Του Ηλία Καραβόλια
Συνήθως τα σημαντικά που επηρεάζουν την ζωή μας περνάνε στα ψιλά της ειδησεογραφίας.
Πρώτα απ όλα εδώ και λίγα χρόνια βρίσκονται υπό διαμόρφωση τα ψηφιακά νομίσματα μεγάλων κρατών του πλανήτη (δολάριο, γιεν, ρούβλι, ινδική ρουπία) θα ακολουθήσει σύντομα η Βρετανία (στερλίνα) ενώ ήδη «αναπτυσσόμενα» κράτη (Νιγηρία, Γκάνα, Μαλαισία, Ταϋλάνδη) το έχουν ήδη προχωρήσει. Η Κίνα φυσικά με το ήδη ψηφιακό γουάν είναι μερικά χρόνια μπροστά, όπως σε πολλά πράγματα.
Το ψηφιακό ευρώ (e-euro) θα είναι η δυνατότητα να έχει κάποιος έναν καταθετικό λογαριασμό απευθείας στην Κεντρική Τράπεζα, που θα είναι προστατευμένος από πιθανές αστοχίες στο τραπεζικό σύστημα.
Το ψηφιακό ευρώ δεν θα διαφέρει σε τίποτα από έναν κοινό λογαριασμό που ένα φυσικό πρόσωπο ή μια επιχείρηση τηρεί σε μια εμπορική τράπεζα.
Στην πράξη θα αποτελεί ένα μέσο συναλλαγών για μεταφορές χρημάτων ή πληρωμές αγορών, όπως συμβαίνει σήμερα με το απλό νόμισμα.
Η διαφορά θα είναι ότι τα χρήματα που θα είναι τοποθετημένα στην ΕΚΤ δεν θα υπόκεινται στην απειλή του «κουρέματος», καθώς θα περιβάλλονται από την αυξημένη προστασία της ΕΚΤ.
Αλλά μέχρι εδώ καλά, όπως και οι δηλώσεις για «νομισματική ανεξαρτησία» της ΕΕ.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι ζούμε μέσα στη τρέλα της επιτάχυνσης μιας πρωτοφανούς τεχνο- καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης, οπότε και το e-euro (ως ένα ακόμη fintech προϊόν) θα δείχνει στην αρχή διασκεδαστικό και αθώο.
Θα μοιάζει με το «πλαστικό χρήμα», και πάνω στην μαζικότητά αυτού πατάει το e-euro.
Όμως η ΕΚΤ στην πραγματικότητα είναι μια κεντρική νομισματική αρχή που δεν εισφέρει τα εργαλεία (προνόμια τα λένε κάποιοι) που ενδεχομένως θα έπρεπε, στις ευρωπαϊκές οικονομίες και κοινωνίες : δηλαδή την έκδοση ευρωομολόγων ώστε να γίνει εφικτή η αμοιβαιοποίηση του ευρωπαϊκού χρέους, τουλάχιστον εκείνου που οφείλεται στα πλεονάσματα του βορρά λόγω ελλειμμάτων του νότου.
Θα το πω πιο απλά : χρειαζόμαστε πρώτα έναν μηχανισμό ανακύκλωσης πλεονασμάτων των χωρών που εξάγουν σε χώρες που εισάγουν, ως επενδυτικό και παραγωγικό μοχλό ισοκατανεμημένης ανάπτυξης μέσα στην Ευρωζώνη, ώστε το ευρώ ως ενιαίο νόμισμα να έχει ίδια αγοραστική αξία στην τσέπη όλων των πολιτών της ΕΕ.
Και το ερώτημα είναι αν θα έχει ίδια αξία στα ψηφιακά μας πορτοφόλια το e-euro που θα αντιστοιχεί σε ατομικό μας λογαριασμό στην ΕΚΤ, (όταν αποδεδειγμένα έχει άλλη βαρύτητα συμμετοχής κάθε εθνική οικονομία στην λειτουργία της ΕΚΤ)
Και πως άραγε ένα κεντρικά διευθυνόμενο ψηφιακό πιστωτικό σύστημα, πέρα από εγγυήσεις και ομοιότητα σε συμβατικές ρήτρες, θα εξασφαλίζει το «ενιαίο» του ψηφιακού νομίσματος ;
Πως θα κυκλοφορούν στο smartphone του Ολλανδού, του Έλληνα και του Βούλγαρου τα φαινομενικά ίδιας αξίας e-euros, όταν τα φυσικά νομίσματα, το πλαστικό ή κανονικό χρήμα, δεν έχουν ίδια αγοραστική δύναμη, ενώ σε όλο αυτό το σκηνικό ο δήθεν εκδότης είναι ο ίδιος ;
Πως μπορεί να συγκλίνουμε τεχνολογικά, ονομαστικά, συναλλακτικά μέσω του ψηφιακού ευρώ όταν η «εγγυήτρια δύναμη» δεν μπορεί να κατανείμει την αμοιβαία εμπιστοσύνη στις εθνικές οικονομίες ;
Πώς το ψηφιακό ενιαίο ευρώ θα «διανείμει» (ως οφείλει ένα νόμισμα υπερεθνικό) την αρχή της αμοιβαιότητας και ισότητας μεταξύ οικονομικών υποκειμένων και εθνικών οικονομιών ;
Η αποικιοποίηση του ψηφιακού μας φαντασιακού από μια κεντρική αρχή που μοιάζει σαν να χτίζει «ομοσπονδιακό» τείχος στην ευρωζώνη, είναι κάτι διαφορετικό από την πραγματικότητα και την καθημερινότητα στις « πολλές» εκδοχές της οικονομικής Ευρωζώνης.
Η απ ευθείας σχέση αποταμιευτών και καταναλωτών με την ΕΚΤ μοιάζει να «παρακάμπτει» το ευρωπαϊκό εμπορικό τραπεζικό σύστημα, μοιάζει να κάνει ισχυρή και ανεξάρτητη την ευρωπαϊκή οικονομία ως οντότητα, αλλά στην πραγματικότητα συμβάλλει σε άλλο πράγμα : στη διεύρυνση της απόκλισης των εισοδηματικών και καταναλωτικών τάξεων μέσα στην Ευρωζώνη και μέσα στις εθνικές οικονομίες.
Το ότι θα έχουμε όλοι ψηφιακό λογαριασμό στην ΕΚΤ δεν σημαίνει ότι ξαφνικά αποκτήσαν όλοι την ίδια συναλλακτική ισχύ και αγοραστική δύναμη – μάλλον το αντίθετο μπορεί να μας συμβεί…. (θα το αναλύσουμε σε επόμενο κείμενο)
