Του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΛΛΙΑ*
Η ΜΕΤΑΔΟΣΗ των μηνυμάτων μας πρός την Ούάσιγκτων άπαιτεί μεθοδικότητα, σύνεση και τήν μεγαλύτερη δυνατή ενότητα του πολιτικού μας συστήματος. Υπάρχουν χρήσιμα προηγούμενα. Παρά τις διαφορές σέ πρόσωπα, χρόνο, ισορροπία (συμφερόντων και άνταγωνισμών) και συνθήκες.
Ανατρέχω στήν άλληλογραφία του Υπουργού Εξωτερικών, Δημητρίου Μπίτσιου, μέ υπόδειξη τού Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή, μέ τόν Υπουργό Εξωτερικών Χένρυ Κίσσιντζερ. Υπάρχουν καί άλλα κείμενα έπί Πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Καραμανλή, Ανδρέα Παπανδρέου καί μετέπειτα. ‘Άς κωδικοποιηθούν όλες οι γραπτές δεσμεύσεις πού έχουν άναλάβει έναντι τής Ελλάδος οί ΗΠΑ.
“Ορισμένες συμφωνίες καλόν είναι στήν παρούσα συγκυρία νά τίς θυμίζουμε. Κυρίως όμως τό σύνολο τών πρόσθετων διευθετήσεων γιά τις «Διευκολύνσεις» στήν Σούδα. Όπως διευρύνθηκαν και διά συνοπτικών διατυπώσεων αύτοματοποιήθηκαν και ισχύουν συνεχώς άπό τά τέλη τού 2002 (προετοιμασία έπέμβασης ΗΠΑ στό Ιράκ).
Ενδεικτικά άναφέρομαι στην γνωστή στούς παλαιότερους Επιστολή τού Χένρυ Κίσσιντζερ, μέ ήμερομηνία 10 Απριλίου 1976. Θεωρήθηκε ως «ισχυρή δέσμευση τών ΗΠΑ γιά την άσφάλεια της Ελλάδος σέ περίπτωση κρίσεως στό Αιγαίο». Ή κρίσιμη έπιστολή Χ. Κίσσιντζερ περιελάμβανε καί τά εξής: «Μέ έρωτήσατε περί της στάσεώς μας, ώς πρός την έπίλυσιν τών διενέξεων εις την άνατολικήν Μεσόγειον καί είδικώτερον, εις την περιοχήν τού Αιγαίου.
Έπ’ αυτού, θά ήθελα νά επαναλάβω την πεποίθησίν μας ότι αϊ διενέξεις αύται πρέπει νά ρυθμίζωνται δι’ ειρηνικών διαδικασιών και ότι έκαστον μέρος πρέπει νά άποφεύγη προκλητικάς ένεργείας. Έχομεν ήδη διαδηλώσει την πεποίθησίν μας ότι καμμία πλευρά δέν θά έπρεπε νά έπιδιώξη στρατιωτικήν έπίλυσιν τών διενέξεων αύτών.
Τούτο παραμένει ή πολιτική τών Ηνωμένων Πολιτειών. Συνεπώς, αι ‘Ηνωμέναι Πολιτείαι θά άντετάσσοντο ένεργώς και άνεπιφυλάκτως εις την άναζήτησιν ύπό έκατέρας πλευράς στρατιωτικής έπιλύσεως και θά καταβάλουν μείζονα προσπάθειαν διά νά παρεμποδίσουν μίαν τοιαύτην έξέλιξιν τών πραγμάτων».
Ή έπιχειρηματολογία μας θά πρέπει να έκτεθεί κατά τρόπο συνετό, ήρεμο άλλά καθαρό ώς πρός τήν άποφασιστικότητά μας. Έάν ή σύμμαχος στό NATO Τουρκία χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία έναντι της Ελλάδος, ή Ελληνική άπάντηση θά είναι γενικευμένη καί άμεση. Είμαστε επίσης ύποχρεωμένοι νά προβούμε στήν άμεση άναστολή τού συνόλου τών λειτουργιών καί διευκολύνσεων (άδειών καί έγκρίσεων πάσης μορφής καί κατηγορίας) πού παρέχουμε βάσει Συμφωνιών γιά όσο διάστημα άπαιτηθεΐ.
Οι Συμφωνίες καί οι δεσμεύσεις πρέπει νά τηρούνται άπό όλες τις πλευρές. Οι Τουρκικές δραστηριότητες στό Αιγαίο θέτουν σέ κίνδυνο τά εθνικά συμφέροντα τών ΗΠΑ. Ή έπανάληψη, ειδικά ύπό τίς σημερινές συνθήκες, τών δεσμεύσεων της επιστολής Κίσσιντζερ καί τών μετέπειτα έγγράφων έξυπηρετοΰν καί τήν Εθνική Ασφάλεια τών ΗΠΑ.
Αύτό είναι κάτι πού μπορεί νά γίνει άντιληπτό, ίσως όχι μέ ένθουσιασμό, στήν Ούάσιγκτον. Καίτοι, οί παρεμβατικές δυνατότητες τών ΗΠΑ δέν είναι άνεξάντλητες. Ή συνεργία τών πολιτικών δυνάμεων είναι άναγκαία. ‘Άς λάβει την πρωτοβουλία ό κύριος Πρωθυπουργός νά ζητήσει ειδικά τήν εύρύτερη δυνατή συναίνεση. Δίδοντας όμως ό ίδιος τό μήνυμα ότι τήν εννοεί. Θά λειτουργήσει θετικά σέ μιά εύρύτερη κατηγορία θεμάτων πού άμεσα συνδέονται μέ την έθνική άξιοπρέπεια καί κυριαρχία.
*Πρέσβης ε.τ.
