.Ε. και η Τουρκία πρέπει και θα εργασθούν μαζί”, ανέφερε μέσω Twitter ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς, προσθέτοντας ότι “μείζονα ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος συζητήθηκαν εκτενώς σε εποικοδομητικό κλίμα”. “Σταθήκαμε στην ανάγκη να συνεργασθούμε”, ανέφερε από την πλευρά του ο Donald Tusk, συμπληρώνοντας ότι ο ίδιος έθεσε στο επίκεντρο των συζητήσεων τα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι προθέσεις των “28” είχαν γίνει σαφείς ήδη από τις 28 Απριλίου όταν στη συνεδρίασή του στη Βαλέτα το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων αποφάσισε, παρά τις περί του αντιθέτου φωνές από χώρες όπως η Αυστρία, να μην τερματίσει άδοξα την ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας, αλλά να επιμείνει στη λογική της ενθάρρυνσης της Άγκυρας για την εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων.

Άλλωστε, το κύμα καταστολής που έχει εξαπολυθεί στη γείτονα μετά την περσινή απόπειρα πραξικοπήματος, ξαναδίνει στους “28” το ηθικό πλεονέκτημα, φέρνοντας το ζήτημα της δημοκρατίας στο επίκεντρο των επιφυλάξεων και των συστάσεών τους – αδυνατίζοντας τους ισχυρισμούς των Τούρκων ιθυνόντων ότι η χώρα τους αντιμετωπίζει διακρίσεις και αποκλείεται λόγω “ισλαμοφοβικών” προκαταλήψεων απέναντι στην πολιτισμική ιδιαιτερότητά της. Εξ ού και γίνεται λόγος για άνοιγμα των κεφαλαίων 23 και 24 των ευρωτουρκικών ενταξιακών διαπραγματεύσεων, που αφορούν τα θέματα δικαιοσύνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε και να προβάλλει η Ε.Ε. θετικό πρόσωπο και να είναι σε θέση με συγκεκριμένο τρόπο να επηρεάσει την κατάσταση στην Τουρκία. Ωστόσο, τα συγκεκριμένα κεφάλαια έχουν μπλοκαριστεί από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Σε κάθε περίπτωση, η Τουρκία αποτελεί για την Ε.Ε. μια μεγάλη αγορά που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Πολύ περισσότερο, αποτελεί έναν γείτονα με στρατηγική θέση, που λειτουργεί ως προκεχωρημένο φυλάκιο ασφαλείας. Αποτελεί επίσης μία χώρα με σημαντική διασπορά στην Ε.Ε. που δεν θα πρέπει να αποξενωθεί. Άλλωστε, όπως εξηγεί στο al-monitor.com πρώην αντιπρόσωπος της Τουρκίας στην Ε.Ε. πρέσβυς Uluc Ozulker, η υφιστάμενη τελωνειακή σύνδεση των δύο πλευρών εξαρτάται από την διατήρηση της ενταξιακής υποψηφιότητας της Τουρκίας: Tυχόν ακύρωσή της συνεπάγεται διαπραγμάτευση μιας νέας εμπορικής σχέσης α λα βρετανικά.

Αν αυτά ισχύουν από ευρωπαϊκής πλευράς, έχει ενδιαφέρον ότι και ο Erdogan εμφανίζεται να εγκαταλείπει την αντιευρωπαϊκή ρητορική, στην οποία είχε στηρίξει την καμπάνια του για το συνταγματικό δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου. Αντί για την καταγγελία των επιβιώσεων του “ναζισμού” και την προαναγγελία νέου δημοψηφίσματος για την ακύρωση της ενταξιακής υποψηφιότητας, ο Τούρκος πρόεδρος στο μήνυμά του για την Ημέρα της Ευρώπης στις 9 Μαΐου χαρακτήρισε την ένταξη της χώρας του στην Ε.Ε. “στρατηγικό στόχο”.

Βέβαια, ο Τούρκος πρόεδρος δεν μπορεί να πάψει να είναι ο εαυτός του, προκαλώντας λ.χ. τη Γερμανία και την Αυστρία στη βάση της λογικής “όποιος αποκλείει, αποκλείεται”. Αυτό συνέβη με το τουρκικό βέτο στην επίσκεψη Γερμανών βουλευτών στη γερμανική δύναμη που σταθμεύει στη βάση του Ιντσιρλίκ (σε αντίποινα για την παροχή ασύλου από τη Γερμανία σε 400 καταζητούμενους Τούρκους στρατιωτικούς) ή στη συνεργασία ΝΑΤΟ – Αυστρίας, εφόσον η Βιέννη επιδιώκει τον τερματισμό των ευρωτουρκικών ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Σε τελική ανάλυση, όμως, είναι εξαιρετικά σημαντικό για τον Erdogan να αποφύγει τα χειρότερα στις ευρωτουρκικές σχέσεις και να εμφανίσει μιαν εικόνα προόδου, αποσπώντας όσα ανταλλάγματα μπορεί (λ.χ. βίζα, χρηματοδότηση). Κάτι τέτοιο θα καθορίσει και την ατζέντα της κυβέρνησής του στο εσωτερικό το επόμενο διάστημα – με την ευρωπαϊκή πλευρά να ελπίζει ότι κάτι τέτοιο θα χαλαρώσει και τον κατασταλτικό του οίστρο. Αντίθετα, στο καθοριστικό ζήτημα του Κουρδικού δεν μπορεί να αναμένεται πρόοδος (λ.χ. αποφυλάκιση της ηγεσίας του κόμματος HDP) όσο δεν καθησυχάζονται οι φόβοι της Άγκυρας για την επιλογή της Ουάσιγκτον να εξοπλίσει τους Κούρδους μαχητές στη βόρεια Συρία. Αλλά επ’ αυτού η πρόσφατη επίσκεψη του Τούρκου προέδρου στην Ουάσιγκτον δεν έφερε αποτελέσματα. Πόσω μάλλον που οι τραμπουκισμοί της φρουράς Erdogan εναντίον διαδηλωτών έξω από την τουρκική πρεσβεία δίνουν έκτοτε την ευκαιρία για αλλεπάλληλες καταγγελίες και ψηφίσματα κοινοβουλευτικών κατά της Τουρκίας.

Το άρθρο Ποιοι ήταν οι στόχοι του Ερντογάν στις Βρυξέλλες εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ειδικότερα, ο «Σουλτάνος» ανέφερε για μία ακόμη φορά ότι θεωρεί άδικο ότι εδώ και 54 χρόνια η ΕΕ ταλαιπωρεί την Τουρκία αναγκάζοντας την να περιμένει στο κατώφλι της, ενώ δέχεται άλλες χώρες με κατώτερες υποδομές και περισσότερα προβλήματα.

Μιλώντας σε εκδήλωση της Ένωσης Τούρκων Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών (TÜSİAD), ο Ερντογάν διεμήνυσε στην ΕΕ ότι η Τουρκία δεν είναι χωριό, κι ότι έχει περηφάνια.

«Ποια είναι επιτέλους η αμαρτία της Τουρκίας και δεν γίνεται δεκτή στην ΕΕ; Καμία από τις χώρες που έγιναν δεκτές δεν ήταν καλύτερή μας. Δείτε την Ελλάδα, τη Βουλγαρία… Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή έχει χρέος 400 δισεκατομμύρια ευρώ. Όμως η ΕΕ τη στηρίζει με κάθε μέσο, έχοντάς την στα ώπα ώπα και προσπαθεί να την κρατήσει όρθια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Αυτές είναι πραγματικότητες που πρέπει να τις δούμε. Είδατε τι έκαναν στην Τουρκία το τελευταίο διάστημα με το δημοψήφισμα. Η Τουρκία δεν είναι μια χώρα μικρή. Δεν είμαστε χωριό. Έχουμε αξιοπρέπεια, περηφάνεια. Δεν θα επιτρέψουμε να παίζουν με την περηφάνεια μας» είπε ο Τούρκος Πρόεδρος συμπληρώνοντας ωστόσο ότι, «αν θέλουν να μας εντάξουν, καλώς να μας εντάξουν».Ανέφερε ακόμη πως στο παρελθόν, ένας Γάλλος ΥΠΕΞ που δεν θέλει να αποκαλύψει το όνομά του του είχε πει «άδικα προσπαθείτε, δεν θα σας εντάξουν». Τον ρώτησε, όπως είπε, γιατί, και εκείνος του εξήγησε τους λόγους.

Το άρθρο Ερντογάν: H Ευρώπη έχει στα όπα-όπα την Ελλάδα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σχετικά με το μεταναστευτικό ο κ. Ερντογάν υποστήριξε ότι η Ε.Ε. δεν υλοποιεί τη δέσμευσή της για την κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους πολίτες που επισκέπτονται ευρωπαϊκές χώρες, με τον Αλ. Τσίπρα να απαντά ότι η Ελλάδα επιδιώκει να εφαρμοστεί η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης- Τουρκίας. Στη συζήτηση για το Κυπριακό δεν υπήρξε σύγκλιση απόψεων αναφορικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων. Ο πρόεδρος της Τουρκίας αναφέρθηκε στο θέμα των Τούρκων στρατιωτικών μετά την απόπειρα πραξικοπήματος στη χώρα του και ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε ότι είναι θέμα της ελληνικής Δικαιοσύνης.

Η συνάντηση έγινε στο περιθώριο του Belt and Road Forum for International Cooperation που διοργανώνει η κινεζική κυβέρνηση, στο ξενοδοχείο Four Seasons. Από ελληνικής πλευράς συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής Νίκος Παππάς και ο γ.γ. του υπουργείου Εξωτερικών για θέματα διεθνούς οικονομικής συνεργασίας Γιώργος Τσίπρας. Από τουρκικής πλευράς στη συνάντηση συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου και άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι.

Το άρθρο Τι συζήτησαν Τσίπρας – Ερντογάν στο Πεκίνο εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σε συνέντευξή της στην εφημερίδα Kölner Stadt-Anzeiger της Κολωνίας, η κ. Μέρκελ αναγνώρισε ότι οι καλές σχέσεις με την Τουρκία είναι προς το συμφέρον της Γερμανίας και της Ε.Ε. στο σύνολό της. Την ίδια στιγμή, απέρριψε τις κατηγορίες ότι είναι ευάλωτη σε εκβιασμό λόγω της συμφωνίας με την Τουρκία για το προσφυγικό:

«Είμαι απολύτως ελεύθερη να διατυπώνω με σαφήνεια απόψεις σχετικά με τις ανησυχητικές εξελίξεις στην Τουρκία. Και τούτο ισχύει όχι μόνο δημοσίως, αλλά κυρίως σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις με την τουρκική κυβέρνηση. Είναι απολύτως σωστό το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση της δίνει βοήθεια, δεδομένου ότι η Τουρκία έχει δεχτεί 3 εκατομμύρια πρόσφυγες, όπως προβλέπει η εν λόγω συμφωνία», είπε χαρακτηριστικά η Μέρκελ.

Σχετικά με το πρόσφατο δημοψήφισμα η Γερμανίδα καγκελάριος τόνισε ότι «πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι με την κριτική μας, δεν τίθεται θέμα, αλλά παράλληλα πρέπει να είμαστε επίσης και έξυπνοι, διότι οι καλές σχέσεις με την Τουρκία είναι προς το συμφέρον μας. Εντούτοις η επαναφορά της θανατικής ποινής θα αφαιρούσε τη βάση για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Το άρθρο Στα άκρα οι σχέσεις Μέρκελ – Ερντογάν για τη θανατική ποινή εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο επικεφαλής του τουρκικού κράτους είχε δηλώσει ότι, αμέσως μετά την ανακοίνωση των επίσημων αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος για τη συνταγματική αναθεώρηση, τα οποία έγιναν γνωστά την Παρασκευή, θα γινόταν ξανά μέλος του AKP, καθώς πλέον ο πρόεδρος της Τουρκίας δεν απαγορεύεται να διατηρεί κομματικούς δεσμούς.

Από το 2014 μέχρι σήμερα στην ηγεσία του AKP είχαν βρεθεί ο Αχμέτ Νταβούτογλου και ο Μπιναλί Γιλντιρίμ, νυν πρωθυπουργός της Τουρκίας.

Ο κ. Γιλντιρίμ αναμένεται να παραχωρήσει την κομματική ηγεσία στον Ταγίπ Ερντογάν και να παραμείνει πρωθυπουργός μέχρι τον Νοέμβριο του 2019, οπότε, μετά τις προεδρικές εκλογές, ο νέος πρόεδρος της Τουρκίας θα αναλάβει ταυτόχρονα τα καθήκοντα του αρχηγού κράτους και κυβέρνησης. Η θέση του πρωθυπουργού θα πάψει να υφίσταται.

Το άρθρο Την προεδρία του κυβερνώντος ΑΚΡ διεκδικεί ο Ερντογάν εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Είμαι θνητός, πραγματικά. Μπορώ να πεθάνω ανά πάσα στιγμή», τόνισε ο Τούρκος ηγέτης, οι εξουσίες του οποίου βγήκαν ενισχυμένες, κάτι το οποίο ο ίδιος αρνήθηκε, λέγοντας πως δεν τον καθιστούν δικτάτορα. «Το σύστημα άλλαξε και αποτελεί μία ιστορική μεταμόρφωση της δημοκρατίας στην Τουρκία», είπε χαρακτηριστικά. «Όπου υπάρχει δικτατορία, δεν υπάρχει προεδρικό σύστημα», πρόσθεσε.

Με αφορμή τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, ο Ερντογάν δήλωσε ότι «εδώ έχουμε δημοκρατία. Η δημοκρατία παίρνει τη δύναμή της από τον λαό. Ήταν αυτό που λέμε “εθνική βούληση”». Ο Ερντογάν κατάφερε να κερδίσει με ποσοστό 51,4% το δημοψήφισμα για τη συνταγματική αναθεώρηση, μέσω της οποίας ενισχύεται η εξουσία του προέδρου και αλλάζει τα δεδομένα. Σε μήνυμά του μέσω των  social media, ο Τούρκος πρόεδρος είπε ότι «δεν έχει σημασία αν νικήσαμε με 5-0 ή 1-0, αλλά ότι νικήσαμε», αφήνοντας αιχμές εναντίον των πολιτικών του αντιπάλων.

Το άρθρο Ερντογάν: Οι αλλαγές στο Σύνταγμα δεν με καθιστούν δικτάτορα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Υπενθυμίζεται ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης παρατείνεται με διατάγματα από πέρσι το καλοκαίρι, όταν και έγινε η αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος. Το γεγονός μάλιστα ότι η διαδικασία της κάλπης πραγματοποιήθηκε υπό καθεστώς εκτάκτου ανάγκης δημιούργησε έντονο προβληματισμό στη Δύση, πόσο μάλλον όταν η αντιπολίτευση προέβη σε σοβαρές καταγγελίες που μιλούσαν για νοθεία. Σχετικά βίντεο μάλιστα δόθηκαν στη δημοσιότητα από αντιπολιτευόμενες τουρκικές εφημερίδες. Σημειώνεται ακόμη πως ο αναπληρωτής πρόεδρος του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης ζήτησε ανοιχτά την ακύρωση του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος. Την ίδια στιγμή, την κοινή ανησυχία ότι η οριακή νίκη του Ερντογάν θα οδηγήσει αργά ή γρήγορα την τουρκική δημοκρατία στο δρόμο της δεσποτείας αντικατοπτρίζουν τα γερμανικά μέσα ενημέρωση με τίτλους όπως “ο θάνατος της δημοκρατίας στην Τουρκία”.

Ερντογάν, ο νεκροθάφτης

Για τον αρθρογράφο της διαδικτυακής Die Zeit το οριακό και ασαφές αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος επιβεβαιώνει τη διάσπαση και κατά συνέπεια δεν αποτελεί εντολή για εκ βάθρων αναδιαμόρφωση της χώρας.  «Συνταγματικές μεταρρυθμίσεις χρειάζονται ιδιαίτερα ευρείες συναινέσεις» επισημαίνει η εφημερίδα. «Επιπλέον η εφορευτική επιτροπή παραβίασε τον εκλογικό νόμο, όταν ανακοίνωσε ότι καταμετρήθηκαν και ψήφοι που δεν είχαν την επίσημη σφραγίδα. Όλα αυτά βλάπτουν τη νομιμότητα της συνταγματικής μεταρρύθμισης, αλλά για τον αυταρχικό ηγεμόνα  Ερντογάν η νομιμότητα τού είναι αδιάφορη.

Ο πρόεδρος από καιρό υπόσχεται μια νέα Τουρκία που θα ενώνει την περίπου εκατό χρόνων τουρκική δημοκρατία με το αυτοκρατορικό οθωμανικό παρελθόν. Στην πραγματικότητα ο Ερντογάν είναι ο νεκροθάφτης της τουρκικής δημοκρατίας. Ό,τι ξεκίνησε παλαιοτέρα ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ φτάνει τώρα στο τέλος του. Η αξίωση των Τούρκων να χειρίζονται τις τύχες τους δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ από την ίδρυση της χώρας, το 1923. Η Τουρκία ήταν πάντα μια χώρα με πολλά προβλήματα. Αλλά η αξίωση δεν εγκαταλείφθηκε. Από χθες, δυστυχώς πολύ νωρίς αλλά όχι  απρόσμενα, η τουρκική δημοκρατία, μετά από μακρά μάχη με τον χάρο, πέθανε», καταλήγει η εφημερίδα.

Προεδρικό «Ερντογανιστάν»

Στη διαδικτυακή σελίδα της Frankfurter Allgemeine Zeitung o ανταποκριτής της εφημερίδας στην Κωνσταντινούπολη αναλύει τα εργαλεία που χρησιμοποίησε ο Ερντογάν για να φτάσει σε αυτήν την οριακή νίκη, όπως τη θρησκεία ή την Ευρώπη, καταγγέλλοντας τη Γηραιά Ήπειρο ότι δεν αποτελεί πλέον το κέντρο της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας, αλλά της καταπίεσης, ενώ το ίδιο το περιεχόμενο του δημοψηφίσματος  απασχόλησε ελάχιστα τον προεκλογικό αγώνα. Και καταγράφει σιωπές, όπως του πρώην προέδρου Αμπντουλάχ Γκιουλ ή του πρώην πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου.  «Οι εσωτερικοπολιτικοί εχθροί του Ερντογάν στο ΑΚΡ, όπως φάνηκε στο δημοψήφισμα, είναι διαιρεμένοι και σχεδόν χωρίς επιρροή. Ο Γκιουλ, ο Νταβούτογλου ή ο φιλευρωπαϊστης πρώην υπουργός Εξωτερικών Αλί Μπαμπατζάν δεν παίζουν κανένα ρόλο πλέον», παρατηρεί ο Γερμανός σχολιαστής και συνεχίζει: «Στο προεδρικό Ερντογανιστάν που θα προκύψει, θα νιώθουν πιο δυσάρεστα όσοι δεν αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους ως Ερντογανιστές…. Πολλές φορές στο παρελθόν ο τούρκος πρόεδρος, ο πρωθυπουργός και τα φιλικά τους ΜΜΕ χαρακτήρισαν ‘τρομοκράτες’ όσους θα ψήφιζαν όχι. Όμως πόσο σταθερός είναι ένας λαός με ένα ποσοστό σχεδόν 49% ‘τρομοκρατών’; Είναι αβέβαιο ότι το νέο τουρκικό σύνταγμα θα μπορέσει να διαφυλάξει τη σταθερότητα, όπως υποσχέθηκε ο Ερντογάν».

Οι ευθύνες της Ευρώπης

Ο αρθρογράφος της διαδικτυακής Handelsblatt φωτίζει τις τυχόν ευθύνες της Ευρώπης στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. «Το ότι έφτασε μέχρι εδώ ο Ερντογάν, συνιστά αποτέλεσμα και της τουρκικής πολιτικής της Ευρώπης, σε περίπτωση που υπάρχει κάτι τέτοιο», παρατηρεί. «Πάνω από μια δεκαετία η ΕΕ παραμέλησε την Τουρκία στη κυριολεξία. Κανείς δεν φαινόταν να ενδιαφέρεται για τις συνεχώς αυξανόμενες τάσεις αυταρχισμού. Φαίνεται ότι τους χρειαζόταν η νατοϊκή χώρα ως ανάχωμα στα σύνορα με την Εγγύς Ανατολή και ως φύλακας των παράνομων διακινητών προσφύγων. Αυτή η κυνική πολιτική των Ευρωπαίων εξελήφθη και δικαίως ως προδοσία από τις δημοκρατικές μεταρρυθμιστικές δυνάμεις στη χώρα. Και ο Ερντογάν το εκμεταλλεύτηκε. Κατάφερε να κρατήσει χαμηλά τη σημασία της αντιπολίτευσης και να παρουσιάσει τους Ευρωπαίους ως εχθρούς της Τουρκίας».

Το άρθρο Die Zeit: Ερντογάν, ο νεκροθάφτης της τουρκικής δημοκρατίας εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.