Σε μια καθοριστική καμπή για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στο μέσο της λήψης σημαντικών αποφάσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε βάρος της Τουρκίας, το κατοχικό καθεστώς κατάφερε μέσα από δύο κινήσεις να οδηγήσει την όλη συζήτηση και την προσοχή προς άλλη κατεύθυνση. Οι ανακοινώσεις για την Αμμόχωστο και η ανάδειξη της συνάντησης Αναστασιάδη-Οζερσάι έχουν οδηγήσει την όλη συζήτηση στην Κύπρο μακριά από τις αποφάσεις της ΕΕ και τη σημασία τους.
Είναι εμφανές πως το κατοχικό καθεστώς ετοιμάζει συγκεκριμένες κινήσεις στην Αμμόχωστο. Αυτό, που είναι και το ανησυχητικό για την ελληνοκυπριακή πλευρά, είναι πως οι κινήσεις θα είναι μονομερείς και δεν θα είναι προς διαπραγμάτευση ανάμεσα στις δύο κοινότητες. Σύμφωνα με τον Οζερσάι: «Δεν σχεδιάστηκε ως ένα βήμα που θα το διαπραγματευτούμε με την ελληνοκυπριακή πλευρά. Δεν θεωρούμε ότι είναι ένα μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης το οποίο θα συζητηθεί με την ε/κ πλευρά».
Ο Κουντρέτ Οζερσάι ξεκαθάρισε πως τα όσα αποφασίστηκαν και θα υλοποιηθούν δεν είναι προς συζήτηση με την ελληνοκυπριακή πλευρά, ούτε αποτελούν μέρος οποιωνδήποτε μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Καταγράφοντας παράλληλα τις στοχεύσεις του κατοχικού καθεστώτος σ’ ό,τι αφορά την Αμμόχωστο:
Πρώτον: Ανατροπή του στάτους κβο, με το άνοιγμα της κλειστής περιοχής της Αμμοχώστου αυτή παύει να είναι μια νεκρή πόλη και δημιουργούνται προοπτικές για να αποκτήσει ξανά ζωή.
Δεύτερον: Θα πραγματοποιηθεί πλήρης καταγραφή όλης της περιοχής όχι μόνο σ’ ό,τι έχει να κάνει με τις κτηριακές εγκαταστάσεις, αλλά κυρίως θα αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων. Θα διερευνηθεί εάν τα ακίνητα στην εν λόγω περιοχή ανήκουν σε Ελληνοκύπριους πρόσφυγες ή είναι βακουφικά και ανήκουν στο ΕΒΚΑΦ. Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι σχεδόν όλο το κομμάτι της κλειστής περιοχής ανήκει στο ΕΒΚΑΦ.
Τρίτον: Η εν λόγω κίνηση γίνεται και ενόψει της επικείμενης εξέτασης υπόθεσης από το ΕΔΑΔ η οποία θα αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς της κλειστής περιοχής της Αμμοχώστου και κυρίως τη δικαιοδοσία του ΕΒΚΑΦ.
Τέταρτον: Στο πλαίσιο αυτό δεν αποκλείεται μια πρόσθετη κίνηση από τουρκοκυπριακής πλευράς για λήψη απόφασης, μέσω της «επιτροπής ακίνητης περιουσίας», για επιστροφή περιουσίας σε Ελληνοκύπριους πρόσφυγες.
Πέμπτον: Το κατοχικό καθεστώς ανοίγει πόρτες και προς τους ισχυρούς φίλους του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αφού θα δημιουργηθούν προοπτικές επενδύσεων και έργα πολλών εκατομμυρίων
Σε συνεργασία με Τουρκία
Ο Ερσίν Τατάρ δήλωσε πως οι όποιες ενέργειες του κατοχικού καθεστώτος λαμβάνονται σε διαβούλευση και συνεργασία με την Άγκυρα. Ο «πρωθυπουργός» του κατοχικού καθεστώτος είπε πως όταν ανοίξει η περιοχή «σίγουρα θα ληφθούν υπόψη τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των παλιών ιδιοκτητών μαζί με την περιουσία των Βακουφίων».
Εξηγήσεις από Οζερσάι
Ο Κουντρέτ Οζερσάι είπε ότι δεν έχουν ολοκληρώσει ακόμα το πώς θα εφαρμοσθεί αυτή η πολιτική τους, ενώ για την ειδική ομάδα που θα προχωρήσει στην καταγραφή ανέφερε ότι θα αφορά το σε ποιον ανήκει τί, την ανάγκη να γίνει σωστή διαπίστωση του τί ανήκει στα βακούφικα, λέγοντας πως δεν θα κάνουν βήματα που θα ακυρώνουν τα δικαιώματα των κατοίκων πριν το 1974.
Θα δουν, συνέχισε, την κατάσταση των κτηρίων, των υποδομών, ώστε με βάση τα στοιχεία αυτής της δουλειάς να διαμορφώσουν την πολιτική που θα ακολουθήσουν μετέπειτα. «Δεν το σχεδιάζουμε ως ένα βήμα που θα το διαπραγματευτούμε με την ε/κ πλευρά. Δεν θεωρούμε ότι είναι ένα μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης που θα καθίσουμε να το συζητήσουμε με την ε/κ πλευρά».
Πρόκειται, είπε ο κ. Οζερσάι, για μια περιοχή, κομμάτι της «τδβκ». Οι αποφάσεις του ΣΑ του ΟΗΕ για την περίκλειστη πόλη, είπε ο κ. Οζερσάι, αφορούν κυρίως την επιστροφή στους παλιούς –όπως ανέφερε– κατοίκους της. «Αλλά να μην παραβλέπουμε το εξής, όπως έχουν δικαιώματα ως έναν βαθμό οι παλιοί κάτοικοι σε περιουσίες, έχουν δικαιώματα και τα βακούφικα και το ΕΒΚΑΦ. Η γενική προσδοκία είναι ότι θα γίνει ένα βήμα αφού διαπιστωθούν όλα αυτά, ένα βήμα προς την κατεύθυνση του διεθνούς δικαίου».
Με φόντο τις «εκλογές» του 2020…
Οι κινήσεις στις οποίες αποφάσισε και προχωρεί το κατοχικό καθεστώς δεν είναι άσχετες με τις επόμενες «εκλογές» που θα διεξαχθούν το 2020 και με την προσπάθεια του Κουντρέτ Οζερσάι να αναλάβει την ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Γι’ αυτό και η Λευκωσία δεν αποκλείει να υπάρξει και συνέχεια στις ενέργειες αυτές, σε μια προσπάθεια της Άγκυρας να στηρίξει την υποψηφιότητα Οζερσάι.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Χριστοδουλίδης σε δηλώσεις του χαρακτήρισε ως αρνητική εξέλιξη τα όσα είπε ανακοίνωσε ο Οζερσάι. Σημείωσε την ίδια ώρα πως αποτελεί μέρος των κινήσεων εντυπωσιασμού από τουρκικής πλευράς τις οποίες η Λευκωσία δεν υποβαθμίζει.
Περαιτέρω υπενθύμισε ότι το 2014 με την επίσκεψη του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, είχε συζητηθεί το θέμα της σύστασης κοινής επιτροπής για να σχεδιάσει την ανοικοδόμηση της πόλης. Πλην όμως η τ/κ πλευρά μέσω του Οζερσάι σταμάτησε την όλη προσπάθεια ζητώντας τον αποκλεισμό Ελληνοκυπρίων από την επιτροπή.
