Δανείζομαι τον τίτλο από το υπόμνημα του Paul A. Porter (20 Σεπτ. 1947), προσωπικού απεσταλμένου του Αμερικανικού Προέδρου Χάρυ Τρούμαν, προκειμένου να σχηματίσει μία άποψη για την πολιτική και οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, πριν προβεί στην εξαγγελία του Δόγματος που φέρει το όνομά του.

Στο υπόμνημά του, ο P. A. Porter σημειώνει «… η δραστική μεταρρύθμιση της Δημόσιας Διοίκησης αποτελεί συνθήκη εκ των ων ουκ άνευ. Όμως η Δημόσια διοίκηση είναι μόνο η αρχή. Υπάρχει και το πολύ πιο περίπλοκο και εκρηκτικό ζήτημα της πολιτικής ηγεσίας». Ένας άλλος P. A. Porter θα έκανε και σήμερα την ίδια διαπίστωση.

Το πολιτικό σύστημα που ισχύει από το 1974 έχει παρακμάσει. Είναι ασύμβατο με τις ανάγκες του 21ου αιώνα, της ΑΙ και τις απαιτήσεις της κοινωνίας. Είναι η γενεσιουργός αιτία όλων των παθογενειών που ταλανίζουν την ελληνική κοινωνία και απομακρύνουν τους πολίτες από την Πολιτική.

Τα συμπτώματα.

1. Η απομάκρυνση των πολιτών και ιδίως των νέων από την Πολιτική. Το 2000 η συμμετοχή στις εκλογές ήταν 75%. Το 2023 η συμμετοχή έπεσε στο 56%. Ένα χρόνο αργότερα, στις ευρωεκλογές, η αποχή ξεπέρασε, για πρώτη φορά, τη συμμετοχή με 58%.
2. Σε όλες τις μετρήσεις της κοινής γνώμης, οι δείκτες πολιτικής και θεσμικής εμπιστοσύνης έχουν καταρρεύσει.
3. Η ρευστοποίηση της Αντιπολίτευσης με τα οκτώ μικρομεσαία κόμματα και αποκόμματα και τρία εν αναμονή ίδρυσής τους (Τσίπρα, Σαμαρά, Καρυστιανού) οδηγούν στην αδυναμία διατύπωσης εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.
4. Η ένδεια σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας είναι πρωτοφανής. Στον δείκτη πρωθυπουργησιμότητας και ηγετικότητας, οι ηγέτες των αντιπολιτευόμενων κομμάτων βαθμολογούνται από τους πολίτες κάτω από τη βάση. Αντίπαλος του Κυρ. Μητσοτάκη είναι ο κανένας.

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ

Η ποιότητα του πολιτικού προσωπικού υποσκάπτει την ποιότητα της Δημοκρατίας. Συνιστά υπαρξιακή απειλή για το μέλλον της χώρας και τα κεκτημένα της Μεταπολίτευσης.

Η σύγκριση μεταξύ των Πρωθυπουργών της περιόδου 1974-2004, των Κων. Καραμανλή, Α. Παπανδρέου, Κων. Μητσοτάκη, Κ. Σημίτη και των διαδόχων τους, Κ. Καραμανλή, Γ. Παπανδρέου, Α. Σαμαρά, Α. Τσίπρα είναι αποκαλυπτική. Οι συνέπειες οδυνηρές. Οι επίγονοι παρέλαβαν το 2004 την Ελλάδα με θωρακισμένη τη Δημοκρατία, στον πυρήνα των προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών και τη διεθνή ακτινοβολία των Ολυμπιακών Αγώνων. Ασφαλώς και με προβλήματα, με σημαντικότερο το Ασφαλιστικό. Αντί να αξιοποιήσουν τα επιτεύγματα και να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα, απαξίωσαν τα επιτεύγματα και επιδείνωσαν τα προβλήματα. Οδήγησαν τη χώρα στην ανυποληψία και τη χρεοκοπία. Φόρτωσαν στους Έλληνες τρία μνημόνια και βύθισαν τη χώρα στη δεκαετή οδυνηρή κρίση.

Αντίθετα, οι τρεις άλλες χώρες, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Κύπρος που αντιμετώπισαν παρόμοια κρίση, με ένα μνημόνιο και σε τρία χρόνια ανέκαμψαν. Διέθεταν πολιτικούς που το αίσθημα ευθύνης υπερέβαινε τις προσωπικές φιλοδοξίες. Στην Ελλάδα συνέβη το αντίθετο.

Το επίπεδο των σημερινών ηγετών που φιλοδοξούν να αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας είναι εφιαλτικό. Παραπέμπει στο επίπεδο πρωταγωνιστών φοιτητικού αμφιθεάτρου.

Τη χαριστική βολή η κεντροαριστερή Αντιπολίτευση δέχτηκε από τον Αλέξη Τσίπρα. Με την ΙΘΑΚΗ προσέφερε τρεις υπηρεσίες.

Πρώτον, μετά την απομυθοποίηση της «κυβερνώσας Αριστεράς» με τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, απομυθοποιεί την Αριστερά και σε επίπεδο προσώπων.

Δεύτερον, επιβεβαιώνει την απόλυτη ανεπάρκεια της Κεντροαριστεράς να αποτελέσει εναλλακτική λύση διακυβέρνησης.

Τρίτον, υπενθυμίζει το αξίωμα ότι «ο ηγέτης κάνει το κόμμα κι όχι το κόμμα τον ηγέτη». Η προειδοποίηση αφορά πρωτίστως το ΠΑΣΟΚ. Οι μηχανισμοί δεν μπορούν να αναδείξουν ως ηγέτες προϊόντα του κομματικού σωλήνα.

Η αδυναμία διαμόρφωσης εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης είναι αυτή που πράγματι απειλεί να καταστήσει τη χώρα «μη διακυβερνήσιμη».

Το παράξενο πολιτικό-επιχειρηματικό συνοθύλευμα που συνέρρευσε στην επετειακή εκδήλωση εκδοτικού συγκροτήματος που έχει υψώσει το λάβαρο του αντιμητσοτακισμού, προσδεδεμένο στο άρμα του φιλοπουτινισμού και ακροδεξιού λαϊκισμού, απέδειξε ότι η εμπάθεια και η μνησικακία δεν μπορούν να αναζωογονήσουν νεκρά κύτταρα του πολιτικού οργανισμού, ούτε να δώσουν περιεχόμενο στο αδιέξοδο αίτημα της Αντιπολίτευσης «να φύγει ο Μητσοτάκης».

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΕΣ

Η ανεπάρκεια των σημερινών ηγετών της Αντιπολίτευσης αποτελεί τη μία πλευρά του πολιτικού μας προβλήματος. Το πολιτικό σύστημα αποτελεί το θερμοκήπιο των παθογενειών, της πελατοκρατίας, της αναξιοκρατίας και της διαφθοράς. Είναι η δεύτερη πλευρά και πιο επώδυνη. Κύρια αιτία είναι η συγκρότηση των κομμάτων.

Κατά το παρελθόν τα κόμματα εμπλούτιζαν το στελεχιακό τους δυναμικό με πρόσωπα με επαγγελματική καταξίωση και κοινωνική αναγνώριση. Η υιοθέτηση από όλα τα κόμματα, περιλαμβανομένης και της φιλελεύθερης Ν.Δ., του οργανωτικού μοντέλου του ΚΚΕ, δηλαδή το μοντέλο των σοβιετικών κομμάτων, με «οργανώσεις βάσης», κομματικά όργανα (Κεντρική Επιτροπή, πολιτμπιρο) και απαράτσικ (έμμισθα κομματικά στελέχη) οδήγησε στη μετάλλαξη τους. Από πυλώνες της Δημοκρατίας, όπως προβλέπει ο Συνταγματικός Νομοθέτης του 1975, μετεξελίχθηκαν σε υπονομευτές των αρχών και των αξιών της. Όταν το κόμμα βρεθεί στην εξουσία τα ανεπάγγελτα επαγγελματικά κομματικά στελέχη είναι αδύνατον να μην υποκύψουν στις σειρήνες της διαπλοκής και της διαφθοράς.

Αποτέλεσμα, όλα τα κόμματα που κυβέρνησαν μετά το 1981, υπηρέτησαν την πελατοκρατία, την αναξιοκρατία κι έχουν στην ντουλάπα τους κρυμμένους σκελετούς διαφθοράς. Θυμίζω ότι μεσούσης της κρίσης η συγκυβέρνηση Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, ΣΥΝ. είχε εφαρμόσει το σύστημα 4-2-1, για την κατανομή των ρουσφετιών.

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελεί την επιτομή των παθογενειών που παράγει το πολιτικό σύστημα. Της ρουσφετολογικής διασπάθισης των ευρωπαϊκών αγροτικών πόρων, διαχρονικά και διακομματικά. Ασφαλώς η Κυβέρνηση δεν απαλλάσσεται από το βάρος των ευθυνών της. Γνώριζε και συνέχισε το φαγοπότι των «πελατών» της μέχρι που το σκάνδαλο έσκασε στα χέρια της. Με συνευθύνη και των αγροτών. Η διαφθορά ήταν τόσο εκτεταμένη που προκαλεί απορία το γεγονός ότι οι ευαίσθητοι σε θέματα χρηστής διαχείρισης αγροτοσυνδικαλιστές και ιδίως του ΚΚΕ δεν το αντιλήφθηκαν έξι ολόκληρα χρόνια και δεν το κατήγγειλαν, πριν η ευρωπαία εισαγγελέα το αποκαλύψει.

ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ

Οι επιπτώσεις του παθογενούς πολιτικού συστήματος στη διακυβέρνηση της χώρας είναι εμφανείς. Η Κυβέρνηση εμφανίζεται με δύο πρόσωπα, ως άλλος Ιανός.

Ένα πρόσωπο φωτεινό με εντυπωσιακά επιτεύγματα στους κρίσιμους τομείς.

Συγκεκριμένα:

Εθνική Ασφάλεια. Με τους υπερσύγχρονους εξοπλισμούς η Ελλάδα θωράκισε την άμυνά της προκαλώντας τον προβληματισμό της γείτονος που διατηρεί την απειλή του casus belli. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομείται η πρόοδος και η ανάπτυξη της χώρας σε μια εποχή γεωπολιτικών αναταράξεων.

Εθνική Οικονομία. Η Ελλάδα από μαύρο πρόβατο της Ευρώπης έγινε υπόδειγμα. Ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών τη θεωρεί παράδειγμα για τη Γερμανία. Ο Έλληνας Υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης Πρόεδρος του Eurogroup! Από το παρ’ ολίγον Grexit του 2015 στη σημερινή επιβράβευση των θυσιών του ελληνικού λαού και την επιβράβευση της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη, επιτυχία που παραπέμπει στο γνωστό «όνειρο ζω, μη με ξυπνάτε».

Ενεργειακός κόμβος. Οι πρόσφατες ενεργειακές συμφωνίες με τις ΗΠΑ μετατρέπουν την Ελλάδα σε ενεργειακό κόμβο για την ενεργειακή τροφοδοσία της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Με γεωπολιτικές και γεωστρατηγικές επιπτώσεις με ανυπολόγιστο όφελος για τη χώρα μας.

Η Ελλάδα αλλάζει επίπεδο. Το στοίχημα όμως που η Κυβέρνηση πρέπει να κερδίσει για να εισπράξει το πολιτικό όφελος είναι η μετατροπή των επιτευγμάτων και σε προσωπικό όφελος για τους πολίτες. Τη διαπίστωση ότι η οικονομία «πάει καλά» να τη νιώσουν και στην τσέπη τους. Γιατί αποτελεί γεγονός ότι το πραγματικό εισόδημα των Ελλήνων το 2024 ήταν 15% χαμηλότερο από το 2009.

Συμπέρασμα: τα επιτεύγματα αυτά είναι έργο του Πρωθυπουργού, του Επιτελικού Κράτους (των τεχνοκρατών του Μαξίμου) και μιας δεκάδας Υπουργών με τεχνοκρατική επάρκεια. Χωρίς την παρέμβαση του «κόμματος» της οδού Πειραιώς.

Κι ένα πρόσωπο γκρίζο, με τα τραύματα του ΟΠΕΚΕΠΕ και των Τεμπών. Τέμπη και ΟΠΕΚΕΠΕ εφάπτονται και τέμνονται. Κοινό σημείο επαφής το ρουσφέτι. Ο ρουσφετολογικός διορισμός ενός ακατάλληλου σταθμάρχη. Η ρουσφετολογική διασπάθιση των ευρωπαϊκών πόρων. Η «Ελλάδα που μας πληγώνει», όπως την αποκάλεσε σωστά ο Πρωθυπουργός δεν πρόκειται να αλλάξει αν δεν αλλάξει το πολιτικο-κομματικό σύστημα.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Η χώρα χρειάζεται πράγματι «πολιτική αλλαγή». Όχι για «να φύγει ο Μητσοτάκης και να πάει η Ν.Δ. Αντιπολίτευση» όπως φαντασιώνεται η ανερμάτιστη Αντιπολίτευση που δεν τολμάει να υποδείξει «ποιος Κυβερνήτης και ποια Κυβέρνηση» μπορούν να τους αντικαταστήσουν. Η κοινωνία, που είναι μπροστά από τα κόμματα, απαιτεί αλλαγή του πολιτικού συστήματος.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα Αμερικανικού Ινστιτούτου (P.R.C.) ένα θηριώδες ποσοστό 83% πιστεύει ότι το πολιτικό σύστημα χρειάζεται μεγάλες αλλαγές ή και πλήρη ανατροπή. Ταυτόχρονα όμως το ίδιο ποσοστό πιστεύει ότι η αλλαγή δεν είναι εφικτή. Επιθυμητή αλλά ανέφικτη. Πράγματι κανένα κόμμα και κανένας βουλευτής δεν πρόκειται να συναινέσει στην αλλαγή του πολιτικού συστήματος που διασφαλίζει την ύπαρξής τους. Απαιτείται πολιτική βούληση. Κυριάκος Μητσοτάκης και Ν.Δ. έχουν το βάρος της ευθύνης να τολμήσουν την επανίδρυση του πολιτικού συστήματος.

ΤΟΜΕΣ

Τρεις είναι οι κρίσιμες τομές που απαιτούνται:

1. Κατάργηση του σταυρού προτίμησης. Μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Μείωση του αριθμού βουλευτών σε 200.

2. Ασυμβίβαστο Βουλευτή – Υπουργού. Δεν μπορεί ο Υπουργός να μετέχει ταυτόχρονα της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας. Αποτελεί παραβίαση της θεμελιώδους αρχής διάκρισης των εξουσιών. Παράλληλη αναβάθμιση του Κοινοβουλίου ως θεσμικό αντίβαρο του πρωθυπουργοκεντρικού συστήματος και όχι ως θεραπαινίδα της κυβερνητικής εξουσίας, όπως λειτουργεί σήμερα.

3. Κόμματα μελών και όχι μηχανισμών που λειτουργούν δαπάναις των φορολογούμενων. Δραστική μείωση της κρατικής επιχορήγησης. Σήμερα αποτελεί «μπίζνα» η ίδρυση κόμματος.

ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ

Το κλειδί για την αλλαγή του πολιτικού συστήματος είναι η επικείμενη Συνταγματική Αναθεώρηση. Η χώρα χρειάζεται ένα Σύνταγμα προσανατολισμένο στις ανάγκες του 21ου αιώνα και να απηχεί τις σύγχρονες αντιλήψεις για την οικονομία, το κράτος, την παιδεία, το κοινωνικό κράτος.

Ένα Σύνταγμα που θα επιβάλλει την αναθέσμιση της χώρας, την αποστείρωση της πολιτικής από τις παθογένειες και θα αναβαθμίσει τη Φιλελεύθερη Αστική Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, από τον παρακμιακό ισοπεδωτισμό και τον αντικοινοβουλευτικό λαϊκισμό που καλλιεργούν ΚΚΕ και αντισυστημικά άκρα. Στην αναθεώρηση θα ενταχθούν και οι τομές του πολιτικού συστήματος.

Με το όραμα και την προσδοκία μιας Νέας Μεταπολίτευσης θα αναζητηθεί η συναίνεση της κοινωνίας και η πλειοψηφία των 180 βουλευτών που απαιτεί η υπερψήφιση του νέου Συντάγματος.

Αν η αλλαγή του πολιτικού συστήματος δεν γίνει συντεταγμένα είναι ορατός ο κίνδυνος η χώρα να οδηγηθεί σε πολιτική κρίση με απρόβλεπτες πολιτικές και οικονομικές συνέπειες.

Εφόσον ο Πρωθυπουργός και η Ν.Δ. δεν επιθυμούν να καταταγούν στην κατηγορία των υπνοβατών του Κρίστοφερ Κλαρκ που «παρατηρούσαν τα πάντα, χωρίς να βλέπουν τίποτα, στερεμένοι από οράματα και τυφλοί μπροστά στην πραγματικότητα…», οφείλουν να αναλάβουν την ευθύνη της συντεταγμένης πολιτικής αλλαγής και να κατασούν παράγοντες της αναγέννησης της Φιλελεύθερης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας και όχι της παρακμής της, όπως ισχύει σήμερα.

Πηγή: tovima.gr

Διεθνές περιβάλλον

Ζούμε σε ένα διεθνοποιημένο περιβάλλον. Ό,τι συμβαίνει γύρω μας, έχει επιπτώσεις και στη χώρα μας. Οι πάντες συμφωνούν ότι το διεθνές περιβάλλον είναι χαοτικό. Δύο πόλεμοι, όχι μακριά από τη γειτονιά μας. Ένας Πούτιν που οραματίζεται ανασύσταση της Σοβιετικής Ένωσης. Ένας Ερντογάν που φαντασιώνεται ανασύσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ένας πλανητάρχης απαίδευτος και ανιστόρητος που αντιλαμβάνεται την πολιτική ως ένα επικερδές Deal. Που ωθεί τις ΗΠΑ σε εμφύλιο πόλεμο και τις απομακρύνει από αρχές και αξίες που πρέσβευαν επί έναν αιώνα. Που δηλώνει δημόσια “μισώ τους αντιπάλους μου”! Μια Ευρώπη που συνειδητοποιεί ότι οικονομική ισχύς χωρίς πολιτική και στρατιωτική ισχύ την αφήνει στο περιθώριο των διεθνών εξελίξεων. Με τις ισχυρότερες ευρωπαϊκές χώρες, Γαλλία, Γερμανία, Μ. Βρετανία σε συνθήκες πολιτικής και οικονομικής αστάθειας και την ακροδεξιά να απελαύνει.

Η Κυβέρνηση

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η Ελλάδα, αφού άντεξε το τσουνάμι της οικονομικής χρεοκοπίας και τη “ζαριά” της Συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, στέκεται όρθια. Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ του Κυρ. Μητσοτάκη θωρακίζει την εθνική μας ασφάλεια με υπερσύγχρονους εξοπλισμούς. Προσφέρει πολιτική σταθερότητα και επιτυγχάνει οικονομική σταθερότητα με αναπτυξιακή δυναμική. Μειώνει το δημόσιο χρέος κατά δέκα μονάδες ετησίως και δανείζεται χαμηλότερα από Γαλλία και Ιταλία. Επιστρέφει στην κοινωνία το αναπτυξιακό μέρισμα. Πραγματοποιεί άλματα στην ψηφιοποίηση των κρατικών λειτουργιών και σημαντικά βήματα στην Υγεία και την Παιδεία. Ασφαλώς και με προβλήματα σημαντικά, με κορυφαία την ακρίβεια και τη διαφθορά. Αυτή είναι η πραγματικότητα, διεθνής και εσωτερική. Η Αντιπολίτευση

Η ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ, σύσσωμη ζητά “πολιτική αλλαγή”. Γιατί η χώρα… καταστρέφεται. Απαιτεί “να φύγει ο Μητσοτάκης”. Όχι βέβαια γιατί “καταστρέφει” τη χώρα, αλλά την Αντιπολίτευση. Γιατί η αναμέτρηση μαζί του αποκαλύπτει την πρωτοφανή ανεπάρκειά της. Κάνει ένα βήμα παραπάνω. Ζητά εκλογές! Σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις η ΝΔ εξακολουθεί, παρά τις απώλειές της, να προηγείται του δεύτερου κόμματος, του ΠΑΣΟΚ, με υπερδιπλάσια διαφορά. Ο Κυρ. Μητσοτάκης στην καταλληλότητα για Πρωθυπουργία προηγείται του Ν. Ανδρουλάκη με τετραπλάσιο ποσοστό. Τι συνεπώς διακυβεύεται με την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες; Η αυτοδυναμία της ΝΔ. Την ώρα που όλα τα κόμματα της σημερινής εννεακομματικής Βουλής κι ενδεχομένως 15κομματικής, εφόσον διατηρηθεί το όριο εισόδου στο 3%, αρνούνται κάθε συνεργασία, όχι μόνο με το πρώτο κόμμα, αλλά και μεταξύ τους, το προφανές αποτέλεσμα μιας πρόωρης εκλογικής αναμέτρησης θα είναι η ακυβερνησία και ο απόλυτος ευτελισμός του Κοινοβουλίου και της Πολιτικής. Η αναξιοπιστία και η ανευθυνότητα της Αντιπολίτευσης αποτυπώνεται στην αδυναμία της να εισπράξει τις κυβερνητικές απώλειες. Οι πολίτες που απομακρύνονται από τη ΝΔ μετακινούνται στη ζώνη των αναποφάσιστων. Για να νικήσει, έστω και με μία ψήφο διαφορά, όπως φαντασιώνεται ο Ν. Ανδρουλάκης, πρέπει να προσελκύσει, όλο το ποσοστό των αναποφάσιστων.

Ανδρουλάκης και Φάμελλος ζητούν εκλογές ενώ είναι αμφίβολο αν θα ηγούνται των κομμάτων τους μέχρι τότε και σίγουρα δε θα ηγούνται μετά από αυτές.

Η χώρα χρειάζεται πράγματι “πολιτική αλλαγή”. Όχι για να αλλάξει η Κυβέρνηση. Αλλά για να αλλάξει η Αντιπολίτευση. Η χώρα χρειάζεται μια αξιόπιστη και υπεύθυνη Αντιπολίτευση, ικανή να αποτελέσει εναλλακτική λύση. Μια Αντιπολίτευση που δεν θα κρύβει την ανεπάρκειά της επιχειρώντας την αναζωπύρωση της θεωρίας του ξυλολίου κι εργαλειοποιώντας έναν τραγικό πατέρα που όμως προσφέρεται να γίνει αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης. Όπως ορθά υπενθύμισε η Πρόεδρος του Α.Π. πριν επτά χρόνια θρηνήσαμε 104 θύματα στο Μάτι που κάηκαν ζωντανά και 27 θύματα που πνίγηκαν στη Μάνδρα από την κρατική και κυβερνητική ανεπάρκεια της Συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ. Τραγικά δυστυχήματα που δεν έγιναν αντικείμενα άγριας πολιτικής εκμετάλλευσης. Δεν στήθηκαν μνημεία στον Άγνωστο Στρατιώτη. Χωρίς απεργίες πείνας με στόχευση αντί της επιτάχυνσης, την καθυστέρηση της δίκης. Η μετατροπή του τραγικού σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών, με κύρια αιτία την εγκληματική ανεπάρκεια ενός σταθμάρχη σε συνωμοσία με διεθνή φιλορωσική ανάμειξη, και στόχο την ανατροπή της Κυβέρνησης Μητσοτάκη, την αποσταθεροποίηση της χώρας και την απαξίωση των θεσμών, αποδεικνύει ότι η Αντιπολίτευση δεν είναι απλώς ανεπαρκής. Είναι επικίνδυνη για την πολιτική και δημοκρατική ομαλότητα.

Επανεκκίνηση

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες Κυριάκος Μητσοτάκης και Νέα Δημοκρατία είναι καταδικασμένοι να προχωρήσουν σε μια τολμηρή επανεκκίνηση.

“Είμαι στην πολιτική για να αλλάξω αυτή την παλαιά Ελλάδα που μας πληγώνει” και “αναλαμβάνω το βάρος της ευθύνης στο όνομα όλων όσοι κυβέρνησαν και δεν άλλαξαν το κράτος”. Είναι δηλώσεις του Πρωθυπουργού μετά το δυστύχημα των Τεμπών και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Τέμπη και ΟΠΕΚΕΠΕ εφάπτονται και τέμνονται. Κοινό σημείο επαφής το ρουσφέτι. Ο ρουσφετολογικός διορισμός ενός ακατάλληλου σταθμάρχη. Η ρουσφετολογική διασπάθιση των ευρωπαϊκών πόρων. Το κράτος δεν πρόκειται να αλλάξει αν δεν αλλάξει το πολιτικομματικό σύστημα. Έπειτα από μισό αιώνα Μεταπολίτευσης έχει οδηγήσει στην απαξίωση της Πολιτικής και την απονομιμοποίηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Παράγει αναξιοκρατία, κομματοκρατία και διαφθορά.

Συμπτώματα

Η ΑΠΟΧΗ των πολιτών από τις εκλογικές διαδικασίες έχει προσλάβει εφιαλτικές διαστάσεις. Το 2000 η συμμετοχή ανήλθε στο 75%. Στις εκλογές του Ιουνίου 2023 έπεσε στο 54%. Ένα χρόνο αργότερα, στις ευρωεκλογές η αποχή ξεπέρασε για πρώτη φορά τη συμμετοχή με 58%. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές δύο στους τρεις πολίτες απείχαν. Ο Δήμαρχος “όλων” των Αθηναίων (500.000) εξελέγη με 64.000 ψήφους.

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ του πολιτικού προσωπικού ανησυχητική. Η ΝΔ με ηγέτη έναν Κων. Καραμανλή διέθετε δεκάδα πρωθυπουργήσιμων στελεχών. Σήμερα μετά δυσκολίας αριθμεί δέκα υπουργήσιμους. Ανάλογη ήταν η στελέχωση της τότε Αξιωματικής Αντιπολίτευσης αλλά και της Αριστεράς. Απέναντι στην πολιτική κυριαρχία του Κυρ. Μητσοτάκη δεν υπάρχει ούτε ένας πολιτικός ηγέτης ικανός να ορθώσει το ανάστημά του. Στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία όλοι οι ηγέτες της αντιπολίτευσης συγκεντρώνουν μονοψήφια ποσοστά. Τον ηγέτη της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης εμπιστεύονται οι μισοί (7%) από τους οπαδούς του κόμματός του που συγκεντρώνει δημοσκοπικό ποσοστό 14%.

Σύμφωνα με έρευνα του Αμερικανικού Ινστιτούτου Pew Research Center η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη, ανάμεσα σε 24 χώρες, που οι πολίτες της εμπιστεύονται λιγότερο από κάθε άλλης χώρας τα πολιτικά κόμματα. Ένα θηριώδες ποσοστό 83% πιστεύει ότι το πολιτικό σύστημα χρειάζεται μεγάλες αλλαγές ή και πλήρη ανατροπή. Ταυτόχρονα όμως το ίδιο περίπου ποσοστό πιστεύει ότι η αλλαγή δεν είναι εφικτή. Επιθυμητή αλλά ανέφικτη.

Πράγματι κανένα κόμμα και κανένας βουλευτής δεν πρόκειται να συναινέσει στην αλλαγή του πολιτικού συστήματος με το οποίο διασφαλίζει την ύπαρξή του ή την εκλογή του, αντίστοιχα. Απαιτείται πολιτική βούληση.

Τομές

“Ουδέποτε φιλοδόξησα να είμαι Πρωθυπουργός – διαχειριστής. Θέλω να αλλάξω τη χώρα. Να την κάνω πραγματικά Ευρώπη”. Είναι η προεκλογική δέσμευση του Κυρ. Μητσοτάκη. Η δέσμευσή του “να αντιμετωπίσουμε με γενναιότητα τις παθογένειες που μας ταλανίζουν επί δεκαετίες” υποδεικνύει τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει. Κι αυτός δεν είναι άλλος από την αλλαγή του πολιτικού συστήματος. Τρεις είναι οι κρίσιμες τομές που απαιτούνται. 1. Κατάργηση του σταυρού προτίμησης. Μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Μείωση του αριθμού των βουλευτών. Ο σταυρός προτίμησης αποτελεί τη μήτρα των πελατειακών σχέσεων, της συναλλαγής και της διαφθοράς.

2. Ασυμβίβαστο Βουλευτή – Υπουργού. Το επιβάλλει η αρχή διάκρισης των εξουσιών. Αποτελεί παραβίαση της θεμελιώδους συνταγματικής αρχής ο Υπουργός να μετέχει ταυτόχρονα της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας και έμμεσα της δικαστικής εφόσον σε αυτόν ανήκει η επιλογή της ηγεσίας της.

3. Αναβάθμιση του κοινοβουλίου ως θεσμικό αντίβαρο του πρωθυπουργοκεντρικού συστήματος και όχι ως θεραπαινίδα της κυβερνητικής εξουσίας, όπως λειτουργεί σήμερα.

Κλειδί

Κλειδί για την αλλαγή του πολιτικού συστήματος είναι η επικείμενη Συνταγματική Αναθεώρηση.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος δεν πρέπει να περιοριστεί σε μια αποσπασματική αναθεώρηση μεμονωμένων άρθρων. Το Σύνταγμα του 1975 αποπνέει τις αντιλήψεις του 20ου αιώνα. Η χώρα χρειάζεται ένα Σύνταγμα ικανό να υπηρετεί τις ανάγκες του 21ου αιώνα και να απηχεί τις σύγχρονες αντιλήψεις για την οικονομία, το κράτος, την παιδεία, το κοινωνικό κράτος. Ένα Σύνταγμα που θα επιβάλει την αναθέσμιση της χώρας, την αποστείρωση της πολιτικής από τις παθογένειες και θα αναβαθμίσει τη Φιλελεύθερη Αστική Κοινοβουλευτική Δημοκρατία από τον παρακμιακό ισοπεδωτισμό που έχει επιβάλλει η Αριστερά, με συνευθύνη της ΝΔ. Στην αναθεώρηση θα ενταχθούν και οι κρίσιμες τομές του πολιτικού συστήματος.

Η σημερινή Βουλή δε διαθέτει προσωπικότητες του επιπέδου Κ. Τσάτσου, Κ. Παπακωνσταντίνου, Δ. Τσάτσου, Γ. Μαγκάκη, Η. Ηλιού, Λ. Κύρκου. Γι’ αυτό είναι αναγκαία η συγκρότηση Επιτροπής από προσωπικότητες εγνωσμένου κύρους της επιστημονικής και δημόσιας ζωής που θα εισηγηθεί τις επιβαλλόμενες αλλαγές. Η Συνταγματική αναθεώρηση που θα σηματοδοτεί μια νέα Μεταπολίτευση μπορεί και πρέπει να αποτελέσει το διακύβευμα της προσεχούς εκλογικής αναμέτρησης. Με το όραμα μια νέας Μεταπολίτευσης που θα αποπνέει τις προσδοκίες της συντριπτικής πλειοψηφίας των πολιτών θα αναζητηθεί η συναίνεση της κοινωνίας και η πλειοψηφία των 180 βουλευτών που απαιτεί η υπερψήφισή του. Πιστεύω ακράδαντα ότι η κοινωνία θα συναινέσει. Υπνοβάτες

Στο βιβλίο “Υπνοβάτες” του Κρίστοφερ Κλαρκ, οι μεγαλύτερες ευθύνες για τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο αποδίδονται στην ανικανότητα και την αμεριμνησία των πολιτικών ηγεσιών στις ευρωπαϊκές χώρες. Ήταν οι “υπνοβάτες που παρατηρούσαν τα πάντα, χωρίς να βλέπουν τίποτα, στερεμένοι από οράματα και τυφλοί μπροστά στην πραγματικότητα…”. Η ίδια διαπίστωση ισχύει και για τους σημερινούς ευρωπαίους ηγέτες. Εάν ο ηγέτης, οι βουλευτές και τα στελέχη της ΝΔ δεν επιθυμούν να καταταγούν στην κατηγορία των υπνοβατών οφείλουν να ανακτήσουν τα οράματα και τη φιλοδοξία του 1974. Να επανιδρύσουν τη Φιλελεύθερη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Να γίνουν μέρος της αναγέννησης της Δημοκρατίας και όχι της παρακμής της, όπως ισχύει σήμερα.

Πηγή: tovima.gr

ΗΚυβέρνηση, ελλείψει Αντιπολίτευσης, κλονίζεται από την «αντιπολίτευση των γεγονότων». Το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών και το σκάνδαλο των ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων από τον αμαρτωλό ΟΠΕΚΕΠΕ εφάπτονται και τέμνονται. Κοινό σημείο το ρουσφέτι. Ο ρουσφετολογικός διορισμός ενός ακατάλληλου σταθμάρχη. Η ρουσφετολογική διασπάθιση των ευρωπαϊκών πόρων.

Η ρίζα

Η κοινή γνώμη δεν αιφνιδιάστηκε από τις αποκαλύψεις της Ευρωπαίας Εισαγγελέως. Είναι πεπεισμένη ότι το ρουσφέτι αποτελεί συστατικό στοιχείο της ελληνικής πολιτικής πραγματικότητας, διαχρονικά και διακομματικά. Το έχει περιγράψει ο Εμμ. Ροΐδης: «Ως οι Ινδοί εις φυλάς, ούτω και οι Έλληνες διαιρούνται εις τρεις κατηγορίας: α) Εις συμπολιτευομένους, ήτοι έχοντας κοχλιάριον να βυθίζωσιν εις την χύτραν του προϋπολογισμού, β) Εις αντιπολιτευομένους, ήτοι μη έχοντας κοχλιάριον και ζητούντας εν παντί τρόπω να λάβουσιν τοιούτον, γ) Εις εργαζομένους, ήτοι ούτε έχοντας κοχλιάριον ούτε ζητούντας, αλλ’ επιφορτισμένοι να γεμίζωσιν την χύτραν διά του ιδρώτος των».

Κυβέρνηση και Αντιπολίτευση, αντί να συγκρουστούν με τη ρίζα των πολιτικών παθογενειών και να ομονοήσουν για την από κοινού εκρίζωσή της, συγκρούονται μεταξύ τους και με την πραγματικότητα.

Η πραγματικότητα

Η Κυβέρνηση ΝΔ διόρισε ως σταθμάρχη έναν αχθοφόρο του Υπουργείου Παιδείας. Η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είχε διορίσει, προηγουμένως, ως Πρόεδρο της Ρ.Α.Σ., υπεύθυνης αρχής για την ασφάλεια των τρένων, μιαν υπάλληλο του ΕΦΚΑ (ΙΚΑ). Παραλείπω τις εκατοντάδες χιλιάδες διορισμών από τις Κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ πριν από τη χρεοκοπία. Θυμίζω ότι εν μέσω χρεοκοπίας η Συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ είχε καθιερώσει, για την κατανομή των ρουσφετιών, το σύστημα 4-2-1. Ακολούθησε ανάλογη κατανομή μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Γενεσιουργός αιτία

Γενεσιουργός αιτία του ρουσφετιού και των πελατειακών σχέσεων είναι:

Πρώτον, ο σταυρός προτίμησης. Διαχρονικά, από την καθιέρωσή του, ο σταυρός λειτούργησε ως αντικείμενο συναλλαγής μεταξύ ψηφοφόρων και πολιτευομένων. Αλλοίωσε τον χαρακτήρα της εκλογικής αναμέτρησης. Από πολιτική, μεταξύ αντίπαλων κομμάτων, τη μετέτρεψε σε προσωπική μεταξύ εσωκομματικών αντιπάλων.

Δεύτερον, η υιοθέτηση από όλα τα κόμματα της Μεταπολίτευσης, περιλαμβανομένης και της ΝΔ, του οργανωτικού μοντέλου του ΚΚΕ: Οργανώσεις βάσης (ΚΟΒΕΣ), Κλαδικές, Κεντρικές Επιτροπές κλπ. Ανεπάγγελτα επαγγελματικά κομματικά στελέχη, μέσω του κομματικού ακτιβισμού, αναρριχώνται σε ηγετικές θέσεις, μετέχουν στη δημόσια ζωή, ενδεχομένως και στην Κυβέρνηση. Η ένταξη στην κομματική οργάνωση έγινε επάγγελμα. Στόχος η συμμετοχή στη νομή της εξουσίας. Οι “Γκρούεζες” απέκτησαν οργανωτική δομή και πολλαπλάσια δύναμη. Ο πελατειασμός εκτοξεύτηκε. Οι οργανωμένοι στα κόμματα λειτούργησαν όπως οι οργανωμένοι στα γήπεδα. Έδιωξαν τους πολίτες από την πολιτική και τους φιλάθλους από τα γήπεδα.

Ομφάλιος λώρος

«Αναλαμβάνω το βάρος της ευθύνης στο όνομα όλων όσοι κυβέρνησαν και δεν άλλαξαν το κράτος που έπρεπε να αλλάξει…”, δήλωσε ο Πρωθυπουργός, μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου ΟΠΕΚΕΠΕ. Η δήλωση είναι διπλά εσφαλμένη. Έπειτα από έξι χρόνια διακυβέρνησης από τον ίδιο, όφειλε να χρησιμοποιήσει τον πρώτο και όχι τον τρίτο πληθυντικό. Δεύτερον, το πολιτικο-κομματικό σύστημα είναι αυτό που διάβρωσε και διέφθειρε τις δομές του κράτους. Κι αν αυτό δεν αλλάξει τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει.

Η ώσμωση βαθέος κράτους και βαθέος κόμματος, μέσω του κομματικού συνδικαλισμού, οδήγησε στις παθογένειες που προσβάλλουν τους πολίτες και καθηλώνουν τη χώρα. Η χρεοκοπία όλων των ΔΕΚΟ και κρατικών ή κρατικοποιημένων εταιρειών (ναυπηγεία) και η παράδοση τους στην ιδιωτική πρωτοβουλία είναι το αποτέλεσμα της ασύδοτης δράσης των κομματικών συνδικαλιστών. Σε καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν σημειώθηκε παρόμοιο φαινόμενο.

Βήματα εξυγίανσης έχουν γίνει όπως ο ΑΣΕΠ και η ψηφιοποίηση κρατικών λειτουργιών. Οι παθογένειες όμως δεν πρόκειται να εξαλειφθούν αν δεν κοπεί ο ομφάλιος λώρος που συνδέει Κράτος και κομματικό σύστημα. Η “αντιπολίτευση των γεγονότων” που φθείρει την Κυβέρνηση, επιφυλάσσει και νέες απογοητεύσεις.

Δέσμευση

Ο Κυρ. Μητσοτάκης, ως υποψήφιος Αρχηγός της ΝΔ, είχε αναγνωρίσει το πρόβλημα και είχε δεσμευτεί “με εμένα Πρόεδρο, ΔΑΚΕ δε θα υπάρχει”. Η ΔΑΚΕ ζει και βασιλεύει και την αξιολόγηση αντιπαλεύει. Πλάι στους τεχνοκράτες του επιτελικού κράτους συνυπάρχουν κομματικοί επαγγελματίες που υπηρετούν την κομματική πελατεία. Το ρουσφέτι του σταθμάρχη που κόντεψε να ρίξει την Κυβέρνηση δεν συνέτισε. Πρόεδρος του ΕΟΔΑΣΑΠ διορίστηκε πάλι με κομματικά κριτήρια, για να υποχρεωθεί σε παραίτηση, αφού εξέθεσε την Κυβέρνηση με το πόρισμα που συνέταξε.

Δεν ασκώ κριτική για να ενοχλήσω ούτε να μηδενίσω. Εξακολουθώ να πιστεύω ότι ο Κυρ. Μητσοτάκης διαθέτει τις προϋποθέσεις για να κάνει πράξη τη δέσμευσή του την επομένη του δυστυχήματος των Τεμπών: “Είμαι στην πολιτική για να αλλάξω αυτή την παλαιά Ελλάδα που μας πληγώνει…”. Σε αυτό πίστεψαν οι πολίτες και του έδωσαν 41%. Έπειτα από ένα χρόνο, στις ευρωεκλογές, απογοητευμένοι, απομακρύνθηκαν ρίχνοντας το ποσοστό στο 28,31%.

Η Ελλάδα δεν πρόκειται να αλλάξει αν δεν αλλάξει το πολιτικο-κομματικό σύστημα. Έπειτα από 50 χρόνια Μεταπολίτευσης έχει οδηγήσει στην απαξίωση της πολιτικής και την απονομιμοποίηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Παράγει αναξιοκρατία, μετριοκρατία, πελατοκρατία και διαφθορά.

Τα συμπτώματα

Τα συμπτώματα παρακμής εκπέμπουν εκκωφαντικές προειδοποιήσεις:

1. Αποχή των πολιτών από τις εκλογικές διαδικασίες. Το 2000 η συμμετοχή ανήλθε στο 75%. Τον Ιούνιο 2023 έπεσε στο 54%. Ένα χρόνο αργότερα, στις ευρωεκλογές, η αποχή (58%) ξεπέρασε, για πρώτη φορά, τη συμμετοχή. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές δύο στους τρεις πολίτες απείχαν. Ο Δήμαρχος “όλων των Αθηναίων” εξελέγη με 64.000 ψήφους από τις 500.000 ψηφοφόρων.
2. Κυβέρνηση χωρίς Αντιπολίτευση. Για πρώτη φορά στην πολιτική ιστορία της χώρας παρατηρείται το φαινόμενο Κυβέρνησης χωρίς εναλλακτική επιλογή. Διερωτώμαι αν ο “μη χείρον βέλτιστος”, ικανοποιεί τις φιλοδοξίες του Πρωθυπουργού.
3. Ποιότητα πολιτικού προσωπικού προβληματική. Η ΝΔ με ηγέτη έναν Κων. Καραμανλή διέθετε δεκάδα πρωθυπουργήσιμων στελεχών. Σήμερα μετά δυσκολίας αριθμεί δέκα υπουργήσιμους. Ανάλογη ήταν η στελέχωση και των άλλων μεγάλων κομμάτων. Απέναντι στην πολιτική κυριαρχία του Κυρ. Μητσοτάκη δεν υπάρχει ούτε ένας πολιτικός ηγέτης ικανός να ορθώσει το ανάστημά του. Στην καταλληλότητα για πρωθυπουργία οι ηγέτες της Αντιπολίτευσης συγκεντρώνουν μονοψήφια ποσοστά. Δεν τους εμπιστεύεται ούτε η πλειοψηφία των ψηφοφόρων τους.
4. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς της Δημοκρατίας αποτυπώνεται σε όλες τις μετρήσεις της κοινής γνώμης.
5. Η διαφθορά αποτελεί εξοργιστική πραγματικότητα σε όλο το φάσμα της δημόσιας ζωής. Όλα τα κόμματα που κυβέρνησαν μετά το 1981 ενεπλάκησαν στη δίνη σκανδάλων. Η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση λειτούργησε ως αποκέντρωση της διαφθοράς.
6. Αντισυστημισμός. Συνέπεια όλων των παρακμιακών φαινομένων είναι η εκτόξευση του αντισυστημισμού. Ο αντισυστημισμός, δεξιάς και αριστερής απόχρωσης, αθροιστικά εγγίζει σχεδόν το 40% με κύριο χαρακτηριστικό την προσέλκυση της νεολαίας.

Όσοι δεν είδαμε την πολιτική ως επάγγελμα, αλλά ως αφοσίωση στην εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και την προαγωγή της κοινωνίας, προειδοποιούμε, εδώ και χρόνια, ότι αν δεν αλλάξει το πολιτικο-κομματικό σύστημα η Ελλάδα θα κλονίζεται από παθογένειες και κρίσεις. Το “αποτύχαμε” του Κυρ. Μητσοτάκη παραπέμπει στην πολιτική χρεοκοπία, βαρύτερη της οικονομικής. Η εναλλαγή πέντε Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης σε έξι χρόνια, εν πολλοίς άσχετων με το αντικείμενο, υπερβαίνει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Αποκαλύπτει απουσία εθνικής αγροτικής πολιτικής.

3 + 1 τομές

Τέλειο εκλογικό σύστημα που να αναδεικνύει τους άριστους και τους έντιμους δεν υπάρχει. Υπάρχουν όμως συστήματα που βελτιώνουν τις αδυναμίες και υπηρετούν περισσότερο αποτελεσματικά τις ανάγκες της κοινωνίας.

Τρεις συν μία είναι, κατά τη γνώμη μου, οι τομές που απαιτούνται για την επιτακτικά αναγκαία επανίδρυση του πολιτικο-κομματικού συστήματος και αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ πολίτη και πολιτικής.

1. Κατάργηση του σταυρού προτίμησης. Καθιέρωση μονοεδρικών εκλογικών περιφερειών. Μείωση του αριθμού βουλευτών σε 200. Το επιχείρημα ότι ο Αρχηγός του κόμματος μπορεί να επιλέγει υποψηφίους της αρεσκείας του δεν ευσταθεί. Τα κόμματα μπορούν να καθιερώνουν δημοκρατικές διαδικασίες ανάδειξης υποψηφίων. Αντίθετα, ο σταυρός, ιδιαίτερα στις μεγάλες εκλογικές περιφέρειες, επιτρέπει στον καναλάρχη ή τον ολιγάρχη να αναδεικνύουν βουλευτές της αρεσκείας τους. Η εκλογή ευρωβουλευτών με σταυρό αποτελεί επιβεβαίωση της ανάγκης κατάργησής του.
2. Καθιέρωση ασυμβίβαστου Βουλευτή και Υπουργού. Το επιβάλλει η αρχή διάκρισης των εξουσιών. Αποτελεί παραβίαση της θεμελιώδους αρχής ο Υπουργός να μετέχει ταυτόχρονα της εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας. Η Βουλή πρέπει να λειτουργεί ως το ισχυρότερο θεσμικό αντίβαρο στο Πρωθυπουργοκεντρικό μας σύστημα. Και όχι ως απλός διεκπεραιωτής ή νομιμοποιητής των κυβερνητικών αποφάσεων. Παράλληλα, επιβάλλεται αναβάθμιση του ρόλου και του status των Βουλευτών αντίστοιχων του αξιώματος του νομοθέτη.
3. Κόμματα μελών και όχι μηχανισμών. Στις φιλελεύθερες δημοκρατίες τα κόμματα συγκροτούνται από μέλη που τα στηρίζουν για τις αξίες, την ιδεολογία και το κυβερνητικό τους πρόγραμμα. Και όχι από μηχανισμούς άλωσης και νομής της εξουσίας, όπως ισχύει σήμερα. Ο δραστικός περιορισμός της κρατικής χρηματοδότησης και η πλήρης διαφάνεια των κομματικών ταμείων αποτελούν προϋποθέσεις για την “αποκρατικοποίηση” ενός κομματικού συστήματος που τρέφεται από τον ιδρώτα των φορολογουμένων.
4. Καθιέρωση ορίου 5% για την είσοδο στη Βουλή και επιστροφή της κρατικής επιχορήγησης εάν ένα κόμμα δεν συγκεντρώσει το ποσοστό αυτό, όπως ισχύει για την Προεδρική εκλογή στη Γαλλία. Έτσι θα σταματήσει ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος και η υπερπαραγωγή πολιτικών αρχηγών και αρχηγίσκων που ευτελίζουν το πολιτικό σύστημα.

Πώς αλλάζει;

Γνωρίζω ότι κανένα κόμμα και κανένας Βουλευτής δεν πρόκειται να συναινέσει για την αλλαγή του πολιτικού συστήματος με το οποίο διασφαλίζει την ύπαρξή του ή την εκλογή του αντίστοιχα. Γνωρίζω όμως εξίσου καλά ότι η κοινωνία, στη συντριπτική της πλειοψηφία, επιδοκιμάζει τις τομές που προανέφερα. Είναι μάταιη συνεπώς η επιδίωξη συναίνεσης με τα κόμματα. Η συναίνεση της κοινωνίας είναι αυτή που πρέπει να αναζητηθεί, μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης

Έπειτα από μισό αιώνα ισχύος του Συντάγματος και του πολιτικο-κομματικού συστήματος η Δημοκρατία μας χρειάζεται αναζωογόνηση, καθώς τα συμπτώματα “κόπωσης” είναι εμφανή. Κυρίαρχο αίτημα είναι η ποιότητα της Δημοκρατίας που συνδέεται με την ποιότητα του πολιτικού προσωπικού, τη διαφάνεια της δημόσιας ζωής, την αυστηρή διάκριση των εξουσιών και τα θεσμικά αντίβαρα στο πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα που έχει επικρατήσε

Καθώς έχει αρχίσει η συζήτηση για την ανάγκη νέας αναθεώρησης του Συντάγματος αυτή δεν πρέπει να περιοριστεί σε μία αποσπασματική αναθεώρηση μεμονωμένων άρθρων. Απαιτείται ευρεία αναθεώρηση με στόχο την εξυπηρέτηση των αναγκών της χώρας της επόμενης 50ετίας. Άρση παθογενειών και στρεβλώσεων που προέκυψαν από την εφαρμογή στην πράξη συγκεκριμένων συνταγματικών προβλέψεων. Ένταξη στο Σύνταγμα των τομών του πολιτικο-κομματικού συστήματος.

Θεωρώ αναγκαία προϋπόθεση τη συγκρότηση Επιτροπής από προσωπικότητες εγνωσμένου κύρους της επιστημονικής και δημόσιας ζωής που θα εισηγηθεί τις επιβαλλόμενες αλλαγές. Η πρόταση “Για ένα καινοτόμο Σύνταγμα για την Ελλάδα” που επεξεργάστηκε ο Στεφ. Μάνος σε συνεργασία με Ν. Αλιβιζάτο, Γ. Γεραπετρίτη, Π. Βουρλούμη, Γ. Κτιστάκη και Φ. Σπυρόπουλο αποτελεί ένα ενδιαφέρον υπόδειγμα.

Το Σύνταγμα μπορεί να συμβάλει, δεν μπορεί όμως να επιβάλει υγιές πολιτικό κλίμα και ήμερα πολιτικά ήθη. Είναι ευθύνη των πολιτικών ηγετών. Σήμερα το συναινετικό κλίμα του 1975 έχει παραχωρήσει τη θέση του στην τοξικότητα, την εχθροπάθεια και τον μηδενισμό, στα πλαίσια ενός κομματικού ανταγωνισμού χωρίς όρια και αρχές. Η Αντιπολίτευση σήμερα αρνείται να συναινέσει στα αυτονόητα. Η συναίνεση πρέπει να αναζητηθεί με την κοινωνία που αποδεικνύει ότι βρίσκεται μπροστά από τα κόμματα. Γι’ αυτό πιστεύω ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση πρέπει να αποτελέσει το διακύβευμα της προσεχούς εκλογικής αναμέτρησης. Η ΝΔ να αναζητήσει πλειοψηφία 180 εδρών προτείνοντας ένα σχέδιο που θα αποπνέει το συναινετικό, προοδευτικό και υπερκομματικό κλίμα του 1975.

Αν όχι τώρα, πότε;

Για να ανταποκριθεί η χώρα στις απαιτήσεις και προκλήσεις του 21ου αιώνα, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη πολιτικής βούλησης. Ο Κυρ. Μητσοτάκης έχει την ευθύνη να ανταποκριθεί στην ιστορική πρόκληση. Οι ηγέτες είναι αυτοί που συλλαμβάνουν τα μηνύματα των καιρών και διαθέτουν την ικανότητα να ανταποκριθούν σ’ αυτά. Η ανταπόκριση στις προκλήσεις προσδιορίζει και το μέγεθός τους. Ο Ελ. Βενιζέλος διπλασίασε την Ελλάδα και οικοδόμησε ένα κράτος δικαίου. Ο Κων. Καραμανλής αποκατέστησε τη Δημοκρατία και κατοχύρωσε την Εθνική Ασφάλεια, τη Δημοκρατία και την Οικονομική πρόοδο εντάσσοντας τη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Κ. Σημίτης τοποθέτησε την Ελλάδα στον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης, την ΟΝΕ, ενέταξε την Κύπρο στην Ε.Ε., αποκαθιστώντας τις συνέπειες της προδοσίας της δικτατορίας, και εξόπλισε τη χώρα με σύγχρονες υποδομές. Ο Κυρ. Μητσοτάκης στο τέλος της κυβερνητικής του θητείας θα έχει διανύσει τον ίδιο χρόνο διακυβέρνησης. Είναι ο ισχυρότερος Πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης, χωρίς Αντιπολίτευση και με την κοινωνία ώριμη για τολμηρές Μεταρρυθμίσεις. Ποιο θα είναι το στίγμα μιας οκταετούς διακυβέρνησης; Κινδυνεύει να είναι τα Τέμπη και ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Αν όχι τώρα, πότε; Η αναθεώρηση του Συντάγματος ως αφετηρία μιας Νέας Μεταπολίτευσης είναι μονόδρομος. Η επικείμενη επέτειος της 24ης Ιουλίου 1974 προσκαλεί σε αναστοχασμό και επιβάλλει ανάληψη ιστορικής πολιτικής ευθύνης.

Πηγή: tovima.gr

Ηπεντηκονταετία του Συντάγματος του 1975 αποτελεί πρόκληση για αναστοχασμό, αλλά και προβληματισμό ενόψει της πέμπτης κυοφορούμενης αναθεώρησης.

Είχα το προνόμιο να αποτελέσω μέλος της Συνταγματικής Επιτροπής με απόφαση του Κων. Καραμανλή. Βίωσα, ως νέος Βουλευτής, τη δημιουργική συνεργασία ανάμεσα στις κυρίαρχες τότε πολιτικές δυνάμεις, Ν.Δ. και Ένωση Κέντρου. Το αποτέλεσμα του κλίματος συνεργασίας και συναίνεσης που επικράτησε, ανάμεσα σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις, ήταν η διαμόρφωση ενός καταστατικού χάρτη που εξασφάλισε στη χώρα, επί μισό αιώνα, δημοκρατική ομαλότητα, αδιατάρακτη εναλλαγή κομμάτων στην εξουσία και πολιτική σταθερότητα. Οι συζητήσεις ανάμεσα σε Κων. Τσάτσο, Κων. Παπακωνσταντίνο, Δημ. Τσάτσο, Λ. Κύρκο, Η. Ηλίου ήσαν μαθήματα συνταγματικού δικαίου και υποδείγματα ποιότητας πολιτικού λόγου και πολιτικής αντιπαράθεσης. Η αξία του Συντάγματος του 1975 επιβεβαιώθηκε με την αντοχή των θεσμών κατά τη διάρκεια των αλλεπάλληλων κρίσεων (οικονομική, υγειονομική, ενεργειακή).

Στα πενήντα χρόνια αναθεωρήθηκε τέσσερις φορές (1986, 2001, 2008, 2019). Ουσιαστικές ήταν οι δύο πρώτες. Η πιο σημαντική πολιτικά και θεσμικά ήταν αυτή του 1986. Κατάργησε τις ρυθμιστικές αρμοδιότητες του ΠτΔ. Η Αντιπολίτευση τις είχε χαρακτηρίσει «υπερεξουσίες» και ήσαν η αιτία που όλα τα αντιπολιτευόμενα κόμματα (Ένωση Κέντρου, Νέες Δυνάμεις, ΠΑΣΟΚ, Ενωμένη Αριστερά) απείχαν και δεν υπερψήφισαν το Σύνταγμα, παρά το κλίμα συναίνεσης κατά τη σύνταξή του. Η μεταρρύθμιση του 1986 οδήγησε στο σημερινό πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα χωρίς σοβαρά θεσμικά αντίβαρα. Είναι η γενεσιουργός αιτία παθογενειών που ταλανίζουν την πολιτική ζωή και τη χώρα. Η πρακτική εφαρμογή των αρμοδιοτήτων, μέχρι την κατάργησή τους, διέψευσε τις αιτιάσεις της Αντιπολίτευσης. Όπως έγραψε πρόσφατα ο Αντ. Μανιτάκης «πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι οι φόβοι της τότε Αντιπολίτευσης δεν ήταν απλώς υπερβολικοί, αλλά και δεν ανταποκρίνονταν καν στο προεδρικό πρότυπο, που σχεδίασε και ενσάρκωσε ο Κων. Καραμανλής».

Από συζητήσεις που είχα κάνει με τον Κων. Καραμανλή στο Παρίσι, στα φοιτητικά μου χρόνια, είχα σχηματίσει την εντύπωση ότι είχε ως πρότυπο τον Στρατηγό Ντε Γκωλ και το γαλλικό προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης. Απλή εντύπωση γιατί ο Καραμανλής ποτέ δεν εξωτερίκευε τις μύχιες σκέψεις του. Σου έλεγε μόνο ό,τι αυτός ήθελε να μάθεις. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα οι στενοί συνεργάτες του τον έπεισαν ότι η ανάδειξη ΠτΔ με λαϊκή ψήφο, με δεδομένο τον συσχετισμό των πολιτικών δυνάμεων, την εποχή εκείνη, υπέρ της Κεντροαριστεράς, θα οδηγούσε στην υπερψήφιση κεντροαριστερού υποψηφίου. Συμβιβάστηκε έτσι με τη θεσμοθέτηση περιορισμένων ρυθμιστικών αρμοδιοτήτων του ΠτΔ οι οποίες με την αναθεώρηση του 1986 καταργήθηκαν.

Έπειτα από μισό αιώνα ισχύος του Συντάγματος η Δημοκρατία μας χρειάζεται αναζωογόνηση των θεσμών, καθώς τα συμπτώματα «κόπωσης» είναι εμφανή. Κυρίαρχο αίτημα είναι η ποιότητα της δημοκρατίας που συνδέεται με την ποιότητα του πολιτικού προσωπικού, τη διαφάνεια της δημόσιας ζωής και την αυστηρή διάκριση των εξουσιών. Καθώς έχει αρχίσει η συζήτηση για νέα αναθεώρηση, πιστεύω ότι δεν πρέπει να περιοριστεί σε μία αποσπασματική αναθεώρηση μεμονωμένων άρθρων. Απαιτείται ευρύτερη
αναθεώρηση του Συντάγματος με στόχο την εξυπηρέτηση των αναγκών της χώρας την επόμενη 50ετία, αλλά και τη διόρθωση ορισμένων στρεβλώσεων που έχουν προκύψει.

Αναφέρομαι ενδεικτικά στον «δημοσιονομικό δικαστικό ακτιβισμό» όπως αποκαλεί ο Καθηγητής Νομικής Αντ. Καραμπατζός, δικαστικές αποφάσεις για «αναδρομικά» κλπ. που θέτουν σε δοκιμασία τις δημοσιονομικές αντοχές της χώρας, ενώ υπερβαίνουν τα όρια ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων. Η φορολογία και η δημοσιονομική πολιτική ανήκουν αποκλειστικά στην Εκτελεστική και Νομοθετική εξουσία. Είναι αυτές που λογοδοτούν στην κοινωνία για τις αποφάσεις τους. Όπως, επίσης, το περίφημο «μισθοδικείο», με το οποίο μερίδα κρατικών λειτουργιών αποφασίζει για τις αποδοχές τους. Επιπλέον ο καταστατικός χάρτης πρέπει να απαλλαγεί από πληθωρικές διακηρύξεις που αποτελούν απλά ευχολόγια και να αποκτήσει τη λιτή και περιεκτική διατύπωση ώστε να ανταποκρίνεται στην ανάγκη προσαρμογής του στις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Η πρόταση «Ένα καινοτόμο Σύνταγμα για την Ελλάδα» που διαμόρφωσε ο Στεφ. Μάνος σε συνεργασία με Ν. Αλιβιζάτο, Γ. Γεραπετρίτη, Π. Βουρλούμη, Γ. Κτιστάκη και Φ. Σπυρόπουλο αποτελεί ένα ενδιαφέρον υπόδειγμα. Γι’ αυτό θεωρώ αναγκαία τη συγκρότηση Επιτροπής από εγνωσμένου κύρους προσωπικότητες της Επιστημονικής και δημόσιας ζωής που θα εισηγηθεί τις επιβαλλόμενες αλλαγές. Τέλος, θεωρώ συμβολικά σημαντικό να επανέλθει ως ακροτελεύτιο άρθρο το εμβληματικό 1-1-4 του Συντάγματος του 1952 με την αναγκαία αναρίθμηση των άρθρων.

Το Σύνταγμα μπορεί να συμβάλει, δεν μπορεί όμως να επιβάλει υγιές πολιτικό κλίμα και ήμερα πολιτικά ήθη. Η αγωνία και ο αγώνας του Κων. Καραμανλή. Είναι ευθύνη των πολιτικών ηγεσιών. Σήμερα, το συναινετικό κλίμα του 1975 έχει παραχωρήσει τη θέση του στην τοξικότητα, την εχθροπάθεια και τον μηδενισμό, μέσα στα πλαίσια ενός κομματικού ανταγωνισμού χωρίς όρια και αρχές. Η Αντιπολίτευση αρνείται να συναινέσει στα αυτονόητα. Η συναίνεση πρέπει να αναζητηθεί με την κοινωνία που αποδεικνύει ότι βρίσκεται μπροστά από τα κόμματα, περιχαρακωμένα στον μικρόκοσμό τους. Γι’ αυτό πιστεύω ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση πρέπει να αποτελέσει το διακύβευμα της προσεχούς εκλογικής αναμέτρησης. Η ΝΔ να αναζητήσει την πλειοψηφία των 180 εδρών, προτείνοντας ένα σχέδιο που θα αποπνέει το συναινετικό, προοδευτικό και υπερκομματικό κλίμα του 1975.

Πηγή: tovima.gr