Του Κώστα Χριστίδη*
Κάποιοι πλησίασαν έναν ραβίνο και τον ρώτησαν : ‘’Ραβίνε, είσαι ένας σοφός άνθρωπος. Πες μας, θα γίνει πόλεμος ;’’ ‘’Παιδιά μου, δεν θα γίνει πόλεμος, τους απάντησε. Θα γίνει όμως τέτοια μάχη για την ειρήνη, που δεν θα μείνει πέτρα όρθια !’’ …
Τέτοιες καταστάσεις κατά κανόνα προκύπτουν από αποφάσεις υπερφιλόδοξων, εγωπαθών ή αλλοπρόσαλλων ηγετών, οι οποίοι δεν διστάζουν να κηρύξουν πολέμους και να προκαλέσουν τον θάνατο μεγάλου αριθμού ατόμων (εμπόλεμων ή αμάχων), να καταστρέψουν υποδομές, να αφανίσουν περιουσίες προκειμένου να ικανοποιήσουν τις προσωπικές τους φιλοδοξίες – στο όνομα πάντοτε των ‘’εθνικών δικαιωμάτων’’ και του ‘’μεγαλείου’’ της χώρας τους … Οι καταστρεπτικές συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στους πληθυσμούς των εμπόλεμων χωρών. Οι συνέπειες, οικονομικές, ανθρωπιστικές περιβαλλοντικές εκτείνονται πρώτα στις γειτονικές χώρες και, σταδιακά, σε κάθε άκρη του πλανήτη.
Πρόσφατα αποκρουστικά παραδείγματα τέτοιων ‘’ηγετών’’ αποτελούν ο Βλαντιμίρ Πούτιν της Ρωσίας και ο Ντόναλντ Τραμπ των ΗΠΑ. Μάλιστα, ο αυτοθαυμαζόμενος ως ‘’ειρηνιστής’’ Τραμπ εξέφρασε επανειλημμένα την ενόχλησή του για τη μη σχετική βράβευσή του από την αρμόδια Νορβηγική Επιτροπή με το Νομπέλ Ειρήνης. Στις 19 Ιανουαρίου 2026 απέστειλε επιστολή στον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, στην οποία, μεταξύ άλλων, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι δεν αισθανόταν πλέον υποχρέωση ‘’να σκέφτεται αποκλειστικά την ειρήνη’’, από τη στιγμή που η χώρα του δεν τον τίμησε με το βραβείο. Τουλάχιστον, υπήρξε συνεπής ως προς την προειδοποίησή του αυτή.
Ο ίδιος συνέβαλε στην αύξηση της οικονομικής αβεβαιότητας και την επιβράδυνση της ανάπτυξης παγκοσμίως και με άλλο τρόπο : την ακατανόητη δασμολογική πολιτική του. Απειλή δασμών, επιβολή και στη συνέχεια μερική ανάκλησή τους, αυξήσεις, μειώσεις, διαρκείς μεταπτώσεις για ένα από τα ελάχιστα θέματα για τα οποία είναι ομόφωνα τα εγχειρίδια της οικονομικής επιστήμης, ότι δηλ. τα δασμολογικά τείχη προκαλούν οικονομική βλάβη όχι μόνο σε αυτούς κατά των οποίων εγείρονται αλλά και σε αυτούς που τα επιβάλλουν. Πληθωριστικές πιέσεις σε βάρος των καταναλωτών και, μάλιστα, πιο αισθητές από τα οικονομικώς ευάλωτα στρώματα, δυσμενείς επιπτώσεις στα επιτόκια και στις αγορές ομολόγων και μετοχών, πρόκληση αναταραχής στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, απώθηση και όχι προσέλκυση επενδύσεων λόγω απώλειας εμπιστοσύνης και αυξημένης αβεβαιότητας είναι τα αποτελέσματα των δασμολογικών πολέμων, όπως επιβεβαιώνεται και από την ιστορική παρατήρηση αιώνων.
Αλλά και το ηγετικό πρόβλημα του Ηνωμένου Βασιλείου είναι χαρακτηριστικό. Η χώρα που στο παρελθόν ανέδειξε πολιτικούς του διαμετρήματος ενός Gladstone, ενός Disraeli ή ενός Churchill, είχε κατά τον 21ο αιώνα το ιστορικό ατύχημα να κυβερνηθεί από μία αλληλουχία ανίκανων πρωθυπουργών που οδήγησαν στο θλιβερό Brexit και τον σταθερό υποβιβασμό της πολιτικής βαρύτητας και του επιπέδου ευημερίας του βρετανικού λαού.
Εάν τώρα μετακινηθούμε από το πλανητικό στο εθνικό μας επίπεδο, πάλι θα συναντήσουμε πλήθος ανίκανων λαϊκιστών πολιτικών, οι οποίοι στην ακραία μορφή τους δεν διαφέρουν από τους τσαρλατάνους του Μεσαίωνα που προσποιούνταν ότι είχαν μαγικές ικανότητες ή γνώσεις σχετικά με τη θεραπεία ασθενειών. Αυτοί οι πολιτικοί αρχηγοί ισχυρίζονται με έπαρση ότι διαθέτουν απλές, θαυματουργικές λύσεις για κάθε πρόβλημα (συνταξιοδοτικό, ιατρικό, κοινωνικό, οικονομικό, εθνικό) και το μόνο που χρειάζεται να κάνουν οι αφελείς ψηφοφόροι είναι να τους εμπιστευθούν. Τα αποτελέσματα όμως που επιφέρουν οι λαϊκιστές και οι τσαρλατάνοι όταν αποκτούν πολιτική ισχύ είναι πάντοτε πικρά.
Πλούσια εμπειρία απέκτησε ο ελληνικός λαός από τις πολιτικοοικονομικές εξελίξεις της προηγούμενης δεκαετίας, πρωταγωνιστής των οποίων υπήρξε ένας πολιτικός με έλλειψη γνώσεων και εμπειρίας και περίσσευμα τυχοδιωκτισμού και ψευδολογιών. Το ασυνάρτητο δημοψήφισμα στο οποίο οδήγησε την χώρα παρ’ ολίγον να θέσει την Ελλάδα εκτός ΕΕ, όπου τελικώς παραμείναμε χάρη στην ‘’κωλοτούμπα’’ του της τελευταίας στιγμής, την οποία ευτυχώς βρέθηκαν να στηρίξουν και οι πολιτικοί του αντίπαλοι (Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι). Επιβαρύνθηκε πάντως η χώρα με τρίτο μνημόνιο και με νέα δυσβάστακτα χρέη και αναγκάσθηκε να υποθηκεύσει δημόσια περιουσιακά στοιχεία για 99 χρόνια (προς εξασφάλιση των δανειστών, αν δεν τηρήσει τις προς αυτούς υποχρεώσεις της).
Και τότε μεν ο ίδιος αρνήθηκε τις ευθύνες του, ισχυριζόμενος ότι υπήρξε θύμα ‘’αυταπάτης’’, τις συνέπειες της οποίας ο ελληνικός λαός επώδυνα προσπαθεί – και θα προσπαθεί για αρκετά ακόμη χρόνια – να ξεπεράσει. Σήμερα, πάλι, εμφανίζεται ως rebranded Μεσσίας, ηγούμενος μετώπου ‘’εντιμότητας’’ κατά της ‘’διαφθοράς’’ των αντιπάλων του. Οι υφιστάμενοι ακόμη και σήμερα τις συνέπειες της πρωθυπουργίας του Έλληνες, ας αναλογισθούν, κατά την προσεχή εκλογική αναμέτρηση, ότι όντως ‘’αμαρτίαι ηγετών παιδεύουσι λαούς’’.
* Νομικού – Οικονομολόγου
