Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Η αντιπαράθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ με το μουσουλμανικό καθεστώς της Τεχεράνης έχει μία ιδιαιτερότητα. Είναι μια σύγκρουση με το Σιιτικό Ισλάμ. Ενα παρακλάδι δηλαδή του Ισλάμ που η κυρίαρχη σχετική θρησκευτική ορθοδοξία, ο Σουνιτισμός δηλ., θεωρεί αιρετικό και βλάσφημο.
Γιά την μεγάλη πλειοψηφία των μουσουλμάνων οι σιίτες βρίσκονται έξω απο τα σωστά διδάγματα του Προφήτη ακολουθώντας πρακτικές που προσβάλλουν ουσιαστικά το δόγμα στο οποίο πιστεύουν. Κι’ απο την ώρα που το Ισλάμ δεν είναι αποκλειστικά και μόνο θρησκεία αλλά και νοοτροπία, πολιτικό σύστημα και τρόπος ζωής μία επίθεση εναντίον σιιτών μουσουλμάνων δεν λογίζεται σαν ολοκληρωτικός πόλεμος κατά των διδασκαλιών του Μωάμεθ. Αυτό σημαίνει πως για τους υπόλοιπους μουσουλμάνους αυτή η επίθεση δεν αποτελεί κίνητρο για γενικό ξεσήκωμα και ιερό πόλεμο κατά άπιστων “σταυροφόρων”.
Η θεολογική διαφορά ανάμεσα στις δύο αυτές εκδοχές της μουσουλμανικής θρησκείας εστιάζεται βασικά στην αποδοχή της σωστής διαδοχής του Μωάμεθ. Το κύριο σώμα της ουλάμα (θρησκευτικής κοινότητας) τότε αποφάσισε την διαδοχή να κερδίσει ο πιό σωστός άνδρας συνεργάτης του Προφήτη, ο Αμπού Μπάρκ. Διότι ο Μωάμεθ είχε μόνο κόρη, που δεν ήταν δυνατό να τον διαδεχθεί. Η απόφαση ελήφθη βάσει των ιερών κανόνων (Σούνα). Εξ’ ου και οι ακόλουθοι αυτής της τάσης ονομάσθηκαν Σουνίτες. Υπήρξαν όμως και άλλοι που αποφάσισαν ⁸να ακολουθήσουν την οικογενειακή συνέχεια του Προφήτη, τον εξάδελφό του δηλ κι άνδρα της κόρης του, Αλί. Οι “οπαδοί του Αλί” (Σίατ Αλί) λοιπόν, έγιναν οι Σιίτες. Εκτοτε οι δύο τάσεις χωρίσθηκαν οδηγούμενοι και σε σκληρές εμφύλιες συγκρούσεις. Η κορύφωση της αναμέτρησης ήρθε αργότερα, όταν ο δεύτερος πνευματικός ηγέτης (Ιμάμης) των Σιιτών, Χουσσείν, γιός του Αλί, θυσιάσθηκε στο όνομα της πίστης του στην άνιση μάχη της Καρμπάλα, στο νότιο σημερινό Ιράκ.
Εκτοτε η αυτοθυσία χαρακτηρίζει τους Σιίτες στο όνομα της πνευματικής ανωτερότητας. Ο ηγέτης τους ονομάζεται Ιμάμης και προίσταται θρησκευτικού ιερατείου. Η λατρεία του Ιμάμη υπήρξε καθολική με κορύφωση την “εξαφάνιση” του 12ου Ιμάμη, το 874 μΧ – που τον περιμένουν ακόμη και τώρα να επανέλθει σαν Μαχντί (“αναμενόμενος”). Ο Χομεινί ποτέ δεν είχε αποδεχθεί επίσημα τον τίτλο του Ιμάμη, που του είχαν αποδώσει. Αυτή η προσωπολατρεία ενοχλεί αφόρητα τους Σουνίτες που, πλήν του Χαλίφη – που δεν υπάρχει πλέον, μετά την κατάλυση του Οθωμανικού κράτους – δεν αναγνωρίζουν κάποιον θρησκευτικό ηγέτη, ούτε επίσημο ιερατείο. Θεωρούν έτσι τους Σιίτες ειδωλολάτρες, προδότες του Ισλάμ, άξιους να εκτελεσθούν! Οι Σιίτες είναι γενικά παθητικοί, που εξεγείρλονται αν θιγούν τα πιστεύω και η ηγεσία τους. Στους Σουνίτες, που είναι πολύ πολυπληθέστεροι, υπάρχουν νομολογίες που διδάσκουν φανατικές εκδοχές του Ισλάμ. Τέτοιοι είναι οι λεγόμενοι Σαλαφιστές (προγονολάτρες) της σχολής Χανμπαλί όπως και οι Βαχαμπιστές, ενώ στη Χανάφι σχολή ανήκουν οι Ντεομπαντιστές, της ινδικής κυρίως χερσονήσου.
Ο πόλεμος λοιπόν στο Ιράν, κλασσικό κέντρο του Σιιτισμού από την εποχή της δυναστείας των Σαφαβιδών στην Περσία (1501 – 1736), δεν ενοχλεί τους Σουνίτες μουσουλμάνους, που κυριαρχούν πλειοψηφικά στον κόσμο του Ισλάμ. Ισως για κάποιους μάλιστα να προκαλεί και αίσθημα κακεντρεχούς ανακούφισης.
