Του Ηλία Καραβόλια
Στον πολυπολικό πλανήτη ο «επικεφαλής» είναι διπολικός, δηλαδή ένας άνθρωπος που καθημερινά αλλάζει τις απόψεις και την ατζέντα του στα πάντα και κυρίως στα γεωπολιτικά : λέει ότι θα χτυπήσει το Ιράν και την επόμενη λέει ότι είναι κοντά στη συμφωνία ! Ο υπόλοιπος δυτικός αλλά και ανατολικός κόσμος προσπαθεί απλά να παρακολουθήσει το παραλήρημα.
Εξακολουθεί ο Τραμπ να παράγει επιτυχώς «θόρυβο» με μια συμβολική αναπαράσταση του δικού του επικίνδυνου ναπολεόντειου συνδρόμου, μια χαοτική αντιφατική παραγωγή σινιάλων που θρέφει και αναπαράγει «σταθερή ανισορροπία»
Όσοι τον υπερεκτιμούν ως έξυπνο και υπερβολικά ευφυή (επειδή πλούτισε) ξεχνούν ότι η ηγεσία των ΗΠΑ απαιτεί και άλλες υπερβατικές ικανότητες : στρατηγική εγκράτεια, αποφυγή κυνισμού, σιωπηρή διπλωματία, προφύλαξη ισχύος, περιορισμό υπερέκθεσης σκοπών, κ.α
Πίσω από την επιθετικότητα και τις φοβέρες ή την πυγμή του Τραμπ (προφανώς τώρα θα βάλει δασμούς στους εξωγήινους που οσονούπω θα ανακοινώσει ότι υπάρχουν) μεγάλο μέρος του πλανήτη βλέπει «σχεδιασμένο πλάνο»
Νομίζουμε λοιπόν, λάθος μάλλον, ότι ο άνθρωπος αυτός έχει προτεραιότητες και διαβαθμισμένα γεωοικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα. Πιστεύουμε ότι πχ. θέλει να σταθεροποιήσει το δολάριο, να μειώσει το χρέος, να πάρει εδάφη με πετρέλαια, να ελέγξει την παγκόσμια ενέργεια, να εξισορροπήσει την ισχύ με τους αντιπάλους πόλους (Ρωσία – Κίνα- Ινδία) και να διαλύσει την ΕΕ.
Φανταζόμαστε ότι τα βρήκε με τον Πούτιν και με τον Σι, ότι θα ρίξει δικτάτορες, ότι θα τον ακολουθήσουν οι βιομήχανοι του πετρελαίου, των τραπεζών και των όπλων, όπως τον ακολούθησε ο Μασκ με τον Μπέζος.
Ας τραβήξουμε λίγο χειρόφρενο γιατί η παγκόσμια οικονομική και πολιτική κατάσταση δεν είναι ούτε σκάκι ούτε τάβλι, ούτε καζίνο (και να ήταν : ο τύπος αυτός δεν είναι μόνος του γκρουπιέρης)
Και σωστά ο Gideon Rachman στους Financial Times εξηγεί ότι « ο Τράμπ ίσως και σύντομα να είναι παρένθεση». Η γλώσσα και η συμπεριφορά του Τραμπ όλο και περισσότερο γίνεται τέτοια που δεν μπορεί να την υπερασπιστεί κανείς, τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό.
Πολλοί αναλυτές βλέπουν τις ΗΠΑ πλέον ως απειλή για την ασφάλεια της χώρας τους, σύμφωνα με δημοσκόπηση για λογαριασμό της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου. Είναι η αντίδραση τους στην αστάθεια των αποφάσεων της τραμπικής κλίκας αλλά και σε εκλαμβανόμενες παραβιάσεις της ελευθερίας της έκφρασης, που τρομάζει πολλούς.
Κανείς φυσικά δεν μπορεί να ερμηνεύσει την παρανοϊκή επικοινωνιακή συμπεριφορά, αλλά και την αλλοπρόσαλλη τακτική, του Τραμπ : παράγει αντιφατικά σινιάλα και ένα διαρκές disinformation.
Όμως ένας τέτοιος ναρκισσιστικής φύσεως χαρακτήρας, δεν είναι πάντα τόσο προβλέψιμος όσο νομίζουμε : πρόκειται για άτομα με σχιζοειδή χαρακτηριστικά, και έναν εσωτερικό κόσμο που συνήθως είναι αντιφατικός, αμφίθυμος, και ιδιαίτερα επικίνδυνος φυσικά.
Αλλά αυτό ακριβώς είναι σήμερα και ο τύπος του καπιταλισμού που αυτός ο πρόεδρος εκπροσωπεί : σχιζοφρενικός, μανιακός, και επικίνδυνος.
«Ο κόσμος βυθίζεται σε έναν φαύλο κύκλο επιθετικού αντιφιλελεύθερου εθνικισμού και κοινωνικής αναταραχής» γράφει ο M. Sandbu.
H άνοδος του τεχνολαϊκισμού προηγήθηκε του τραμπισμού αλλά ο δεύτερος έχει εντείνει τα προβλήματα («διάβρωση του δημόσιου πνεύματος, τις πολωμένες κοινωνίες, την εμπορευματοποίηση των πάντων, τις απατηλές υποσχέσεις της αξιοκρατίας -εν ολίγοις, τη διαφθορά της δημόσιας σφαίρας» γράφει ο Sandbu)
Με τον Τράμπ χάνουμε ως Δύση την προτεραιότητα του «ορθού έναντι του αγαθού», την προαγωγή της αφηρημένης ουδετερότητας έναντι των πολιτισμικά διαμορφωμένων πεποιθήσεων για το τι συνιστά πλέον «φιλελεύθερος δυτικός βίος»
Το όλο σκηνικό μπροστά μας, μέχρι να επιστρέψει η αληθινή Αμερική σε αληθινά αμερικανικά χέρια, μοιάζει να περιγράφεται άψογα σχεδόν με ένα απόσπασμα από τη «Δυσφορία της Δημοκρατίας» του M. Sandel :
«Στον βαθμό που η σύγχρονη πολιτική θέτει υπό αμφισβήτηση τα κυρίαρχα κράτη και τους κυρίαρχους εαυτούς, είναι πιθανό να προκαλέσει αντιδράσεις από εκείνους που θα εξάλειφαν την αμφισημία, θα ενίσχυαν τα σύνορα, θα οριοθετούσαν αυστηρότερα τη διάκριση μεταξύ των εντός και των εκτός, και θα υπόσχονταν μια πολιτική «για να πάρουμε πίσω τον πολιτισμό μας και να πάρουμε πίσω τη χώρα μας και για να ανακτήσουμε την κυριαρχία μας με εκδικητική μανία»
