Όπως ισχύει στις περισσότερες δημοκρατικές πολιτείες, έτσι και στην Ελλάδα, ο ορυκτός πλούτος θεωρείται  εθνικός πλούτος και είναι ευθύνη και συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας η ορθολογική αξιοποίησή του.  Σε τελική ανάλυση,  η άκριτη ή μη σταθμισμένη απόρριψή του είναι βέβαιο ότι λειτουργεί ως μελλοντική εθνική απώλεια με απρόβλεπτες συνέπειες για τη διασφάλιση της αναπτυξιακής πορείας της Χώρας, τόνισε ο Γεν. Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, κ. Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης στην  εκδήλωση που οργάνωσε στο Λαύριο ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών επιχειρήσεων για τα εκατό χρόνια από την ίδρυση του

 «Προσβλέπουμε στην διατήρηση και ανάδειξη της μεταλλευτικής αυτής κληρονομιάς σε εθνικό επίπεδο,  με παράλληλη ανάπτυξη εναλλακτικών χρήσεων στους πρώην μεταλλευτικούς χώρους.  Έχω την τύχη να  προΐσταμαι σε πολιτικό επίπεδο  μιας υπηρεσίας που αγαπάει πολύ το Λαύριο και ετοιμάζει ένα πολύ σημαντικό πλαίσιο που αφορά και το Λαύριο αλλά και ολόκληρη τη χώρα μας. Εννοώ την  Γενική Διεύθυνση Ορυκτών Πρώτων Υλών  που είχε την ιδέα και την πρωτοβουλία να διαμορφώσει πλαίσιο αναφορικά με την  αποκατάσταση, φύλαξη, ανάδειξη κι εναλλακτική αξιοποίηση των πρώην μεταλλευτικών περιοχών («post mining») αλλά και την προώθηση της επιστημονικής έρευνας. Πρόκειται για ένα   εξαιρετικά δύσκολο και καινοτόμο  έργο με πολλά προ-απαιτούμενα ως προς τις υποδομές, με τελικό στόχο να διασφαλιστεί η μεταλλευτική άυλη και υλική κληρονομιά αλλά και να προσδιοριστούν με σαφήνεια τα πολύπλευρα  κριτήρια των άλλων τυχόν εναλλακτικών μετα-χρήσεων προς μια «ήπια» ανάπτυξη.    

Το έργο ανατέθηκε σε διυπηρεσιακή επιτροπή, η οποία δουλεύει για αρκετό χρονικό διάστημα προσπαθώντας να ξεπεράσει τις αδυναμίες και να προσφέρει μια θετική παρακαταθήκη για τον τόπο μας. Ήδη, η λειτουργία της επιτροπής έχει λειτουργήσει ως οδηγός στο σχεδιασμό και στην έναρξη υλοποίησης ενός πολύ σημαντικού έργου που είναι και το πρώτο στα πλαίσια του post mining. Το έργο αυτό έχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και αφορά την μελέτη και πλήρη περιβαλλοντική  αποκατάσταση του παλιού μεταλλείου της Κίρκης στον Έβρο, μιας πολύ επιβαρυμένης περιβαλλοντικά μεταλλευτικής περιοχής. 

Κώστας Γιαζιτζόγλου πρόεδρος του ΣΜΕ 

Το ελληνικό υπέδαφος είναι πλούσιο σε ορυκτούς  πόρους ενώ η χώρα διαθέτει αξιόλογο ανθρώπινο δυναμικό και τεχνογνωσία για την περαιτέρω αξιοποίησή τους. Εάν αρθούν τα εμπόδια, οι προοπτικές είναι πολύ θετικές 

Σε μια εποχή με έντονες γεωπολιτικές αναταράξεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατόρθωσε να βρίσκεται σχεδόν πλήρως εξαρτημένη από τρίτες χώρες για τις περισσότερες κρίσιμες πρώτες ύλες . Η όποια προσπάθεια κάλυψης της απόστασης, έστω και καθυστερημένη, δεν μπορεί να στηρίζεται απλά και μόνον σε βήματα περιορισμού της γραφειοκρατίας, όπως ο πρόσφατος Κανονισμός.  

 Η Ευρώπη επισήμανε ο πρόεδρος του ΣΜΕ πρέπει να διαβάσει με προσοχή έκθεση του Mario Draghi και να αντιμετωπίσει άμεσα και δυναμικά το σημαντικό και συνεχώς αυξανόμενο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας που έχει.  Σε μια εποχή που οι φυσικοί μας σύμμαχοι απομακρύνονται ενώ οι ανταγωνιστές μας συνασπίζονται δεν υπάρχουν χρονικά περιθώρια για ολιγωρία. 

Η εξορυκτική δραστηριότητα  στην Ελλάδα έχει μια λαμπρή ιστορία 25 αιώνων. Το ελληνικό υπέδαφος είναι πλούσιο σε ορυκτούς  πόρους ενώ η χώρα διαθέτει αξιόλογο ανθρώπινο δυναμικό και τεχνογνωσία για την περαιτέρω αξιοποίησή τους. Εάν αρθούν τα εμπόδια, οι προοπτικές είναι πολύ θετικές 

Αθανάσιος Κεφάλας, Πρόεδρος της Επιτροπής  Εορτασμού των εκατό χρόνων του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων  

Το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου και τα μεγάλου ενδιαφέροντος τεχνολογικά μνημεία της αρχαιότητας που συμβάλλουν στη δημιουργία τουριστικού προϊόντος για τη Λαυρεωτική, είναι δύο παραδείγματα ότι η εξόρυξη ικανοποιεί τρέχουσες ανάγκες πρώτων υλών για την κοινωνία και δημιουργεί υποδομές και ευκαιρίες για το μέλλον.» 

Στην παρουσίαση του  «Γιορτάζουμε τα 100 χρόνια από την ίδρυση του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων, αφιερώνουμε το Έτος 2024 στους Ορυκτούς Πόρους και προβάλλουμε σε σειρά εκδηλώσεων, με πάνω από 50 ομιλητές μέχρι τώρα, ότι ο κλάδος είναι διαχρονικός πυλώνας του ανθρώπινου πολιτισμού και της οικονομικής ανάπτυξης.  

Εξόρυξη,  Πολιτισμός και  Ανάπτυξη!  

Του Δρα  Πέτρου Τζεφέρη Γενικού  Διευθυντή του ΥΠΕΝ 

Το Λαύριο αποτελεί μοναδικό μνημείο παγκοσμίως που συνδυάζει αρχαία και νεότερη μεταλλευτική-μεταλλουργική κληρονομιά, βιομηχανική αρχαιολογία αλλά και γεω-ορυκτολογική κληρονομιά (GeoHeritage- Industrial Archaeology-Historic Mining) με πολύ υψηλή μνημειακή πυκνότητα. 

Προσβλέπουμε στην διατήρηση και ανάδειξη της μεταλλευτικής αυτής κληρονομιάς με παράλληλη ανάπτυξη εναλλακτικών χρήσεων στους πρώην μεταλλευτικούς χώρους. Το ΥΠΕν έχει αναθέσει σε Ομάδα Εργασίας το έργο της διαμόρφωσης θεσμικού πλαισίου για το ζήτημα της εναλλακτικής αξιοποίησης των πρώην μεταλλευτικών χώρων (post mining) με τελικό στόχο να διασφαλιστεί η μεταλλευτική άυλη και υλική κληρονομιά αλλά και να  προσδιοριστούν με σαφήνεια τα πολύπλευρα  κριτήρια των άλλων τυχόν εναλλακτικών μετα-χρήσεων προς μια «ήπια» ανάπτυξη.   Πρόκειται για ένα   εξαιρετικά δύσκολο και καινοτόμο  έργο με πολλά προ-απαιτούμενα ως προς τις υποδομές,  γι’ αυτό άλλωστε ΟΥΔΕΙΣ επί μισό ΑΙΩΝΑ από την ύπαρξη του Μεταλλευτικού Κώδικα (ΜΚ), δεν καταπιάστηκε με αυτό.  Στην ημερίδα μας θα συζητήσουμε με τους ειδικούς για το έργο αυτό. 

Εξόρυξη και περιφερειακή ανάπτυξη παράγων ευημερίας 

Του Νίκου Βεττα Γενικού  Διευθυντή ΙΟΒΕ 

Ο  Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών – ΙΟΒΕ, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Βέττας, υπογράμμισε τη σημασία που έχει για την ελληνική οικονομία ο εξορυκτικός κλάδος μέσα στην ευρύτερη βιομηχανία. Αν και η βιομηχανική παραγωγή αυξάνεται γενικά τα τελευταία χρόνια, όπως και η συμμετοχή της στην εθνική οικονομία και τις εξαγωγές της, αποτελεί μικρότερο μέρος της οικονομίας μας σε σχέση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές και άλλες συγκρίσιμες οικονομίες, ενώ αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις όπως το κόστος ενέργειας και η στενότητα εργατικού δυναμικού. Η εξόρυξη αποτελεί έναν ιδιαίτερα κρίσιμο κρίκο της παραγωγικής αλυσίδας στη χώρα, με μεγαλύτερη σχετική συμμετοχή από τους μέσους ευρωπαϊκούς όρους. Σύμφωνα και με προηγούμενες μελέτες του ΙΟΒΕ, έχει ισχυρή συνεισφορά στα εισοδήματα και την απασχόληση, σε εθνικό και σε τοπικό επίπεδο, ενώ υπάρχει σταδιακή μετατόπιση της δραστηριότητας προς υψηλότερη αξία. Τέλος, συνεισφέρει κρίσιμα στην τάση ενίσχυσης της παραγωγικής και ευρύτερης ασφάλειας στην Ευρώπη σε ένα ευμετάβλητο παγκόσμιο περιβάλλον. 

Μετα-Μεταλλευτικές χρήσεις: Προκλήσεις και ευκαιρίες  

Της Ε. Βαρβιτσιώτη 

Προϊσταμένη της Διεύθυνσης  Ανάπτυξης  και Πολιτικής του ΥΠΕΝ 

H ολοκλήρωση του κύκλου ζωής ενός μεταλλείου μπορεί να σηματοδοτεί την έναρξη νέων εναλλακτικών χρήσεων, η αληθινή όμως πρόκληση σχετίζεται με την διατήρηση και ανάδειξη της μεταλλευτικής κληρονομιάς, μέσω αυτών. Ο σχεδιασμός όλων των σταδίων που προηγούνται της λήξης της εξορυκτικής δραστηριότητας και οδηγούν στην ομαλή μετάβαση από την παραγωγική διαδικασία στην μετα- μεταλλευτική αξιοποίηση του χώρου παρουσιάζει δυσκολίες, καθώς πρόκειται για ένα πεδίο εν πολλοίς αρρύθμιστο στη μεταλλευτική νομοθεσία. Ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός των βημάτων που απαιτούνται, προϋποθέτει την πρόβλεψη: 

1. πλάνου κλεισίματος του μεταλλείου (Mine closure plan), το οποίο θα πρέπει να επικαιροποιείται κατά τη διάρκεια της εκμετάλλευσης, 

2. κανόνων παράδοσης και παραλαβής του χώρου, ώστε να καταγράφονται οι εκτάσεις και οι μεταλλευτικές εγκαταστάσεις εντός αυτού, και να είναι ξεκάθαρο το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς, 

3. μέτρων συντήρησης και φύλαξης του ανενεργού μεταλλείου, ώστε να αποφεύγονται κίνδυνοι ασφάλειας, αλλά και καταστροφικές  παρεμβάσεις στα μεταλλευτικά έργα εντός αυτού, καθώς και 

4. της διαδικασίας έγκρισης των επενδυτικών σχεδίων εναλλακτικής αξιοποίησης, με όρους όμως σεβασμού στην μεταλλευτική ιστορία του συγκεκριμένου τόπου.

Η ρύθμιση των ανωτέρω βημάτων δεν αποτελεί εύκολη διαδικασία, καθώς απαιτεί την επίλυση ζητημάτων καταγραφής των χώρων και του ιδιοκτησιακού καθεστώς των ακινήτων, χρηματοδότησης των δράσεων και συνεργασίας διαφορετικών φορέων. 

Δημιουργεί όμως σημαντικές ευκαιρίες για τη δημιουργία νέων πόλων οικονομικής και τουριστικής ανάπτυξης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, αλλά και για την προστασία και ανάδειξη στοιχείων του μεταλλευτικού παρελθόντος του τόπου. 

Το άρθρο Ο ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΗ ΕΘΝΙΚΗ ΠΗΓΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Ο ομότιμος καθηγητής Δημογραφίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας μίλησε στην ημερίδα «Υπογεννητικότητα και Οικογένεια: Συνθέτοντας Λύσεις για το Δημογραφικό Πρόβλημα», την οποία διοργάνωσε η Media2day, μέσω των Euro2day.gr, Iatronet.gr και Mama365.gr, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής.

Τι δείχνουν οι προβολές για το 2050

Ο κ. Κοτζαμάνης διευκρίνισε ότι οι δημογραφικές προβολές βασίζονται σε εναλλακτικά σενάρια και δεν αποτελούν απόλυτες βεβαιότητες. Με παραδοχές μηδενικού μεταναστευτικού ισοζυγίου και αύξησης του προσδόκιμου ζωής, υπολογίζεται ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2050 οι άνθρωποι ηλικίας 65 ετών και άνω θα είναι περίπου 750.000 περισσότεροι, ενώ ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας, από 20 έως 65 ετών, θα έχει μειωθεί κατά περίπου δύο εκατομμύρια. Όπως εξήγησε, οι γεννήσεις εξαρτώνται τόσο από το πόσα παιδιά αποκτούν οι άνθρωποι όσο και από το πόσοι βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία.

Για τα παιδιά και τους νέους έως 20 ετών, που σήμερα προσεγγίζουν τα δύο εκατομμύρια, οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από περίπου ένα εκατομμύριο στο δυσμενές σενάριο έως 1,55 εκατομμύρια στο αισιόδοξο. Το δεύτερο, υπογράμμισε, προϋποθέτει ένα εξαιρετικά ευνοϊκό περιβάλλον για την οικογένεια και το παιδί.

Διαφορετικές οικογένειες και μεγάλες τοπικές ανισότητες

Οι αλλαγές αφορούν και τον τρόπο που θα ζούμε. Ο καθηγητής περιέγραψε περισσότερα μονομελή και διμελή νοικοκυριά, περισσότερες μονογονεϊκές οικογένειες και ηλικιωμένους με περιορισμένο οικογενειακό περιβάλλον ή χωρίς παιδιά. Παράλληλα, τόνισε ότι οι εθνικοί μέσοι όροι κρύβουν μεγάλες τοπικές διαφορές. Ανέφερε χαρακτηριστικά το Κιλκίς, την Ευρυτανία και τα Γρεβενά, όπου, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, αντιστοιχούν περίπου 3,5 θάνατοι σε κάθε γέννηση, έναντι περίπου 1,8 στο σύνολο της χώρας.

Γιατί η δράση δεν μπορεί να περιμένει

Η δημογραφία λειτουργεί σε διαφορετικούς χρόνους από την πολιτική, επισήμανε, θυμίζοντας ότι μια γενιά αντιστοιχεί σε περίπου 32 χρόνια, δηλαδή οκτώ τετραετείς εκλογικούς κύκλους. Το μήνυμά του ήταν σαφές: το κόστος της συνεχιζόμενης υποτίμησης του μέλλοντος θα είναι μεγαλύτερο από το κόστος της δράσης σήμερα. Οι υπεύθυνοι σχεδιασμού οφείλουν να προσαρμοστούν στις αλλαγές που δεν αναστρέφονται άμεσα και ταυτόχρονα να λάβουν μέτρα για την επιβράδυνση της μείωσης και της γήρανσης του πληθυσμού.

Για να μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο μπείτε στο επίσημο άρθρο.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Κοτζαμάνης: Η Ελλάδα του 2050 και το κόστος της αδράνειας στην υπογεννητικότητα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Συνειρμικά, η υπόθεση της “γιατρού” στα χέρια της οποίας εξέπνευσε ο λαοφιλής καλλιτέχνης κάνοντας “πλασμαφαίρεση”, μας φέρνει στο μυαλό περιπτώσεις “κβαντικής παιδιάτρου”, όπως η Μαρία Καρυστιανού, αλλά και “κβαντικών” πολιτικών… απατεώνων και τσαρλατάνων! Στον θαυμαστό κόσμο του ελληνικού σουρεαλισμού, η επιστήμη, η κοινή λογική και η πολιτική σοβαρότητα “αυτοκτονούν” καθημερινά σε… ζωντανή μετάδοση. Αν ζούσε ο Μαξ Πλανκ ή ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, θα είχαν ζητήσει την άμεση διαγραφή της κβαντικής φυσικής από τα παγκόσμια εγχειρίδια, μόνο και μόνο για να μην βλέπουν το δημιούργημα τους να μετατρέπεται σε άλλοθι για απατεώνες, τσαρλατάνους και αδίστακτους πολιτικούς. Η επικαιρότητα μας προσγείωσε ανώμαλα. Κβαντική Φυσική υπάρχει, αλλά “κβαντική ιατρική” όχι.

Η “κβαντική ιατρική” ήρθε στο προσκήνιο με τον πλέον τραγικό τρόπο μετά τον χαμό του Γιώργου Μαζωνάκη. Πρόκειται για μια ανύπαρκτη, επικίνδυνη και βαθύτατα σκοταδιστική “επιστήμη”, την οποία, κάποιοι “πουλάνε” και κονομάνε εις βάρος ανύποπτων και αφελών πολιτών. Όμως, η απάτη δεν σταματά στους τοίχους των παράνομων ιατρείων. Μεταφέρεται αυτούσια, με την ίδια ακριβώς μεθοδολογία, στο πολιτικό “γήπεδο”. Οι “κβαντικοί πολιτικοί” είναι εδώ, είναι αδίστακτοι και υπόσχονται θαύματα με το ίδιο ακριβώς θράσος… 

“Πτυχία” της… Χαβάης και “κβαντικές πολιτικές” της οργής

Η “κβαντική ιατρική” δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα “πυροτέχνημα” κάποιων τσαρλατάνων που χρησιμοποιούν βαρύγδουπους όρους της Φυσικής για να… αδειάσουν τις τσέπες απελπισμένων ή ανυποψίαστων ανθρώπων και όπως είδαμε στην περίπτωση του δημοφιλούς τραγουδιστή, να θέσουν σε άμεσο κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.

Τα στοιχεία που αποκαλύφθηκαν για τη γιατρό που ενεπλάκη στην υπόθεση είναι εξοργιστικά, αποκρουστικά και “σε βγάζουν από τα ρούχα σου”. Το γεγονός ότι κάποιοι αγνοούν τα alarm των ιατρικών μηχανημάτων, πατώντας “skip” κατά τη διάρκεια μιας πλασμαφαίρεσης επειδή προφανώς οι “κβαντικές δονήσεις” του σύμπαντος θα θεραπεύσουν τον ασθενή, ξεπερνά τα όρια της αμέλειας και αγγίζει το απόλυτο σκοτάδι. Η “κβαντική θεραπεία” υπόσχεται ότι το μυαλό μπορεί να γίνει… κύμα, να βγει από το σώμα και να εξαφανίσει ασθένειες! Στην πραγματικότητα, το μόνο πράγμα που εξαφανίζεται με μαθηματική ακρίβεια είναι η λογική. Κι όμως, αυτό το “εμπόριο” ελπίδας βρίσκει εύφορο έδαφος επειδή ο κόσμος θέλει να πιστεύει σε μαγικές και εύκολες λύσεις. Όπως ακριβώς πιστεύει στους “μάγους” της πολιτικής…

“Κβαντικοί”… τυχοδιώκτες!

Η ομοιότητα της “κβαντικής ιατρού” του Κολωνακίου με τους “κβαντικούς”… τυχοδιώκτες της πολιτικής μας ζωής είναι σοκαριστική.

Στην Ελλάδα ευδοκιμεί μια ολόκληρη κάστα… κβαντοπολιτικών! Πρόκειται για εκείνους τους ηγέτες και τα στελέχη που εφαρμόζουν τις αρχές της “κβαντικής εμπλοκής” στην οικονομία, υποσχόμενοι παροχές δισεκατομμυρίων ευρώ, μειώσεις φόρων, κατάργηση του ΦΠΑ και μηδενικά ελλείμματα. Όπως η κατηγορούμενη γιατρός πίστευε ότι η θεραπεία γίνεται με ενεργειακά πεδία, έτσι και οι… κβαντοπολιτικοί πιστεύουν ότι τα λεφτά “φυτρώνουν στα δέντρα” ή ότι η αγορά θα αυτορυθμιστεί επειδή το λέει η… ιδεολογία τους.

Όταν τους ρωτάς “πού θα βρείτε τα λεφτά;”, η απάντηση είναι πάντα μια πολιτική εκδοχή της κβαντικής φυσικής. Τι λένε; “Θα φορολογήσουμε τον υπερ-πλούτο με 1% και θα γεμίσουν τα ταμεία”, ή “θα καταργήσουμε τον ΦΠΑ και τα έσοδα θα αυξηθούν από την κατανάλωση”. Γι αυτούς, η οικονομική πραγματικότητα βρίσκεται σε κατάσταση “superposition”: ενώ τα λεφτά υπάρχουν και δεν υπάρχουν, ανάλογα με το αν βρίσκονται στην αντιπολίτευση ή στην κυβέρνηση. Η ιδεολογία τους ισοπεδώνει κάθε αρχή και αξίωμα των αγορών, αρνούμενη να δεχτεί ότι στο τέλος της ημέρας, η οικονομία είναι απλά μαθηματικά και όχι ευχολόγια ή ευσεβείς πόθοι…

Η ακραία επικινδυνότητα των “κβαντικών πολιτικών”

Η… τσαρλατανιά στην ιατρική κοστίζει ζωές, ενώ όταν πρόκειται για τη χώρα, μπορεί να στοιχίσει το μέλλον της, καταστρέφοντας γενιές.

Οι “κβαντικοί πολιτικοί” δεν είναι απλώς γραφικοί, αλλά άκρως επικίνδυνοι για τα εθνικά και οικονομικά συμφέροντα. Όταν ένας πολιτικός σχηματισμός βγαίνει και υπόσχεται μέτρα που τινάζουν στον αέρα τον προϋπολογισμό, το μήνυμα που στέλνει στις διεθνείς αγορές είναι καταστροφικό. Η Ελλάδα πάλεψε σκληρά για να ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, να πείσει τους ξένους θεσμικούς επενδυτές ότι είναι μια σοβαρή χώρα και όχι ένα απρόβλεπτο τριτοκοσμικό πείραμα.

Η επιστροφή στη ρητορική των “εύκολων χρημάτων” επαναφέρει το πολιτικό ρίσκο. Αν οι αγορές πιστέψουν ότι η χώρα μπορεί να ξανακυλήσει στον δρόμο του ανέξοδου λαϊκισμού, οι συνέπειες θα είναι άμεσες. Τα επικίνδυνα πειράματα των λαϊκιστών της αντιπολίτευσης, εφόσον γίνονταν πραγματικότητα οι… αρλούμπες που λένε, θα οδηγούσαν σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας από τους διεθνείς οίκους, εκτίναξη των επιτοκίων δανεισμού για το ελληνικό δημόσιο και τις επιχειρήσεις, φυγή κεφαλαίων και πάγωμα των ξένων επενδύσεων. Οι “κβαντικοί πολιτικοί” πατάνε το δικό τους “skip” στις προειδοποιήσεις των οικονομολόγων, αγνοώντας τα alarm της πραγματικής οικονομίας, ακριβώς όπως οι τσαρλατάνοι της… Χαβάης αγνοούν τις ενδείξεις των ιατρικών μηχανημάτων σκοτώνοντας επί της ουσίας ανυποψίαστους ανθρώπους.

Αδίστακτοι ψεύτες που παρασύρουν στο λάθος

Το πιο εξοργιστικό στοιχείο αυτής της συμπεριφοράς είναι ο αδίστακτος κυνισμός τους.

Ο Τσίπρας και ο Ανδρουλάκης γνωρίζουν πολύ καλά ότι αυτά που υπόσχονται δεν γίνονται. Ξέρουν ότι ο φόρος 1% θα φέρει αστεία έσοδα επειδή τα κεφάλαια θα φύγουν στο εξωτερικό μέσα σε… πέντε λεπτά! Ξέρουν ότι οι παροχές χωρίς αντίκρισμα οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε μνημόνια. Κι όμως, συνεχίζουν να τροφοδοτούν το ακροατήριο τους με ψέματα.

Η στρατηγική τους βασίζεται στην εκμετάλλευση της απελπισίας, της άγνοιας και της κούρασης των πολιτών. Όπως ο ασθενής που ψάχνει ένα θαύμα πέφτει στην παγίδα της “κβαντικής ιατρικής”, έτσι και ο οικονομικά πιεσμένος πολίτης πέφτει στην παγίδα πολιτικών απατεώνων. Θέλουν να παρασύρουν τον κόσμο στο λάθος, αρκεί αυτό να τους αποφέρει μερικές χιλιάδες ψήφους ή να τους κρατήσει στην πολιτική επικαιρότητα. Δεν τους ενδιαφέρει αν την επόμενη μέρα η χώρα θα βρεθεί στο χείλος του γκρεμού. Αν η φούσκα σκάσει, θα φταίνε πάντα οι… άλλοι. Δηλαδή, οι ξένοι επενδυτές, οι διεθνείς θεσμοί, το κατεστημένο και η… κακιά στιγμή! Βρε, δεν πάτε να… κβαντιστείτε!

Σοβαρότης, ώρα μηδέν…

Η τραγωδία με τον Γιώργο Μαζωνάκη, εάν και εφόσον μιλάμε για έναν κανονικό λαό, θα έπρεπε να αποτελέσει ένα γενικό καμπανάκι αφύπνισης της κοινωνίας.

Η επιστήμη δεν είναι θέμα… άποψης και τσαρλατανισμού, όπως και η οικονομία δεν είναι θέμα ιδεολογίας. Τα πτυχία από τη… Χονολουλού και οι οικονομικές θεωρίες του… ισχίου εντάσσονται στο κάδρο της απάτης! Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια ούτε για “κβαντικούς γιατρούς” ούτε για “κβαντικούς πολιτικούς”. Χρειάζεται θεσμική θωράκιση, αυστηρούς ελέγχους απέναντι σε κάθε είδους τσαρλατανιά και κυρίως, πολίτες που αρνούνται να γίνουν τα πειραματόζωα στο εργαστήριο του κάθε αδίστακτου λαϊκιστή. 

Η αγνόηση του “skip” της “κβαντικής ιατρού”, το πλήρωσε με τη ζωή του, ο Γιώργος Μαζωνάκης. Με αφορμή αυτό το τραγικό γεγονός, ας… χωρέσουν όλοι μέσα στο… κεφάλι τους το εξής απλό: στην πραγματική ζωή, οι ανοησίες πληρώνονται πολύ ακριβά! Εν ολίγοις, όταν οδηγείς με υπερβολική ταχύτητα σε δρόμο χωρίς ορατότητα, τότε διαθέτεις μηδενική σοβαρότητα! Αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα για την ελληνική κοινωνία, η οποία έχει… αποδείξει κατά το παρελθόν, ότι είναι… ικανή να κάνει… πλασμαφαίρεση σε “κβαντικούς πολιτικούς”! 

Πηγή: lykavitos.gr

Το άρθρο Πολιτική… πλασμαφαίρεση, «κβαντικοί ιατροί» και «κβαντικοί» πολιτικοί της… συμφοράς… Του Λουκά Γεωργιάδη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Από τις 117.000 γεννήσεις στις περίπου 65.000

Η πορεία των τελευταίων ετών είναι εντυπωσιακή.Την περίοδο 2008–2009 οι γεννήσεις στην Ελλάδα κινούνταν κοντά στις 117.000–118.000 ετησίως. Το 2025 περιορίστηκαν στις 65.594, σημειώνοντας μάλιστα νέα πτώση 4,2% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.Σε σχέση με τα υψηλά επίπεδα εκείνης της περιόδου, η υποχώρηση προσεγγίζει πλέον το 44%.

Το MoneyPress έχει αναδείξει και στο παρελθόν τις επιπτώσεις της υπογεννητικότητας και της πληθυσμιακής συρρίκνωσης. Η νεότερη εικόνα, όμως, αποκαλύπτει μία ακόμη σημαντική διάσταση: η ηλικία στην οποία αποκτούν παιδί οι Ελληνίδες αλλάζει θεαματικά.

Μεγάλη πτώση στις ηλικίες 25–29 ετών

Η σύγκριση των ηλικιακών ομάδων είναι αποκαλυπτική.Σε σχέση με το 2005, οι γεννήσεις από μητέρες ηλικίας 25 έως 29 ετών μειώθηκαν κατά 20.775.Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μεταβολές, καθώς η ηλικιακή ομάδα που παλαιότερα αποτελούσε βασικό πυρήνα δημιουργίας οικογένειας έχει χάσει σημαντικό μέρος της συμμετοχής της.Αντίθετα, η τεκνοποίηση μετακινείται προς τα 30 και κυρίως προς τα επόμενα χρόνια της ζωής μιας γυναίκας.Η μέση ηλικία απόκτησης παιδιού έχει αυξηθεί αισθητά και κινείται πλέον πάνω από τα 32 χρόνια, όταν πριν από περίπου δύο δεκαετίες βρισκόταν κοντά στα 30.

Υπερτριπλασιάστηκαν μετά τα 45

Στην άλλη άκρη της ηλικιακής κλίμακας παρατηρείται η ακριβώς αντίθετη εικόνα.Οι γεννήσεις από γυναίκες ηλικίας 40–44 ετών έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ ακόμη μεγαλύτερη αναλογικά είναι η μεταβολή στις ηλικίες 45–49 ετών.Στη συγκεκριμένη κατηγορία οι γεννήσεις έχουν υπερτριπλασιαστεί σε βάθος 25ετίας, σύμφωνα με την ανάλυση των δημογραφικών στοιχείων.Η εξέλιξη συνδέεται τόσο με την καθυστέρηση δημιουργίας οικογένειας όσο και με τις δυνατότητες που προσφέρει πλέον η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.Πίσω όμως από τους αριθμούς υπάρχει και μια πολύ ισχυρή οικονομική διάσταση.

Στέγη και εισόδημα μεταθέτουν τη δημιουργία οικογένειας

Η απόφαση για ένα πρώτο παιδί λαμβάνεται όλο και συχνότερα αφού προηγηθούν η ολοκλήρωση των σπουδών, η επαγγελματική σταθεροποίηση και η εξασφάλιση κατοικίας.Και τα τρία απαιτούν σήμερα περισσότερο χρόνο.Το στεγαστικό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι αυξημένες τιμές αγοράς και τα υψηλά ενοίκια απορροφούν σημαντικό μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος, ιδιαίτερα για τους νεότερους εργαζομένους.Δεν είναι τυχαίο ότι το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης και του κόστους κατοικίας έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές προκλήσεις για τα νέα νοικοκυριά.Όταν η ανεξαρτητοποίηση καθυστερεί, μεταφέρεται αργότερα και η δημιουργία οικογένειας.

Πόσο κοστίζει πλέον ένα παιδί

Υπάρχει όμως και ο δεύτερος παράγοντας: το ίδιο το κόστος ανατροφής.Τρόφιμα, κατοικία, ενέργεια, βρεφικά είδη, φύλαξη, εκπαίδευση και δραστηριότητες δημιουργούν μια σημαντική πρόσθετη επιβάρυνση στον οικογενειακό προϋπολογισμό.Η σωρευτική αύξηση των τιμών των τροφίμων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς το κόστος ζωής επηρεάζει πλέον τις αποφάσεις των νοικοκυριών.Παράλληλα, η διαφορά μεταξύ ονομαστικών μισθών και πραγματικής αγοραστικής δύναμης παραμένει κρίσιμο ζήτημα για τους νέους.

Η οικονομική ανασφάλεια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα ζευγάρι εγκαταλείπει την ιδέα της οικογένειας. Συχνά όμως σημαίνει ότι την αναβάλλει.

Το δημογραφικό μετατρέπεται σε οικονομικό πρόβλημα

Η μείωση των γεννήσεων δεν αποτελεί μόνο κοινωνική ή δημογραφική εξέλιξη.Σε βάθος χρόνου επηρεάζει άμεσα την οικονομία.Λιγότερες γεννήσεις σήμερα σημαίνουν μικρότερο αριθμό εργαζομένων αύριο. Αυτό δημιουργεί μεγαλύτερη πίεση στην αγορά εργασίας και κυρίως στο ασφαλιστικό σύστημα, καθώς λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να χρηματοδοτήσουν τις συντάξεις ενός γηράσκοντος πληθυσμού.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο επειδή η Ελλάδα βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με ελλείψεις προσωπικού σε σημαντικούς κλάδους της οικονομίας.Το δημογραφικό επομένως αρχίζει να συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη, την παραγωγικότητα, το ασφαλιστικό και τη δυνατότητα της χώρας να διατηρήσει επαρκές εργατικό δυναμικό.

Οι πολιτικές στήριξης της οικογένειας

Η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα επίδομα.Τα τελευταία χρόνια έχουν εφαρμοστεί ή διευρυνθεί μέτρα όπως το επίδομα γέννησης, οι φορολογικές ελαφρύνσεις για οικογένειες, τα προγράμματα στέγασης και η ενίσχυση υπηρεσιών φροντίδας παιδιών.Παράλληλα, το στεγαστικό έχει μετατραπεί σε κεντρικό πεδίο κυβερνητικών παρεμβάσεων, με προγράμματα που επιδιώκουν να διευκολύνουν την απόκτηση πρώτης κατοικίας από νεότερα νοικοκυριά.

Ωστόσο, τα δημογραφικά στοιχεία δείχνουν ότι απαιτείται μεγαλύτερη διάρκεια και συνέπεια στις παρεμβάσεις.Για ένα νέο ζευγάρι, η απόφαση δημιουργίας οικογένειας συνδέεται περισσότερο με την προσδοκία οικονομικής ασφάλειας για τα επόμενα χρόνια παρά με μία εφάπαξ οικονομική ενίσχυση.

Η Ελλάδα του 2050

Εάν η τάση δεν αναστραφεί, οι συνέπειες θα γίνουν πολύ πιο εμφανείς τις επόμενες δεκαετίες.Η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους θα πιεστεί, η ανάγκη προσέλκυσης εργατικού δυναμικού από το εξωτερικό θα αυξηθεί και ορισμένες περιοχές της χώρας θα αντιμετωπίσουν ακόμη μεγαλύτερη πληθυσμιακή συρρίκνωση.

Το κρίσιμο μήνυμα των νέων στοιχείων δεν είναι επομένως μόνο ότι γεννιούνται λιγότερα παιδιά.Είναι ότι η δημιουργία οικογένειας μεταφέρεται ολοένα και αργότερα, περιορίζοντας ταυτόχρονα το χρονικό περιθώριο για την απόκτηση δεύτερου ή τρίτου παιδιού.Και κάπως έτσι μια προσωπική απόφαση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων μετατρέπεται σταδιακά σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές προκλήσεις της Ελλάδας για τις επόμενες δεκαετίες.

Πηγή: moneypress.gr

Το άρθρο Γεννήσεις: Κατάρρευση 44% – Λιγότερα παιδιά πριν τα 30, υπερτριπλάσιες γεννήσεις μετά τα 45 εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μόλις 29 λεπτά χρειάζονται πλέον, κατά μέσο όρο, οι κυβερνοεγκληματίες για να περάσουν από την αρχική παραβίαση ενός συστήματος στην πλευρική κίνηση μέσα σε ένα εταιρικό δίκτυο. Την ίδια στιγμή, η πλειονότητα των επιχειρήσεων εξακολουθεί να μετρά τον χρόνο αντίδρασης σε μια σοβαρή κυβερνοεπίθεση όχι σε λεπτά, αλλά σε ώρες.

Το 72% των εταιρειών εκτιμά ότι μπορεί να αντιδράσει σε ένα σοβαρό περιστατικό μέσα σε 1 έως 24 ώρες

Το έντονο αυτό χάσμα ανάμεσα στην ταχύτητα των επιτιθέμενων και στην ικανότητα αντίδρασης των οργανισμών αναδεικνύει η ThreatScene σε νέα ανάλυσή της για την κρίσιμη «πρώτη ώρα» ενός κυβερνοπεριστατικού. Συνδυάζοντας στοιχεία από πρόσφατες έρευνες των CrowdStrike, Kroll και Sygnia, επισημαίνει ότι η κυβερνοανθεκτικότητα εξελίσσεται πλέον όχι μόνο σε ζήτημα ταχύτητας εντοπισμού μιας απειλής, αλλά και σε ζήτημα ταχύτατης λήψης αποφάσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ThreatScene από το Global Threat Report 2026 της CrowdStrike, ο μέσος χρόνος eCrime breakout – το διάστημα δηλαδή μεταξύ της αρχικής πρόσβασης και της μετακίνησης του επιτιθέμενου σε άλλο σύστημα – περιορίστηκε στα 29 λεπτά το 2025, από 48 λεπτά έναν χρόνο νωρίτερα. Στην ταχύτερη περίπτωση που καταγράφηκε, χρειάστηκαν μόλις 27 δευτερόλεπτα.

Στον αντίποδα, στοιχεία της Kroll για το 2026, που περιλαμβάνονται στην ίδια ανάλυση, δείχνουν ότι το 72% των εταιρειών θεωρεί ότι μπορεί να ανταποκριθεί σε ένα σοβαρό κυβερνοπεριστατικό σε χρονικό διάστημα από μία έως 24 ώρες. Μόλις το 19% εκτιμά ότι μπορεί να αντιδράσει σε λίγα λεπτά.

Από την ταχύτητα εντοπισμού στην ταχύτητα απόφασης

Η απόσταση αυτή αλλάζει και την ίδια τη συζήτηση γύρω από το cyber resilience. Η ταχεία ανίχνευση μιας επίθεσης δεν αρκεί, εάν μετά τον εντοπισμό της απαιτείται πολύτιμος χρόνος, προκειμένου να αποφασιστεί ποιος έχει την αρμοδιότητα να ενεργήσει.

Μια ομάδα κυβερνοασφάλειας μπορεί, για παράδειγμα, να εντοπίσει άμεσα ύποπτη δραστηριότητα. Το ερώτημα, όμως, είναι εάν έχει την εξουσιοδότηση να απομονώσει ένα κρίσιμο σύστημα, να διακόψει την πρόσβαση ενός στρατηγικού προμηθευτή ή να θέσει εκτός λειτουργίας μια υπηρεσία, που συνδέεται άμεσα με τα έσοδα της επιχείρησης.

Αντίστοιχα, η ενημέρωση πελατών, η αξιολόγηση του κατά πόσον ένα περιστατικό ενεργοποιεί κανονιστικές υποχρεώσεις γνωστοποίησης ή η μετάβαση μιας κρίσιμης υπηρεσίας σε εναλλακτικό τρόπο λειτουργίας ξεπερνούν τα στενά όρια του ΙΤ. Πρόκειται για αποφάσεις με οικονομικές, επιχειρησιακές, νομικές και δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στη φήμη ενός οργανισμού. Και ακριβώς σε αυτό το σημείο μπορεί να χαθεί ο πλέον κρίσιμος χρόνος: ο άνθρωπος που γνωρίζει τι πρέπει να γίνει δεν είναι απαραίτητα εκείνος που έχει και την εξουσιοδότηση να το αποφασίσει.

Το πρόβλημα του συντονισμού

Τη διάσταση αυτή ενισχύουν τα στοιχεία της Sygnia, που επικαλείται η ThreatScene. Σε έρευνα του 2026 μεταξύ 600 ανώτερων στελεχών με αρμοδιότητα στην κυβερνοασφάλεια, το 90% ανέμενε δυσκολίες στον συντονισμό των εμπλεκόμενων μερών κατά τη διάρκεια ενός σοβαρού περιστατικού, ενώ το 89% ανέφερε περιορισμένη συμμετοχή της διοίκησης ή του διοικητικού συμβουλίου. Παράλληλα, το 75% εκτίμησε ότι η εμπλοκή των νομικών υπηρεσιών και των ομάδων επικοινωνίας μπορεί να επιβραδύνει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Τα δεδομένα αναδεικνύουν μια κρίσιμη παράμετρο: ένα σχέδιο incident response από μόνο του δεν αρκεί. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται πλέον μια σαφώς προκαθορισμένη «αρχιτεκτονική αποφάσεων», η οποία θα προσδιορίζει πριν από την εκδήλωση μιας επίθεσης ποιος έχει την αρμοδιότητα να ενεργήσει, υπό ποιες συνθήκες και με ποια όρια εξουσιοδότησης.

Σε αυτήν περιλαμβάνονται τα επίπεδα κλιμάκωσης ενός περιστατικού, οι προτεραιότητες επιχειρησιακής συνέχειας, η δυνατότητα απομόνωσης κρίσιμων συστημάτων, καθώς και η ευθύνη για την αξιολόγηση και την ενεργοποίηση των απαιτούμενων κανονιστικών γνωστοποιήσεων.

Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, καθώς το κανονιστικό περιβάλλον ενισχύει τις απαιτήσεις γύρω από την κυβερνοασφάλεια, τη διαχείριση κινδύνων και την αναφορά σοβαρών περιστατικών. Η συμμόρφωση, όπως τονίζει η εταιρεία, δεν αφορά πλέον μόνο την ύπαρξη διαδικασιών, αλλά και την ικανότητα ενός οργανισμού να αξιολογεί και να διαχειρίζεται εγκαίρως ένα περιστατικό.

Πηγή: sepe.gr

Το άρθρο Μόλις 29 λεπτά χρειάζονται οι hackers για να κινηθούν μέσα στα εταιρικά δίκτυα… Της Νατάσας Φραγκούλη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η ημερίδα με θέμα «Υπογεννητικότητα & Οικογένεια: Συνθέτοντας Λύσεις για το Δημογραφικό Πρόβλημα» είναι μια πρωτοβουλία των Iatronet.gr, Euro2day.gr και Mama365.gr, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής και έχει στόχο να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος γύρω από τις αιτίες, τις διαστάσεις αλλά και τις δυνατότητες αντιμετώπισης της δημογραφικής πρόκλησης, φιλοδοξώντας να αποτελέσει ουσιαστικό σημείο συνάντησης διαφορετικών φορέων και προσεγγίσεων, αναδεικνύοντας την ανάγκη για μια εθνική στρατηγική για το Δημογραφικό, αλλά και για ένα ολοκληρωμένο πλέγμα πολιτικών που θα στηρίζει έμπρακτα την οικογένεια και τη γονεϊκότητα.

Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος και οι προβλέψεις για την πορεία του ελληνικού πληθυσμού έως το 2050, οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της δημογραφικής συρρίκνωσης, αλλά και οι παράγοντες που επηρεάζουν σήμερα την απόφαση των νέων ανθρώπων να δημιουργήσουν οικογένεια. Παράλληλα, θα αναδειχθούν ζητήματα όπως η πρόσβαση στη στέγαση, η συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, η παιδική φροντίδα και η ανάγκη ενίσχυσης της ελληνικής περιφέρειας.

Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση θα έχει η υπογονιμότητα και η αναπαραγωγική υγεία, καθώς η σύγχρονη ιατρική και οι εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό μέρος της απάντησης στη δημογραφική πρόκληση. Το σχετικό panel θα εξετάσει τις δυνατότητες που προσφέρει η επιστήμη, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα ζευγάρια όταν η επιθυμία για δημιουργία οικογένειας δεν μπορεί να γίνει εύκολα πραγματικότητα.

Στην ημερίδα θα συμμετάσχουν κορυφαίοι εκπρόσωποι της Πολιτείας, της επιστημονικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, της υγείας και της επιχειρηματικής ζωής. Μεταξύ άλλων, θα συμμετάσχουν η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Έλενα Ράπτη και η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, ενώ στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται διακεκριμένοι δημοσιογράφοι, οικονομολόγοι, πανεπιστημιακοί, γιατροί και εκπρόσωποι της επιχειρηματικής κοινότητας.

Δείτε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα και όλους τους ομιλητές.

Μεγάλοι Χορηγοί της ημερίδας είναι οι Eurobank, ΔΕH και AKTOR, ενώ χορηγός είναι το Υγεία IVF Εμβρυoγένεσις.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Το Δημογραφικό στο επίκεντρο: Η Ελλάδα αναζητά λύσεις εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στο βιβλίο της The 21st Century Brain, η ερευνήτρια του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ εξετάζει ποιες δεξιότητες θα αποδειχθούν κρίσιμες σε μια εποχή συνεχών κοινωνικών και τεχνολογικών αλλαγών. Παρότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν έχει εξελιχθεί βιολογικά με τον ίδιο ρυθμό που αλλάζει ο κόσμος γύρω μας, θεωρεί ότι εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική προσαρμοστικότητα και δυνατότητα ανάπτυξης.

Οι δεξιότητες που οι μηχανές δύσκολα θα αντιγράψουν

Η Critchlow δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε ικανότητες που συχνά υποτιμώνται, όπως η ενσυναίσθηση, η δημιουργικότητα, η μακροπρόθεσμη σκέψη και η ικανότητα συνεργασίας. Σύμφωνα με την ίδια, αυτές οι δεξιότητες θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου η αυτοματοποίηση θα αναλαμβάνει όλο και περισσότερες τεχνικές ή επαναλαμβανόμενες εργασίες.

Όπως εξηγεί, ο σύγχρονος άνθρωπος καλείται να διαχειριστεί πρωτοφανή επίπεδα αβεβαιότητας και ταχύτητας αλλαγών. Για τον λόγο αυτό, θεωρεί καθοριστική την ικανότητα προσαρμογής, αλλά και την ανθεκτικότητα απέναντι στην ασάφεια και την πίεση της συνεχούς πληροφορίας.

Η ενσυναίσθηση δεν είναι «soft skill»

Η συναισθηματική νοημοσύνη και η ενσυναίσθηση δεν αποτελούν απλώς κοινωνικά χαρακτηριστικά, αλλά παράγοντες που επηρεάζουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής, τις ανθρώπινες σχέσεις και ακόμη και την επαγγελματική ή ακαδημαϊκή πορεία ενός ανθρώπου. Η Critchlow σημειώνει ότι, παρότι ένα μέρος αυτών των χαρακτηριστικών σχετίζεται με τη γενετική προδιάθεση, μπορούν να ενισχυθούν μέσα από την εμπειρία και τη συνειδητή εξάσκηση.

Ένα από τα πρώτα βήματα, σύμφωνα με την ίδια, είναι να μάθει κανείς να αναγνωρίζει και να κατανοεί τα προσωπικά του συναισθήματα. Η διαδικασία αυτή βοηθά όχι μόνο στη διαχείριση του άγχους, αλλά και στην καλύτερη κατανόηση των άλλων ανθρώπων και των αναγκών τους.

Μπορεί το έντερο να επηρεάζει τη συμπεριφορά μας;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία που αναφέρει η Critchlow αφορά τη σύνδεση ανάμεσα στον εγκέφαλο και το έντερο. Επικαλούμενη πρόσφατες έρευνες, υποστηρίζει ότι το μικροβίωμα του εντέρου —δηλαδή τα βακτήρια που ζουν στο πεπτικό σύστημα— ενδέχεται να επηρεάζει όχι μόνο τη σωματική υγεία, αλλά και την κοινωνική συμπεριφορά.

Σε μία μελέτη που αναφέρει, εθελοντές που κατανάλωναν προβιοτικά και πρεβιοτικά για επτά εβδομάδες εμφάνισαν μεγαλύτερη προθυμία να λειτουργήσουν πιο αλτρουιστικά και να μοιραστούν χρήματα με άλλους συμμετέχοντες, σε σύγκριση με όσους έλαβαν placebo. Αν και οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταλήξει πλήρως στους μηχανισμούς που κρύβονται πίσω από αυτό το φαινόμενο, εκτιμούν ότι ορισμένα βακτήρια του εντέρου επηρεάζουν τη λειτουργία του νευρικού συστήματος μέσω χημικών ουσιών και νευροδιαβιβαστών.

Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει και το πνευμονογαστρικό νεύρο, το οποίο συνδέει το έντερο με περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη λήψη αποφάσεων, την αντίληψη και τη συναισθηματική επεξεργασία. Η ιδέα ότι η διατροφή και η υγεία του εντέρου μπορούν να επηρεάζουν τη διάθεση και τη συμπεριφορά θεωρείται πλέον ένα από τα πιο ενεργά πεδία έρευνας στη νευροεπιστήμη.

Πώς η ονειροπόληση ενισχύει τη δημιουργικότητα

Η δημιουργικότητα, σύμφωνα με την Critchlow, δεν αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό ιδιοφυών προσωπικοτήτων όπως ο Μότσαρτ ή η Ada Lovelace. Αντίθετα, θεωρεί ότι όλοι οι άνθρωποι διαθέτουν δημιουργικές δυνατότητες, οι οποίες μπορούν να ενισχυθούν μέσα από συγκεκριμένες συνήθειες και καταστάσεις του νου.

Ένα από τα βασικά στοιχεία είναι η ονειροπόληση και η περιπλάνηση της σκέψης. Όπως αναφέρει, σημαντικό μέρος της ημέρας ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν επικεντρώνεται σε κάποιον συγκεκριμένο στόχο, αλλά αφήνει τις σκέψεις να κινούνται πιο ελεύθερα. Αυτή η κατάσταση φαίνεται να διευκολύνει τη σύνδεση ιδεών και την παραγωγή νέων τρόπων σκέψης.

Η επαφή με τη φύση και οι στιγμές χαλάρωσης μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη δημιουργικότητα, καθώς συνδέονται με εγκεφαλικά κύματα που ευνοούν την ήρεμη και δημιουργική σκέψη. Αντίστοιχα, ο ύπνος και ιδιαίτερα η φάση λίγο πριν αποκοιμηθεί κάποιος, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός για την παραγωγή νέων ιδεών και τη δημιουργική επεξεργασία πληροφοριών.

Γιατί η άσκηση προστατεύει και τον εγκέφαλο

Η σωματική άσκηση δεν επηρεάζει μόνο το σώμα, αλλά και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Σύμφωνα με την Critchlow, η φυσική δραστηριότητα ενισχύει τη δημιουργία νέων νευρικών κυττάρων και συνδέσεων, κάτι που βοηθά τον εγκέφαλο να παραμένει ευέλικτος και ικανός να προσαρμόζεται σε νέα δεδομένα και πληροφορίες.

Η διατήρηση αυτής της «νευρωνικής ευκαμψίας» θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι καλούνται να επεξεργάζονται συνεχώς νέες πληροφορίες και να προσαρμόζονται σε τεχνολογικές και κοινωνικές αλλαγές. Η τακτική άσκηση συνδέεται επίσης με καλύτερη μνήμη, αυξημένη συγκέντρωση και μικρότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης κατά τη γήρανση.

Τι είναι η «βιοενεργειακή» του εγκεφάλου

Ένα ακόμη βασικό στοιχείο που εξετάζει η Critchlow είναι η λεγόμενη «βιοενεργειακή» λειτουργία του εγκεφάλου, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο τα κύτταρα παράγουν και διαχειρίζονται την ενέργεια που χρειάζεται ο οργανισμός για να σκέφτεται, να επεξεργάζεται πληροφορίες και να λαμβάνει αποφάσεις.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχουν τα μιτοχόνδρια, τα οποία συχνά περιγράφονται ως «εργοστάσια ενέργειας» των κυττάρων. Ο εγκέφαλος καταναλώνει μεγάλες ποσότητες ενέργειας σε καθημερινή βάση και, σύμφωνα με τη νευροεπιστήμονα, η καλή λειτουργία των μιτοχονδρίων επηρεάζει άμεσα τη διαύγεια, τη συγκέντρωση και τη γνωστική αντοχή.

Για τον λόγο αυτό, η ίδια δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε καθημερινές συνήθειες όπως η άσκηση, ο επαρκής ύπνος και η ισορροπημένη διατροφή. Η φυσική δραστηριότητα βοηθά τον οργανισμό να παράγει περισσότερα μιτοχόνδρια, ενώ ο ύπνος συμβάλλει στην απομάκρυνση άχρηστων ουσιών που συσσωρεύονται κατά την παραγωγή ενέργειας. Παράλληλα, η περιορισμένη κατανάλωση ζάχαρης και υπερεπεξεργασμένων τροφίμων θεωρείται σημαντική για τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος.

Πώς να διαχειριστούμε την αβεβαιότητα της σύγχρονης ζωής

Η Critchlow αναγνωρίζει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δυσκολεύεται συχνά να διαχειριστεί την αβεβαιότητα και τις γρήγορες αλλαγές. Ωστόσο, σημειώνει ότι η περιέργεια, η ανάγκη για εξερεύνηση και η επιθυμία για καινοτομία αποτελούν επίσης βαθιά ανθρώπινα χαρακτηριστικά.

Όπως υποστηρίζει, η ένταση ανάμεσα στον φόβο της αλλαγής και την ανάγκη για πρόοδο υπήρχε πάντα στην ανθρώπινη ιστορία. Η αποδοχή αυτής της αντίφασης ίσως αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βήματα για να μπορέσει κανείς να προσαρμοστεί πιο αποτελεσματικά στις απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου.

Τι σημαίνει τελικά ένας «έξυπνος» εγκέφαλος στον 21ο αιώνα;

Για την Critchlow, ο εγκέφαλος του μέλλοντος δεν είναι απαραίτητα εκείνος που απομνημονεύει περισσότερες πληροφορίες ή λειτουργεί πιο γρήγορα από μια μηχανή. Αντίθετα, θεωρεί ότι οι σημαντικότερες ανθρώπινες ικανότητες θα είναι η προσαρμοστικότητα, η δημιουργικότητα, η ενσυναίσθηση και η ικανότητα διαχείρισης της αβεβαιότητας.

Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναλαμβάνει όλο και περισσότερες αναλυτικές ή επαναλαμβανόμενες εργασίες, οι δεξιότητες που σχετίζονται με τη φαντασία, τη συνεργασία και τη συναισθηματική κατανόηση ενδέχεται να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η ίδια υποστηρίζει ότι η καλλιέργεια αυτών των χαρακτηριστικών δεν απαιτεί κάποια ριζική «αναβάθμιση» του ανθρώπινου εγκεφάλου, αλλά καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που ήδη διαθέτει.

Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε καθημερινές συνήθειες που μπορούν να ενισχύσουν τη γνωστική λειτουργία και την ψυχική ανθεκτικότητα, όπως ο επαρκής ύπνος, η τακτική άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή, ο χρόνος για χαλάρωση και δημιουργική σκέψη, καθώς και η ουσιαστική κοινωνική επαφή. Σύμφωνα με τη νευροεπιστήμονα, αυτές οι συνήθειες δεν επηρεάζουν μόνο τη σωματική υγεία, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται πληροφορίες, προσαρμόζεται και λαμβάνει αποφάσεις.

Η βασική πρόκληση, όπως σημειώνει, ίσως δεν είναι να συμβαδίσουμε με την ταχύτητα των μηχανών, αλλά να διατηρήσουμε τα χαρακτηριστικά που κάνουν την ανθρώπινη νοημοσύνη διαφορετική. Σε έναν κόσμο συνεχούς τεχνολογικής αλλαγής, η ικανότητα να παραμένει κανείς περίεργος, δημιουργικός και ψυχικά ευέλικτος μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με οποιαδήποτε τεχνική γνώση.

Με πληροφορίες από BBC

Πηγή: lifo.gr

Το άρθρο Ο εγκέφαλος του 21ου αιώνα: Η νευροεπιστήμη εξηγεί ποιες δεξιότητες θα έχουν μεγαλύτερη αξία στο μέλλον εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

 https://www.lifo.gr/culture/vivlio/konstantinos-tsoykalas-akoyme-synehos-gia-anaptyxi-horis-na-diereynatai-ti-einai).

Το άρθρο Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, για το μέλλον που επιφυλάσσουμε στους νέους εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Όταν ο Αλέξης Τσίπρας έθεσε ως πρώτη από τις επτά δεσμεύσεις της ΕΛΑΣ τη «ζωή με Αξιοπρέπεια», ο Μάκης Βορίδης ένα από τα σημαίνοντα στελέχη της σημερινής Νέας Δημοκρατίας, απάντησε ειρωνικά.

«Και τι σημαίνει αξιοπρέπεια», είπε, μεταξύ άλλων, με το γνωστό του ύφος, καλώντας τον Τσίπρα να πει συγκεκριμένα ότι θα αυξήσει μισθούς και συντάξεις ή ότι θα μειώσει φόρους.

Η απαίτηση για κοστολογημένες προτάσεις είναι ασφαλώς θεμιτή. Η ειρωνεία, όμως, για την ίδια την έννοια αποτελεί κλασικό παράδειγμα πολιτικής άγνοιας κινδύνου.

Πρώτον, επειδή ακριβώς αυτό το ζήτημα, της «ζωής με αξιοπρέπεια» απασχολεί διεθνώς οικονομολόγους και πολιτικούς, κι όχι άδικα.

Και δεύτερον, επειδή η Ελλάδα δεν είναι μια ήρεμη και αισιόδοξη κοινωνία που απλώς περιμένει καλύτερα προγράμματα, κοστολογημένα από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, που ελάχιστοι ούτως ή άλλως θα διαβάσουν.

Σε πρόσφατη έρευνα, η απογοήτευση ήταν το κυρίαρχο συναίσθημα για το 49% των πολιτών και ο θυμός για το 36%, ενώ η ελπίδα περιοριζόταν στο 10% και το αίσθημα ασφάλειας στο 5%. Ομοίως, σε πρόσφατο Ευρωβαρόμετρο, το 59% των Ελλήνων δήλωνε απαισιόδοξο για το μέλλον της χώρας, έναντι 40% που δήλωνε αισιόδοξο.

Όταν λοιπόν το κοινωνικό κλίμα είναι τόσο ταραγμένο, δεν είναι απλώς άστοχο να αντιμετωπίζεις την αξιοπρέπεια σαν ένα αστείο, γενικόλογο σύνθημα. Είναι και επικίνδυνο. Ιδίως όταν αυτή η καθόλου αστεία λέξη, μπορεί να αποτυπωθεί πλέον με μεγάλη ακρίβεια, στο εισόδημα, στη στέγη, στην εργασία και στην αίσθηση ασφάλειας των πολιτών.

Η ανάπτυξη που δεν φτάνει στο πορτοφόλι

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2025, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας, σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, βρίσκεται στο 68% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δυστυχώς, πρόκειται για τη χαμηλότερη επίδοση στην ΕΕ, μαζί με τη Βουλγαρία. Το 2015 όμως, η Βουλγαρία βρισκόταν στο 49% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Δέκα χρόνια μετά, μας έχει φτάσει.

Ακόμη πιο ενοχλητικό είναι το γεγονός ότι αυτή η «επίδοση» έρχεται μετά από χρόνια ανάπτυξης στην Ελλάδα, με ρυθμούς υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα, σημαντικές ξένες επενδύσεις και υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα.

Που σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν συγκλίνει με αρκετή ταχύτητα. Άλλες οικονομίες της περιοχής μειώνουν γρηγορότερα την απόσταση με τους μέσους όρους της ΕΕ.

Δεν είναι τυχαίο ότι και η πραγματική ατομική κατανάλωση, που αποτυπώνει καλύτερα το υλικό βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών, κινείται περίπου στο 80% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Με άλλα λόγια, η μακροοικονομική σταθερότητα και η οικονομική ανάπτυξη, δεν περνά αυτομάτως στο πορτοφόλι.

Η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην οικονομία, δεν γίνεται αισθητή με την ίδια ένταση από το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας, παρά τη μείωση της ανεργίας, την αύξηση του κατώτατου μισθού τις φορολογικές ελαφρύνσεις και τα επιδόματα.

Η απάντηση βρίσκεται φυσικά στην «ακρίβεια» που οι περισσότεροι συζητούν στην καθημερινότητά τους. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Απρίλιο του 2026 οι τιμές στα τρόφιμα αυξήθηκαν σωρευτικά περίπου κατά 39%, ενώ στην ευρύτερη κατηγορία της στέγασης —ενοίκια, ρεύμα, αέριο και θέρμανση— η αύξηση πλησίασε το 37%.

Την ίδια ώρα, οι κατά κεφαλήν αμοιβές εξαρτημένης εργασίας είναι φέτος υψηλότερες κατά 21,3% σε ονομαστικές τιμές και μάλιστα όχι σε σχέση με το 2021, αλλά με το 2019, σύμφωνα με τα στοιχεία του προϋπολογισμού.

Όταν λοιπόν σημαντικό μέρος του μισθού εξαϋλώνεται με αυτό τον τρόπο, επόμενο είναι πολλοί πολίτες να αισθάνονται ότι «τρέχουν όλη μέρα», αλλά πηγαίνουν προς τα πίσω!

Ακόμη περισσότερο όταν σύμφωνα με έρευνα της Eurostat που δημοσιεύτηκε στο τέλος Ιουλίου σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες (το 46,6%) άνω των 16 ετών δηλώνει πως δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να κάνουν ούτε μια εβδομάδα διακοπές εκτός σπιτιού, έναντι ποσοστού 27,5% κατά μέσο όρο στις χώρες της ΕΕ.

Μόνο η Ρουμανία που βρίσκεται σε φάση μεγάλης οικονομικής δυσπραγίας μας ξεπερνά με ποσοστό 61,4%, ενώ η γειτόνισσα Βουλγαρία βρίσκεται σε σχετικά καλύτερη θέση με 39,1%.

Η αξιοπρέπεια κρίνεται στη στέγη και στη δουλειά

Η στέγη είναι ίσως το καθαρότερο παράδειγμα. Το 2024, για το 28,9% του πληθυσμού στην Ελλάδα οι στεγαστικές δαπάνες ξεπερνούσαν το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος, έναντι μόλις 8,2% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Έτσι είναι η καθημερινότητα σε χιλιάδες νοικοκυριά. Για αυτό οι νέοι αργούν να φύγουν από το πατρικό σπίτι και συχνά συγκατοικούν από ανάγκη, ενώ οικογένειες ζουν σε μικρότερα σπίτια από αυτά που απαιτούν οι ανάγκες τους και με μόνιμη αγωνία για την επόμενη αύξηση του ενοικίου.

Υπάρχει όμως και μια σκληρότερη πλευρά. Το 2025 αναγγέλθηκαν στην Επιθεώρηση Εργασίας 20.498 εργατικά ατυχήματα, από 11.957 το 2021. Πρόκειται για αύξηση άνω του 70%, ενώ οι 20.498 αναγγελίες αποτελούν τον υψηλότερο αριθμό από τη δημιουργία της υπηρεσίας.

Στην απολογιστική καταγραφή εμφανίζονται 47 θανατηφόρα περιστατικά -42 οριστικοποιημένα και πέντε υπό διερεύνηση σε προηγούμενη διευκρίνιση της Επιθεώρησης- ενώ η ΟΣΕΤΕΕ, με πολύ ευρύτερη περίμετρο, καταγράφει 201 θανάτους. Η τεράστια απόσταση μεταξύ τους, δείχνει ότι ακόμη και η καταγραφή παραμένει πεδίο σοβαρής διαφωνίας!

Η αξιοπρέπεια, συνεπώς, δεν εξαντλείται στο ύψος των απολαβών. Περιλαμβάνει και το στοιχειώδες δικαίωμα να ζει και να εργάζεται κάποιος σε συνθήκες που δεν θέτουν τη ζωή του σε αδικαιολόγητο κίνδυνο.

Από το σύνθημα στο πρόγραμμα

Η συζήτηση περί αξιοπρέπειας δεν είναι καινούργια, φαίνεται όμως να αποκτά ολοένα και πιο επίκαιρο χαρακτήρα. Η Ιζαμπέλα Βέμπερ, του πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης στο Άμχερστ , πολύ γνωστή στους οικονομικούς κύκλους για το φαινόμενο του «sellers inflation» (γνωστότερο ως greedflation μέσω των ΜΜΕ) κυκλοφορεί στις 20 Οκτωβρίου το βιβλίο «Anti-Fascist Economics, In Defense of Affordability, Dignity, and Democracy».

Βασική της θέση είναι ότι η αδυναμία πρόσβασης στα βασικά αγαθά —στέγη, τρόφιμα, ενέργεια και φροντίδα— υπονομεύει την εμπιστοσύνη στη δημοκρατία και τροφοδοτεί την «πολιτική της μνησικακίας».

Στην ίδια κατεύθυνση, ο Τζιν Σπέρλινγκ, που διετέλεσε διευθυντής του National Economic Council των ΗΠΑ υπό δύο προέδρους, τον Μπιλ Κλίντον και τον Μπαράκ Ομπάμα, πρότεινε ήδη από το 2020 την «οικονομική αξιοπρέπεια» ως πυξίδα της οικονομικής πολιτικής.

Όχι αντί του ΑΕΠ, αλλά ως το κριτήριο που δείχνει αν η ανάπτυξη βελτιώνει πραγματικά τη ζωή των ανθρώπων.

Ο Τσίπρας, λοιπόν, έπιασε σωστά έναν διεθνή παλμό. Αυτό δεν σημαίνει ότι παρουσίασε και ολοκληρωμένο πρόγραμμα. Για να αποκτήσει περιεχόμενο η «ζωή με αξιοπρέπεια», χρειάζονται συγκεκριμένοι στόχοι:

Ταχύτερη αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων (που σημαίνει πρακτικά σημαντική αλλαγή οικονομικού μοντέλου με έμφαση στους τομείς υψηλής παραγωγικότητας), μείωση της στεγαστικής επιβάρυνσης, ουσιαστική πολιτική κοινωνικής κατοικίας, αποτελεσματικότερους ελέγχους στην αγορά και ισχυρότερη ασφάλεια στην εργασία.

Όλα αυτά κοστίζουν. Απαιτούν χρήματα, σχέδιο, προτεραιότητες και συγκρούσεις. Η έλλειψή τους, όμως, έχει ακόμη μεγαλύτερο κόστος. Σε εμπιστοσύνη, κοινωνική συνοχή και, τελικά, σε δημοκρατία.

Κι όποιος δεν αντιλαμβάνεται πόσο έντονα αναζητά σήμερα η κοινωνία την αξιοπρεπή διαβίωση, διατρέχει τον κίνδυνο να το καταλάβει όταν θα είναι ήδη αργά.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Πόσο κοστίζει η αξιοπρέπεια στην Ελλάδα… Του Γιώργου Παπανικολάου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, οι αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί εξελίχθηκαν σε έναν από τους πιο φονικούς αντιπάλους των αμερικανικών δυνάμεων. Οι ΗΠΑ απάντησαν αρχικά με περισσότερη θωράκιση, καλύτερα οχήματα, ισχυρότερη περίθαλψη και ταχύτερη διάσωση των τραυματιών. Όλα αυτά όμως μείωναν κάπως τις απώλειες, χωρίς να σταματήσουν τις εκρήξεις.

Κάπως έτσι γεννήθηκε το επιχειρησιακό δόγμα Left of Boom, «αριστερά της έκρηξης». Η σημασία του ήταν ότι μετέφερε το βάρος από τη διαχείριση των συνεπειών στην αποτροπή του ίδιου του γεγονότος.

«Αριστερά από την έκρηξη» βρισκόταν ολόκληρη η αλυσίδα, από τη χρηματοδότηση και την κατασκευή του μηχανισμού έως την τοποθέτηση και την ενεργοποίησή του. Αν έσπαγε εγκαίρως ένας κρίκος, η έκρηξη μπορούσε να αποτραπεί.

Η ίδια λογική πρέπει να εφαρμοστεί και στις πυρκαγιές. Τον καύσωνα, την ξηρασία και τους θυελλώδεις ανέμους δεν μπορούμε να τους ελέγξουμε. Μπορούμε, όμως, να κινηθούμε «αριστερά της ανάφλεξης» περιορίζοντας τις πιθανότητες να υπάρξει η πρώτη σπίθα και, κυρίως, να αποτρέψουμε το ενδεχόμενο αυτή να βρει μπροστά της ένα αχανές πεδίο άφθονης καύσιμης ύλης, χωρίς εμπόδια.

Μιλάμε λοιπόν για όσα προηγούνται μιας πυρκαγιάς  και για όσα επιτρέπουν σε μία μικρή εστία να εξελιχθεί σε πύρινη καταστροφή, από την κατάσταση του ηλεκτρικού δικτύου, τις γεωργικές εργασίες, τις χωματερές και την ανθρώπινη αμέλεια, ως την καύσιμη ύλη, τη διαχείριση των δασών και τις επικίνδυνες ζώνες όπου οι οικισμοί συναντούν τη βλάστηση.

Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση ενίσχυσε σημαντικά την καταστολή των πυρκαγιών, ενώ μέσω του προγράμματος AntiNero χρηματοδότησε καθαρισμούς, δασικούς δρόμους και αντιπυρικές ζώνες.  

Τα μέτρα αντιμετώπισης όμως φαίνεται ήδη ότι δεν αρκούν σε μια εποχή έντονων κλιματολογικών φαινομένων, χωρίς πολύ πιο ευρεία και αποτελεσματική πρόληψη.

Κι εδώ αρχίζουν τα (πιο) δύσκολα.

Δεν ξέρουμε ακόμη πώς ανάβουν οι φωτιές

Η πρόληψη ξεκινά πάντα από τη διάγνωση. Στην Ελλάδα, όμως, ακόμη και σήμερα δεν διαθέτουμε οργανωμένη και καθαρή εικόνα για τα αίτια των αναφλέξεων.

Ο ΟΟΣΑ επισήμανε το 2024 ότι, στα τελευταία μακροχρόνια συγκρίσιμα στοιχεία για την Ελλάδα, η αιτία παρέμενε άγνωστη σε περισσότερο από το 57% των δασικών πυρκαγιών, ενώ άλλη ευρωπαϊκή μελέτη, του 2022 ανεβάζει το ποσοστό των πυρκαγιών αγνώστου αιτίας ακόμη υψηλότερα, πάνω από 75%.

Η μεγάλη απόκλιση επιβεβαιώνει ότι δεν διαθέτουμε δημόσια βάση δεδομένων που να απαντά με αξιοπιστία πόσες φωτιές ξεκινούν επί παραδείγματι από γεωργικές εργασίες, δίκτυα ηλεκτρισμού, χωματερές, αμέλεια ή πρόθεση.

Για να επιστρέψουμε στο σήμερα, η πυρκαγιά στην Πάρο φέρεται να συνδέεται με ανεξέλεγκτη συγκέντρωση απορριμμάτων μέσα στον περιφραγμένο χώρο του ΧΥΤΑ, όπου φαίνεται ότι δεν τηρούνταν τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας. Στην πυρκαγιά της Βοιωτίας, η πυρκαγιά φέρεται να συνδέεται με δίκτυο σύνδεσης ανεμογεννητριών.  

Στην Κρύα Βρύση Ρεθύμνου, η προανάκριση εξετάζει τη σύνδεση της φωτιάς με υπερφόρτωση καλωδίου του δικτύου ηλεκτροδότησης. Σύμφωνα με το Reuters, προκαταρκτικά στοιχεία της Πυροσβεστικής συνέδεαν πιθανώς με το ηλεκτρικό δίκτυο 15 από τις 41 μεγάλες πυρκαγιές που είχαν διερευνηθεί το 2025. 

Ο ΔΕΔΔΗΕ αντιτείνει ότι στο δίκτυο αποδίδεται μόλις το 1% του συνόλου των περιστατικών. Τα δύο ποσοστά, όμως, δεν είναι ευθέως συγκρίσιμα. Του ΔΕΔΔΗΕ αναφέρεται στο σύνολο των περιστατικών, ενώ τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters αφορούν τις 41 μεγάλες πυρκαγιές που διερευνήθηκαν.

Όλα τα παραπάνω σημαίνουν πάντως ότι υπάρχουν παράγοντες υψηλού κινδύνου για τις μεγάλες πυρκαγιές που πρέπει το κράτος να παρακολουθεί και να ελέγχει αντί να περιοριζόμαστε κάθε καλοκαίρι στην, (υπαρκτή και αυτή), συζήτηση περί εμπρηστών από αμέλεια ή πρόθεση.

Σημειώνουμε σχετικά ότι και στο θέμα των εμπρησμών, τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Από 1η Ιανουαρίου έως 29 Ιουλίου 2026 είχαμε  232 συλλήψεις στο αυτόφωρο, οι 204 (87,93%) από αμέλεια και μόλις 28 (12,07%) από πρόθεση. 

Ο εμπρησμός από πρόθεση είναι πρωτίστως αστυνομικό πρόβλημα. Η αμέλεια όμως είναι σε μεγάλο βαθμό, πρόβλημα σχεδιασμού και «κουλτούρας πρόληψης».

Το «πινγκ-πονγκ» αρμοδιοτήτων στην πρόληψη

Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα είναι παλιό και απολύτως ελληνικό. Σχεδόν όλοι έχουν κάποια «αρμοδιότητα», ουδείς όμως έχει ολόκληρη την ευθύνη.

Η Πυροσβεστική, η Δασική Υπηρεσία, οι δήμοι, οι Περιφέρειες, η Πολιτική Προστασία, ο ΔΕΔΔΗΕ και οι ιδιοκτήτες ακινήτων έχει ο καθένας κι ένα διαφορετικό κομμάτι της πρόληψης.

Ο ΟΟΣΑ έχει επισημάνει ήδη από το 2024 στην έκθεση που προαναφέρθηκε, ότι οι αλλεπάλληλες θεσμικές αλλαγές αύξησαν τον κατακερματισμό των ρόλων και ότι εξακολουθεί να λείπει μια συνολική στρατηγική με σαφείς στόχους, ευθύνες και αξιολόγηση.

Ποιος ελέγχει αν καθαρίστηκε η βλάστηση γύρω από μια γραμμή ρεύματος; Ποιος επιθεωρεί έναν ΧΥΤΑ πριν από την αντιπυρική περίοδο; Ποιος έχει την τελική ευθύνη για τη ζώνη όπου τα τελευταία σπίτια ενός οικισμού ακουμπούν στο πευκοδάσος;

Το ξεκαθάρισμα των ευθυνών, όμως, πρέπει να συνοδευτεί και από αλλαγή του ίδιου του μοντέλου πρόληψης, από τους αποσπασματικούς καθαρισμούς στην οικολογική διαχείριση του τοπίου.

Πρόληψη σημαίνει μεταξύ άλλων, επιλεκτικές αραιώσεις στα δάση, διαχείριση της νεκρής βιομάζας, βόσκηση, αγροδασικά μωσαϊκά, ενίσχυση ανθεκτικότερων ειδών και προδιαγεγραμμένες καύσεις, όπου αυτές μπορούν να γίνουν με επιστημονικούς κανόνες.

Αυτές άλλωστε, είναι και οι βασικές κατευθύνσεις που προτείνει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος για πιο ανθεκτικά δασικά οικοσυστήματα.

Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή όμως, απαιτούν οι όμορες δασικές και οικιστικές ζώνες. Εκεί όπου τα σπίτια έχουν εισχωρήσει στο δάσος, δεν αρκεί ένα γενικό μήνυμα «καθαρίστε τα οικόπεδά σας». Χρειάζονται σχέδια ανά οικισμό, διαχείριση της καύσιμης ύλης, ασφαλείς δρόμοι πρόσβασης, κλπ τα οποία να είναι ρεαλιστικά και κυρίως, να εφαρμόζονται.

Πώς στήνεται ένα σχέδιο «αριστερά της ανάφλεξης»

Σύμφωνα με τα παραπάνω και τη βιβλιογραφία της διεθνούς εμπειρίας, ένα σοβαρό σχέδιο πρόληψης πριν την ώρα της ανάφλεξης και της γιγάντωσης, πρέπει να περιλαμβάνει:

• Εθνική βάση δεδομένων για τα αίτια κάθε πυρκαγιάς και μόνιμες διεπιστημονικές ομάδες διερεύνησης, με στόχο να μειωθούν δραστικά οι πυρκαγιές «αγνώστου αιτίας».
• Έναν ενιαίο συντονιστή πρόληψης, με εξουσία πάνω στους εμπλεκόμενους φορείς και σαφή πολιτική ευθύνη.
• Υποχρεωτικούς προληπτικούς ελέγχους σε δίκτυα ηλεκτρισμού, ΧΥΤΑ, χωματερές και άλλες υποδομές υψηλού κινδύνου.
• Πολυετή οικολογική διαχείριση των δασών, αντί για αποσπασματικούς καθαρισμούς λίγο πριν από το καλοκαίρι.
• Ειδικά σχέδια για τις δασικές-οικιστικές ζώνες, που να εφαρμόζονται με μετρήσιμες υποχρεώσεις ανά δήμο και οικισμό και τακτικούς ελέγχους.
• Δημόσιο πίνακα λογοδοσίας, ώστε να γνωρίζουμε με διαφάνεια, ποιος ανέλαβε τι, πόσα δαπανήθηκαν και ποιο έργο ολοκληρώθηκε.

Η δημόσια λογοδοσία και η διαφάνεια δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο του σχεδίου. 

Μελέτη του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια (UC Davis), που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026 στο περιοδικό Science, κατέληξε ότι κάθε δολάριο που επενδύεται σε διαχείριση της καύσιμης ύλης αποτρέπει περίπου 3,75 δολάρια σε ζημιές. Το κόστος της πρόληψης είναι κλάσμα του κόστους των καταστροφών. Αυτό ισχύει, βεβαίως, μόνο εφόσον τα χρήματα δεν κατασπαταλώνται σε υπερτιμολογημένες ή αναποτελεσματικές δράσεις.

Χωρίς ένα τέτοιο σχέδιο, είμαστε καταδικασμένοι μετά από κάθε καταστροφή να αναζητούμε ευθύνες, να αλλάζουμε πρόσωπα και να αγοράζουμε νέο εξοπλισμό, χωρίς να αλλάζουμε το σύστημα που επιτρέπει στις φωτιές να ξεσπούν και να θεριεύουν.

* H στήλη θα βγεί απο σήμερα εκτός κανονικής λειτουργίας λόγω θερινών διακοπών, οπότε η ενημέρωσή της θα γίνεται με πιο… ράθυμους ρυθμούς.  Καλές διακοπές. 

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο «Left of Boom»: Η απάντηση στον εφιάλτη των πυρκαγιών… Του Γιώργου Παπανικολάου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.