Υπάρχουν πολλοί τρόποι να περιγράψει κανείς το ποδόσφαιρο. Παιχνίδι, θέαμα, βιομηχανία, παγκόσμια γλώσσα. Ίσως όμως κάποιος θα μπορούσε να το αποκαλέσει ακόμη και «όπιο των λαών», αφού οι πιστοί του προσέρχονται σε κάθε τελετουργία του με σχεδόν θρησκευτική ευλάβεια. Οι εξέδρες θυμίζουν ναούς, τα συνθήματα αποκτούν χαρακτήρα λειτουργίας και οι ήρωες του χορταριού μετατρέπονται σε μορφές συλλογικής λατρείας. Και αν αυτό ισχύει γενικά για το ποδόσφαιρο, τότε πολλώ δε μάλλον συμβαίνει όταν μιλάμε για τη μεγαλύτερη αμφικτιονία της στρογγυλής θεάς: το Μουντιάλ.

Η κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση δεν είναι απλώς ένα αθλητικό γεγονός. Είναι μια παγκόσμια συνάντηση συναισθημάτων, μνήμης και προσδοκιών. Τα Μουντιάλ έχουν αναμφίβολα σημαδέψει τα καλοκαίρια της ζωής. Γι’ αυτό ίσως η σχέση του ανθρώπου με την μπάλα να μπορεί πράγματι να χαρακτηριστεί «ερωτική». Γιατί έχει πάθος, προσμονή, απογοήτευση, νοσταλγία και εκείνη τη γλυκιά αίσθηση ότι κάθε τέσσερα χρόνια ξανασυναντάς ένα κομμάτι του εαυτού σου.

Η πρώτη προσωπική ανάμνηση από Μουντιάλ με οδηγεί αναπόφευκτα στο καλοκαίρι του 1990. Ο Τοτό Σκιλάτσι, σχεδόν απρόσμενα, μετατράπηκε στον απόλυτο ήρωα των Ιταλών. Το βλέμμα του μετά από κάθε γκολ έμοιαζε να συμπυκνώνει όλο το πάθος μιας χώρας που ζούσε και ανέπνεε για την “Squadra Azzurra”. Την ίδια στιγμή, ο Ντιέγκο Μαραντόνα απέδειξε πως το ποδόσφαιρο μπορεί να γίνει και πολιτική πράξη. Στον ημιτελικό της Νάπολι ανάμεσα στην Ιταλία και την Αργεντινή, υπενθύμισε στους Ναπολιτάνους πόσο περιφρονημένοι αισθάνονταν από το κράτος των Βορείων Ιταλών, επιχειρώντας να τους προσεταιριστεί υπέρ των «Γκαούτσος». 

Πώς να ξεχάσει κανείς επίσης το χαμένο πέναλτι του Ρομπέρτο Μπάτζιο το 1994 στο Rose Bowl της Καλιφόρνιας απέναντι στους Βραζιλιάνους; Μια στιγμή που πάγωσε εκατομμύρια ανθρώπους και στιγμάτισε έναν σπουδαίο ποδοσφαιριστή. Ή την ψυχολογική κατάρρευση του Ρονάλντο στον τελικό του 1998 στο «Παρκ ντε Πρενς», λίγο πριν από την ανατολή του άστρου του Ζινεντίν Ζιντάν, που οδήγησε τη Γαλλία στην κορυφή του κόσμου. Κι όμως, ο ίδιος ο Ρονάλντο έμελλε τέσσερα χρόνια αργότερα να επιστρέψει θριαμβευτής. Η Βραζιλία των τριών «Ρ» του 2002 —Ρονάλντο, Ριβάλντο και Ροναλντίνιο— υπήρξε ίσως η τελευταία μεγάλη ποδοσφαιρική παράσταση της ανεπιτήδευτης χαράς του παιχνιδιού. Στοιχεία μιας αντίληψης που έμοιαζαν να υπενθυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι πρωτίστως τέχνη.

Ποιος όμως μπορεί να ξεχάσει και τις ελληνικές περιπέτειες αντάξιες του ελληνικού χαρακτήρα και της ελληνικής ιδιοσυγκρασίας; Που κυμαίνονταν από την πλήρη απαξίωση του 1994 στον ηρωικό αποκλεισμό από την Κόστα Ρίκα και τις μεγάλες προσδοκίες του 2014. Και εδώ αξίζει να σημειωθεί πως η Εθνική Ελλάδος οφείλει να επιστρέψει σε μια τέτοια διοργάνωση καθώς διαθέτει ταλέντο και ορμή αλλά δεν έχει ακόμα καταφέρει να διαχειριστεί το βάρος της εισόδου σε τέτοιες διοργανώσεις.

Κάθε διοργάνωση πάντως, είναι τελικά μια αφορμή να ξαναγίνει κανείς παιδί. Να θυμηθεί το περίφημο “Jogo Bonito” των Βραζιλιάνων, εκείνο το ποδόσφαιρο που αρνείται τη σκοπιμότητα και επιμένει να υπηρετεί το θέαμα, τη φαντασία και τη συγκίνηση. Ναι, ασφαλώς υπάρχουν οι ομοσπονδίες, οι χορηγοί, οι εταιρείες και τα ποικιλώνυμα συμφέροντα που συχνά καθορίζουν το παρασκήνιο. Όμως, παρά την εμπορευματοποίηση και τον κυνισμό της εποχής, το Μουντιάλ εξακολουθεί να διατηρεί κάτι από την αθωότητα του πρώτου μας ποδοσφαιρικού καλοκαιριού. Και ίσως γι’ αυτό θα παραμένει πάντα η πιο γλυκιά συντροφιά στις καλύτερες αναμνήσεις της ζωής μας.

*ιστορικός

Πηγή: tempo24.news

Το άρθρο Τα Μουντιάλ της ζωής μας!… Του Διονύση Γ. Γράψα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η Ινδία είναι ίσως η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία του κόσμου, με πληθυσμό που έχει σχεδόν φτάσει το 1,5 δισ. ανθρώπους. Αποτελεί όμως και τον ανερχόμενο μεγάλο γεωπολιτικό παίκτη που ενδέχεται να διαμορφώσει τις ισορροπίες των επόμενων δεκαετίων, αποκτώντας ρόλο ρυθμιστή στις σχέσεις των τριών μεγάλων μπλοκ. 

Για το λόγο αυτό, η μάχη για μεγάλο μερίδιο στις εισαγωγές της, αποκτά όχι μόνο οικονομικές. αλλά και γεωστρατηγικές διαστάσεις. Τα δεδομένα, όμως, των τελευταίων ετών, φανερώνουν μια εικόνα που δεν αφήνει περιθώρια ευφορίας για τις Βρυξέλλες, ούτε και για την Ουάσιγκτον.

Η Κίνα κυριαρχεί -και το χάσμα διευρύνεται

Τα αριθμητικά στοιχεία είναι ξεκάθαρα. Οι εισαγωγές της Ινδίας από την Κίνα έκλεισαν το 2024/2025 στα 113,45 δισ. δολάρια,  καταγράφοντας ιστορικό ρεκόρ με άνοδο 11,5% σε ετήσια βάση, σύμφωνα τουλάχιστον με τα τελικά στοιχεία του ινδικού υπουργείου Εμπορίου.

Το εμπορικό έλλειμμα Ινδίας–Κίνας διαμορφώθηκε σε 99,2 δισ. δολάρια -επίσης επίπεδο ρεκόρ- καθώς οι ινδικές εξαγωγές προς  την Κίνα υποχώρησαν κατά 14,5%  στα 14,25 δισ. δολάρια.

Η κινεζική κυριαρχία δεν είναι τυχαία. Σε ηλεκτρονικά, μηχανήματα, χημικά, συστατικά φαρμακοβιομηχανίας και ενδιάμεσα βιομηχανικά αγαθά η εικόνα είναι σαφής. Η Κίνα καλύπτει και τις οκτώ βασικές κατηγορίες εισαγωγών της Ινδίας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Global Trade Research Initiative (GTRI).

Κι ενώ το Νέα Δελχί επιδιώκει να μειώσει την εξάρτηση απο το εξωτερικό, μέσω εγχώριων προγραμμάτων PLI (Production-Linked Incentives), ο ίδιος μηχανισμός τροφοδοτεί τελικά τις κινεζικές εισαγωγές ενδιάμεσων υλικών.

Τα υπάρχοντα στοιχεία για το οικονομικό έτος 2025/26 δείχνουν ότι η ψαλίδα άνοιξε ακόμη περισσότερο: οι ινδικές εισαγωγές από την Κίνα αυξήθηκαν στα περίπου 131,6 δισ. δολάρια, από 113,5 δισ. το προηγούμενο έτος, ενώ το διμερές έλλειμμα Ινδίας-Κίνας ξεπέρασε τα 112 δισ. δολάρια. Η Κίνα δεν διατήρησε απλώς το προβάδισμά της, το ενίσχυσε.

Στη «μητέρα όλων των συμφωνιών» ελπίζει η ΕΕ 

Για την Ευρώπη, τα τελευταία 3-4 χρόνια δίνουν μια εικόνα στασιμότητας. Οι εισαγωγές της Ινδίας από την ΕΕ κυμαίνονται στα 59–61 δισ. δολάρια.

Ωστόσο, τον περασμένο Ιανουάριο, κατά την 16η Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Ινδίας στο Νέα Δελχί, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και  η Ινδία ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για μια μεγάλή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τη χαρακτήρισε «μητέρα όλων των συμφωνιών», ως τη «μεγαλύτερη που έχουν ποτέ συνάψει ΕΕ και Ινδία».

Μεταξύ άλλων, προβλέπει κατάργηση ή μείωση δασμών σε περίπου 95% των ευρωπαϊκών αγαθών (βάσει αξίας, όπως ανέφερε η ΕΕs),  ή σε  περίπου 97,5% της προϊοντικής κάλυψης, όπως αυτή αποτυπώθηκε  σε ινδικά επίσημα έγγραφα.

Ανάμεσα στα σημαντικότερα στοιχεία ειναι ότι το ινδικό δασμολόγιο στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα θα μειωθεί σταδιακά από 110% σε 10%, σε πέντε χρόνια, με ποσόστωση 250.000 οχημάτων ετησίως.  Επίσης, σημαντική θα είναι η θετική επίπτωση και για μηχανολογικό εξοπλισμό, φάρμακα και χημικά.

 Εν τούτοις, η πολιτική κατάληξη των διαπραγματεύσεων δεν σημαίνει ότι θα υπάρξει άμεση εφαρμογή. Η συμφωνία απαιτεί σημαντική νομική προετοιμασία, θετική ψήφο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την έγκριση του Συμβουλίου της ΕΕ, όπως και της ινδικής Βουλής. Μέχρι στιγμής, τίποτε απο αυτά δεν έχει συμβεί. 

Η ίδια η κυβέρνηση της Ινδίας διευκρίνισε ότι το κείμενο «δεν δημιουργεί νομικές υποχρεώσεις» μέχρι την τυπική υπογραφή, ενώ αρκετοί εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι δεν αναμένεται να τεθεί σε ισχύ πριν από το 2027-2028. Κι αυτό, στην πλέον αισιόδοξη εκδοχή.

Καρότο και… μαστίγιο στις σχέσεις Ινδίας-ΗΠΑ

Οι εισαγωγές της Ινδίας από τις ΗΠΑ υποχώρησαν σημαντικά από τα 50,9 δισ. δολάρια του 2022/23 στα 42,2 δισ. του 2023/2024, πριν ανακτήσουν μερικώς έδαφος το επόμενο έτος, φτάνοντας τα 45,3 δισ. δολάρια. Στο τελευταίο οικονομικό έτος 2025/2026, τα στοιχεία δίνουν 53,49 δισ. δολάρια, σημειώνοντας άνοδο 17,24%.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η αμερικανική παρουσία στην ινδική αγορά ανακάμπτει αισθητά, ιδίως σε στρατηγικούς κλάδους. Ωστόσο, η ανάκαμψη δεν αρκεί για να αλλάξει την ιεραρχία: Η απόσταση από την Κίνα παραμένει τεράστια. 

Το τελευταίο διάστημα, οι ΗΠΑ και η Ινδία έχουν επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις για μια πρώτη φάση διμερούς εμπορικής συμφωνίας, με την ινδική πλευρά να τοποθετεί την πιθανή ολοκλήρωση στα μέσα Ιουλίου 2026.

Δεν πρόκειται ακόμη για συνολική εμπορική συμφωνία, ούτε είναι βέβαιο ότι θα αλλάξει δομικά την ινδική εξάρτηση από κινεζικές εισαγωγές, αποτελεί όμως ένα πρώτο βήμα.

Ωστόσο, οι κινήσεις των ΗΠΑ στο δασμολογικό μέτωπο δημιουργούν ρίσκο. Η απειλή που «τρέχει» παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις, ως… μαστίγιο, για πρόσθετο δασμό 12,5% σε εισαγωγές από την Ινδία, δείχνει ότι η αμερικανική πολιτική παραμένει απρόβλεπτη και έντονα συναλλακτική.

Σε κάθε περίπτωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε ενέργεια (κυρίως σε LNG και αργό πετρέλαιο), αεροναυπηγική, αμυντικό υλικό και εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας. Εντούτοις, χωρίς μια συνολική εμπορική συμφωνία με την Ινδία και χωρίς ανταγωνιστικότητα κόστους στις ενδιάμεσες ύλες της βιομηχανίας, το πεδίο ανάπτυξης παραμένει δομικά περιορισμένο.

Η κατάσταση ίσως να ήταν διαφορετική, αν μέρος της εξίσωσης δεν ήταν και η Ρωσία, η οποία, θυμίζουμε, αποτελεί στρατηγικό εταίρο της Κίνας.

Η παρουσία των ΗΠΑ σε στρατηγικούς τομείς (ενέργεια, άμυνα) θα μπορούσε να σύρει την Ινδία προς το μέρος της Δύσης, αν δεν υπήρχε το αντίβαρο της Ρωσίας που αποτελεί επί δεκαετίες τον σημαντικότερο προμηθευτή οπλικών συστημάτων της Ινδίας και σοβαρό εμπόδιο στις τοπικές ενεργειακές επιδιώξεις των Αμερικανών. Με άλλα λόγια, η Ινδία έχει εναλλακτικές. 

Τι σημαίνουν τα παραπάνω;

Οτι εκτός κι αν επέλθουν σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις ή αν αλλάξουν τα δεδομένα στις σχέσεις μεταξύ Ινδίας και Κίνας -οι οποίες κατά περιόδους παρουσιάζουν υψηλή ένταση, κυρίως λόγω παραμεθόριων διαφορών-, η Κίνα αναμένεται να διατηρήσει το ισχυρό προβάδισμα που έχει, ίσως στη σημαντικότερη και πολυπληθέστερη νέα αγορά του κόσμου.

Ειδικά για την ΕΕ, πολλά θα κριθούν από την ικανότητα των ευρωπαϊκών κρατών και -το κυριότερο- των εταιρειών τους να εκμεταλλευθούν  το πλεονέκτημα της νέας μεγάλης συμφωνίας, εφόσον αυτή αρχίσει να υλοποιείται έγκαιρα. 

Μεγάλο ρόλο θα παίξει όμως και η θέληση της Ευρώπης να κινειθεί σε αρμονία με τα συμφέροντα της Ινδίας, σε ευρύτερα γεωπολιτικά θέματα, αφήνοντας στην άκρη και την κριτική προς το καθεστώς Ναρέντρα Μόντι, που πολλές φορές στο παρελθόν έχει αποτελέσει τροχοπέδη.

Σημείο-κλειδί: να αντιμετωπίσει την Ινδία όπως της αρμόζει. Ως μια ταχύτατα ανερχόμενη παγκόσμια δύναμη και όχι ως μια χώρα του (πάλαι ποτέ) τρίτου κόσμου, στην οποία μπορεί να παρεμβαίνει πατερναλιστικά, με… σωφρονιστικές διαθέσεις, είτε σε εσωτερικά της θέματα είτε στην εξωτερική πολιτική της.    

Μια πιο αναλυτική επισκόπηση των προοπτικών, με βάση εκτιμήσεις ειδικών και τα τρέχοντα δεδομένα, περιλαμβάνει ο ακόλουθος πίνακας.

Το άρθρο Κίνα vs ΕΕ vs ΗΠΑ: Η μεγάλη (εμπορική) μάχη της Ινδίας… Του Γιώργου Παπανικολάου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Βασιλείου-Γεωργίου Γρηγ. Παπαδάκη

Τ.Ν.: Κλάδος της πληροφορικής επιστήμης με στόχο την κατασκευή ρομπότ ή υπολογιστών που μπορούν να μιμηθούν τη νοημοσύνη, τις λειτουργίες και τις δεξιότητες των ανθρώπων. Τεχνητό Νεφρό, τεχνητή γονιμοποίηση, τεχνητά μέλη σώματος και στο μέλλον τεχνητό μυαλό.

Η νοημοσύνη συχνά συγχέεται με τη νόηση, ενώ είναι διαφορετικές έννοιες.  Η νόηση περιορίζεται στην γνώση που αποκτούμε με την παρατήρηση μέσω των αισθήσεων, με το σχηματισμό εννοιών, κρίσεων και συλλογισμών. Η νοημοσύνη εμπεριέχει την ευφυΐα και επεκτείνεται πέρα από την ενέργεια της νόησης, στην κινητοποίηση όλων των πνευματικών λειτουργιών: φαντασία, κατανόηση, αντιληπτικότητα. Επομένως, η νόηση αποτελεί μέρος της νοημοσύνης.

Η ιδέα ότι η γνώση ξεκινά από την εμπειρία των αισθήσεων ανήκει στον Αριστοτέλη, (384-322 π.Χ.) «Ουδείς πρότερον εν τη νοήσει ο μη πρότερον εν τη αισθήσει».  Ο άνθρωπος προσλαμβάνει τις παραστάσεις από τον εξωτερικό κόσμο με τις αισθήσεις του και στη συνέχεια τις αξιολογεί με τις νοητικές του λειτουργίες.  Ο Αριστοτέλης, καθόρισε και τις τέσσερεις βασικές αρχές της έλλογης σκέψης, οι οποίες είναι: «Η αρχή της αντίφασης, η αρχή του αποκλεισμού, η αρχή της ταυτότητας ή του μέσου και η αρχή του αποχρώντος λόγου».

Κατά Πλάτωνα (427-347 π.Χ.), η νοημοσύνη είναι αυτοτελής δύναμη, ανιδιοτελής και πάνω απ΄ όλες τις ορμές της ανθρώπινης ψυχής.

Στη φιλοσοφία η νόηση συνδέεται ενίοτε και με την νοησιαρχία, προβάδισμα στη νόηση και όχι στο συναίσθημα.

Ο Αμερικανός ψυχολόγος Edward Thorndike (1874-1949) αναφέρει τρεις θεμελιώδεις τύπους νοημοσύνης:

Αφηρημένη: Η εννοιολογική νοημοσύνη, η οποία χαρακτηρίζεται από την ικανότητα του λόγου και των συμβολισμών.

Πρακτική: Ανταποκρίνεται στο συγκεκριμένο, όταν πρέπει να χειριστεί αντικείμενα. Τα παιδιά διαθέτουν πρακτική νοημοσύνη.

Κοινωνική: Προϋποθέτει την κατανόηση των ανθρώπων και παρέχει την ευχέρεια συνεννόησης μεταξύ τους.

Επισήμανση:

Προς αποφυγή της αποκολοκύνθησης (νοητική ανεπάρκεια και ακαμψία), στην οποία μας οδηγεί η Τ.Ν., ας στραφούμε προς την κλασσική παιδεία.

Το άρθρο ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ – ΑΠΟΚΟΛΟΚΥΝΘΗΣΗ… Του Βασιλείου-Γεωργίου Γρηγ. Παπαδάκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Το σκηνικό στη Μ. Ανατολή εναλλάσσει τις συγκρούσεις με τις προσδοκίες για πιθανή συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τη ρητορική του Προέδρου Τραμπ να καταγράφει ολοένα και χαμηλότερο βαθμό αξιοπιστίας. Με τις τιμές του πετρελαίου ωστόσο να μη ξεπερνούν τα $100 /βαρέλι για το brent ακόμη και όταν διενεργούνται συγκρούσεις στο Λίβανο ή σε άλλες περιοχές, αλλά και να μην υποχωρεί κάτω από τα $90/ βαρέλι όταν αναγγέλλεται ότι «επίκειται μια συμφωνία». Παράλληλα, οι αναλυτές συνομολογούν ότι οι αρνητικές επιπτώσεις του πολέμου θα συνεχιστούν για τουλάχιστον 6 μήνες μετά την ολοκλήρωση της ειρηνευτικής διαδικασίας και την Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα του ΔΝΤ να βλέπει ολοένα και συχνότερες κρίσεις!

Παραδόξως, το σκηνικό αυτό δεν οδηγεί σε αναταράξεις στις διεθνείς αγορές παρά μόνο σε ένα mini sell-off των κατά γενική ομολογία υπερτιμημένων μετοχών των τεχνολογικών κολοσσών, που ωστόσο υπόσχονται τη θεαματική αναβάθμιση της παραγωγικότητας στην παγκόσμια οικονομία με τις εφαρμογές της ΤΝ ! Η εξήγηση της ψύχραιμης στάσης των αγορών σχετίζεται με την ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας με τον ΟΟΣΑ να εκτιμά ότι η μεγέθυνση για το 2026 θα διαμορφωθεί στο 2,8% από το 3,4% που προέβλεπε το 2025, που συνιστά μικρή μόνο επιβράδυνση και ασφαλώς όχι ύφεση. Σαν αποτέλεσμα, η κερδοφορία των εταιρειών συνεχίζει να είναι ισχυρή και σε κλάδους όπως ο τραπεζικός, ο ενεργειακός, ο κατασκευαστικός ιδιαίτερα υψηλή. Σχετίζεται όμως και με παράγοντες που συνυφαίνονται με την ανθρώπινη ψυχολογία, όπως το Fear of Missing Out (FOMO) & τη Συμπεριφορά Αγέλης (Herd Behavior), το φόβο δηλαδή να μείνει κανείς εκτός του «επόμενου ανοδικού κύκλου» στις αγορές που συχνά οδηγεί στην ανάληψη επενδυτικών κινδύνων που δεν έχουν επαρκώς αξιολογηθεί.

Από την άλλη πλευρά, με ενδιαφέρον αναμένονται οι αποφάσεις των Κεντρικών Τραπεζών για τα παρεμβατικά επιτόκια και ιδιαίτερα οι απαντήσεις της Κριστίν Λαγκάρντ της ΕΚΤ την Πέμπτη 11/6 και του Κέβιν Γουόρς της Federal στις 17/6. Θα διαφανεί δηλαδή αν συνεχίσει να είναι προτεραιότητα για τις Κεντρικές Τράπεζες η καταπολέμηση του πληθωρισμού οπότε θα δρομολογηθούν επιτοκιακές αυξήσεις ή θα προκριθεί ο στόχος της ανάπτυξης και τα επιτόκια θα παραμείνουν αμετάβλητα.

Το ελληνικό χρηματιστήριο συνεχίζει να τροφοδοτείται με θετικές εξελίξεις. Το ΑΕΠ του 1ου τριμήνου το οποίο περιλαμβάνει και ένα μήνα πολέμου στη Μ. Ανατολή, κατέγραψε επίδοση 2% καθώς υποβοηθήθηκε από το +12,1% των ακαθάριστων επενδύσεων λόγω των δράσεων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Με την Jefferies και τη Wood να εκτιμούν ότι στο κανονικό σενάριο είναι πιθανό να διατηρηθεί το 2% και στα επόμενα τρίμηνα, ενώ αξιοσημείωτη είναι και η επίδοση με +11,3% των ελληνικών εξαγωγών στο 1ο 4μηνο. Παράλληλα, η Deutsche Bank αναβαθμίζει τις τιμές στόχους των ελληνικών τραπεζών εκτιμώντας ότι θα συνεχιστεί η οργανική κερδοφορίας τους ενώ δεν αποκλείει να γίνουν στόχος επιθετικών εξαγορών. Από την άλλη πλευρά, η απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του Ν. Κατσέλη δεν αφορά ουσιαστικά τις τράπεζες καθώς τα εν λόγω δάνεια έχουν ήδη μεταφερθεί στους servicers ή καλύπτονται από τις λογιστικές προβλέψεις που έχουν ληφθεί στους ισολογισμούς.

Σαν αποτέλεσμα, οι ρευστοποιήσεις τραπεζικών μετοχών της προηγούμενης εβδομάδας που προκάλεσαν την υποχώρηση του ΓΔ στις 2340 μονάδες, μετατρέπονται σε εντολές αγορών λίγες ημέρες πριν την αποκοπή των δικαιωμάτων για λήψη μερίσματος από τη χρήση 2025. Επανέρχεται επομένως πάλι η διάθεση αναμέτρησης με τις 2400 μονάδες, λίγο πριν τη Γ.Σ. του ΑΔΜΗΕ της 11/6 που θα εγκρίνει την αύξηση κατά 1 δις. ευρώ για την χρηματοδότηση επενδυτικού προγράμματος πάνω από 7,5 δις. ευρώ. Μια διαδικασία που αναμένεται να προσελκύσει πάλι τα διεθνή κεφάλαια, όπως έγινε στην ΑΜΚ της ΔΕΗ, για το τμήμα ύψους 250 εκ. ευρώ, που δεν αφορά τους βασικούς μετόχους (Ελληνικό Δημόσιο και Κινέζοι) που θα εξασκήσουν τα δικαιώματά τους. Προϊδεαζόμαστε επομένως για μια ακόμη υψηλή υπερκάλυψη της έκδοσης, με το Χ.Α. να εμφανίζει ήδη χαρακτηριστικά αναπτυγμένης αγοράς στην εποχή του Euronext Athens καθώς εκδηλώνεται συνωστισμός επενδυτικών φορέων για επενδυτικές προτάσεις με ευοίωνες προοπτικές (growth stories)!

*Σύμβουλος Επενδύσεων Κύκλος ΑΧΕΠΕΥ

Το άρθρο Στην κόψη του ξυραφιού!… Του Δημήτρη Τζάνα εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Πριν από μερικούς μήνες, στο άρθρο μου «Η αυταπάτη του πολιτικού διαλόγου με τον καιροσκοπισμό», υποστήριξα ότι το ζήτημα μίας πολιτικής συνεννόησης του ΠΑΣΟΚ με τον Αλέξη Τσίπρα δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από την πολιτική διαδρομή, τις επιλογές και το ήθος που χαρακτήρισαν την πορεία του προς την εξουσία και την άσκησή της. Δεν θα επαναλάβω εδώ εκείνα τα επιχειρήματα. Όποιος ενδιαφέρεται, μπορεί να τα αναζητήσει εδώ.

Η σημερινή συζήτηση αφορά κάτι διαφορετικό και, κατά τη γνώμη μου, ακόμη σημαντικότερο.

Με αφορμή τις δηλώσεις του Χάρη Δούκα, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται διαιρεμένο ανάμεσα σε όσους θεωρούν ότι μία προεκλογική συνεργασία με τον Αλέξη Τσίπρα αποτελεί αναγκαίο βήμα για την απομάκρυνση της κυβέρνησης Μητσοτάκη και σε όσους την απορρίπτουν για λόγους πολιτικής και ιστορικής συνέπειας.

Παρατηρώ, όμως, ότι και οι δύο πλευρές ξεκινούν από μια κοινή παραδοχή: ότι ο βασικός στόχος όλων των εμπλεκομένων –και των ιδίων και του Τσίπρα– είναι η ήττα της Νέας Δημοκρατίας.

Είμαι βέβαιος ότι αυτή η παραδοχή είναι εσφαλμένη. Η ανατροπή Μητσοτάκη μπορεί να είναι ο βασικός στόχος για το ΠΑΣΟΚ, δεν είναι όμως για τον Τσίπρα, σε αυτή τη φάση.

Διότι η στρατηγική στόχευση του Αλέξη Τσίπρα δεν υπήρξε ποτέ η συγκρότηση μίας ισότιμης και πολυκεντρικής κεντροαριστεράς. Από τη στιγμή που ανέλαβε την ηγεσία του τότε ΣΥΡΙΖΑ, η σταθερή πολιτική του επιδίωξη ήταν η ηγεμονία στον χώρο της δημοκρατικής παράταξης και η υποκατάσταση του ΠΑΣΟΚ ως ιστορικού και πολιτικού φορέα της.

Αυτό υπήρξε το κεντρικό νήμα της πολιτικής του διαδρομής. Δεν ήταν μία συγκυριακή επιλογή. Ήταν και παραμένει μία στρατηγική.

Μία στρατηγική που δεν αποσκοπούσε στη συνένωση των δυνάμεων της κεντροαριστεράς, αλλά στην πολιτική τους υποκατάσταση. Ο Τσίπρας δεν πολιτεύθηκε ποτέ με τη λογική της ισότιμης συμπόρευσης. Πολιτεύθηκε με τη λογική της κυριαρχίας: πρώτα να εκτοπίσει τον ανταγωνιστή του και ύστερα να του προσφέρει συνεργασία από θέση ισχύος. Όχι ως εταίρος προς εταίρο, αλλά ως νικητής προς ηττημένο.

Γι’ αυτό και μου προκαλεί εντύπωση ότι συζητούμε πώς θα μπορούσε το ΠΑΣΟΚ να συνεργαστεί προεκλογικά με τον Τσίπρα για να νικήσει τον Μητσοτάκη, όταν ο ίδιος ο Τσίπρας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το ΠΑΣΟΚ ως τον βασικό ανταγωνιστή που οφείλει πρώτα να υποτάξει πολιτικά.

Να το πω αλλιώς.

Ένα μέρος του ΠΑΣΟΚ συζητά πώς θα συνεργαστεί με τον Τσίπρα για να νικήσει τη Νέα Δημοκρατία.

Ο Τσίπρας συζητά πώς θα νικήσει πρώτα το ΠΑΣΟΚ.

Εάν αυτή η εκτίμηση είναι σωστή, τότε ολόκληρη η συζήτηση περί προεκλογικών συνεργασιών είναι άνευ αντικειμένου. Η συντήρησή της μόνο ζημία επιφέρει.

Όχι μόνο επειδή δεν λύνει κανένα πραγματικό πρόβλημα, αλλά επειδή παράγει ένα πολύ συγκεκριμένο πολιτικό αποτέλεσμα: μετατρέπει τον Τσίπρα στο κεντρικό πρόσωπο των εξελίξεων. Τον αναδεικνύει σε αναγκαίο συνομιλητή, σε ρυθμιστή, σε πόλο αναφοράς ολόκληρης της δημοκρατικής αντιπολίτευσης. Του αναγνωρίζει, δηλαδή, εκ των προτέρων την πολιτική ηγεμονία που ο ίδιος επιδιώκει να κατακτήσει.

Και το πιο παράδοξο είναι ότι ο ίδιος ο Τσίπρας δείχνει να αντιλαμβάνεται καλύτερα αυτή την πραγματικότητα. Γι’ αυτό και απορρίπτει τις συζητήσεις κορυφής, μιλώντας για πορεία προς την κοινωνία και για ενότητα «από τα κάτω». Υιοθετεί, δηλαδή, μία ρητορική που θα όφειλε να αποτελεί τον πυρήνα της στρατηγικής του ίδιου του ΠΑΣΟΚ.

Η δημοκρατική παράταξη, το ΠΑΣΟΚ, δεν έχει ανάγκη από προεξοφλημένες συγκολλήσεις κορυφών. Έχει ανάγκη από πολιτική αυτοπεποίθηση, προγραμματική σαφήνεια και φιλοδοξία ηγεμονίας στον χώρο που ιστορικά εκπροσωπεί. Να απευθυνθεί στην κοινωνία με το δικό του σχέδιο, τα δικά του πρόσωπα και τη δική του αντίληψη για τη χώρα. Να διεκδικήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών όχι ως συμπλήρωμα κάποιου άλλου, αλλά ως πρωταγωνιστής.

Εάν οι εκλογές καταστήσουν αναγκαίες κυβερνητικές συνεργασίες, αυτές μπορούν να συζητηθούν μετά την ετυμηγορία του ελληνικού λαού και επί τη βάσει των πραγματικών πολιτικών συσχετισμών. Τότε, και μόνο τότε, θα έχει νόημα η συζήτηση περί συνεργασιών. Όχι ως προληπτική ομολογία αδυναμίας, αλλά ως υπεύθυνη διαχείριση της λαϊκής εντολής.

Μέχρι τότε, το ΠΑΣΟΚ δεν κινδυνεύει να ηττηθεί από τον Τσίπρα. Κινδυνεύει να ηττηθεί από την εσφαλμένη εκτίμηση των προθέσεων του Τσίπρα.

Συνηθίζουμε να λέμε ότι η Τροία έπεσε εξαιτίας του πολύτροπου Οδυσσέα και του Δούρειου Ίππου του.

Όχι ακριβώς.

Ο Δούρειος Ίππος δεν κατέλαβε μόνος του την πόλη. Οι ίδιοι οι Τρώες τον έσυραν μέσα στα τείχη τους. Και, σύμφωνα με την παράδοση, γκρέμισαν μέρος των οχυρώσεών τους για να τον υποδεχθούν.

Οι μεγάλες πολιτικές παρατάξεις σπανίως καταρρέουν από την ισχύ των αντιπάλων τους. Συνήθως αρχίζουν να παρακμάζουν όταν υιοθετούν οι ίδιες τις στρατηγικές παραδοχές των αντιπάλων τους και τους παραχωρούν, ενίοτε αμαχητί, το πεδίο της πολιτικής ηγεμονίας.

Το άρθρο Το λάθος ερώτημα και η στρατηγική στόχευση του Τσίπρα… Του Κωνσταντίνου Γάτσιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σχολιασμός της επικαιρότητας από τον δημοσιογράφο, Τάσο Παπαδόπουλο, στο ραδιοφώνο του Αθηναϊκου και Μακεδονικού Πρακτορείο Ειδήσεων, “ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ 104,9 FM” και την εκπομπή “ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ”, με τον Νίκο Γιώτη

Το άρθρο Σχόλιο του Τάσου Παπαδόπουλου 09/06/2026 εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Στις προσεχείς εκλογές θα αναμετρηθούν κατά πάσα πιθανότητα ένας εν ενεργεία πρωθυπουργός και δυο πρώην, με τους  τελευταίους να μην έχουν δυνατότητα άμεσης ανόδου στην εξουσία. Συνεπώς η κάθοδός τους στην πολιτική αρένα υπαγορεύεται αυτή τη φορά από άλλες πολιτικές σκοπιμότητες, οι οποίες έχουν και διαρθρωτικούς κατά πάσαν πιθανότητα στόχους.

Ο κ.Αλέξης Τσίπρας και το νεοσύστατο κόμμα του φιλοδοξούν να κατακτήσουν τη δεύτερη θέση – πράγμα πολύ πιθανό – γεγονός που εκτιμούν ότι θα οδηγήσει σε διάλυση το ΠΑΣΟΚ, μέρος του οποίου θα πάει προς τον πολιτικό σχηματισμό του κ.Τσίπρα ενώ  ένα άλλο κομμάτι του θα απορροφηθεί από την μητσοτακική Ν.Δ., στην οποίαν ήδη πρώην επώνυμα στελέχη του «Κινήματος» παίζουν σημαντικό ρόλο, αμέσως και εμμέσως.

Κατά συνέπεια, ο κ.Τσίπρας ευελπιστεί ότι μετά τις προσεχείς εκλογές θα βρεθεί επικεφαλής ενός πολιτικού σχηματισμού σοσιαλδημοκρατικής υφής, ο οποίος θα έχει μια πολιτική δύναμη κυμαινόμενη από 20% έως 25% και η οποία σε μια τετραετία θα μπορέσει να μεγαλώσει ακόμα περισσότερο. Για τον 53χρονο το 2027 Αλέξη Τσίπρα, η προοπτική αυτή είναι εξόχως ενθαρρυντική, δεδομένης επίσης της προηγούμενης πρωθυπουργικής του θητείας και των φιλικών δεσμών του με αμερικανικούς και ευρωπαϊκούς ηγετικούς κύκλους, του ευρύτερου σοσιαλδημοκρατικού χώρου.

 Κύκλοι της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας θεωρούν ότι ο πρώην πρωθυπουργός έχει θετικές δυνατότητες ανανέωσης του εγχώριου σοσιαλδημοκρατικού χώρου και της ανάδειξής του σε παράδειγμα προς μίμηση.

Σε κάθε περίπτωση αν το νεοϊδρυθέν ΕΛ.ΑΣ.  είναι δεύτερο κόμμα στις προσεχείς εκλογές, θα αποτελεί για τον κ.Τσίπρα σοβαρή νίκη, με ότι το γεγονός αυτό θα συνεπάγεται για τη συνέχεια.

Ο κ.Αντώνης Σαμαράς, αν τελικά κατέλθει στην εκλογική μάχη, πριν από όλα θέλει να πάρει μια ρεβάνς. Δεν θέλει να ξαναδεί πρωθυπουργό τον κ.Κυριάκο Μητσοτάκη και σε κάποιο βαθμό αυτό είναι κατανοητό, αν θεωρήσουμε ως άνευ ουσίας κακόβουλη ενέργεια τη διαγραφή του από τη ΝΔ, από τον νυν πρωθυπουργό.

Κατά τα λοιπά, σίγουρα η κάθοδος στις εκλογές ενός κόμματος Σαμαρά, θα «κόψει» από τη Ν.Δ. ένα επαρκές ποσοστό, ώστε η τελευταία ως πρώτο κόμμα στις εκλογές δύσκολα να μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας. Ακόμα και αν αποσπάσει ένα τμήμα από το ΠΑΣΟΚ.

Πέρα από την παρεμπόδιση της Ν.Δ. να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας, το κόμμα του κ.Αντώνη Σαμαρά, δεν θα πρέπει να έχει ευρύτερες προοπτικές, από αυτές μιας φωνής διαμαρτυρίας.   

Ένας υπό του κ.Αντ. Σαμαρά πολιτικός σχηματισμός θα «παίζει» με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, θα προσθέτει δόσεις αντιευρωπαϊσμού και κινδυνολογίας, ενώ θα ζητά ενίσχυση του κρατισμού και πολιτισμική αγνότητα της ελληνικής κοινωνίας.

Με δεδομένα αυτά που προηγούνται, ο κ.Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά από δύο πρωθυπουργικές θητείες βρίσκεται σε φυσιολογική δύσκολη κατάσταση και σε περίπτωση μη ανανέωσης της θητείας του θα πρέπει να αποφασίσει αν θα ακολουθήσει διεθνή καριέρα ή αν θα παραμείνει επικεφαλής της Ν.Δ.

Στην πρώτη περίπτωση οι προοπτικές του είναι πολύ καλές, αλλά δεν αφορούν το παρόν σημείωμα. Στην περίπτωση όμως που παραμείνει πρόεδρος της ΝΔ, σε ηλικία 58 ετών, θα έχει τη δυνατότητα και το χρόνο να δημιουργήσει ένα σύγχρονο φιλελεύθερο κόμμα, το οποίο θα ανταποκρινόταν στην ψηφιακή και υπερτεχνολογική εποχή μας πιο αποτελεσματικά σε κοινωνικές ανάγκες και τάσεις που απέχουν αισθητά από φαντασιώσεις του 19^ου και του 20^ου αιώνα.

Στην ουσία, αν οι αντίπαλοι του Κυρ. Μητσοτάκη, τον εμποδίσουν να επανέλθει στην εξουσία, δώρο του κάνουν. Του προσφέρουν χρόνο πολιτικής ανανέωσης, πράγμα δύσκολο μέσα στη σημερινή Ν.Δ.

Υπό τις παραπάνω συνθήκες, οι προσεχείς εκλογές θα είναι αυτές της αφετηρίας ανανέωσης της πολιτικής ζωής της χώρας, στην οποίαν ήδη γίνεται ορατή μια ουσιαστική αναδιάταξη του κομματικού συστήματος. Ένα κομματικό σύστημα εξάλλου, το οποίο από πλευράς δυνάμεων, είναι χωρισμένο σε δύο «στρατόπεδα»: αυτό της σταθερότητας – όπως θα έλεγε και ο Γιάννης Πρετεντέρης – και το έτερο της αστάθειας, μέρος του οποίου στις εκλογές ψηφίζει με κριτήρια ανεξερεύνητης ψυχολογικής συμπεριφοράς.        

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις το πρώτο τμήμα αντιπροσωπεύει ένα 40% των ψηφοφόρων και το υπόλοιπο ένα 60% περίπου. Ποια είναι η ουσιαστική διαφορά, σε κομματικό επίπεδο, μεταξύ των πιο πάνω δύο κόσμων; «…..Το ότι η Ν.Δ. μονοπωλεί το “κοινό σταθερότητα”….», γράφει στο «Βήμα της Κυριακής» ο Γιάννης Πρετεντέρης, τονίζοντας ότι «….το κοινό αστάθειας διεκδικούν όλα τα υπόλοιπα κόμματα.….».

Είναι προφανές ότι οι παραπάνω δύο κόσμοι θα αναμετρηθούν στις προσεχείς εκλογές και από το αποτέλεσμα τους θα φανεί αν η ελληνική κοινωνία έχει συλλάβει σε ποια εποχή ζούμε και σε ποιο βαθμό επιθυμεί να προσαρμοστεί σε αυτήν.

Το άρθρο ΠΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Μικροί μεγάλοι στο καφενείο« έλεγαν οι παλιοί. Να λοιπόν : ο νέος υφυπουργός οικονομικών, διαθέτει πτυχίο της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του ΕΑΠ, του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου δηλαδή διαδικτυακό που εδρεύει στην Πάτρα διοικητικά (και όχι στο Πανεπιστήμιο Πατρών)…

Είναι κάτοχος Διπλώματος στα ΜΜΕ και τη Δημοσιογραφία από τον Οργανισμό Επαγγελματικής Εκπαίδευσης & Κατάρτισης του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας & Θρησκευμάτων….

Εκτός από βουλευτής – που στηρίζει την κυβέρνηση στις εξεταστικές και με τις φωνές του στη βουλή – έχει «εξειδίκευση» στο οικονομικό ρεπορτάζ, πολλά χρόνια και ως αρχισυντάκτης….

Να πάρει η ευχή να πάρει, σε αυτό τον τόπο. Και διευκρινίζω : δεν μιλάω για τα υπόλοιπα υπουργεία( όσον αφορά ειδικότητες-ικανότητες) αλλά για το Οικονομικών που διαχειρίζεται έσοδα και μοιράζει πόρους προς τα υπόλοιπα υπουργεία, και προς όλη την οικονομία και την κοινωνία.

Πως διάολο γίνεται και πείστηκε ο λαός ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι οι άριστοι και με τα δήθεν καλύτερα βιογραφικά;

Πως έχει πειστεί ένας λαός ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι οι ικανότεροι και εμπνέουν οικονομική σταθερότητα στους πολίτες;

Προφανώς, θα πει κάποιος, διότι με όλους τους άλλους είδαμε τα χειρότερα.

Και φυσικά γεμίσαμε στρατιές «ειδικών» που πολιτεύονται, παίρνουν την λαϊκή νομιμοποίηση, ασκούν διοίκηση, οπότε είναι σαν να ξέρουν τα πάντα…

Σιγά λοιπόν να μην χρειάζεται να έχεις σπουδάσει οικονομικά στο πανεπιστήμιο για να ασκήσεις δημοσιονομική πολιτική – ή ακόμη «χειρότερα»: να έχεις διδακτορικό οικονομικών ή να είσαι πανεπιστημιακός καθηγητής που ζει στη «γυάλα» του, ώστε να διαχειριστείς το νευραλγικό υπουργείο Οικονομικών.

Ενώ αν επαγγέλλεσαι οτιδήποτε άλλο, και ξέρεις από πιάτσα και πεζοδρόμιο, με πρακτική εμπειρία και με πληροφορίες από το smartphone, υποτίθεται ότι αντιλαμβάνεσαι άνετα πλέον, χωρίς την ανάγκη θεωρητικού υποβάθρου, την σχέση προβλέψεων – παραδοχών – δεδομένων, την συσχέτιση παγκοσμιοποίησης και μικροοικονομίας, γεωπολιτικής και πληθωρισμού/ επιτοκίων ή την ύπαρξη χρονικών υστερήσεων στις αγορές….

Έλεος, πραγματικά : πότε θα καταλάβουμε ότι κάνει κακό σε αυτό τον τόπο ο συνδυασμός ημιμάθειας και φιλοδοξίας για εξουσία, ήμαρτον. Ειδικά στο πανοπτικό της Οικονομίας και στην αναγκαία για αυτό προαπαιτούμενη δημοσιονομική παιδεία.

Τι να πει κανείς. Πρόλαβε και τα είπε όλα ο Μητσοτάκης (!) διαβάζοντας στον επικήδειο της Αρβελέρ την φράση που του έγραψε αυτή, όταν εκλέχθηκε αρχηγός (και αυτός την έκανε …πράξη) : «όταν κυβερνούν οι ανίκανοι, ένοχοι είναι οι ικανοί»…

Το άρθρο Μάθε παιδί μου (έστω λίγα) γράμματα… Του Ηλία Καραβόλια εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Οι τελευταίες εξελίξεις ευδιάκριτα πλέον οδηγούν σε μια καινούργια παγκόσμια πολιτική αρχιτεκτονική που ξενίζει πολλούς που είχαν συνηθίσει στην γνωστή μεχρι τώρα διεθνή τάξη πραγμάτων. Με προεξάρχουσα την ανάλυση του γνωστού προέδρου του Νεουορκέζικου Eurasia Group, Ian Bremmer, οι εκτιμήσεις είναι αποκαλυπτικές.

Σύμφωνα κυρίως με την άποψη του Bremmer, δημιουργούνται τρεις τάξεις (orders) ισχύος. Η τάξη ασφαλειας, στην οποία κυριαρχούν οι ΗΠΑ, η οικονομική τά⁹⁸ξη, που ειναι πολυπολική με κυρίαρχους την ΗΠΑ, την Κινα και – ακόμη τώρα – την ΕΕ. Και τέλος την ψηφιακή τάξη, που ελέγχεται από εταιρίες ψηφιακής τεχνολογίας. Με βάση το σχήμα αυτό δεν πάμε προς έναν «νέο ηγεμόνα». Πάμε προς έναν κόσμο που θυμίζει περισσότερο μόνιμη διαπραγμάτευση ισχύος — χωρίς τελικό κέντρο.

Πού οδηγείται όμως ο κόσμος τελικά; Κατ’ αρχήν σε έναν κόσμο “ελεγχόμενου χάους”. Δεν καταρρέει δηλαδή το σύστημα, αλλά δεν υπάρχει και σταθερή τάξη. Οι κρίσεις γίνονται πιο συχνές και οι λύσεις πιο προσωρινές. Ενα είδος “διαρκούς αστάθειας που διαχειρίζεται εκ των υστέρων». Κατά δεύτερον, οδηγούμεθα σε μερική διπολικότητα (ΗΠΑ–Κίνα), που όμως δεν είναι πλήρης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα θα είναι οι δύο βασικοί πόλοι αλλά δεν θα ελέγχουν όλο το σύστημα. Διότι οι οικονομίες τους είναι αλληλεξαρτώμενες, η τεχνολογία είναι κατακερματισμένη και οι άλλοι παίκτες (π.χ. Ευρωπαϊκή Ένωση, Ινδία κ.λπ.) δεν εξαφανίζονται. Καταλήγουμε λοιπον σε ένα είδος “soft bipolarity μέσα σε πολυπλοκότητα”. Και κατά τρίτον, αναδεικνύεται μιά “ψηφιακή κυριαρχία χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση”. Δηλ. οι μεγάλες εταιρείες ελέγχουν δεδομένα (data), επηρεάζουν συμπεριφορές και διαμορφώνουν την ροή και την διαθεδιμότητα πληροφοριών (π.χ. Google, Meta κα). Αυτή η κατάσταση οδηγεί σε κάτι που μοιάζει με ενα είδος ψηφιακής ολιγαρχίας.

Αυτό καταλήγει σε “μπλοκοποίηση” του κόσμου, αντί για την παγκοσμιοποίηση όπως την ξέραμε. Δημιουργούνται δηλ. σφαίρες επιρροής και οι αλυσίδες εφοδιασμού χωρίζονται και τα τεχνολογικά οικοσυστήματα αποσυνδέονται. Φθάνουμε, με άλλα λόγια, σε “μερική απο-παγκοσμιοποίηση”. Αλλα και σε μιά εργαλειοποίηση των πάντων.

Σχεδόν τα πάντα γίνονται εργαλεία ισχύος – οπως η ενέργεια, τα τρόφιμα, η τεχνολογία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αυτό ουσιαστικά που ο Bremmer αποκαλεί weaponized interdependence. Δηλ. ο κόσμος γίνεται λίγο διπολικός (ΗΠΑ–Κίνα), λίγο πολυπολικός (οικονομία), λίγο “αναρχικός” (χωρίς κανόνες) και λίγο “εταιρικός” (Big Tech)

Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι πως δεν οδηγούμαστε σε σταθερότητα. Οδηγούμαστε αντίθετα σε μακροχρόνια ρευστότητα. Και αυτό έχει μια βαθύτερη συνέπεια. Οι κρίσεις δηλ. (λχ. Ουκρανία, Μεση Ανατολή, εμορικοί πόλεμοι) δεν θα λύνονται — θα “παγώνουν”. θα μένουν, κοντολογης, ανοιχτά μέτωπα. Ο κόσμος θα μοιάζει με:“πολλούς ισχυρούς παίκτες, χωρίς διαιτητή”. Κάτι δηλ. που δεν οδηγεί απαραίτητα σε παγκόσμιο πόλεμο, αλλά καταλήγει σχεδόν πάντα σε παρατεταμένη ένταση. Πάμε ουσιαστικά προς έναν κόσμο που θυμίζει περισσότερο μόνιμη διαπραγμάτευση ισχύος — χωρίς τελικό κέντρο. Οδηγούμαστε τελικά σε κατάσταση “ελεγχόμενου χάους” όπου δεν καταρρέει το σύστημα, αλλά δεν υπάρχει και σταθερή τάξη. Οι κρίσεις γίνονται πιο συχνές και οι λύσεις πιο προσωρινές.

Το άρθρο ΤΙ ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΤΑΙ;… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Αν και οι εθνικές εκλογές θα γίνουν το 2027, τα κόμματα και το πολιτικό προσωπικό άρχισαν ήδη τις πολιτικές αντιπαραθέσεις στο επικοινωνιακό πεδίο, ενώ παράλληλα απευθύνονται στους πολίτες είτε με την κοινοποίηση προεκλογικών επαγγελιών σε σχέση με την υλική ευημερία είτε με ηθικολογικού χαρακτήρα μηνύματα ως προς την αξιοπιστία και τις προοπτικές, που μπορούν να οικοδομηθούν (θετικές από τους ίδιους, αρνητικές από τους αντιπάλους).

Εκείνο, που δεν κάνουν, είναι η κατάθεση πολιτικού σχεδιασμού για την κοινωνική πορεία, ο οποίος ανοίγει προοπτική για το μέλλον, η οποία υπερβαίνει όχι μόνο τα όρια του χρόνου διακυβέρνησης από ένα κόμμα αλλά ακόμη και τον βιολογικό χρόνο μιας ή και περισσότερων γενεών.

Δημιουργούνται νέα κόμματα, τα οποία φιλοδοξούν να διαμορφώσουν τις προϋποθέσεις για μια θετική πορεία της κοινωνίας, χωρίς όμως να διαφαίνεται, ότι έχουν αναλύσει το ισχύον σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και έχουν επεξεργασθεί ρεαλιστικές και με μακροπρόθεσμη προοπτική προτάσεις για την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των παραγόμενων ανισορροπιών στην βιωνόμενη πραγματικότητα, για τις οποίες ασκούν κριτική.

Συγκεκριμένα ο υπουργός Υγείας της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας αναφερόμενος στο καινούργιο κόμμα της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) είπε, ότι θεωρεί «φριχτό» το όνομα του κόμματος, «γιατί θυμίζει εποχή εμφυλίου». Ουσιαστικά ισχυρίζεται, ότι η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη θα διχάσει την ελληνική κοινωνία, ενώ παράλληλα ο προσανατολισμός είναι το παρελθόν και όχι το μέλλον. Γενικότερα το κυβερνητικό κόμμα επιρρίπτει οπτική τοξικότητας και ανικανότητα διακυβέρνησης στα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ο τομέας της υγείας όμως παραμένει ο «μεγάλος ασθενής».

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, παλαιά και νέα, κατηγορούν την κυβερνητική παράταξη για διαφθορά, οπτική συγκάλυψης των παράνομων και εγκληματικών πράξεων (τραγωδία στα Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ) και προώθηση του πλουτισμού των ολίγων, ενώ η φτώχεια ακολουθεί ανοδική πορεία και οι ανισότητες διευρύνονται. Σε αυτό το πλαίσιο έχει ενδιαφέρον δήλωση του αναπληρωτή εκπροσώπου τύπου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης στην Εφημερίδα των Συντακτών (30.5.2026), ότι «Πιστεύω σε ένα πολιτικό σχέδιο, που θα κάνει ξανά τον λαό πρωταγωνιστή, που θα επαναφέρει την κοινωνική δικαιοσύνη στο επίκεντρο…». Μόνο με γενικόλογες ευχές στο επικοινωνιακό πεδίο οι πολίτες δεν θα λειτουργούν ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα, ώστε να προωθείται το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον και ο λαός να επαναφέρει την κοινωνική δικαιοσύνη στο επίκεντρο. Οι εξιδανικεύσεις δεν βοηθούν. Ο διάλογος με την κοινωνία πολιτών βοηθάει.

Από το άλλο μέρος το νέο κόμμα Ελπίδα για την Δημοκρατία σε σχόλιο του τονίζει, ότι ο Αλέξης Τσίπρας (ΕΛΑΣ) «εξομοίωσε τα πολιτικά κόμματα με είδη αναλώσιμα» και «νομίζει, πως οι πολίτες τρώνε κουτόχορτο ή έχουν μνήμη χρυσόψαρου».

Δεν λείπει βέβαια και η επίδειξη «ανθρωπιάς» και κοινωνικής ευαισθησίας στο επικοινωνιακό πεδίο από το σύνολο των κομμάτων και των πολιτικών τους ηγεσιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανάρτηση μηνύματος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τον πρόεδρο της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης με αφετηρία τις Πανελλήνιες Εξετάσεις του 2026. «Σήμερα που ξεκινούν οι Πανελλαδικές θα ήθελα να ευχηθώ σε κάθε ένα από τα παιδιά, που συμμετέχουν σε αυτές, καλή επιτυχία» και συνεχίζει «είναι μια μόνο από τις πολλές μάχες, που θα αντιμετωπίσετε στη ζωή, που είναι όλη μπροστά σας». Στο ίδιο «μήκος κύματος» κινήθηκαν και οι δηλώσεις των ηγεσιών όλων των κομμάτων.

Με αυτά τα δεδομένα η κοινωνική πορεία δεν έχει προοπτική. Ανεξάρτητα από τον ιδεολογικό προσανατολισμό των κομμάτων ο πολιτικός σχεδιασμός και η διαχείριση του στο πεδίο εφαρμογής πρέπει να στηρίζονται στην ανάλυση του συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και στην ανάδειξη και αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των ανισορροπιών, που παράγονται, ώστε να ελέγχεται η δυναμική της εξέλιξης και να έχει προοπτική.

Με τα σημερινά δεδομένα ως προς τον τρόπο λειτουργίας των κομμάτων δεν είναι ελεγχόμενη η δυναμική της εξέλιξης. Αυτό σημαίνει άνοδο του βαθμού διακινδύνευσης και κοινωνικές αναταράξεις. Αντί λοιπόν να ηθικολογούν και να εξαντλούν τον πολιτικό τους σχεδιασμό σε μια ή δυο θητείες διακυβέρνησης ή να ιδεολογικοποιούν τις επαγγελίες τους, καλό και χρήσιμο θα ήταν να σχεδιάζουν και να διαχειρίζονται την δυναμική της εξέλιξης με γνώση των επιπτώσεων στην βιωνόμενη πραγματικότητα και στην ανθρώπινη οντότητα σε βάθος χρόνου.

Για παράδειγμα δεν ασχολούνται ούτε το έχουν συνειδητοποιήσει, ότι οι πολίτες έχουν εργαλειοποιηθεί πλήρως στο πλαίσιο της διεκπεραίωσης των διαφόρων κοινωνικών ρόλων, ενώ δεν παράγονται αξίες στο πλαίσιο της συμβίωσης τους στις τοπικές κοινωνίες, με αποτέλεσμα να μην οικοδομείται κοινωνική συνοχή και οι πολίτες να μην λειτουργούν ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα, τα οποία συμμετέχουν σε διαδικασίες δημοκρατικού διαλόγου με το πολιτικό σύστημα.

Επίσης δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις νέες συνθήκες πολυπλοκότητας και σύνθετων ανισορροπιών στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και τις επιπτώσεις τους σε εθνικό επίπεδο (π.χ. κρίση στη Μέση Ανατολή και επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία), ενώ ταυτοχρόνως δεν διαχειρίζονται λειτουργικά την ταχύτατη ροή του χρόνου και της δυναμικής της εξέλιξης.

Αυτές οι συνθήκες γίνονται ακόμη πιο δύσκολες, αν συνυπολογισθεί, ότι τόσο στο επίπεδο του πολιτικού σχεδιασμού όσο και στο επίπεδο υλοποίησης του δεν λειτουργούν με ολιστική οπτική. Για αυτό παράγονται μη ελεγχόμενες ανισορροπίες λόγω των παρενεργειών μεταξύ των διαφόρων τομέων (π.χ. εξόρυξη ορυκτών καυσίμων στο Ιόνιο, όπως υδρογονάνθρακες, αν και αυτό ενισχύει την κλιματική αλλαγή).

Τέλος πρέπει να επισημανθεί, ότι ο σχεδιασμός της εξέλιξης δεν έχει επαρκώς μακροπρόθεσμη προοπτική, αλλά οριοθετείται από βραχυπρόθεσμη οπτική, η οποία εξαντλείται το πολύ στα όρια του βιολογικού χρόνου. Ανάλογα βέβαια λειτουργούν και οι πολίτες στις πολιτικές τους επιλογές με στόχο την επίτευξη υλικής ευημερίας. Έτσι όμως δεν διασφαλίζεται η βιωσιμότητα.

Πρέπει δε να επισημανθεί, ότι προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και ο τρόπος αξιοποίησης της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης. Οι πολίτες αφιερώνουν πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα στην εικονική προσέγγιση της πραγματικότητας με την χρησιμοποίηση των ψηφιακών μέσων χωρίς σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον, ενώ η βιωνόμενη με αυτό τον τρόπο καθημερινότητα είναι σε μεγάλο βαθμό αποσπασματική και πλασματική, διότι εξαρτάται από τις κάθε φορά τεχνολογικές δυνατότητες.

Το πολιτικό σύστημα, είτε με τα παλαιά είτε με τα νέα κόμματα, είναι εμφανές, ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις για ένα πολιτικό σχεδιασμό της δυναμικής της εξέλιξης, ο οποίος διασφαλίζει προοπτική στην κοινωνική πορεία. Πρέπει να αλλάξει οπτική και μάλιστα άμεσα, διότι η ροή του χρόνου είναι ταχύτατη και η πραγματικότητα γίνεται όλο και πιο σύνθετη, με αποτέλεσμα η διαχείριση της να είναι δύσκολη και να οικοδομεί ανισορροπίες με υψηλό βαθμό διακινδύνευσης, διότι δεν είναι ελεγχόμενες οι επιπτώσεις της.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Κοινωνική πορεία χωρίς πολιτικό σχεδιασμό με προοπτική… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.