IEA “Clean Cooking in Africa”, July 2026
Μετάφραση Στάθης Λιδωρίκης
- Η έλλειψη πρόσβασης σε καθαρό μαγείρεμα παραμένει μια επείγουσα αλλά επιλύσιμη πρόκληση
Σχεδόν δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μαγειρεύουν χρησιμοποιώντας ξύλα, κάρβουνο και άλλα καύσιμα που παράγουν επιβλαβή καπνό, με τρομερές επιπτώσεις στην υγεία, την ανάπτυξη και το περιβάλλον. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η έλλειψη πρόσβασης σε καθαρό μαγείρεμα συμβάλλει σε 2,5 εκατ. πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης των νοικοκυριών. Τα νοικοκυριά που δεν έχουν πρόσβαση ξοδεύουν κατά μέσο όρο τέσσερις ώρες την ημέρα συλλέγοντας καύσιμα και μαγειρεύοντας σε αναποτελεσματικές σόμπες, με εκτεταμένες επιπτώσεις στην παραγωγικότητα και την εκπαίδευση, με τις γυναίκες και τα παιδιά να επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος.
Επίσης, οι παραδοσιακές μέθοδοι μαγειρέματος εκπέμπουν 1,2 Gt ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα (CO2-eq) ετησίως από άμεσες εκπομπές και υποβάθμιση των δασών, μέγεθος συγκρίσιμο με τις συνδυασμένες εκπομπές της διεθνούς αεροπορίας και της ναυτιλίας.
Η ταχεία πρόοδος στην επέκταση της πρόσβασης σε καθαρό μαγείρεμα είναι εφικτή, με την αναπτυσσόμενη Ασία να μειώνει, μετά το 2010, στο μισό τον αριθμό των ανθρώπων που δεν έχουν πρόσβαση. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, περίπου 1,7 δισ. άνθρωποι έχουν αποκτήσει πρόσβαση σε καθαρά καύσιμα μαγειρικής παγκοσμίως, με επικεφαλής τις προσπάθειες σε χώρες όπως η Ινδία και η Ινδονησία.
Η πρόοδος στην υποσαχάρια Αφρική δεν έχει ακολουθήσει αυτόν τον ρυθμό, πράγμα που σημαίνει ότι τα μισά από τα δύο δισεκατομμύρια ανθρώπους που εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση παγκοσμίως ζουν στην Αφρική. Εάν η Αφρική αναπαράγει τον καλύτερο ιστορικό ρυθμό προόδου που έχει παρατηρηθεί στις κορυφαίες χώρες, οι προβλέψεις του IEA δείχνουν ότι η Αφρική θα μπορούσε να κλείσει το χάσμα του καθαρού μαγειρέματος έως το 2040.
Οι προσπάθειες για την επιτάχυνση της πρόσβασης σε καθαρό μαγείρεμα αρχίζουν να μεταφράζονται σε μετρήσιμη πρόοδο. Το 2024, ο IEA πραγματοποίησε μια διεθνή σύνοδο κορυφής για το καθαρό μαγείρεμα στην Αφρική, η οποία είχε ως αποτέλεσμα νέες δεσμεύσεις του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα ύψους $2,2 δισ.
Η πρόσφατη ετήσια έκθεση προόδου του ΙΕΑ καταγράφει την πρόοδο στην πρόσβαση σε καθαρό μαγείρεμα, συμπεριλαμβανομένης της προόδου προς την υλοποίηση των δεσμεύσεων της Συνόδου Κορυφής. Βασιζόμενη στις πιο ενημερωμένες πληροφορίες, η πρόσφατη αυτή έκθεση του ΙΕΑ παρέχει μια συνοπτική εικόνα των επενδυτικών ροών, της επέκτασης των υποδομών και της εφαρμογής πολιτικών, βασισμένη σε δεδομένα, προσφέροντας μια έγκαιρη αξιολόγηση της προόδου και των κενών που απομένουν.
- Η πρόοδος επιταχύνεται σε όλη την Αφρική, με τα πρώτα δεδομένα να δείχνουν ότι το 2025 οδεύει προς ένα έτος ρεκόρ για το καθαρό μαγείρεμα.
Ο ρυθμός πρόσβασης σε καθαρό μαγείρεμα στην υποσαχάρια Αφρική είναι πλέον τριπλάσιος από τον αντίστοιχο ρυθμό που παρατηρήθηκε το 2010. Από το 2024, το 23% των Αφρικανών της υποσαχάριας Αφρικής έχουν πρόσβαση σε καθαρό μαγείρεμα, μια αύξηση σχεδόν 1 % από το προηγούμενο έτος.
Πιο συγκεκριμένα, το 2024 σχεδόν 12 εκατ. άνθρωποι απέκτησαν πρόσβαση σε καθαρές λύσεις μαγειρικής, σε σύγκριση με περίπου 4 εκατ. το 2010, με 17 χώρες στην περιοχή να καταγράφουν ταχύτερη πρόοδο από ό,τι το προηγούμενο έτος.
Τα πρώτα στοιχεία για τις εισαγωγές σομπών (stoves) και καυσίμων δείχνουν ότι αυτή η δυναμική συνεχίστηκε και το 2025 και θα μπορούσε να ξεπεράσει τον καλύτερο ρυθμό προόδου που έχει καταγραφεί για την Αφρική. Ωστόσο, η αύξηση του πληθυσμού εξακολουθεί να ξεπερνά την πρόοδο, με τον αριθμό των ανθρώπων χωρίς πρόσβαση να αυξάνεται κατά περίπου 14 εκατ. το 2024.
Στα επόμενα δύο σχήματα παρουσιάζεται η πρόοδος σε καθαρό μαγείρεμα σε σύγκριση με την αύξηση του πληθυσμού στην Υποσαχάρια Αφρική, κατά τη χρονική περίοδο 2010-2025.
Η νέα πρόσβαση σε καθαρό μαγείρεμα εξακολουθεί να καθοδηγείται από το υγραέριο (LPG). Το 2024 το LPG αντιπροσώπευε πάνω από το 70% όσων έχουν πρόσβαση σε καθαρό μαγείρεμα στην Αφρική και αντιπροσωπεύει τη συντριπτική πλειοψηφία των νέων συνδέσεων το 2024. Το ηλεκτρικό μαγείρεμα είναι η δεύτερη πιο ευρέως χρησιμοποιούμενη επιλογή, εξυπηρετώντας περίπου το ένα τέταρτο των αφρικανικών νοικοκυριών, συγκεντρωμένα σε μεγάλο βαθμό στη Νότια Αφρική, όπου οι προηγούμενες προσπάθειες ηλεκτροδότησης είχαν ως αποτέλεσμα ένα από τα υψηλότερα μερίδια ηλεκτρικού μαγειρέματος παγκοσμίως.
Επίσης, μια σημαντική λύση στην Αφρική παραμένουν οι βελτιωμένες εστίες μαγειρέματος βιομάζας, με τις μεταβατικές εστίες μαγειρέματος να αντιπροσωπεύουν ένα μεγάλο τμήμα και να φτάνουν σε τουλάχιστον 4 εκατ. άτομα ετησίως τα τελευταία πέντε χρόνια.
Οι επενδύσεις στον τομέα του καθαρού μαγειρέματος στην υποσαχάρια Αφρική έχουν αυξηθεί σημαντικά, χάρις στις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα. Το 2024, οι επενδύσεις σε σόμπες και σχετικές υποδομές έφτασαν περίπου τα $770 εκατ., από $590 εκατ. το 2020. Περίπου το 60% των επενδύσεων αυτών κατευθύνθηκε σε εξοπλισμό τελικής χρήσης, όπως σόμπες και κύλινδροι (cylindres), ενώ το υπόλοιπο κατευθύνθηκε σε υποδομές. Η χρηματοδότηση για αυτά τα έργα προήλθε σε μεγάλο βαθμό από ιδιωτικά κεφάλαια και καταναλωτικές δαπάνες – περίπου το 70% του συνόλου. Η αύξηση των επενδύσεων ήταν άνιση μεταξύ των τεχνολογιών, με τις επενδύσεις σε σόμπες βιομάζας να μειώνονται το 2024 μετά από επιβράδυνση στη χρηματοδότηση ανάπτυξης και στη δραστηριότητα αντιμετώπισης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2).
Στα επόμενα δύο σχήματα παρουσιάζονται οι επενδύσεις σε εξοπλισμό και υποδομή μαγειρέματος στην Υπο-Σαχάρια Αφρική κατά τη χρονική περίοδο 2020-2024, ενώ στο Παράρτημα δίνεται συνοπτική περιγραφή του περιεχομένου των υποδομών.
- Το ένα τρίτο των δεσμεύσεων της Συνόδου Κορυφής του 2024 έχει εκταμιευτεί
Μέχρι τα τέλη Μαΐου 2026, σχεδόν $ 740 εκατ. από τα $ 2,2 δισ. που είχαν δεσμευτεί, είχαν εκταμιευτεί σε έργα σε σχεδόν 30 αφρικανικές χώρες. Με τον τρέχοντα ρυθμό, το πλήρες πακέτο δεσμεύσεων βρίσκεται σε καλό δρόμο για να υλοποιηθεί έως το 2030, με πάνω από το 40% των δεσμεύσεων του δημόσιου τομέα και το ένα τρίτο των δεσμεύσεων του ιδιωτικού τομέα να έχουν ήδη εκταμιευτεί. Και οι δώδεκα αφρικανικές χώρες που δεσμεύτηκαν για πολιτικές μεταρρυθμίσεις στη Σύνοδο Κορυφής έχουν εφαρμόσει τουλάχιστον μία από το 2024, όπως και περίπου 20 επιπλέον αφρικανικές χώρες.
Οι περισσότερες εκταμιεύσεις κατευθύνθηκαν σε έργα εντός της χώρας που κάλυπταν ένα φάσμα τεχνολογιών και καναλιών χρηματοδότησης. Περίπου τα τρία τέταρτα των κεφαλαίων διοχετεύθηκαν απευθείας σε επενδύσεις ή έργα εντός της χώρας, με την Κένυα να είναι ο μεγαλύτερος αποδέκτη (19%), ακολουθούμενη από την Ουγκάντα, την Τανζανία και τη Νότια Αφρική (7% η καθεμία).
Περίπου τα δύο τρίτα των εκταμιεύσεων διατέθηκαν για τη διανομή και εγκατάσταση εξοπλισμού τελικής χρήσης, όπως εστίες μαγειρέματος και κύλινδροι, ενώ το 14% διατέθηκε για τεχνική βοήθεια και ανάπτυξη αγοράς, το 13% σε επενδυτικά κεφάλαια και άμεσες συμμετοχές σε εταιρείες καθαρού μαγειρέματος και το 7% σε υποδομές.
Σχεδόν οι μισές εκταμιεύσεις (disbursements) διατέθηκαν σε υγραέριο, με το υπόλοιπο να κατανέμεται σε βελτιωμένη βιομάζα, ηλεκτρικό μαγείρεμα, βιοαέριο και διατομεακή υποστήριξη (cross-cutting support).
Στα επόμενα δύο σχήματα παρουσιάζονται οι συνολικές και τα εκταμιευμένα ποσά (disbursed commitments) της συνόδου ΙΕΑ το 2024 για το Καθαρό Μαγείρευμα στην Αφρική.
Πηγή: ΙΕΑ “Clean Cooking in Africa 2026”, July 2026
Ιδιωτικά κεφάλαια (blue) Δημόσιο (azure)
Κατά τα τελευταία δύο χρόνια έχουν ενισχυθεί σημαντικά, σε ολόκληρη την Αφρική, τα πλαίσια πολιτικής για το καθαρό μαγείρεμα. Από το 2024 έως το πρώτο τρίμηνο του 2026, έχουν εφαρμοστεί ή ανακοινωθεί περισσότερες από 120 νέες πολιτικές και προγράμματα που υποστηρίζουν το καθαρό μαγείρεμα.
Κατά μέσο όρο, το ένα τέταρτο του πληθυσμού χωρίς πρόσβαση σε καθαρό μαγείρεμα στην Αφρική είδε κάποιες θετικές βελτιώσεις πολιτικής κάθε χρόνο από το 2020 έως το 2023. Αυτό το ποσοστό αυξήθηκε απότομα σε 46% το 2024 και 84% το 2025.
Μεγάλο μέρος της δυναμικής επικεντρώθηκε σε εθνικές στρατηγικές και στόχους πρόσβασης – με περισσότερους από 30 νέους στόχους να έχουν τεθεί από το 2024.
Ωστόσο, παραμένουν υπό ανάπτυξη πολλές συνοδευτικές κανονιστικές μεταρρυθμίσεις και προσπάθειες εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων μέτρων όπως οι δασμολογικές μεταρρυθμίσεις, τα πρότυπα (standards) και η νομοθεσία για τις πιστώσεις άνθρακα (Carbon credit legislation). Μόνο 20 τέτοια μέτρα έχουν εφαρμοστεί πλήρως από το 2024.
Οι επενδύσεις σε υποδομές θέτουν τις βάσεις για την κλιμάκωση των αλυσίδων εφοδιασμού καθαρού μαγειρέματος. Ο IEA έχει καθιερώσει νέα παρακολούθηση υποδομών καθαρού μαγειρέματος σε όλη την Αφρική, λαμβάνοντας υπόψη τις πωλήσεις εξοπλισμού, τις εισαγωγές και τα δεδομένα της βιομηχανίας, καθώς και την ανίχνευση μέσω δορυφόρων.
Aυτή η παρακολούθηση διαπιστώνει ότι η δυναμικότητα αποθήκευσης LPG έχει φτάσει τους 800.000 τόνους, με πάνω από 10% προσθήκη τα τελευταία πέντε χρόνια και τουλάχιστον 250.000 τόνους υπό κατασκευή. Ο ρυθμός των νέων συνδέσεων νοικοκυριών στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά 11% το 2024, με επίκεντρο τις αστικές περιοχές.
Επίσης επεκτείνονται ραγδαία οι αλυσίδες εφοδιασμού σύγχρονης βιοενέργειας: από τις αρχές του 2024, έχουν τεθεί σε λειτουργία τουλάχιστον 200.000 τόνοι νέας δυναμικότητας παραγωγής pellet, ανεβάζοντας τη συνολική δυναμικότητα σε 600.000 τόνους ετησίως, με επιπλέον 600.000 τόνους υπό ανάπτυξη.
Η δυναμικότητα παραγωγής βιοαιθανόλης έφτασε το 1 δισ. λίτρα, αυξημένη κατά 20% σε διάστημα πέντε ετών. Περίπου 20 μεγάλες εγκαταστάσεις κατασκευής εστιών μαγειρέματος (cookstove) λειτουργούν πλέον σε όλη την περιοχή – με τις περισσότερες να έχουν τεθεί σε λειτουργία από το 2020 – με τα δηλωμένα σχέδια επέκτασης να έχουν προγραμματιστεί για διπλασιασμό της δυναμικότητας παραγωγής.
- Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ διέκοψε την τροφοδοσία του πιο ευρέως χρησιμοποιούμενου καύσιμου μαγειρέματος στον κόσμο
Περίπου το 30% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου LPG διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ, εκθέτοντας τα 3,4 δισ. ανθρώπους (που βασίζονται στο LPG ως κύριο καύσιμο μαγειρέματος) σε διαταραχές εφοδιασμού και τιμολογιακές κρίσεις. Στην Ασία, χώρες όπως η Ινδία και το Μπαγκλαντές αντέδρασαν στις διαταραχές εφοδιασμού με δελτίο, αυξημένη παραγωγή διυλιστηρίων, εισαγωγές έκτακτης ανάγκης και κίνητρα για την επιτάχυνση της αλλαγής καυσίμων.
Αντίθετα, στην Αφρική, οι φυσικές προμήθειες παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό διαθέσιμες, αλλά οι απότομα υψηλότερες τιμές έθεσαν το LPG εκτός εμβέλειας πολλών νοικοκυριών, ειδικά σε αγορές χωρίς κρατική τιμολόγηση καυσίμων όπως η Νιγηρία και η Ουγκάντα. Πολλές χώρες είχαν περιορισμένα εγχώρια αποθέματα καυσίμων για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης, με λιγότερες από 35 χώρες σε αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες να διαθέτουν επαρκή αποθήκευση LPG – τόσο λειτουργικά όσο και στρατηγικά – για να καλύψουν πάνω από 30 ημέρες εγχώριας ζήτησης LPG.
Οι κυβερνητικές αντιδράσεις διαμορφώνουν τις μελλοντικές τάσεις στην πολιτική για το καθαρό μαγείρεμα, με αυξανόμενη έμφαση στην ανθεκτικότητα, την προσιτή τιμή και την αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων. Από τον Μάιο του 2026, ο IEA έχει παρακολουθήσει 23 μέτρα πολιτικής που εισήχθησαν ως απάντηση στην κρίση καθαρού μαγειρέματος που προέκυψε από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ.
Περισσότερες από τις μισές πολιτικές επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του εφοδιασμού μέσω στρατηγικών αποθεμάτων, πρωτοκόλλων έκτακτης ανάγκης και μεταρρυθμίσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα. Ορισμένες χώρες εισήγαγαν πολιτικές που παρέχουν κίνητρα στους καταναλωτές να στραφούν σε εναλλακτικά καύσιμα για να μειώσουν την εξάρτηση από τις εισαγωγές υγραερίου (LPG), όπως εκστρατείες για ηλεκτρικό μαγείρεμα στην Ινδία και την Ινδονησία, όπου το 80-90% των νοικοκυριών βασίζονται σήμερα στο υγραέριο.
Πολλές κυβερνήσεις προσάρμοσαν τις τιμές και τους φόρους για να μετριάσουν το σοκ, αυξάνοντας τα δημοσιονομικά βάρη και αντλώντας συναλλαγματικά αποθέματα, επιπτώσεις που θα μπορούσαν να διαρκέσουν πολύ μετά τη σταθεροποίηση των τιμών, ιδίως στην Αφρική, όπου ο δημοσιονομικός χώρος είναι πιο περιορισμένος.
- Παρά τις νέες προκλήσεις, οι προοπτικές για το καθαρό μαγείρεμα παραμένουν θετικές
Ενώ η ενεργειακή κρίση παρουσιάζει έναν νέο κίνδυνο για την πρόοδο στον τομέα του καθαρού μαγειρέματος στην Αφρική, οι προοπτικές για το καθαρό μαγείρεμα παραμένουν ισχυρότερες από πριν.
Ισχυρότερα πλαίσια πολιτικής και ένας ισχυρός αριθμός υποψήφιων επενδύσεων σε υποδομές αναμένεται να διατηρήσουν έως το 2030 τα κέρδη πριν από την κρίση. Οι διαταραχές στον εφοδιασμό με υγραέριο (LPG) λόγω της κρίσης έχουν εν μέρει μετριαστεί από τις προσαρμογές της αγοράς και τα αυξημένα αποθέματα της Βόρειας Αμερικής που αποδίδουν καρπούς, μετριάζοντας τις αναμενόμενες μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις στον εφοδιασμό και την τιμολόγηση του LPG, αν και υψηλότερες δημοσιονομικές πιέσεις ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τη μελλοντική πρόοδο.
Ωστόσο, η τοποθέτηση της Αφρικής σε μια τροχιά παρόμοια με τα γρήγορα κέρδη που επιτεύχθηκαν στην Ασία θα απαιτήσει περαιτέρω πολιτική δράση, βιώσιμες διεθνείς συνεργασίες και συνεχείς δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις.
Η διατήρηση της πολιτικής προσοχής στο καθαρό μαγείρεμα θα είναι κρίσιμη για την επέκταση της πρόσφατης προόδου και τη μετατροπή της δυναμικής σε διαρκείς, μετασχηματιστικές επιπτώσεις για το μέλλον της Αφρικής.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Συνοπτική Περιγραφή Υποδομών
Υποδομή σε Yγραέριο (LPG)
Η υποδομή μαγειρέματος υγραερίου αποτελείται από τερματικούς σταθμούς αποθήκευσης χύδην, μονάδες εμφιάλωσης, δίκτυα μεταφοράς (βυτιοφόρα, σιδηροδρομικές γραμμές) και τοπικούς μηχανισμούς διανομής (κύλινδροι ή δίκτυα μικροδικτύων). Για τους τελικούς χρήστες, απαιτούνται κύλινδροι ή δεξαμενές υπό πίεση, ρυθμιστές, εύκαμπτοι σωλήνες και εξειδικευμένοι καυστήρες αερίου για την ασφαλή παροχή και καύση του καυσίμου.
Υποδομή σε Ηλεκτρική Ενέργεια
Οι υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούνται από τον εξοπλισμό και τις υπηρεσίες που είναι απαραίτητες για τη λήψη ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από υδροηλεκτρικά φράγματα, ορυκτά καύσιμα (άνθρακας, φυσικό αέριο ή πετρέλαιο), πυρηνικούς, ηλιακούς, αιολικούς, γεωθερμικούς σταθμούς και σταθμούς παραγωγής ενέργειας από βιομάζα (ή ηλεκτρική ενέργεια που αποθηκεύεται από συστήματα αποθήκευσης ενέργειας) και τη μετάδοσή της σε τελικούς οικιακούς, εμπορικούς και βιομηχανικούς πελάτες.
Οι υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας περιλαμβάνουν εξοπλισμό μεταφοράς και διανομής, όπως μετασχηματιστές ισχύος, ρυθμιστές τάσης, διακόπτες κυκλώματος, διακόπτες, πυκνωτές, ασφάλειες, χειριστήρια, απαγωγείς, αγωγούς, καθώς και υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και σχετικές τεχνολογίες ελέγχου δικτύου, όπως συστήματα εποπτικού ελέγχου και συλλογής δεδομένων (SCADA), προηγμένα συστήματα διαχείρισης διανομής (ADMS), κατανεμημένα συστήματα διαχείρισης ενεργειακών πόρων (DERMS), εικονικό σταθμό παραγωγής ενέργειας (VPP), συστήματα κυβερνοασφάλειας και άλλα. Οι υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν σχετική μηχανική, προμήθειες και συμβάσεις (EPC), λογιστική, χρηματοδότηση έργων, έρευνα και ανάπτυξη (R&D), δοκιμές και πιστοποίηση (T&C) και άλλες σχετικές υπηρεσίες.
Υποδομή σε Βιοαιθανόλη
Οι υποδομές βιοαιθανόλης περιλαμβάνουν τα φυσικά και τα περιουσιακά στοιχεία της εφοδιαστικής αλυσίδας που απαιτούνται για την παραγωγή, τη μεταφορά και τη διανομή βιοαιθανόλης ως μείγματος βενζίνης ή καθαρού καυσίμου. Αυτό απαιτεί εξειδικευμένα βιοδιυλιστήρια (χρησιμοποιώντας πρώτες ύλες όπως καλαμπόκι ή ζαχαροκάλαμο), ειδικές σιδηροδρομικές και αγωγικές μεταφορές και αναβαθμισμένες, συμβατές με αιθανόλη αντλίες λιανικής πώλησης για τον τελικό καταναλωτή.
Υποδομή σε Στερεά Βιομάζα
Οι υποδομές στερεάς βιομάζας περιλαμβάνουν τη φυσική εφοδιαστική αλυσίδα και τις τεχνολογίες που απαιτούνται για τη μετατροπή οργανικών υλικών – όπως δασικά υπολείμματα, γεωργικά απόβλητα και ξύλινα συσσωματώματα – σε θερμότητα, ηλεκτρική ενέργεια ή βιοκαύσιμα. Διαθέτει ένα πολύπλοκο δίκτυο logistics που περιλαμβάνει εγκαταστάσεις συγκομιδής, προεπεξεργασίας (συσσωματοποίηση), μεταφοράς, αποθήκευσης και θερμικής μετατροπής (μονάδες καύσης ή συμπαραγωγής).
Επειδή η βιομάζα απαιτεί συνεχή μεταφορά και χειρισμό χύδην, η ανάπτυξη τοπικών υποδομών είναι μια έντονα τοπική προσπάθεια που καθοδηγείται από περιφερειακούς πόρους και συγκεκριμένα κανονιστικά πρότυπα.
