Του Ηλία Καραβόλια
Αυτό που βλέπετε στην φωτογραφία από έναν Ιταλό καταναλωτή, είναι ο διπολικός καπιταλισμός : δεν είναι ούτε μόνη της η γεωπολιτική, ούτε απλά η γεωοικονομία, ούτε και μέρος από τις ανισορροπίες στο ενεργειακό κύκλωμα (αποθέματα, παραγωγή, ροές)
Το 2008 το πετρέλαιο χτύπησε τα 148 δολάρια ανά βαρέλι – χωρίς πολέμους, χωρίς κλείσιμο στενών, χωρίς κλείσιμο σε στρόφιγγες ή ενεργειακή κρίση – και στην αντλία ήτανε 1,50 ευρώ ανά λίτρο.
Σήμερα – με πολέμους, κλείσιμο στο Ορμουζ, ζήτηση μεγαλύτερη μετά από 18 χρόνια, Κίνα στο παιχνίδι της ζήτησης κ.α – το πετρέλαιο είναι 85-95 $ το βαρέλι και φθάνει 2,20 η βενζίνη στο αυτοκίνητο μας.
Μην βιαστούν μερικοί συνάδελφοι να πουν ότι το 2008 είχαμε μόνο σπέκουλα στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων λόγω Lehman Brothers ή το ότι ευρώ/δολαριο ήταν 1,45 ως ισοτιμία μεταξύ τους (ναι, αυτά είναι ένα μέρος της ακατανόητης διαφοράς που ζούμε στις τιμές)
Ή ας μην δικαιολογήσουμε οικονομικά ότι σήμερα έχουμε μεγαλύτερη παραγωγή, και μη ελεγχόμενη ζήτηση, έχουμε ολοένα και πιο λειψά αποθέματα, οπότε και δεν μπορεί εύκολα να απορροφηθεί το σοκ από την μερική παύση σε εφοδιαστικές αλυσίδες διεθνώς, ειδικά στα Στενά.
Σήμερα, 18 χρόνια μετά την χρηματοπιστωτική κρίση και 12 χρόνια μετά την ευρωπαϊκή κρίση χρέους, έχουμε μεταξύ άλλων και ένα ιδιόρρυθμο μίγμα : γενικευμένου πληθωρισμού, αυξημένων φόρων στον καταναλωτή και δίχτυ προστασίας στους προμηθευτές και στα διυλιστήρια.
Τότε (το 2008) κέρδιζαν πολλά οι χρηματιστές και οι επενδυτές, χωρίς να φθάνει το κόστος στον καταναλωτή( αλλά αυτό δεν σημαίνει “υγιείς αγορές” που δεν μεταβιβάζουν κόστη στις κοινωνίες – μην γελιέστε)
Σήμερα (2026) κερδίζουν όσοι ελέγχουν παραγωγή, διύλιση, διανομή αλλά και ο μεγάλος τους νταβατζής, ο βραχίονας του ενεργειακού (και κάθε μορφής) κεφαλαίου : το Κράτος.Αυτό είναι που έχει ευνοηθεί από τον πληθωρισμό ώστε να γεμίσει τα ταμεία του με δημόσια έσοδα, μιλώντας για πληθωρισμό και όχι για “τεχνητό πληθωρισμό κερδών” που ενισχύει και τα ολιγοπώλια.
Το εμπόρευμα πετρέλαιο είναι εκτός από γεωπολιτικό εργαλείο και προϊόν διαπραγμάτευσης στα χρηματιστήρια αλλά – προσέξτε – και μεγάλο όπλο ως μεζούρα ενεργειακού κόστους στους ισολογισμούς των ενεργειακών κολοσσών αλλά και στους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Μην απορείτε λοιπόν γιατί κάτι που είναι φθηνότερο χονδρικά 40% σε σχέση με 18 χρόνια πριν, ενώ έχουμε πολέμους παντού, σήμερα το πληρώνουμε 60% ακριβότερα στο αμάξι μας.Καλώς ήλθατε στον καπιταλισμό του why more is less.
Στον καπιταλισμό που ορίζει ότι ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης, το αόρατο χέρι και ο ελεύθερος ανταγωνισμός στην παγκοσμιοποιημένη αγορά, είναι απλά ψέμματα των βιβλίων που μας δίδαξαν στα πανεπιστήμια.
Η αλήθεια είναι πάντα στον δείκτη της βενζίνης στο αμάξι, και στον λογαριασμό μας στο e banking που μειώνεται όποτε ψωνίζουμε και πληρώνουμε (και όχι μόνο καύσιμα, αλλά σχεδόν όλα τα αγαθά πλέον)…..
