Η νίκη για την ιταλική δεξιά στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής είναι, κατά μία έννοια, μια στιγμή ορόσημο για την Ιταλία και την ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ωστόσο, υπάρχουν σοβαροί λόγοι για να αμφισβητηθεί η άποψη, που εκφράζεται περιστασιακά εκτός Ιταλίας κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ότι το αποτέλεσμα προμηνύει στροφή προς τον εξτρεμισμό.

Υπό τους Χριστιανοδημοκράτες, η δεξιά κυριάρχησε στις κυβερνήσεις της Ιταλίας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Από τη δεκαετία του 1990, συνέχισε να έχει το πάνω χέρι πολλές φορές, χάρη κυρίως στο κόμμα Forza Italia του Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Αλλά αυτές είναι οι πρώτες εκλογές στις οποίες ένα κόμμα με νεοφασιστικές ρίζες, οι Αδελφοί της Ιταλίας, αναδείχθηκε ως η ισχυρότερη δύναμη στη δεξιά και στη χώρα συνολικά.

Παρά ορισμένες εκλογικές επιτυχίες από παρόμοια κόμματα σε δημοκρατίες της Δυτικής Ευρώπης, όπως η Αυστρία και η Σουηδία, η νίκη των Αδελφών της Ιταλίας ξεχωρίζει. Φαίνεται βέβαιο ότι η Τζόρτζια Μελόνι, η αρχηγός του κόμματος, θα γίνει πρωθυπουργός, καθιστώντας την την πρώτη γυναίκα που κατέχει το αξίωμα από την ιταλική ενοποίηση το 1861.

Ωστόσο, το γεγονός παραμένει ότι η Μελόνι πέτυχε τον θρίαμβό της σε μια συντηρητική εθνικιστική πλατφόρμα, που όφειλε πολύ περισσότερα στις φόρμουλες που έφεραν επιτυχία στους συνασπισμούς του Μπερλουσκόνι παρά σε οποιεσδήποτε πολιτικές που συνδέονται με το Ιταλικό Κοινωνικό Κίνημα, το νεοφασιστικό κόμμα στα τέλη της δεκαετίας του 1940 και της δεκαετίας του 1950, από το οποίο έμμεσα κατάγονται οι Αδελφοί της Ιταλίας. «Το να μιλάμε για φασισμό είναι εντελώς λάθος», λέει ο Λ. Κοντόγκνο, πρώην γενικός διευθυντής του ιταλικού υπουργείου Οικονομικών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν δυσκολίες. Η Μελόνι έχει ελάχιστη εμπειρία διακυβέρνησης και οι συνάδελφοί της στο κόμμα έχουν ακόμη λιγότερη. Η διεθνής φήμη του Μάριο Ντράγκι, του απερχόμενου τεχνοκράτη πρωθυπουργού, ενίσχυσε τη φωνή της Ιταλίας σε ΝΑΤΟ και ΕΕ. Η νέα κυβέρνηση θα αγωνιστεί να κερδίσει τον ίδιο σεβασμό.

Ωστόσο, η Μελόνι έχει τοποθετηθεί ως σταθερή υποστηρίκτρια της στάσης της Δύσης ενάντια στην επιθετικότητα της Ρωσίας στην Ουκρανία -πιο σταθερή, στην πραγματικότητα, από τον Μπερλουσκόνι ή τον Ματέο Σαλβίνι, ηγέτη της Λέγκας, των συμμάχων της στον δεξιό συνασπισμό. Το εκλογικό πρόγραμμα των Αδελφών της Ιταλίας παρέλειψε επίσης αμφιλεγόμενες προτάσεις που κάποτε αγκάλιασε το κόμμα, όπως η διεκδίκηση της υπεροχής του εθνικού έναντι του κοινοτικού δικαίου.

Γενικότερα, η σταθερότητα της ιταλικής πολιτικής διασφαλίζεται σε μεγάλο βαθμό από ισχυρούς θεσμούς όπως η προεδρία, το συνταγματικό δικαστήριο, τα δύο σώματα του κοινοβουλίου, η κεντρική τράπεζα και το υπουργείο Οικονομικών. Εν μέρει ως απάντηση στη φασιστική εμπειρία του 1922-1943, η μεταπολεμική Ιταλία διασκορπίζει προσεκτικά την εξουσία σε διάφορα κέντρα, με τρόπους που δυσκολεύουν την εκτελεστική εξουσία να ενεργήσει με επικίνδυνα ριζοσπαστικό τρόπο.

Από τη σκοπιά των χρηματοπιστωτικών αγορών, μια σημαντική δοκιμασία της νέας κυβέρνησης θα είναι ο ετήσιος προϋπολογισμός που θα πρέπει να ετοιμάσει μέχρι το τέλος του έτους. Το πρόγραμμα του νικηφόρου συνασπισμού ζητούσε περικοπές φόρων για ιδιώτες και επιχειρήσεις, σε συνδυασμό με υψηλότερες δαπάνες για συντάξεις και οικογενειακά επιδόματα.

Οποιαδήποτε προσπάθεια για πλήρη εφαρμογή τέτοιων πολιτικών θα δημιουργούσε τον κίνδυνο για μια σοβαρή αντίδραση από τις αγορές, που ανησυχούν για το δημόσιο χρέος της Ιταλίας περίπου 150% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Φαίνεται πιθανό ότι για να κατευνάσει τέτοιους φόβους, η Μελόνι θα επιλέξει ένα αξιοσέβαστο ανεξάρτητο δημόσιο πρόσωπο ως υπουργό Οικονομικών -όπως έκαναν οι προηγούμενες ιταλικές κυβερνήσεις διαφόρων πλευρών τα τελευταία 30 χρόνια.

Τα Αδέλφια της Ιταλίας υποστηρίζουν ένα βαθμό κρατικής οικονομικής παρέμβασης και εθνικού προστατευτισμού που κινδυνεύει να αποξενώσει τη Ρώμη από τους συμμάχους της στην ΕΕ καθώς και τις αγορές. Η Μελόνι εξέφρασε επίσης την ιδέα της επαναδιαπραγμάτευσης των όρων με τους οποίους η Ιταλία έχει πρόσβαση σε περίπου 200 δισεκατομμύρια ευρώ από τα ταμεία ανάκαμψης της ΕΕ μετά την πανδημία.

Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι εάν η νέα κυβέρνηση θα έχει την ικανότητα και την αποφασιστικότητα να συνεχίσει τις οικονομικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησε ο Ντράγκι. Αυτά αποτελούν προϋπόθεση για τη συνέχιση της αποδέσμευσης των κονδυλίων της ΕΕ.

Το κίνητρο για τη διατήρηση της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας είναι σαφές. Αλλά είναι εξίσου εμφανής η πιθανότητα τα δεξιά κόμματα -που δύσκολα συμπλέουν σε όλα τα οικονομικά ζητήματα- να οδηγηθούν σε εσωτερικές διαμάχες που εμποδίζουν τις μεταρρυθμίσεις. Το θλιβερό ιστορικό των κυβερνήσεων του Μπερλουσκόνι σχετικά με τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις υπενθυμίζει ότι ακόμη και μια υγιής κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τη δεξιά δεν αποτελεί εγγύηση προόδου στην Ιταλία.

Η Μελόνι έχει την ευκαιρία της επειδή διεξήγαγε μια αποτελεσματική εκστρατεία και ξεχώρισε ως η μόνη σημαντική ηγέτιδα κόμματος που δεν είχε ενταχθεί στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας του Ντράγκι. Αλλά θα ξέρει ότι οι περισσότεροι Ιταλοί πρωθυπουργοί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν πλησίασαν ποτέ να συμπληρώσουν μια πλήρη πενταετή θητεία, πέφτοντας θύμα πολιτικής ίντριγκας και απώλειας εξουσίας.

Αν τα πράγματα εξελιχθούν διαφορετικά για την πρωθυπουργία της, αυτό μπορεί να είναι το μεγαλύτερο επίτευγμά της από όλα.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Πόσο κοντά στον εξτρεμισμό είναι η Ιταλία με Μελόνι… Του Tony Barber εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στην αρχαιότητα, οι γερουσιαστές στη Ρώμη παρακαλούσαν τον Κιγκιννάτο να επανέλθει από την αποστρατεία και να σώσει το κράτος. Η αποστολή του ολοκληρώθηκε, επέστρεψε στο αγρόκτημά του και έγινε ένα σεβαστό σύμβολο ανιδιοτέλειας και αρετής για τους επόμενους αιώνες.

Όπως ο Κιγκιννάτος, έτσι και ο Μάριο Ντράγκι κλήθηκε να γίνει ο σωτήρας της Ιταλίας σε μια στιγμή εθνικού κινδύνου, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, πριν από περίπου 18 μήνες. Ως πρωθυπουργός, στάθηκε κι αυτός στο ύψος των περιστάσεων. Αλλά η ανταμοιβή του είναι να χάσει τα γκέμια της εξουσίας ακριβώς τη στιγμή που ξεδιπλώνονται νέες, ακόμη πιο σοβαρές συνθήκες έκτακτης ανάγκης στην Ιταλία και σε όλη την Ευρώπη.

Πολλοί Ιταλοί μετά βίας συγκρατούν την απελπισία τους για τις μηχανορραφίες των επαγγελματιών πολιτικών που συνέβαλαν στην έξοδο του ήρωά τους. «Και τώρα δεν μας μένει παρά να κλάψουμε: φτωχή Ιταλία, φτωχοί εμείς», έγραψε στο Twitter ένας οπαδός του Ντράγκι.

Ωστόσο, από την αρχή της κυβέρνησης εθνικής ενότητας, τον Φεβρουάριο του 2021, όλοι στην ιταλική πολιτική κατάλαβαν ότι η διοίκηση του 74χρονου πρωθυπουργού θα ήταν μια προσωρινή συμφωνία. Η τελική προθεσμία θα ήταν ούτως ή άλλως οι επόμενες βουλευτικές εκλογές, που ήταν προγραμματισμένες για την 1η Ιουνίου 2023.

Προς απογοήτευση των συμμάχων της Ιταλίας σε ΝΑΤΟ και ΕΕ, για τους οποίους τα λόγια και τα έργα του Ντράγκι ενέπνεαν μεγαλύτερη αξιοπιστία από εκείνα σχεδόν όλων των Ιταλών πρωθυπουργών μετά το 1945, το τέλος ήρθε πολύ νωρίς. Γι’ αυτούς, ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, η ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση, ο πληθωρισμός και η ανάγκη λεπτών χειρισμών για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών της Ιταλίας σε μια περίοδο αυξανόμενης πίεσης στις αγορές ομολόγων έκαναν τον Ντράγκι τον κατάλληλο άνθρωπο την κατάλληλη στιγμή.

Δεν είναι απόλυτα σωστό, ωστόσο, να υπονοηθεί ότι η Ιταλία βρίσκεται τώρα ακυβέρνητη στο χάος. Ακόμα κι αν ο Σέρτζιο Ματαρέλα, ο αρχηγός του κράτους, αποφασίσει ότι πρέπει να διεξαχθούν πρόωρες εκλογές τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, δεν υπάρχει κανένας λόγος το ιταλικό κοινοβούλιο -εφόσον υπάρχει η απαραίτητη πολιτική βούληση- να μην εγκρίνει τον προϋπολογισμό της επόμενης χρονιάς πριν από τα τέλη Δεκεμβρίου, όπως γίνεται συνήθως.

Ίσως θα είναι πιο δύσκολο για οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση να εφαρμόσει τα μέτρα που απαιτούνται ώστε να διασφαλιστεί ότι θα συνεχίσουν να ρέουν στην Ιταλία τα κονδύλια της ΕΕ για την ανάκαμψη μετά την πανδημία. Ο Ντράγκι δήλωσε την Τετάρτη ότι η Ιταλία έπρεπε να εκπληρώσει 55 στόχους οικονομικών και διοικητικών μεταρρυθμίσεων πριν από το τέλος του έτους, προκειμένου να λάβει την επόμενη δόση της ΕΕ, αξίας 19 δισ. ευρώ.

Σε όλη την περίοδο Ντράγκι, ωστόσο, κεντρικό ερώτημα της ιταλικής πολιτικής ήταν πώς, μόλις αποχωρήσει από τα δημόσια πράγματα ο ίδιος, θα διατηρηθεί η μεταρρυθμιστική προσπάθεια που ενσάρκωσε. Αυτό το ερώτημα τίθεται τώρα νωρίτερα απ’ ό,τι ήθελαν οι περισσότεροι άνθρωποι κάθε κοινωνικής τάξης -βέβαια, δεν εξαφανίστηκε ποτέ.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά ότι ο πιο πιθανός νικητής των επόμενων εκλογών -όποτε κι αν διεξαχθούν- θα είναι ένας δεξιός συνασπισμός που θα αποτελείται από τους Αδελφούς της Ιταλίας, τη Λέγκα και το Φόρτσα Ιτάλια.

Ακόμη κι αν παραμερίσουμε το σημαντικό και ακόμα αναπάντητο ερώτημα ποιος θα ηγηθεί αυτού του συνασπισμού, υπάρχουν λόγοι να αμφιβάλλουμε εάν θα ακολουθήσει ένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα, με την ικανότητα και την αποφασιστικότητα του Ντράγκι. Η Λέγκα, για παράδειγμα, έχει αντιταχθεί σε ανταγωνιστικά μέτρα που αφορούν άδειες ταξί και παραχωρήσεις παράκτιων περιοχών.

Μπορεί, λοιπόν, να αποδειχθεί ότι η αίσθηση κρίσης οξύνεται τόσο, που κάποια στιγμή στο μέλλον η Ιταλία θα καλέσει μια ακόμη αξιοσέβαστη ακομμάτιστη προσωπικότητα να τη βοηθήσει να ξεπεράσει τα προβλήματά της. Πάνω από 2.000 χρόνια μετά, το πνεύμα του Κιγκιννάτου ζει στη χερσόνησο.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Τι αλλάζει στην Ιταλία μετά την έξοδο Ντράγκι… Του Tony Barber εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.