Η έντονη ετερογένεια που άφησε έντονα τα σημάδια της στην ελληνική αγορά εργασίας την περασμένη 10ετία, θα συνεχίσει να χαρακτηρίζει, με διαφορετικό τρόπο την εγχώρια αγορά και στο μέλλον.

Στην εποχή δε των συνεχώς εξελισσόμενων νέων τεχνολογιών και της AI, τα στοιχεία δείχνουν πως οι διαφορετικές τεχνολογίες θα επηρεάσουν με διαφορετικό τρόπο κάθε τμήμα της αγοράς εργασίας, τις αποδοχές, την εργασιακή εμπειρία αλλά και την εξέλιξη, με τις γυναίκες να έχουν πολύ διαφορετικές προοπτικές από τους άνδρες, και την Αττική να διαφοροποιείται έντονα από την υπόλοιπη χώρα.

Έρευνα του Eteron, «Ελληνική Αγορά Εργασίας και Νέες Τεχνολογίες», μελετά την πορεία της ελληνικής αγοράς εργασίας την περίοδο 2011-2023 και τη σχέση της με τις νέες τεχνολογίες: αυτοματοποίηση, πράσινες τεχνολογίες και τεχνητή νοημοσύνη.

Βάσει των δεδομένων, αναδεικνύει ότι παρά την ανάκαμψη, οι μισθοί έχουν ανακτήσει λιγότερο από το 1/3 της αξίας που είχαν προ κρίσης, οι νέες θέσεις που δημιουργήθηκαν ήτα μεσαίων και κυρίως χαμηλών αποδοχών, οι γυναίκες εργάζονται σε επαγγέλματα με χαμηλότερο μισθό και κυρίως ότι στο άμεσο μέλλον, διαφορετικές τεχνολογίες θα επηρεάσουν με διαφορετικό τρόπο κάθε τμήμα της αγοράς εργασίας.

Έτσι, για παράδειγμα επισημαίνει ότι οι γυναίκες, θα χρειαστεί να προσαρμοστούν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στις νέες τεχνολογίες, καθώς σε αντίθετη περίπτωση η απασχόληση των γυναικών θα μειωθεί περαιτέρω στη χώρα μας.

Η ανάλυση εκπονήθηκε από τον Στέφανο Τύρο, ερευνητή σε θέματα εργασίας και νέων τεχνολογιών στο Harvard Business School κι αντλεί δεδομένα από την ΕΛΣΤΑΤ (για πληθυσμό, ανεργία, πληθωρισμό), από τη Μονάδα Εμπειρογνωμόνων για την Απασχόληση, Κοινωνική Ασφάλιση και Κοινωνικές Υποθέσεις (Μ.Ε.Κ.Υ.), καθώς και από διεθνείς δείκτες για την αυτοματοποίηση, τις πράσινες τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη.

Και καταγράφει τα εξής 10 δεδομένα για την ελληνική αγορά εργασίας:

• Δεδομένο 1: Η ανεργία έχει επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα, η μισθωτή εργασία έχει αυξηθεί σημαντικά, όμως οι αποδοχές των μισθωτών -σε όρους πραγματικής αξίας, δηλαδή λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό- έχουν ανακτήσει λιγότερο από το 1/3 της συνολικής τους πτώσης από την αρχή της κρίσης.
• Δεδομένο 2: Από το 2013 έως το 2023, η ανεργία μειώθηκε, όμως οι θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν ήταν δυσανάλογα θέσεις μεσαίων-χαμηλών αποδοχών.
• Δεδομένο 3: Οι θέσεις εργασίας που είναι εκτεθειμένες στην αυτοματοποίηση αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό, ενώ οι πράσινες θέσεις εργασίας μειώθηκαν. Αντίθετα, οι θέσεις που είναι εκτεθειμένες στην Τεχνητή Νοημοσύνη αυξήθηκαν ελαφρώς.
• Δεδομένο 4: Οι θέσεις εργασίας που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στην Τεχνητή Νοημοσύνη έχουν υψηλότερες αποδοχές. Υψηλές αποδοχές καταγράφονται επίσης σε θέσεις εργασίας με είτε πολύ υψηλή, είτε πολύ χαμηλή έκθεση στην αυτοματοποίηση και την πράσινη μετάβαση.
• Δεδομένο 5: Η αναλογία γυναικών προς ανδρών στην απασχόληση, κατά την περίοδο 2011–2023, αυξήθηκε σημαντικά -από 70% σε 75%. Με αυτούς τους ρυθμούς, όμως, θα χρειαστούν ακόμη πέντε δεκαετίες για να φτάσει η απασχόληση των γυναικών αυτή των ανδρών. Οι γυναίκες, μάλιστα, τείνουν να εργάζονται σε επαγγέλματα με χαμηλότερες μέσες αποδοχές.
• Δεδομένο 6: Οι γυναίκες είναι περισσότερο εκτεθειμένες στην αυτοματοποίηση και την Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ οι άνδρες καταλαμβάνουν τις περισσότερες πράσινες θέσεις εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι, στο μέλλον, είτε θα μειωθούν οι θέσεις εργασίας στις οποίες απασχολούνται κυρίως γυναίκες είτε αυτές θα χρειαστεί να προσαρμοστούν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στις νέες τεχνολογίες.
• Δεδομένο 7: Οι μεγαλύτεροι κλάδοι της οικονομίας είναι το χονδρικό εμπόριο και η γεωργία. Και οι δύο αυτοί κλάδοι παρουσίασαν μείωση την τελευταία δεκαετία, ενώ αυξήσεις καταγράφηκαν στους τομείς των υπηρεσιών καταλύματος και της υγείας.
• Δεδομένο 8: Ο κλάδος με τη μεγαλύτερη έκθεση στην αυτοματοποίηση είναι η δημόσια διοίκηση. Οι κατασκευές, καθώς και οι επαγγελματικές και επιστημονικές δραστηριότητες, εμφανίζουν τον υψηλότερο αριθμό πράσινων θέσεων εργασίας. Οι επαγγελματικές και επιστημονικές δραστηριότητες, όπως και η παροχή υπηρεσιών, παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη έκθεση στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
• Δεδομένο 9: Η Αττική κατέχει το 1/3 της συνολικής απασχόλησης της χώρας, υπερδιπλάσιο ποσοστό από τη δεύτερη σε μέγεθος, την Κεντρική Μακεδονία. Το μερίδιο απασχόλησης της Αττικής παρέμεινε ουσιαστικά σταθερό κατά την περίοδο 2013–2023, με τη μεγαλύτερη (σχετική) αύξηση να παρατηρείται στην Κεντρική Μακεδονία και τη Στερεά Ελλάδα, και τη μεγαλύτερη μείωση στη Θεσσαλία.
• Δεδομένο 10: Η Αττική παρουσιάζει σαφώς διαφορετική επαγγελματική κατανομή σε σύγκριση με τις υπόλοιπες περιφέρειες, καθώς αποτελεί το διοικητικό και τεχνολογικό κέντρο της χώρας. Διαθέτει πολύ υψηλό ποσοστό επαγγελματιών και υπαλλήλων γραφείου και πολύ χαμηλό ποσοστό γεωργών. Για αυτόν τον λόγο, εμφανίζει -με μεγάλη διαφορά- τη μεγαλύτερη τεχνολογική έκθεση από όλες τις περιφέρειες και στους τρεις τεχνολογικούς δείκτες.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Δέκα σκληρές αλήθειες για την ελληνική αγορά εργασίας… Της Ρούλας Σαλούρου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο σκοπός του Ομίλου να δημιουργήσει ένα Καλύτερο Αύριο (A Better Tomorrow), ενσαρκώνεται στην απόφαση για νέες επενδύσεις στην Ελλάδα και σηματοδοτεί τη συνέχεια της σημαντικής συμβολής της εταιρείας στην ελληνική οικονομία και κοινωνία. Τα τελευταία χρόνια, η εταιρεία έχει συμβάλλει 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ στα δημόσια έσοδα, στηρίζοντας σημαντικά την ελληνική οικονομία εν μέσω κρίσης. H επιλογή του Πειραιά ως Διεθνές Διαμετακομιστικό Κέντρο, όπου διακινούνται ετησίως προϊόντα αξίας 1,1 δισεκατομμυρίου ευρώ και 2,5 εκατομμύρια εμπορευματοκιβώτια, με σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης, έχει συμβάλλει σημαντικά στην απασχόληση και την εμπορευματική κίνηση στο λιμάνι. Παράλληλα, η εταιρεία στηρίζει περίπου 30.000 εργαζόμενους στο δίκτυο λιανοπωλητών και διανομέων, καθώς και περίπου 10.000 εργαζόμενους στην καπνοπαραγωγή, με τουλάχιστον 10 εκατομμύρια ευρώ ετησίως στους Έλληνες αγρότες για την αγορά καπνού σε σταθερή βάση.

Ο Επικεφαλής Οικονομικός Σύμβουλος του Πρωθυπουργού, κ. Αλέξης Πατέλης, που μίλησε σε πάνελ για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας στη διάρκεια της εκδήλωσης ανακοίνωσης των νέων επενδύσεων, τόνισε: «Με σύστημα και μεθοδικότητα, η ελληνική κυβέρνηση διαμορφώνει ένα περιβάλλον φιλικό για επενδύσεις που συμβάλλει στην ανάπτυξη. Χαιρετίζουμε την επένδυση της BAT, τη θεωρούμε ψήφο εμπιστοσύνης τόσο προς την ελληνική οικονομία όσο και προς το αξιόλογο ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει η χώρα».

H Πρόεδρος της British American Tobacco για τη Νότια Ευρώπη, κ. Roberta Palazzetti ανέφερε: «Οι καινοτομίες που φέρνει η ΒAT στην ελληνική αγορά έχουν σκοπό να δημιουργήσουν μέσα από την επιχειρηματική δραστηριότητά της ένα Καλύτερο Αύριο. Είναι σημαντικό οι διεθνείς Όμιλοι να συμβάλλουμε στις προσπάθειες της ελληνικής οικονομίας για ανάκαμψη και, στο πλαίσιο αυτό, θεωρούμε υποχρέωσή μας να ανταποκριθούμε με επενδυτικές κινήσεις που βασίζονται στις έννοιες της Τεχνολογίας και της Επιστήμης. Αυτό μεταφράζεται σε σημαντικό αριθμό νέων θέσεων εργασίας, σε ανάδειξη της Ελλάδας σε διεθνές περιφερειακό και διαμετακομιστικό κέντρο, καθώς και σε ένα τεράστιο εύρος δυνατοτήτων γύρω από την τεχνολογία για τους ενήλικους καταναλωτές, τους εργαζομένους, καθώς και το λιανεμπόριο, με σκοπό ένα Καλύτερο Αύριο για όλους».

Παράλληλα με τις νέες θέσεις εργασίας, οι επενδύσεις θα έχουν άμεσο θετικό αντίκτυπο και για το λιανεμπόριο που έχει πληγεί σημαντικά από τις επιπτώσεις της πανδημίας βασισμένο στην τεχνολογία του προϊόντος θερμαινόμενου καπνού glο Hyper και των ειδικά σχεδιασμένων ράβδων καπνού Neo, με δυνητικά μειωμένο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες σε σχέση με το τσιγάρο για όσους διακόψουν πλήρως το κάπνισμα.

Η BΑΤ επενδύει σημαντικά στην έρευνα και ανάπτυξη των εναλλακτικών, στο κάπνισμα, προϊόντων. Παγκοσμίως, πάνω από 1.500 επιστήμονες και ειδικοί εργάζονται στα κέντρα Έρευνας και Ανάπτυξης της εταιρείας, με στόχο να εξασφαλίσουν ότι οι ενήλικες καπνιστές έχουν στη διάθεσή τους μια ευρεία γκάμα καινοτόμων προϊόντων.

Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της British American Tobacco Hellas, κ. Vitalii Kochenko, είπε: «Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή δεδομένου ότι βασικό στοιχείο του glo Hyper είναι η τεχνολογία και η καινοτομία. Οι ενήλικοι καταναλωτές που επιλέγουν να μην διακόψουν το κάπνισμα, έχουν στη διάθεσή τους μια εναλλακτική που συνδυάζει ένα σύστημα θέρμανσης υψηλής τεχνολογίας με ένα νέο και καινοτόμο σχήμα ράβδων καπνού».

«Η επιστήμη και η καινοτομία είναι στο επίκεντρο της ΒΑΤ», ανέφερε ο Επικεφαλής της Επιστημονικής Διεύθυνσης Προϊόντων Καπνού Διαφοροποιημένου Κινδύνου του Ομίλου της BAT, Δρ. Aaron Williams. «Με πάνω από 1.500 ειδικούς στους τομείς της έρευνας και της τεχνολογίας, έχουμε αναπτύξει ένα μοναδικό συνδυασμό προϊόντων στις Νέες Κατηγορίες με δυνητικά μειωμένο κίνδυνο, που υποστηρίζεται με σημαντικά δεδομένα και επιστημονικά στοιχεία. Η πιο σημαντική διαφορά του θερμαινόμενου προϊόντος καπνού glo και των τσιγάρων είναι ότι ο καταναλωτής θερμαίνει το προϊόν σε πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με την καύση με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολύ λιγότερες και χαμηλότερες εκπομπές τοξικών ουσιών και δυνητικά μειωμένοι κίνδυνοι για την υγεία σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα».

Το glo hyper είναι το τελευταίο μοντέλο του προϊόντος θέρμανσης καπνού της ΒΑΤ, συνδυάζοντας την προηγμένη τεχνολογία θέρμανσης καπνού με τις ράβδους καπνού Neo που είναι ειδικά σχεδιασμένες για χρήση με την συσκευή. Το πρώτο λανσάρισμα του glo έγινε με μεγάλη επιτυχία πριν από αρκετά χρόνια στην Ιαπωνία, ενώ το προϊόν ήρθε στην Ελλάδα το 2018.

Σχετικά με την ΒΑΤ

Η ΒΑΤ είναι μια κορυφαία εταιρεία καταναλωτικών αγαθών και πολλαπλών κατηγοριών, που ιδρύθηκε το 1902. Σκοπός του Ομίλου είναι να δημιουργήσει ένα Καλύτερο Αύριο (A Better Tomorrow), μειώνοντας τις επιπτώσεις της επιχείρησης στην υγεία, το οποίο συνεπάγεται τα παρακάτω:

– Δέσμευση για να παρέχεται στους ενήλικες καταναλωτές ένα ευρύ φάσμα δυνητικά λιγότερο βλαβερών προϊόντων.

– Εξακολουθεί να είναι σαφές ότι τα παραδοσιακά τσιγάρα ενέχουν κινδύνους για την υγεία και ότι ο μόνος τρόπος για να αποφευχθούν αυτοί οι κίνδυνοι είναι η μη έναρξη του καπνίσματος ή η διακοπή του

– Ενθάρρυνση σε όσους συνεχίζουν να καπνίζουν, να στραφούν πλήρως σε επιστημονικά τεκμηριωμένες λύσεις δυνητικά μειωμένου κινδύνου

– Παρακολούθηση και επικοινωνία της προόδου του μετασχηματισμού του Ομίλου

Η BAT έχει ως στόχο 50 εκατομμύρια ενήλικοι καπνιστές μέχρι το 2030 να στραφούν στα προϊόντα Νέων Κατηγοριών, με έσοδα τουλάχιστον 5 δισεκατομμυρίων λιρών από τα προϊόντα αυτά έως το 2025.

Σχετικά με την BAT Hellas

Η BAT Hellas είναι μια από τις κορυφαίες εταιρείες στην ελληνική αγορά, με σημαντική συνεισφορά στην ελληνική οικονομία και κοινωνία, υψηλές διακρίσεις σε θέματα απασχόλησης και έμφαση σε καινοτόμες πρωτοβουλίες. Η εταιρεία ανήκει στην British American Tobacco plc, έναν διεθνή Όμιλο που λειτουργεί από το 1902, απασχολεί περισσότερους από 53.000 εργαζόμενους και δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 180 αγορές. Η Ελλάδα έχει επιλεγεί ως περιφερειακό κέντρο και για το Ισραήλ, την Κύπρο και την Μάλτα.

Πηγή: europeanbusiness.gr

Το άρθρο British American Tobacco Hellas: Eπενδύσεις 30 εκατ. ευρώ στην Ελλάδα με αιχμή την τεχνολογία και 200 νέες θέσεις εργασίας εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Είναι γεγονός πως μια μεγάλη οικονομική κρίση για να μετριαστεί και να ξεπεραστεί, ιδίως όταν προέρχεται από ένα εξωγενές σοκ, απαιτείται η εμπλοκή του κράτους και η σωστή κρατική παρέμβαση, μέσω μίας στοχευμένης δημοσιονομικής πολιτικής, με αύξηση δημοσίων δαπανών, ως μία κεϋνσιανή οικονομική προσέγγιση.

Παρόλα αυτά, οι κρατικές δαπάνες οφείλουν να έχουν χαρακτήρα προστιθέμενης αξίας και ο μόνος τρόπος να επιτευχθεί αυτό, είναι με την απόφαση να τρέξουν νέα και μεγάλα έργα υποδομής, τα οποία δύνανται να κινητοποιήσουν πόρους στην οικονομία και να προκαλέσουν ένα πολλαπλασιαστικό και διατηρήσιμο αποτέλεσμα στο ΑΕΠ της χώρας.

Τα έργα οφείλουν να κατανεμηθούν σε όλη την επικράτεια, για λόγους ισόρροπης ανάπτυξης, αλλά και να αποτελούν στρατηγικά έργα δημοσίου συμφέροντος, επιλύοντας βασικά προβλήματα της καθημερινότητας των πολιτών.

Πιο συγκεκριμένα ο κατασκευαστικός κλάδος, έχει την δυνατότητα να ανακάμψει μέσω των μεγάλων έργων υποδομής, δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και κινητοποιώντας ένα ευρύτερο οικονομικό κύκλωμα πελατών προμηθευτών, τονώνοντας σταδιακά, τόσο την προσφορά όσο και την ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών.

Για παράδειγμα, έργα όπως η επέκταση της Αττικής Οδού, ο αυτοκινητόδρομος Πάτρας Πύργου, ο ανατολικός περιφερειακός άξονας στην Θεσσαλονίκη, η σιδηροδρομική ζεύξη Ξάνθης Θεσσαλονίκης, η κατασκευή της γραμμής 4 στο μετρό της Αθήνας, ο βόρειος οδικός άξονας Κρήτης και βέβαια η κατασκευή του καζίνο στο Ελληνικό όπως η γενικότερη κατασκευή του έργου, μπορούν να αλλάξουν την μορφή της χώρας και να την καταστήσουν ιδιαίτερα ανταγωνιστική, στον κλάδο των κατασκευών, των μεταφορών και των logistics

Τα εθνικά κονδύλια μπορούν να συνδυαστούν, τόσο με τα αντίστοιχα ποσά από το ευρωπαϊκό ταμείο ανάκαμψης, όσο και με ιδιωτικά κεφάλαια υπό την μορφή ΣΔΙΤ, με στόχο το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα, για την οικονομία και την κοινωνία.

Εν κατακλείδι, αυτό που είναι απαραίτητο, είναι η κατάλληλη οργάνωση, η προετοιμασία των επιχειρηματικών σχεδίων, η ανάλυση κόστους οφέλους και πάνω από όλα η πολιτική βούληση, ώστε να ξεπεραστούν όλα τα εμπόδια, για να βρει η χώρα μία σύγχρονη και αναπτυξιακή δυναμική προς το μέλλον.

*Ο Μελέτης Ρεντούμης είναι οικονομολόγος τραπεζικός.

Το άρθρο Ανάγκη μεγάλων έργων υποδομής για την ανάπτυξη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην καταλαβαίνει ότι καταργούνται σιωπηλά θέσεις εργασίας λόγω της πανδημίας και οτι τα πάντα θα γίνονται πλέον από το smartphone και το laptop. Οι ουρές μειώνονται παντού και οι συναλλαγές πρόσωπο με πρόσωπο, το ίδιο επίσης. Η Εργασία μοιάζει μετά την έναρξη της πανδημίας (και την σχεδόν παγκόσμια καραντίνα που παραδόξως δεν επαναλαμβάνεται ενώ τα κρούσματα είναι πολύ περισσότερα) να έχει μετακομίσει απο την αληθινή στην ψηφιακή ζωή. Και κάποιοι λένε ότι αυτό σαν γεγονός, ο ψηφιακός μετασχηματισμός δηλαδή της καθημερινής ζωής, θα είναι κάτι ευχάριστο και κοινωνικά ωφέλιμο φαινόμενο μακροπρόθεσμα.

Ας σοβαρευτούμε. Η Οικονομία μεταφέρθηκε στις οθόνες ενώ το χρήμα λιγοστεύει από την ζωή μας και έχει αντικατασταθεί από τα data μας και απο τα ψηφιακά νομίσματα, κρυφά και φανερά. Το μόνο Ζωντανό Νόμισμα (βλ. το ομώνυμο βιβλίο του Κλοσόφσκι απο εκδ. Πλέθρον) είναι πλέον το καθυποταγμένο σώμα μας. Αυτό της βιοπολιτικής που επιτάχυνε η πανδημία (και ταυτόχρονα βοήθησε στο να ξεφουσκώσει το οικονομικό σύστημα που είχε σχεδόν φρακάρει). Το νόμισμα ως μέσο ανταλλαγής εξαφανίζεται στο Συμβολικό, απωθείται ως σύμβολο και δεν παραμένει στο Πραγματικό, αφού απλά το βλέπουμε αλλά δεν το πιάνουμε, δεν το αισθανόμαστε. Είναι νόμισμα που δεν εκπέμπει συναίσθημα. Εκτοπίζεται στο Συλλογικό Φαντασιακό μετατρεπόμενο σε ψηφία/σύμβολα και εγγεγραμμένο σε ψηφιακά λογιστικά κατάστιχα στο smartphone, την προέκταση του χεριού μας. Ενώ η τσέπη είναι η σπηλιά, η κρυψώνα του χρήματος στο σώμα μας.

Αναρωτιέμαι όμως: υπάρχουν άραγε μελέτες που δείχνουν ότι εκτός από την εμφανή στροφή στις ψηφιακές συναλλαγές λόγω πανδημίας, οφείλεται και αλλού (πχ. στην πτώση μισθών/εισοδημάτων και στην υπερσυσσώρευση απο λίγους) η επίσης εμφανής και μάλλον στοχευμένη εξαφάνιση των μετρητών απο την ζωή μας ; Ποιες συμπεριφορικές αναλύσεις θα μας δώσει ως απάντηση η οικονομική επιστήμη όσον αφορά την αντιληπτική μας νοημοσύνη για την πραγματική αξία του χρήματος όταν αυτό είναι σε ψηφία στις οθόνες και όχι στις τσέπες μας; Μήπως το mobile banking ενώ μας διευκολύνει την ζωή συμβάλλει μερικώς και στην απώθηση της ηδονής που ενσωματώνει το χαρτονόμισμα στο χέρι; (ΣΗΜ: Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν ο Σάιλοκ του Σαίξπηρ, στον Έμπορο της Βενετίας, έβλεπε αντί τα χρυσά νομίσματα ένα ψηφιακό πορτοφόλι! Άραγε τι θα έκανε ; Και αν ο Μπατάιγ είχε στο μυαλό του τα ψηφία σε μια οθόνη όταν έγραφε το ”Καταραμένο Απόθεμα”)

Και πάμε στο επίκαιρο ως αφορμή. «Είναι καθήκον μας να διαδραματίσουμε ενεργό ρόλο στο να βρεθεί ισορροπία στα υπέρ και κατά των καινοτόμων λύσεων στις πληρωμές έτσι ώστε το χρήμα να συνεχίσει να εξυπηρετεί τους Ευρωπαίους». Τάδε έφη η επικεφαλής της ΕΚΤ για την απόφαση της να προχωρήσει στην έκδοση του ψηφιακού ευρώ. Όπως το ακούσατε: το χρήμα να συνεχίσει να εξυπηρετεί τους Ευρωπαίους. Δεν θα κουράσω με την τεχνοκρατική ανάλυση και τους τραπεζικό-νομικούς όρους που διέπουν την φιλοσοφία του εγχειρήματος.

Η έκθεση που κυκλοφόρησε πρόσφατα παρουσιάζει το εγχείρημα ως αναγκαίο αντιστάθμισμα στο φαινόμενο των κρυπτονομισμάτων, των ψηφιακών νομισμάτων, και των λοιπών χρηματοοικονομικών καινοτομιών περί του χρήματος. Λέει στο σκεπτικό της ότι πρόκειται για δημόσιο αγαθό, με δωρεάν πρόσβαση για όλους και μηδενικό κίνδυνο. Ούτε εδώ θα μείνω καθώς αυτό οφείλει η Οικονομική Επιστήμη να το ψάξει σε βάθος χρόνου. Αλλά ας μην χαθούμε σε αυτά. Και ας με συγχωρέσουν οι μακροοικονομολόγοι φίλοι μου που δεν θα ορίσω εδώ το τι σημαίνει χρήμα ως δημόσιο και ως ιδιωτικό αγαθό ( σκοπός, ποσότητα και κυκλοφορία του), τι σημαίνει νόμισμα, τι σημαίνει μέσο πληρωμών. Αυτά είναι καταγεγραμμένες θεωρίες σε ιερά βιβλία (σημ.: και τα βιβλία αυτά δεν θέλουν εσκεμμένα κάποιοι να τα διαβάζουμε).

Η μεγάλη εικόνα όμως είναι ότι ζούμε ως ανθρωπότητα μια ιστορική μεταβολή. Πρόκειται για την εποχή της καθολικής επικράτησης του γνωστού ολιγοπωλίου που ελέγχει τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Είμαστε στο αποκορύφωμα του ψηφιακού ιμπεριαλισμού ως ανώτατο στάδιο της ολιγοπωλιακής δομής ελέγχου των ροών κεφαλαίων και δεδομένων στο internet. Και ταυτόχρονα έχουμε το φαινόμενο της μείωσης των αμοιβών λόγω της απαξίωσης της εργασίας. Ένα φαινόμενο που κρύβει καλά τους κινδύνους του κάτω από την περίφημη έννοια: εξ αποστάσεως απασχόληση. Δυστυχώς όμως μάλλον εξ αποστάσεως γίνεται και το χρήμα αφού μισθός και εισοδήματα παθαίνουν καθίζηση σταδιακά.

Σήμερα όμως που απαξιώνεται το ανθρώπινο μυαλό και που σχεδόν καταργούνται κάποια από τα παλιά εθνικά νομίσματα( χωρών που είχαν εκδοτικό προνόμιο άρα και ανεξαρτησία) όλα ακούγονται όμορφα στον δήθεν αγγελικά πλασμένο κόσμο ενός εναλλακτικού οικονομικού μέλλοντος: bitcoin, ethereum και κάπου 4,000(!) κρυπτονομίσματα. Η Facebook θα λανσάρει το libra, η Google και η Αmazon το σκέφτονται επίσης για κάτι δικό τους (αφού όλοι αυτοί οι κολοσσοί σχεδόν λειτουργούν σαν τραπεζικά ιδρύματα).
Τώρα λοιπόν έχουμε και τις κεντρικές τράπεζες να μπαίνουν στο συλλογικό φαντασιακό του συστήματος: το ψηφιακό ευρώ, το ψηφιακό γουάν (και οσονούπω μάλλον και το δολάριο). Kαι όλα αυτά να στηρίζονται σε περιβάλλοντα υποστήριξης (λογισμικά) φτιαγμένα στα εργαστήρια της χρηματοοικονομικής μηχανικής των νέων συστημάτων λειτουργίας της νομισματικής κυκλοφορίας. Οι σύγχρονοι θεσμοί και θεματοφύλακες έχουν πλέον νέα ονόματα : FinTech, Blockchain, DeFi, DApps. Δεν ακούγονται ωραία όλα αυτά; Δεν είναι το λαμπρό μέλλον που μας έταξε η τεχνολογία και το διαδίκτυο;

Την ώρα που η Εργασία αντικαθίσταται απο τα λογισμικά, τους αλγόριθμους, τα ρομπότ και κυρίως τον άυλο χρυσό της διαδικτυακής οικονομίας ( data), η τραπεζική και χρηματο- πιστωτική βιομηχανία εμφανίζεται να επιχορηγεί την κυκλοφορία εντός των δικτύων ολοένα και περισσότερων νομισμάτων. Ζούμε την μεγάλη σύμπραξη: τράπεζες και διαδικτυακό ολιγοπώλιο εγκρίνουν από κοινού την κυκλοφορία εναλλακτικών νομισμάτων ώστε να κερδίζουν ως μεσάζοντες αλλά και εκκαθαριστές μαζί, απο τις ολοένα και αυξανόμενες ιντερνετικές συναλλαγές. Την ίδια ώρα οι κεντρικές τράπεζες ενθαρρύνουν την έκδοση ψηφιακού χρήματος και έτσι μειώνουν την κυκλοφορία των μετρητών που εκδίδουν σε περίοδο αρνητικών επιτοκίων (γεγονός που χρήζει πολλαπλής ερμηνείας για τους στόχους τους όπως πληθωρισμός, επιτόκια, κτλ.)

Ποια είναι η πραγματική αιτία για όλα τα παραπάνω ; Όσο περισσότερη εργασία εκτελούν οι μηχανές (τα λογισμικά δηλαδή) τόσο λιγότερο θα αμοίβεται το ανθρώπινο κεφάλαιο. Γιατί η σύγχρονη αμοιβή δεν αφορά τον σκεπτόμενο εργαζόμενο αλλά τον απρόσωπο εξειδικευμένο χρήστη των συστημάτων στα δίκτυα. Τον δε μισθό του θα μπορούν να τον πληρώνουν οι εργοδότες επιλέγοντας μεταξύ εύηχων και δήθεν φθηνών σε πρόσβαση εναλλακτικών νομισμάτων αφού και αυτοί θα εθιστούν να πιστεύουν ότι αυτό το νέο χρήμα θα κοστίζει λιγότερο-ειδικά σήμερα που έχουμε αρνητικά επιτόκια.

Ας μην γελιόμαστε :η ψηφιακή έκδοση του χρήματος φαίνεται ξεκάθαρα ότι δεν θα έχει την απαιτούμενη νομισματική βάση(άρα και νομιμοποίηση για βιώσιμη κυκλοφορία του) αλλά κυρίως δεν θα έχει την πραγματική αξία αναπαράστασης των κοινωνικών και οικονομικών σχέσεων. Γιατί όσα νομίσματα και αν μας γεμίσουν στις οθόνες και στα ψηφιακά μας πορτοφόλια ένα είναι το αναμφισβήτητο γεγονός : το πραγματικό χρήμα λιγοστεύει και η αξία του μειώνεται στον ίδιο σχεδόν ρυθμό που απαξιώνεται η ανθρώπινη εργασία και το μυαλό μας…

Το άρθρο Πολλά Νομίσματα αλλά λίγο Χρήμα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Aν θέλουμε εισόδημα, θέσεις εργασίας και κατανάλωση, οι επενδύσεις στην παραγωγή είναι μονόδρομος, είτε αυτό αρέσει, είτε όχι. Αυτός είναι και ο λόγος που ως αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ θα τις υπονομεύει.

Το άρθρο Τέλος κατανάλωση με δανεικά εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.