Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα δεν είναι μόνο θέμα τιμών και ενοικίων. Είναι θέμα προσφοράς και ζήτησης, θέμα ανταγωνισμού και ευρύτερο οικονομικό και κοινωνικό ζήτημα, καθώς επηρεάζει το διαθέσιμο εισόδημα, την πρόσβαση στη στέγη, την κινητικότητα των εργαζομένων και τελικά τη λειτουργία της οικονομίας.

Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα που αναδεικνύει η Έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕΕΛΛ 0,00%), Γιάννη Στουρνάρα, για το 2025. Η εικόνα που περιγράφεται είναι σαφής: μεγάλη ζήτηση για κατοικίες, στην οποία συμμετέχουν και ξένοι επενδυτές, περιορισμένη προσφορά σύγχρονων και προσιτών ακινήτων, αλλά και σημαντικό απόθεμα από κλειστά διαμερίσματα που δεν επιστρέφουν στην αγορά. Το αποτέλεσμα είναι επίμονη πίεση στις τιμές πώλησης και στα μισθώματα.

Μεγάλη ζήτηση, λίγη προσφορά

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η αγορά ακινήτων συνέχισε και το 2025 να προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον από εγχώριους και ξένους επενδυτές, έστω και με ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η ζήτηση εξακολουθεί να υπερβαίνει την προσφορά ακινήτων σύγχρονων προδιαγραφών, ενώ η αγορά κατοικιών διατήρησε τη θετική της δυναμική.

Σύμφωνα με την Έκθεση, η άνοδος των τιμών συνδέεται με την ισχυρή ζήτηση για οικιστικά ακίνητα, την περιορισμένη προσφορά σύγχρονων και προσιτών κατοικιών, το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον και την επίδραση του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ». Παράλληλα, οι επενδύσεις σε κατοικίες αυξήθηκαν σημαντικά το 2025, ενώ το κόστος κατασκευής νέων κατοικιών συνέχισε επίσης να κινείται ανοδικά, αν και με ηπιότερο ρυθμό.

Οι τιμές ξεπερνούν τις αντοχές των νοικοκυριών

Το πιο ισχυρό εύρημα της Έκθεσης είναι ότι ενοίκια και τιμές κατοικιών τρέχουν πιο γρήγορα από τα εισοδήματα. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ΤτΕΕΛΛ 0,00%, επιδεινώνει την προσιτότητα της στέγης και επιβαρύνει κυρίως τα νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.

Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι η αγορά κατοικίας ακριβαίνει. Είναι ότι η άνοδος των τιμών και των μισθωμάτων δεν συμβαδίζει με τη βελτίωση των πραγματικών δυνατοτήτων των νοικοκυριών. Έτσι, η απόσταση ανάμεσα στην αξία της κατοικίας και στην αγοραστική ή μισθωτική δυνατότητα των πολιτών διευρύνεται.

Η στεγαστική πίεση περνά και στον πληθωρισμό

Η Έκθεση δείχνει ότι η στέγη έχει εξελιχθεί και σε πληθωριστικό παράγοντα. Το 2025 ο πληθωρισμός στέγασης στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 5,5%, έναντι 2,1% στην ευρωζώνη. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόκλιση στα ενοίκια, όπου ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έφτασε το 10%, έναντι 2,9% στην ευρωζώνη.

Η ΤτΕΕΛΛ 0,00% συνδέει την επιμονή του πληθωρισμού στις υπηρεσίες και με την άνοδο των ενοικίων. Η στεγαστική πίεση, επομένως, δεν αποτελεί ένα απομονωμένο κοινωνικό ζήτημα, αλλά έναν μηχανισμό που τροφοδοτεί ευρύτερες ανατιμήσεις και διατηρεί υψηλές πιέσεις στο κόστος ζωής.

Ο ρόλος των κλειστών διαμερισμάτων

Στην ανάλυση για τις τιμές των κατοικιών, η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι τα αίτια του στεγαστικού προβλήματος βρίσκονται τόσο στην πλευρά της ζήτησης όσο και στην πλευρά της προσφοράς, με την προσφορά να αποτελεί πλέον τον πιο δύσκολο κρίκο. Η ανεπαρκής διαθεσιμότητα κατοικιών στις περιοχές υψηλής ζήτησης επιτείνει το πρόβλημα.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποκτά το ανενεργό κτιριακό απόθεμα. Το γεγονός ότι πολλά διαμερίσματα παραμένουν κλειστά ή εκτός αγοράς σημαίνει ότι η υφιστάμενη προσφορά δεν αξιοποιείται πλήρως. Έτσι, ακόμη και όταν υπάρχει έντονη ανάγκη για στέγη, η αγορά δεν μπορεί να απορροφήσει αποτελεσματικά τη ζήτηση, με συνέπεια νέα πίεση στις τιμές.

Δεν είναι μόνο κοινωνικό θέμα

Η ΤτΕΕΛΛ 0,00% τονίζει ότι η μη προσιτή κατοικία έχει και ευρύτερο οικονομικό αποτύπωμα. Αποθαρρύνει τη γεωγραφική κινητικότητα των εργαζομένων προς περιοχές με υψηλή ζήτηση, προκαλεί ελλείψεις προσωπικού, αυξάνει το κόστος εργασίας και υπονομεύει την αποδοτική κατανομή πόρων στην οικονομία.

Αυτό σημαίνει ότι το στεγαστικό δεν περιορίζεται στην πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά. Μετατρέπεται και σε παράγοντα που επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και τελικά την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας.

Τι βλέπει η ΤτΕΕΛΛ 0,00% για τη συνέχεια

Για το προσεχές διάστημα, η Τράπεζα της Ελλάδος διατηρεί συγκρατημένα θετική στάση για την αγορά ακινήτων, υπό την προϋπόθεση ότι θα σταθεροποιηθούν οι διεθνείς οικονομικές συνθήκες και θα διατηρηθούν οι θετικοί ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, καθιστά σαφές ότι η επιβράδυνση της ανόδου των τιμών δεν αρκεί από μόνη της για να λυθεί το πρόβλημα.

Η κατεύθυνση που αναδεικνύει η Έκθεση είναι η αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς κατοικιών, η καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου αποθέματος και η επανένταξη ανενεργών ακινήτων στην αγορά. Εκεί βρίσκεται, ουσιαστικά, και ο πυρήνας του προβλήματος: μεγάλη ζήτηση, λίγη προσφορά, πολλά κλειστά διαμερίσματα και, τελικά, μόνιμη πίεση σε ενοίκια και τιμές κατοικιών.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο ΤτΕ: Ενοίκια και τιμές κατοικιών τρέχουν πιο γρήγορα από τα εισοδήματα… Του Λεωνίδα Στεργίου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Όπως σημειώνει, η επιδείνωση της χρηματοοικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους χρηματοδότησης, ενδέχεται μεσοπρόθεσμα να οδηγήσει στη δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, γεγονός που θα επηρεάσει εκ νέου την ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού των τραπεζών.

Η Τράπεζα της Ελλάδος αναγνωρίζει τα σημαντικά βήματα που έγιναν τα τελευταία χρόνια, με τις συστημικές τράπεζες να έχουν πλέον μονοψήφιο δείκτη NPEs, αλλά επισημαίνει τρεις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο τραπεζικός τομέας:

Πρώτον, το υψηλό απόθεμα NPEs. Η αποκλιμάκωση του αποθέματος NPEs που έχει συντελεστεί στον τραπεζικό τομέα είναι ιδιαίτερα σημαντική (Ιούνιος 2022: 10,1%). Εντούτοις, το ποσοστό παραμένει ακόμη υψηλό και πολλαπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου (Ιούνιος 2022: 1,8%).

Επισημαίνεται ότι η υλοποίηση των στρατηγικών των τραπεζών για την αποκλιμάκωση του αποθέματος στηρίχθηκε ως επί το πλείστον στις τιτλοποιήσεις, με χρήση του προγράμματος παροχής εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου (σχέδιο «Ηρακλής»), και στις απευθείας πωλήσεις δανείων στη δευτερογενή αγορά, γεγονός που καθιστά τη συνέχιση των ενεργειών αυτών δυσχερέστερη υπό το πρίσμα των πιέσεων που αναδεικνύονται στην κεφαλαιακή επάρκεια.

Επιπρόσθετα, με δεδομένη τη συνέχιση της ομαλοποίησης της νομισματικής πολιτικής με την άνοδο των επιτοκίων, η επίδραση στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών μπορεί να επηρεάσει και τη δυνατότητα εξυπηρέτησης χρέους. Συνεπώς, δεν αποκλείεται, σε συνδυασμό με τις διαφαινόμενες χαμηλότερες προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης, να οδηγήσει στη δημιουργία νέων NPEs, επιβαρύνοντας την ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού των τραπεζών. Η τελική επίδραση δεν μπορεί στην παρούσα χρονική συγκυρία να εκτιμηθεί με ακρίβεια, αποτελεί όμως πηγή ανησυχίας, σημειώνει.

Δεύτερον, η χαμηλή οργανική κερδοφορία. Η αύξηση των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ βραχυπρόθεσμα θα ενισχύσει τα καθαρά έσοδα τόκων των τραπεζών, καθώς ένα πολύ μεγάλο μέρος των δανείων έχει συναφθεί με κυμαινόμενο επιτόκιο. Μεσοπρόθεσμα όμως, η ενδεχόμενη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η αύξηση του κόστους παραγωγής και η μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης των υφιστάμενων δανείων, θα ασκήσουν πιέσεις στη χρηματοοικονομική κατάσταση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Συνεπώς, ενδέχεται να αυξηθεί το κόστος του πιστωτικού κινδύνου των τραπεζών.

Επιπρόσθετα, τα έξοδα τόκων αναμένεται να επιβαρυνθούν από την αλλαγή των όρων και τη σταδιακή απόσυρση των έκτακτων μέτρων, όπως οι στοχευμένες πράξεις πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης από το Ευρωσύστημα (TLTROs), που είχαν ληφθεί στο πλαίσιο της διευκολυντικής νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ για τον περιορισμό των επιπτώσεων της πανδημίας, καθώς και από την ανάγκη έκδοσης ομολόγων για την κάλυψη εποπτικών κεφαλαιακών απαιτήσεων, κυρίως των ελάχιστων απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων (Minimum Requirement for own funds and Eligible Liabilities – MREL).

Τρίτον, το ύψος της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών. Η κεφαλαιακή επάρκεια του τραπεζικού τομέα στην παρούσα χρονική συγκυρία είναι ικανοποιητική. Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα θα επηρεαστεί από σειρά παραμέτρων: α) τον περιορισμό ενδεχομένως των δυνατοτήτων για εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου σε ένα μακροοικονομικό περιβάλλον με αυξανόμενες προκλήσεις από την ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής, β) το κόστος υλοποίησης της στρατηγικής των τραπεζών για τη μείωση των υφιστάμενων NPEs και τον σχηματισμό επαρκών προβλέψεων για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της δημιουργίας τυχόν νέων NPEs, γ) την υλοποίηση ενεργειών που ενισχύουν την κεφαλαιακή τους επάρκεια (π.χ. συνθετικές τιτλοποιήσεις) και το κόστος έκδοσης κεφαλαιακών μέσων (Additional Tier 1, Tier 2) για την κάλυψη εποπτικών κεφαλαιακών απαιτήσεων, συμπεριλαμβανομένου του κόστους για την έκδοση ομολόγων, ώστε να τηρηθούν οι ελάχιστες απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων (MREL), και δ) την εξέλιξη των νέων εκταμιεύσεων δανείων προς τα νοικοκυριά και τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ελλοχεύει ο κίνδυνος να αυξηθεί περαιτέρω το υφιστάμενο ποσοστό των οριστικών και εκκαθαρισμένων αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTCs) στα κεφάλαια των τραπεζών.

* Δείτε την έκθεση στη στήλη Συνοδευτικό Υλικό.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο ΤτΕ: Αντιμέτωπες με τρεις προκλήσεις οι τράπεζες εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Όπως επισημαίνεται, οι ανησυχίες που εκδηλώθηκαν το διάστημα αυτό σχετικά με την πιθανότητα μετάδοσης του ιού μέσω της χρήσης των μετρητών και η προσωρινή διακοπή λειτουργίας πολλών φυσικών καταστημάτων στο πλαίσιο των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης περιόρισαν κατά περιόδους τις δυνατότητες και τη συχνότητα χρήσης των μετρητών από τους καταναλωτές για την πραγματοποίηση αγορών.

Διακράτηση χρήματος σε φυσική μορφή

Εκτός από τους περιορισμούς στην κινητικότητα, η αβεβαιότητα που συνόδευσε την πανδημία συνετέλεσε, από την άλλη πλευρά, σε αυξημένη διακράτηση χρήματος σε φυσική μορφή. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται συχνά σε περιόδους έντονης αβεβαιότητας, οπότε καταγράφεται εκτεταμένη προσφυγή στα μετρητά για λόγους πρόνοιας ή λόγους αποθησαυρισμού. Στο απεικονίζεται η εξέλιξη της εκτιμώμενης νομισματικής κυκλοφορίας στην Ελλάδα από το 2008 και εξής.

Μετά τη σημαντική και απότομη άνοδο που παρουσίασε το μέγεθος αυτό κατά τις οξύτερες φάσεις της ελληνικής κρίσης, από τα μέσα του 2015 και έπειτα ακολούθησε τάση αποκλιμάκωσης. Ωστόσο με την έναρξη της υγειονομικής κρίσης στις αρχές του 2020, ο δείκτης αυτός κατέγραψε εκ νέου άνοδο, η οποία όμως είναι σαφώς περιορισμένη σε σχέση με τις περιόδους Οκτωβρίου 2009-Ιουλίου 2012 και Δεκεμβρίου 2014-Ιουνίου 2015.

Ειδικότερα, μεταξύ Φεβρουαρίου 2020 και Μαΐου 2021 η εκτιμώμενη νομισματική κυκλοφορία σημείωσε σωρευτικά τη μέγιστη αύξηση κατά 2,5 δισεκ. ευρώ (ή 13%), η οποία περιορίστηκε σε 0,7 δισεκ. ευρώ (ή 4%) έως τον Οκτώβριο του 2021.

Μείωση όγκου επιστρεφόμενων τραπεζογραμματίων

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες περιόδους κρίσεων, η καταγραφείσα κατά την πανδημία αύξηση της εγχώριας νομισματικής κυκλοφορίας αντανακλά αναλογικά περισσότερο την υστέρηση του όγκου των τραπεζογραμματίων που επέστρεφαν στο τραπεζικό σύστημα το διάστημα αυτό εξαιτίας του περιορισμού των συναλλαγών στην πραγματική οικονομία και, σε μικρότερο βαθμό, την αύξηση της (ακαθάριστης) ζήτησης τραπεζογραμματίων στην οικονομία.

Ειδικότερα, την περίοδο Μαρτίου 2020-Μαΐου 2021, στη διάρκεια της οποίας ίσχυσαν κατά διαστήματα τα πιο αυστηρά μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης, η αξία των επιστρεφόμενων τραπεζογραμματίων υποχώρησε κατά 30% περίπου σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο των προηγούμενων δύο ετών, ενώ η αξία των τραπεζογραμματίων που τέθηκαν στην κυκλοφορία παρουσίασε αντιστοίχως μόνο μια ελαφρά υποχώρηση, με ορισμένες τοπικές ανοδικές εξάρσεις, κυρίως κατά τους μήνες που είτε επιδεινώνονταν οι προοπτικές της πανδημίας στη χώρα είτε αντιθέτως επανεκκινούσε η οικονομική δραστηριότητα.

Η υποχώρηση των επιστρεφόμενων τραπεζογραμματίων συνέβη γιατί στη διάρκεια της πανδημίας διακόπηκε ο κύκλος που ακολουθούν τα μετρητά στην οικονομία (cash cycle). Οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου ή άλλοι πάροχοι υπηρεσιών δεν συγκέντρωναν πλεονάζοντα μετρητά ώστε να επιστραφούν μέσω των εμπορικών τραπεζών στην κεντρική τράπεζα.

Πολλά φυσικά καταστήματα μη βασικών αγαθών και υπηρεσιών στα οποία καταγράφεται υψηλή χρήση μετρητών, όπως επιχειρήσεις υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης, ψυχαγωγίας κ.ά., υπολειτουργούσαν στη διάρκεια της πανδημίας, ενώ η κατάθεση χρημάτων στα καταστήματα των τραπεζών παρουσίαζε επίσης δυσχέρειες λόγω της περιορισμένης κινητικότητας. Κατά συνέπεια τα μετρητά πιθανώς κυκλοφορούσαν λιγότερο ενεργά σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, παραμένοντας περισσότερο στα επιμέρους τμήματα-συμμετέχοντες του κύκλου, χωρίς να ολοκληρώνεται ο κύκλος των μετρητών.

Επιπρόσθετα όμως, καθώς η εγχώρια νομισματική κυκλοφορία στην Ελλάδα είναι πιθανόν να επηρεάζεται και από την εισροή χρήματος από το εξωτερικό, η σημαντική συρρίκνωση στις ροές των τουριστών και στις ταξιδιωτικές εισπράξεις κατά 80% περίπου το 2020 εκτιμάται ότι επηρέασε επίσης πτωτικά τον όγκο των τραπεζογραμματίων που επέστρεφαν στο πιστωτικό σύστημα.

Ανάληψη μετρητών

Όσον αφορά τη ζήτηση μετρητών από τους καταναλωτές, η αξία των μετρητών που αναλήφθηκαν μέσω ΑΤΜ στην Ελλάδα υποχώρησε το 2020 σε 38,8 δισεκ. ευρώ από 41,5 δισεκ. ευρώ το 2019.

Εντούτοις η μέση αξία ανάληψης παρουσίασε σημαντική αύξηση μετά από πολλά έτη (κατά 15% περίπου έναντι του 2019, σε 210 ευρώ), γεγονός που πιθανόν συνδέεται με τους περιορισμούς στην κινητικότητα και υποδηλώνει ενίσχυση της ζήτησης ρευστότητας για λόγους πρόνοιας.

Ηλεκτρονικές αγορές

H πανδημία και τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης έφεραν ξανά στο προσκήνιο τις ηλεκτρονικές αγορές και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, που επέτρεψαν ως ένα βαθμό τη συνέχιση των καθημερινών αγορών και περιόρισαν εν μέρει την υποχώρηση της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Η στροφή σημαντικού μέρους των καταναλωτών προς τις ηλεκτρονικές αγορές επιβεβαιώνεται με βάση τα αποτελέσματα σχετικής έρευνας που διεξάγει η ΕΛΣΤΑΤ, σύμφωνα με τα οποία το ποσοστό των χρηστών του διαδικτύου που πραγματοποίησαν ηλεκτρονικές αγορές κατά το α΄ τρίμηνο του 2021 (α΄τρίμηνο 2020) διαμορφώθηκε σε 58% (48%) αντιστοίχως, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 11 περίπου ποσοστιαίες μονάδες έναντι του προηγούμενου έτους – τη μεγαλύτερη αύξηση από την έναρξη διεξαγωγής της έρευνας το 2002.

Στο ίδιο συμπέρασμα κατατείνει και η έρευνα του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Λιανικής Πωλήσεως Ελλάδος και του εργαστηρίου ELTRUN του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, που αναφέρει ότι τον Ιούνιο του 2021 το 50% των χρηστών του διαδικτύου είχε πραγματοποιήσει πρόσφατα κάποια αγορά μέσω διαδικτύου, έναντι 61% το Δεκέμβριο του 2020 (περίοδος lockdown) και 26% το Δεκέμβριο του 2019 (πριν την πανδημία).

Επιπλέον, σύμφωνα με την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, οι εν λόγω αγορές κατευθύνθηκαν κυρίως προς εγχώρια καταστήματα και αφορούσαν κατά κύριο λόγο είδη ένδυσης/υπόδησης, διανομή φαγητού και (το 2020) προϊόντα σχετιζόμενα με ηλεκτρονικούς υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα. Η συμμετοχή του κύκλου εργασιών από το ηλεκτρονικό εμπόριο στο σύνολο του κύκλου εργασιών δείγματος επιχειρήσεων που συμμετέχουν σε άλλη σχετική έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ υπερδιπλασιάστηκε το 2021 και ανήλθε σε 9,8% έναντι 4,3% το 2020, 3,8% το 2018-2019, 3,6% το 2017 και 5,5% το 2016. 8 Η στροφή σημαντικού μέρους των καταναλωτών προς τις ηλεκτρονικές αγορές επίσης πιθανόν συνέβαλε στην προαναφερθείσα μείωση της ζήτησης μετρητών από τους καταναλωτές μέσω ΑΤΜ.

Για τη διευκόλυνση των συναλλαγών την περίοδο της πανδημίας και προκειμένου να περιοριστεί η φυσική επαφή των καταναλωτών με το πληκτρολόγιο των τερματικών στα σημεία πώλησης, το όριο του ποσού των ανέπαφων πληρωμών με κάρτα αυξήθηκε στα 50 ευρώ από τα τέλη Μαρτίου 2020, όπως διατηρείται μέχρι σήμερα, μέτρο που εκτιμάται ότι συνέβαλε σε επιτάχυνση της χρήσης των πληρωμών με κάρτα στην Ελλάδα.

Η επιτάχυνση αυτή διαπιστώνεται με βάση την έρευνα για την επίδραση της πανδημίας στη χρήση των μετρητών και τις συνήθειες πληρωμών από την πλευρά των καταναλωτών στη ζώνη του ευρώ που διεξήγαγε η ΕΚΤ (IMPACT survey).

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας για την Ελλάδα, αν και το ήμισυ περίπου των ερωτηθέντων ανέφερε ότι συνέχισε να χρησιμοποιεί τα μετρητά όπως και πριν την πανδημία, το 33% υποστήριξε ότι τα χρησιμοποιούσε με μικρότερη συχνότητα.

Ταυτόχρονα, το 53% ανέφερε ότι χρησιμοποιούσε συχνότερα ανέπαφες συναλλαγές με κάρτα, ενώ οι σημαντικότεροι λόγοι που αναφέρθηκαν για τη λιγότερο συχνή χρήση των μετρητών ήταν η μεγαλύτερη ευκολία που προσδόθηκε στη χρήση των ηλεκτρονικών τρόπων πληρωμής, καθώς και ο πιθανός κίνδυνος μόλυνσης μέσω των μετρητών ή της φυσικής εγγύτητας στο ταμείο, η προτροπή από την κυβέρνηση/δημόσιους φορείς για μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών ή και η δυσκολία που παρουσίαζε η ανάληψη μετρητών την περίοδο αυτή. Η συχνότερη χρήση των συναλλαγών με κάρτα επιβεβαιώνεται και από τα στατιστικά στοιχεία των πληρωμών, σύμφωνα με τα οποία η αξία των εγχώριων πληρωμών με κάρτα διαμορφώθηκε το 2020 σε 35 δισεκ. ευρώ, έναντι 24 δισεκ. ευρώ το 2019, παρουσιάζοντας σε ετήσια βάση αύξηση κατά 44% (ή 39% με βάση τον αριθμό των πληρωμών αυτών).

Η χρήση των πληρωμών με –χρεωστικές κυρίως– κάρτες είχε επεκταθεί γρήγορα τη διετία 2015-2016 λόγω των περιορισμών που επιβλήθηκαν στις αναλήψεις μετρητών από τραπεζικούς λογαριασμούς τον Ιούνιο του 2015 και της θεσμοθέτησης στη συνέχεια σχετικών κινήτρων για την προώθηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών.

Ειδικότερα, το 2016 η αξία των εγχώριων πληρωμών με κάρτα είχε σημειώσει ρυθμό αύξησης 82% (ή 128% με βάση τον αριθμό πληρωμών), αλλά στη συνέχεια μέχρι το 2018 και το 2019 ο ρυθμός αυτός είχε σταθεροποιηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα (της τάξεως του 10% σε όρους αξίας και 25% σε αριθμό).

Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι οι πληρωμές με κάρτα που πραγματοποιήθηκαν με φυσική παρουσία σε φυσικό τερματικό EFTPOS ανήλθαν το 2020 σε 28,7 δισεκ. ευρώ, αυξημένες κατά 29% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ η αντίστοιχη αξία εκείνων που πραγματοποιήθηκαν εξ αποστάσεως ανήλθε σε 6,8 δισεκ. ευρώ το 2020, αυξημένη κατά 71% έναντι του προηγούμενου έτους.

Κατά συνέπεια, ο λόγος μετρητών-καρτών (cash-card ratio) που θεωρείται ενδεικτικός της προτίμησης των καταναλωτών για συναλλαγές με μετρητά σε σχέση με τις πληρωμές με κάρτα και ο οποίος καταγράφει πτωτική τάση εδώ και αρκετά έτη, συνέχισε να υποχωρεί με εντονότερο ρυθμό το 2020, υποδηλώνοντας συνολικά ενίσχυση της προτίμησης για πληρωμές με κάρτα έναντι των μετρητών κατά την πανδημία.

Eιδικότερα, ο λόγος μετρητών-καρτών, 13 αφού υποχώρησε από 85% το 2015 σε 63% το 2019, μειώθηκε περαιτέρω σε 52% το 2020.

Επιπρόσθετα, η μέση αξία ανά συναλλαγή με χρεωστική κάρτα, η οποία ακολουθούσε πτωτική πορεία, αυξήθηκε, για πρώτη φορά μετά το 2015, σε 33 ευρώ περίπου (από 30 ευρώ το 2019), καθώς, λόγω των περιορισμών στην κινητικότητα, οι καταναλωτές πραγματοποίησαν στα σημεία πώλησης αγορές με μικρότερη συχνότητα, αλλά μεγαλύτερης αξίας

Πηγή: ot.gr

Το άρθρο Ενδιάμεση έκθεση ΤτΕ – Πώς άλλαξε η πανδημία τον τρόπο που αγοράζουν και πληρώνουν οι καταναλωτές εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.