Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Οι υποκλίσεις και τα ανοίγματα που του έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τράμπ δεν είχαν κανένα θετικό αποτέλεσμα στο εσωτερικό της Ρωσίας. Ούτε η περιπαικτική αν όχι υβριστική συμπεριφορά του Αμερικανικού προέδρου απέναντι στον πρόεδρο της Ουκρανίας Ζελένσκι. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν  αντιμετωπίζει σοβαρά εσωτερικά προβλήματα, τα οποία δεν επιλύονται με δολοφονίες πολιτικών του αντιπάλων και διώξεις αντιφρονούντων προς το αυταρχικό καθεστώς του.

Ο ίδιος χάνει συνεχώς λαϊκά ερείσματα και η οικονομική κατάσταση της χώρας του δεν επιτρέπει καμιά αισιοδοξία. Ακόμα χειρότερα, οι ηρωϊκοί Ουκρανοί δεν το βάζουν κάτω και οι Βορειοκορεάτες δεν στέλνουν στρατιώτες στη Ρωσία για να πολεμήσουν στην Ουκρανία. Όσο για τους «συμμάχους» Κινέζους, βλέπουν την πορεία Πούτιν με πολλές επιφυλάξεις. δεν ξεχνούν εξάλλου, ότι ο Ρώσος πρόεδρος υπήρξε πρώην αξιωματικός της KGB. Κάτι που Ευρωπαίοι και Αμερικανοί τώρα άρχισαν να λαμβάνουν υπόψη τους.

Διαπίστωσαν έτσι, όπως μας επληροφόρησαν η «Γουηλ Στρητ Τζερναλ» και το «Βήμα», ότι ο Πούτιν, σχεδιάζει επίθεση σε χώρα του ΝΑΤΟ για να δοκιμάσει ποιες είναι οι προθέσεις της Ατλαντικής Συμμαχίας, σε μια φάση εσωτερικής κρίσης της τελευταίας σε πολλαπλό επίπεδο.    

Κατά τη «WSJ» και το «Βήμα», ο Ρώσος πρόεδρος, θα μπορούσε, να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ, με μια επίθεση, τώρα ή τα επόμενα χρόνια, σε χώρα του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με τα ρωσικά σενάρια που έχουν εκπονηθεί, οι σχετικές δράσεις θα μπορούσαν να είναι είτε κυβερνοεπιθέσεις είτε μια χερσαία εισβολή, είτε δοκιμαστικές επιθέσεις με ντρόυνς όπως αυτές που προφανώε σήμερα δοκιμάζονται στη Γερμανία.

Οι ΗΠΑ είχαν προηγουμένως αξιολογήσει ότι ο Πούτιν δε θα προκαλούσε μια χώρα του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου ενώ εξακολουθεί να μάχεται στην Ουκρανία. Αλλά αυτή η αξιολόγηση άλλαξε νωρίτερα φέτος, δήλωσαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, καθώς ο Πούτιν πιέζεται όλο και πιο πολύ στην Ουκρανία και βρίσκεται και στο εσωτερικό της χώρας του για να εξασφαλίσει μια νίκη. Τα drones του Κιέβου προκαλούν αυξανόμενες ζημιές τόσο στον στρατό όσο και στην πετρελαϊκή βιομηχανία της Ρωσίας, ενώ οι δυνάμεις του Πούτιν σημειώνουν μικρότερα κέρδη στην πρώτη γραμμή εν μέσω βαρέων απωλειών.

Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ηγέτες βλέπουν όλο και περισσότερο σημάδια ότι η Ρωσία διεξάγει αναγνωριστικές επιθέσει για να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του NATO, συμπεριλαμβανομένων ρωσικών πυραύλων cruise που έχουν προσγειωθεί στην Πολωνία και drones που έχουν πετάξει στη Ρουμανία και Γερμανία

Ο στόχος του Πούτιν επιτιθέμενος στο NATO κατά τη διάρκεια ενός συνεχιζόμενου πολέμου με την Ουκρανία,  θα ήταν να διασπάσει τη συμμαχία, δήλωσαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι.

«Το ερωτηματικό είναι πώς θα απαντούσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε αυτή την περίπτωση», δήλωσε η Χέδερ Κόνλεϊ, ανώτερη ερευνήτρια στο American Enterprise Institute, σχετικά με μια πιθανή ρωσική εισβολή. «Ήταν πάντα ένας στόχος [της Ρωσίας] να αμφισβητήσει την αξιοπιστία του NATO και να διαχωρίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τους συμμάχους τους».

Με τον Πούτιν να αγωνίζεται να εξασφαλίσει τα κέρδη που θέλει στην Ουκρανία, αξιωματούχοι των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών αναλύουν εάν η Μόσχα σκοπεύει να κλιμακώσει τις επιθετικές της ενέργειες προς τους Ευρωπαίους συμμάχους στο εγγύς μέλλον, δήλωσαν τα άτομα αυτά. Η ανησυχία είναι ότι ο Πούτιν μπορεί να γίνει πιο επικίνδυνος όταν στριμωχτεί στη γωνία, δήλωσαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Και σίγουρα κάτι παραπάνω γνωρίζουν από τα εδώ φερέφωνα του Ρώσου προέδρου.

Το άρθρο ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΠΟΥΤΙΝ ΓΙΑ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟ ΝΑΤΟ;… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

ΑΠΟΣΤΑΓΜΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΡΙΔΩΝ

(Χρήσιμο για όλους) 

Ι.  Προεχόντως, ο δικηγόρος πρέπει να είναι έντιμος.  Αν είναι άτιμος και να βλάψει μπορεί, και να μην γίνει αντιληπτός, είναι  το πιθανότερο ενδεχόμενο.

ΙΙ.  Ο δικηγόρος πρέπει να ξέρει (και) νομικά.  Ο “Κριτής” αποφαίνεται μετά πρόταση νομίμων ισχυρισμών.  Χρειάζεται, λοιπόν, κάποιος να προτείνει τα νόμιμα.

ΙΙΙ. Ο δικηγόρος από την άσκηση των καθηκόντων του, αν είναι, μάλιστα, καλός, αποκτά και ισχυρή διαίσθηση. Αυτή επιτρέπει μεταξύ των πολλών πιθανών να διακρίνει το πιθανότερο. Η διαίσθηση δεν είναι κυρίως γνώση. Είναι έκφανση του πνεύματος προς άμεση, χωρίς λογική επεξεργασία, επιλογή.

Άγει σε ικανότητα σύνθεσης. Παράδειγμα: Το αλφάβητο έχει γράμματα 24. Τα γράφει ο Ελύτης, βραβεύεται με Nobel. Tα γράφει ο άμουσος: Δεν καταλαβαίνει ούτε η γυναίκα του. Τα γράμματα, όμως, είναι μόνον 24.

Ο υ δ ε ί ς  γ ν ω ρ ί ζ ε ι  π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ α (!). Ο πρώτος διαισθάνεται την καλλίτερη (εκφραστικότερη) διατύπωσή τους.

● Η δυσκολία με τη διαίσθηση είναι ότι δεν υπόκειται σε λογικό προσδιορισμό. Είναι (κυρίως) προϊόν εμπειρίας. Ανάγεται στην έμπνευση σε “πνοή”, δηλαδή, εσωτερική κάθε ανθρώπου.

IV. Όπως όλα τα ανθρώπινα, έτσι (και) κάθε νομική υπόθεση έχει (και) αυτή την μοίρα της.

Το άρθρο “ΤΕΤΡΑΛΟΓΙΑ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ”… Του Γεωργίου Κ. Στεφανάκη εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Πριν αρχίσετε να μετράτε βάλτε τα στην σωστή σειρά» μας έλεγε ένας δάσκαλος και στην 5η και στην 6η δημοτικού.

Και όταν έκανε κρύο και δεν δούλευε το καλοριφέρ, μας θύμιζε πάντα ότι το ένα παράθυρο δεν κλείνει σχεδόν καθόλου, οπότε ήταν ανώφελο να κλείνουμε με χαρτί μια… τρυπούλα σε ένα άλλο παράθυρο !

Δεν ζει φυσικά αυτός ο σοφός άνθρωπος σήμερα, μήπως εξηγούσε έτσι απλά στον πρωθυπουργό τι εστί πρωτεύον και τι δευτερεύον, τι εστί (με απλά λόγια) ανάλυση κόστους – οφέλους. Και κυρίως μήπως καταλάβει ακριβώς τι εστί προτεραιοποίηση πριν την κοστολόγηση (στην λήψη δημοσιονομικών μέτρων)

Ακούστε, χωρίς πλάκα τώρα : βαρέθηκαν να ακούω ότι είναι «πολιτικά και κοινωνικά υπεύθυνος ο πολιτικός που δεν υπόσχεται, επειδή δεν μπορεί να βρει τα λεφτά»

Και ότι όλοι οι υπόλοιποι που υπόσχονται μέτρα είναι απλά λαϊκιστές (ναι είναι, αλλά όχι όσοι κοστολογούν εξηγώντας ότι υπάρχουν αλλού δαπάνες περιττές ή ανεπιτυχείς εισπράξεις υποσχέσεων)

Και υποσχέσεις για μέτρα φιλολαϊκά να θυμίσω ότι δίνει πολλά χρόνια τώρα και αυτή η κυβέρνηση : φορολόγηση υπερκερδών μεγάλων ενεργειακών ομίλων, πάταξη αισχροκέρδειας από καρτέλ, βιώσιμη και δίκαιη κατανομή υπερπλεονασμάτων.

Το να λέμε λοιπόν ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για 13η σύνταξη ή για μείωση έστω 4 μονάδων του ΦΠΑ σταδιακά σε βασικά τρόφιμα και αγαθά, αγνοούμε ότι αυτά είναι δύο βασικά μέτρα ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης εν μέσω σφοδρού πληθωρισμού.

Και το κόστος μπορεί να «σπάσει» ετησίως σε βάθος 3-4 ετών και να μην ξεπερνά σε κάθε ετήσιο προϋπολογισμό συνολικά τα 2,3 δις (από έρευνες ινστιτούτων, κομμάτων αλλά και άλλων φορέων).

Η δε συζήτηση για δημοσιονομικό χώρο που «απαγορεύουν» οι Βρυξέλλες και για «ρήτρες διαφυγής» είναι παραπλανητική, εντελώς. Η δημιουργία υπερπλεονασμάτων και η ρύθμιση του χρέους μετέφεραν αυτούς τους βαθμούς άσκησης δημοσιονομικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο.

Και εξηγούμαι : τι το υπεύθυνο για την δημοσιονομική ισορροπία και την μακροπρόθεσμη σταθερότητα (ώστε να μην χρεωθούν ξανά με ελλείμματα οι επόμενες γενιές) έχουν άραγε τα παρακάτω ;

Α) βρέθηκε δημοσιονομικός χώρος για 5,9 δις να αγοραστούν φρεγάτες και αεροπλάνα πριν λίγα χρόνια και φέτος 4,5 δις για έκτακτους εξοπλισμούς αντιπυραυλικής ασπίδας.
Άραγε δεν μπορούσε να μειωθεί αυτό το ποσό κατά 30% (τόσο ήταν το προηγούμενο προϋπολογισμένο μεσοπρόθεσμο πλάνο εξοπλισμών) ώστε να περισσέψουν τα επόμενα 5 χρόνια – αυτός είναι πλέον ο ορίζοντας τελικών δημοσιονομικών εγγραφών αυτών των δαπανών – περί τα 3, 2 δις – δηλαδή ετησίως περί τα 620 εκατ ευρώ ;

Β) Γιατί δεν δημιουργήθηκε καθόλου δημοσιονομικός χώρος όταν μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και σήμερα με τις υψηλές τιμές καυσίμων- ενέργειας, στη Βουλή Μάρτη 2022 ο Μητσοτάκης εμφανίστηκε αποφασισμένος να φορολογήσει -σε ποσοστό 90%, μάλιστα! – τα «υπερκέρδη» των επιχειρήσεων ενέργειας ; Και πριν από 8 μήνες είπε το ίδιο για τις εταιρίες καυσίμων ;
Και γιατί ενώ έδωσε νέα παράταση στον αναβαλλόμενο φόρο των τραπεζών, δεν προσπαθεί να εισπράξει έστω …10% από τα ιστορικά ρεκόρ κερδοφορίας για τους τέσσερις συστημικούς τραπεζικούς ομίλους ; (έχουν σταθεροποιηθεί αυτά περίπου στα 1,7 δις ανά εξάμηνο από το 2002 μέχρι σήμερα – λογικό όταν η διαφορά τόκων καταθέσεων – χορηγήσεων είναι η μεγαλύτερη στην Ευρώπη)
Το κράτος μπορούσε να εισπράττει κάθε χρόνο από όλα αυτά περί τα 500-700 εκατ ετησίως (υπολογισμοί με βάση εικόνα ισολογισμών μόνο 5 ομίλων ενέργειας καυσίμων, των 4 τραπεζών – και φυσικά όχι με 90 % φορολόγηση υπερκερδών αλλά με 45% για τις βιομηχανίες και με 10% για τις τράπεζες)

Γ) Πόσο υπεύθυνο είναι εδώ και 5 χρόνια να κατανέμει η κυβέρνηση από το υπέρ πλεόνασμα 900 εκατ – 1,2 δις ετησίως σε επιδοματικές εφ άπαξ πολιτικές και όχι σε σταδιακές αυξήσεις σε βάθος πχ 3ετιας στην 13η σύνταξη ή στο να μειώσει το ΦΠΑ σταδιακά σε βάθος 2-3 ετών από τότε που ξεκίνησε η ακρίβεια ;

Δ) Και τέλος : πόσο υπεύθυνη είναι κυβέρνηση που επέλεξε να αποπληρώσει πρόωρα δημόσιο χρέος 2,2 δις πρόπερσι, 2,6 δις πέρσι και 4,3 φέτος, και δεν μπορούσε να εξοικονομήσει ετησίως το 30% εξ αυτών ; (με βάση την σταθμισμένο ποσόστωση επιτοκιακού μακροπρόθεσμου οφέλους, λόγω καμπύλης αποδόσεων ομολόγων – σε ρυθμισμένο χρέος με χαμηλά επιτόκια, εν μέσω πληθωρισμού και εναλλακτικού οφέλους)
Το πρόσχημα «δίνουμε με την πρόωρη αποπληρωμή θετικό σήμα στις αγορές και ξανά δανειζόμαστε» αφορά ημιμαθείς και αδαείς για την σχέση ομολόγων – επιτοκίων και καμπύλης αποδόσεων τους σήμερα, στο διεθνές σκηνικό.

Ακούστε, επειδή μπορώ να αναφέρω και 3-4 ακόμη δημοσιονομικά εμπροσθοβάρη μέτρα. Φθάνει με τον λαϊκισμό των υπευθύνων πολιτικών και των φερέφωνων τους.

Ασκείται μια πολιτική που συμβάλλει στο να κερδίζουν λίγοι (μεγάλοι και μεσαίοι) με την βολική ταξική λογική -την οποία πιστεύουν και αναπαράγουν μεγάλοι και μεσαίοι επιχειρηματίες – ”κάποτε θα διαχυθεί το όφελος και το χρήμα προς τα κάτω, σε μικρούς εργοδότες και εργαζόμενους”

Αυτά είναι θεωρίες ημιμαθών που πίστεψαν στα βιβλία των οικονομικών, δυστυχώς…

Είναι ιδεολογικά βολικό να χωρίζεις σε υπεύθυνους και λαϊκιστές με ευκολία όποιους θέλεις, επικαλούμενος «πείτε πόσο κάνει ο λογαριασμός των υποσχέσεων σας και που θα βρεθούν τα λεφτά».

Αυτή είναι σκόπιμη ρητορική που παραγκωνίζει την προτεραιοποίηση αποφάσεων και μέτρων, για να μην αλλάξει χέρια η εξουσία (και η ταξική οικονομική πολιτική της)

ΥΓ Σχετικά με την προτεραιότητα επιλογών πριν την κοστολόγηση μέτρων, διαβάστε από το 2022 μέχρι σήμερα πως χώρες- μέλη της ΕΕ επέβαλαν έκτακτη φορολόγηση σε υπερκέρδη βιομηχανιών και τραπεζών:

• Η Ιταλία, φορολόγησε τα υπερκέρδη των τραπεζών που οφείλονται στην πολιτική της ΕΚΤ, κατά 40%.
• Η Ισπανία επέβαλε ήδη απροσδόκητους φόρους – επιβάρυνση 4,8% στα καθαρά έσοδα από τόκους και τις καθαρές προμήθειες πάνω από το όριο των €800 εκατομμυρίων.
• Η Ουγγαρία επέβαλε νέο «κοινωνικό φόρο» 13% σε ορισμένα είδη επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων των επενδυτικών χαρτονομισμάτων και των κερδών επιτοκίων στις τραπεζικές καταθέσεις.
• Η Τσεχία τον Νοέμβριο επέβαλε απροσδόκητο φόρο 60% στις ενεργειακές εταιρείες και τις τράπεζες, πάνω στα απροσδόκητα και αδικαιολόγητα κέρδη για τη χρηματοδότηση ανακουφιστικών σχεδίων.
• Στη Γαλλία οι τράπεζες υπόκεινται σε νόμο κατά της τοκογλυφίας που περιορίζει τον ρυθμό τριμηνιαίας αύξησης των τιμών των δανείων( ένα ρυθμιζόμενο σύστημα αποταμίευσης, με απόδοση συνδεδεμένη με τον πληθωρισμό που προσαρμόζεται πιο γρήγορα από τα επιτόκια των δανείων)
• Η Λιθουανία επέβαλε τον Μάιο απροσδόκητο φόρο στα καθαρά έσοδα από τόκους των τραπεζών και των βιομηχανιών για το 2023 και το 2024, που ανέρχεται στο 60% στο μέρος των καθαρών εσόδων από τόκους που υπερβαίνει τον μέσο όρο των προηγούμενων τεσσάρων ετών κατά 50%.
• Η Σουηδία επέβαλε τον Ιανουάριο του 2022 «φόρο κινδύνου» για ιδρύματα με υποχρεώσεις που συνδέονται με σουηδικές δραστηριότητες άνω των 150 δισεκατομμυρίων σουηδικών κορωνών για ενίσχυση των δημοσίων οικονομικών και κάλυψη του κόστους μιας πιθανής οικονομικής κρίσης.

Το άρθρο Ας επιλέγουμε τα σημαντικά πριν ζυγίσουμε το βάρος τους… Του Ηλία Καραβόλια εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο η πορεία της ανθρωπότητας προς το μέλλον δεν είναι ελεγχόμενη ως προς τις αρνητικές επιπτώσεις και τον υψηλό βαθμό διακινδύνευσης, που παράγονται, καθώς και την πραγματικότητα, που θα βιώσουν οι μελλοντικές γενιές, ενώ παράλληλα δεν αναλαμβάνονται οι πολιτικές και κοινωνικές ευθύνες για την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων της διαμόρφωσης αυτών των καταστροφικών συνθηκών τόσο για την ζωή του ανθρώπου όσο και για το φυσικό περιβάλλον.

Η εμπειρική προσέγγιση της πραγματικότητας σε πλανητικό επίπεδο είναι αποκαλυπτική. Στην Γαλλία από την αρχή του 2026 μέχρι το τέλος Ιουλίου αυτού του έτους περίπου 980.000 στρέμματα δασικών εκτάσεων έχουν καεί, ενώ περισσότεροι από 220.000 άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί από τις εστίες τους.

Αν συνυπολογισθούν και οι πυρκαγιές στην Ισπανία, τότε απομακρύνθηκαν από τις εστίες τους περισσότεροι από 330.000. Η τραγωδία βέβαια παίρνει τεράστιες διαστάσεις, αν ληφθούν υπόψη και οι θάνατοι ζώων και οι επικίνδυνες παρενέργειες στην ανθρώπινη υγεία με το παραγόμενο τοξικό νέφος.

Αυτό τεκμηριώνεται και από στοιχεία, που δημοσιοποίησε η μετεωρολογική υπηρεσία του Καναδά Environment Canada, σύμφωνα με τα οποία ο δείκτης ποιότητας του αέρα (Air Quality Health Index – AQHI) λόγω των πυρκαγιών σε αυτή την χώρα έφτασε το επίπεδο 10+ στο Τορόντο, δηλαδή είναι «πολύ υψηλός κίνδυνος» για τους κατοίκους της πόλης. Το τοξικό νέφος δε, που προκλήθηκε από τις πυρκαγιές, έφτασε μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Δεν είναι όμως μόνο το τοξικό νέφος μεγάλο πρόβλημα για την ανθρώπινη υγεία. Ερευνητές από το Max-Planck-Institut για την Χημεία στο Mainz (Γερμανία) κατέγραψαν την επιβάρυνση της υγείας του ανθρώπου από μικροσωματίδια, που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα σε παγκόσμιο επίπεδο. Περίπου 2 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από τις επιπτώσεις των αιωρούμενων νανομικροσωματιδίων, τα οποία εισέρχονται ακόμη και στον εγκέφαλο.

Στην Ελλάδα ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει επίσης, ότι από το ένα μέρος η λειψυδρία δεν αντιμετωπίζεται με την άρση των γενεσιουργών αιτίων και από το άλλο μέρος η κατανάλωση στα νησιά εκτοξεύεται στα ύψη λόγω του τουρισμού. Στη Μύκονο με 10.700 μόνιμους κατοίκους η ημερήσια κατανάλωση από 1.000 έως 2.000 m3 τον χειμώνα φτάνει στα 10.000 έως 18.000 m3 το καλοκαίρι, δηλαδή 9 φορές μεγαλύτερη κατανάλωση.

Με αυτά τα δεδομένα ως προς την βιωνόμενη πραγματικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο γίνεται εμφανές, ότι είναι ζωτικής σημασίας ανάγκη η προστασία του κλίματος με την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων διαμόρφωσης αυτών των συνθηκών υψηλής διακινδύνευσης, τα οποία έχουν σχέση με το σύστημα οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών. Ουσιαστικά δηλαδή πρέπει τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο να αναληφθεί και να διεκπεραιωθεί η ευθύνη για την πραγματοποίηση ριζικών αλλαγών, οι οποίες εγγίζουν ακόμη και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων.

Και αυτό δεν είναι εύκολο, όπως δείχνει και έρευνα, που έγινε στην Γερμανία από ερευνητές του πανεπιστημίου Ruhr Universität Bochum (Wilhelm Hofmann) και του Leuphana Universität Lüneburg (Timur Sevincer), σύμφωνα με την οποία καταγράφεται αναντιστοιχία ανάμεσα στην θεωρούμενη σύμφωνη γνώμη των Γερμανών για την λήψη μέτρων από το κράτος για την προστασία του κλίματος και την πραγματική. Μόνο ο μισός πληθυσμός θα προσέφερε ένα ποσοστό των εισοδημάτων του για την προστασία του κλίματος. Οι πολιτικοί μάλιστα εκτιμούν, ότι το πραγματικό ποσοστό είναι λιγότερο από το 1/5 του πληθυσμού.

Όμως δεν είναι όμως πρόβλημα μόνο η οικονομική διάσταση της προστασίας του κλίματος. Οι διαστάσεις είναι πολύ περισσότερες και άπτονται της καθημερινά βιωνόμενης πραγματικότητας και αυτές είναι πιο οδυνηρές, διότι θα πλήξουν την κυρίαρχη οπτική του υλικού ευδαιμονισμού και της μονοδιάστατης προώθησης του ατομικού συμφέροντος, αν αντιμετωπισθούν με την λήψη μέτρων.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η διαχείριση της παγκόσμιας δυναμικής ως προς τις δημογραφικές ισορροπίες. Το 1987 ο παγκόσμιος πληθυσμός ήταν πέντε (5) δισεκατομμύρια. Τώρα το 2026 έφτασε τα 8,3 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Όμως η αυξητική πορεία δεν είναι γραμμική. Σε άλλες χώρες αυξάνεται ο πληθυσμός και σε άλλες μειώνεται. Στην Ευρώπη οι κοινωνίες γερνάνε, ενώ ο παγκόσμιος Νότος αυξάνει τον πληθυσμό του. Την μεγαλύτερη αύξηση έχουν η Ινδία, η Νιγηρία, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Αιθιοπία και η Τανζανία.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2025 ζούσαν 451 εκατομμύρια άνθρωποι. Το 6% του πληθυσμού ήταν τουλάχιστον 80 ετών. Η μέση ηλικία αυξήθηκε από 39,6 έτη το 2005 σε 74,9 έτη το 2025. Και ενώ οι θάνατοι από το 2012 και μετά είναι περισσότεροι από τις γεννήσεις, ο πληθυσμός εμφανίζει αύξηση λόγω της μετανάστευσης, ενώ παράλληλα δημιουργούνται προβλήματα στην συνοχή των κοινωνιών υποδοχής, επειδή δεν υπάρχουν πολιτικές κοινωνικής ενσωμάτωσης των μετακινούμενων πληθυσμών, οι οποίοι συνεχώς θα αυξάνονται.

Στην Ελλάδα ο πληθυσμός μειώνεται συνεχώς. Το 2005 καταγράφηκαν 107.545 γεννήσεις, το 2015 μειώθηκαν σε 91.847 και το 2025 σε 65.594 σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ενώ η μητρότητα μετακινείται σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η μείωση των γεννήσεων είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών και οικονομικών περιορισμών αλλά και των κυρίαρχων αξιών της κοινωνίας του θεάματος και του μονοδιάστατου υλικού ευδαιμονισμού στα όρια του ατομικού βιολογικού χρόνου. Αρνητικά λειτουργεί και η μη ύπαρξη επαρκούς ελεύθερου χρόνου για την ενασχόληση με την οικογένεια και η επιβάρυνση, που επιφέρει η απόκτηση παιδιών στο πλαίσιο της αγωγής και της κοινωνικοποίησης τους σε συνδυασμό με την διεκπεραίωση από τους γονείς και των διάφορων άλλων κοινωνικών ρόλων (π.χ. συζύγου, εργαζόμενου κ.λ.π.).

Την ανάληψη της πολιτικής και κοινωνικής ευθύνης επιβάλλουν και οι κίνδυνοι από τον τρόπο αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης στους διάφορους τομείς κοινωνικής δραστηριοποίησης των ανθρώπων. Το πόσο επικίνδυνη και μη ελεγχόμενη με σημείο αναφοράς αξίες με ηθικό φορτίο είναι η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, δείχνει ένα πολύ επικίνδυνο περιστατικό, που συνέβη σε μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας OpenAI, η οποία ήθελε να τα δοκιμάσει ως προς την δυνατότητα τους να εκμεταλλευτούν τα τρωτά σημεία ασφάλειας.

Αυτά τα μοντέλα λειτούργησαν αυτόνομα, απέκτησαν πρόσβαση στο διαδίκτυο και διέρρηξαν μια ξένη εταιρεία. Έχει δε ενδιαφέρον η επισήμανση του διευθυντή του Γερμανικού Ερευνητικού Κέντρου Τεχνητής Νοημοσύνης (Deutsches Forschungzentrum für Künstliche Intelligenz) Andreas Dengel, ότι ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο περιστατικό και ότι ελπίζει σε ισχυρή ρύθμιση σχετικά με τον τρόπο, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη και σε συνεχή έλεγχο.

Περιττό να αναφερθεί και η σχέση εξάρτησης ιδιαιτέρως των νέων από την ψηφιακή τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη στο πλαίσιο της μαζικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η οποία οδηγεί στην επαφή με την εικονική εκδοχή της πραγματικότητας και σε ανάλογη βίωση των επιπτώσεων της ως προς την σχέση με το φυσικό περιβάλλον και την οικοδόμηση κοινωνικής συνείδησης και ευθύνης.

Αντί ο πολιτικός διάλογος στην Ελλάδα να εξαντλείται σε χαμηλού επιπέδου στοχεύσεις επικοινωνιακής διαχείρισης της πραγματικότητας και «κοκορομαχίες» ως προς την αξιοπιστία και την ικανότητα διακυβέρνησης των αντιπάλων, πολύ καλύτερο και χρήσιμο για την κοινωνική πορεία θα ήταν η ενασχόληση των κομμάτων και ο εκφερόμενος πολιτικός λόγος να έχουν περιεχόμενο με σημείο αναφοράς την βιωνόμενη πραγματικότητα στην δυναμική προβολή της στο μέλλον.

Αυτό βέβαια προϋποθέτει, ότι η πολιτική οριοθετείται από το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον και όχι από το συστημικό (λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων) και το ατομικό, τα οποία παράγουν κοινωνικές ανισότητες και ανισορροπίες (π.χ. μη αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων της κλιματικής αλλαγής σε λειτουργικό χρόνο).

Επίσης πρέπει να δρομολογηθεί άμεσα αποστασιοποίηση από την οπτική της ανάπτυξης κοινωνικής δυναμικής, χωρίς οι πολίτες να διαμορφώνουν και να εκφράζουν απόψεις και θέσεις στο πλαίσιο διαδικασιών διαλόγου για την κατεύθυνση της κοινωνικής πορείας.

Ειδάλλως με τα σημερινά δεδομένα και την μη ουσιαστική και πολυδιάστατη ενημέρωση σε συνδυασμό με την κυρίαρχη οπτική της κοινωνίας του θεάματος σε συνθήκες μαζοποίησης και πολυπλοκότητας οι πολίτες θα λειτουργούν ως θεατές, ακόμη και αν απειλείται η ζωή τους (π.χ. καύσωνες, ξηρασίες και πυρκαγιές τον Ιούλιο του 2026 σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία και η Γερμανία, στην οποία προκλήθηκαν 9.800 θάνατοι λόγω των καυσώνων από την αρχή του 2026 μέχρι το τέλος Ιουλίου αυτού του έτους σύμφωνα με το Robert Koch Institut). Η μη λειτουργία των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων υποσκάπτει την δημοκρατία.

Πηγή: metarithmisi.gr

Το άρθρο Αναγκαία η ανάληψη πολιτικής και κοινωνικής ευθύνης… Του Χρίστου Αλεξόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Μετά από πολλά χρόνια έπεσε στα χέρια μου ξανά το best seller βιβλίο του Michael Crichton το «Κράτος του Φόβου» (State of Fear, 2004). Αυτό είναι ίσως το πιό αμφιλεγόμενο έργο του Michael Crichton (Jurassic Park, Andromeda Strain, Prey, Timeline κα) . Δεν είναι απλώς ένα τεχνοθρίλερ· είναι ταυτόχρονα πολιτικό και φιλοσοφικό μυθιστόρημα, όπου ο Crichton χρησιμοποιεί την πλοκή για να αναπτύξει τις απόψεις του σχετικά με την επιστήμη, τα μέσα ενημέρωσης και την εξουσία. Ο τίτλος δεν αναφέρεται μόνο στην τρομοκρατία ή στην κλιματική αλλαγή. Αναφέρεται σε μια κοινωνία που κυβερνάται μέσω του φόβου. Ο Crichton υποστηρίζει ότι κάθε εποχή χρειάζεται έναν μεγάλο φόβο. Αλλοτε ήταν οι μάγισσες, μετά ο κομμουνισμός, έπειτα η πυρηνική απειλή, και, στο μυθιστόρημα, ο φόβος της καταστροφικής κλιματικής αλλαγής. Η βασική του θέση είναι ότι ο φόβος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πολιτικής και κοινωνικής χειραγώγησης.

Ο Crichton δεν επιτίθεται στη φύση. Ένα σημείο που συχνά παρεξηγείται είναι ότι ο Crichton υποστηρίζει την καταστροφή του περιβάλλοντος.Αντίθετα, υποστηρίζει ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι αναγκαία, όμως η επιστήμη πρέπει να αμφισβητείται συνεχώς και δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πολιτικό δόγμα. Ο πραγματικός αντίπαλος, κατά τον Crichton, είναι η σύμπραξη πολιτικής, μέσων ενημέρωσης, οικονομικών συμφερόντων, και οργανώσεων που μπορεί να δημιουργήσει ή να διογκώσει έναν φόβο ώστε να επηρεάσει την κοινή γνώμη. Η μεγαλύτερη συμβολή του βιβλίου, ανεξάρτητα από το αν συμφωνεί κανείς μαζί του, είναι το διαχρονικό ερώτημα που θέτει.

Το σημαντικότερο φιλοσοφικό ερώτημα του μυθιστορήματος είναι το πως ξεχωρίζουμε την πραγματική επιστήμη από την πολιτικοποίηση της επιστήμης.
Εδώ βρίσκεται και το πιο αμφιλεγόμενο σημείο. Το βιβλίο αμφισβητεί έντονα τον κυρίαρχο τρόπο παρουσίασης της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Πολλοί επιστήμονες επέκριναν το βιβλίο ως παραπλανητικό ως προς τα επιστημονικά του συμπεράσματα, παρότι αναγνώρισαν ότι εγείρει ενδιαφέροντα ερωτήματα για τη σχέση επιστήμης, πολιτικής και ΜΜΕ.

Εκτιμώ πως η ανάγνωσή του είναι απαραίτητη απο τις σημερινές ηγεσίες για να πάψουν να εκστομίζουν, με την παραμικρή ευκαιρία, απερίσκεπτες καταγγελίες περι “κλιματικής αλλαγής”!

Το άρθρο Η ΦΟΒΙΑ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ… Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Το 23^ο Παγκόσμιο Κύπελλο υπήρξε από κάθε άποψη ένα από τα καλύτερα αυτής της διοργάνωσης που πλησιάζει τα 100 χρόνια. Σίγουρα όμως, το τελευταίο «Μουντιάλ» υπήρξε μια εντυπωσιακή οικονομική επιτυχία. Με πρόεδρο τον Τζιάννι Ινφαντίνο, η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FIFA) αποκόμισε περί τα 10 δισ. δολλάρια έσοδα, που αποτελούν μοναδικό ρεκόρ για τα οικονομικά της.

Όπως ρεκόρ αποτελούν και τα 5,5 εκατομμύρια θεατές που γέμισαν τα γήπεδα παρακολουθώντας 104 αγώνες. Τους τελευταίους τους παρακολούθησαν και περί τα 2 δισεκατομμύρια τηλεθεατές παγκοσμίως, ένα ρεκόρ που ήδη προβληματίζει δύο μεγάλες χώρες απούσες από την ποδοσφαιρική γιορτή, την Κίνα και την Ινδία.

Όλα αυτά, όπως είναι επόμενο, κίνησαν το ενδιαφέρον περιπλανώμενων περί τις διεθνείς αγορές κεφαλαίων, τα οποία αναζητούν ευκαιρίες αποδόσεων, ιδιαίτερα δε σε τομείς δημοφιλείς όπως ο αθλητισμός και οι καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Έτσι, κάποιοι επενδυτές, με πρώτους στενούς φίλους του προέδρου των ΗΠΑ, πρότειναν στον πρόεδρο της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA) να ιδιωτικοποιήσει την Οργάνωση αυτή, σε μια φάση όπου το ποδόσφαιρο ως οικονομική δραστηριότητα καλπάζει.  

Κάθε χρόνο, το ποδόσφαιρο παγκοσμιοποιείται όλο και περισσότερο και σήμερα υπολογίζεται ότι αντιπροσωπεύει πάνω από 1,5 τρισ. δολλάρια σε αγαθά και υπηρεσίες. Υπολογίζεται επίσης ότι σε παγκόσμιο επίπεδο περισσότεροι από 500 εκατομμύρια άνθρωποι ασχολούνται και απασχολούνται σε ποδοσφαιρικές δραστηριότητες, ως παίκτες, διαιτητές, ιατροί, προπονητές, μάνατζερ κοκ.

Περιττό δε να τονιστεί ότι το ποδόσφαιρο αποτελεί και χρηματιστηριακή αξία.

Μια εμπειρική μελέτη του δείκτη Dow Jones Stoxx Football παρουσιάζει υψηλή μεταβλητότητα στις αποδόσεις και τις τιμές των μετοχών όσον αφορά ένα δείγμα συλλόγων που διακινούνται στο χρηματιστήριο, καθώς και ανεπαρκές βάθος αγοράς (χαμηλοί και ακανόνιστοι όγκοι συναλλαγών). Όμως, η  θεωρητική ανάλυση της σχέσης μεταξύ της έλλειψης ρευστότητας στην αγορά και της μεταβλητότητας της τιμής των μετοχών δεν βασίζεται σε ανεπαρκή χρηματοδότηση από κερδοσκόπους που υιοθετούν «αντιθετική» συμπεριφορά, αλλά στην αβεβαιότητα που συνδέεται με τη θεμελιώδη αξία των ποδοσφαιρικών συλλόγων. Το αποτέλεσμα είναι πολλαπλές ισορροπίες στην αγορά περιουσιακών στοιχείων. Από την παρακολούθηση του τρόπου με τον οποίο οι μεσίτες και οι εξειδικευμένοι ελεγκτές αξιολογούν τρεις αντιπροσωπευτικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους, φαίνεται ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσδιοριστεί η πραγματική θεμελιώδης αξία μιας ποδοσφαιρικής επιχείρησης. Οι αθλητικές επιδόσεις ενός συλλόγου έχουν ισχυρή επίδραση στην τιμή της μετοχής του καθ’ όλη τη διάρκεια της σεζόν (δοκιμάστηκε με αγγλικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους). Ένα τέτοιο αποτέλεσμα ανοίγει δρόμο για περαιτέρω έρευνα σχετικά με τη θεμελιώδη αξία ενός ποδοσφαιρικού συλλόγου. Αντί να λάβουμε υπόψη – όπως στην αγγλοαμερικανική άποψη – ότι η χρηματιστηριακή αγορά θα πειθαρχήσει στη διακυβέρνηση και τη διαχείριση των ευρωπαϊκών ποδοσφαιρικών συλλόγων, θα άξιζε να γίνει πιο αυστηρή η αξιολόγηση  του προϋπολογισμού των συλλόγων πριν από την έκθεσή τους στη λειτουργία της χρηματοπιστωτικής αγοράς.

Και τούτο διότι η κατάσταση που επικρατεί διεθνώς .στην οικονομική και διοικητική δομή των ποδοσφαιρικών συλλόγων, με εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα, είναι περίπλοκη και πολλαπλώς ιδιόμορφη. Με χρήμα πάντως που ρέει άφθονο.

Υπό αυτή την έννοια, η πρόταση του προέδρου της FIFA, παρά το γεγονός ότι αποσύρθηκε από τον ίδιο μετά την οργισμένη αντίδραση της UEFA, δεν eστερείται ερεισμάτων, προσκρούει όμως σε θεσμικά εμπόδια.

Η FIFA συνεχίζει να περιγράφει τον εαυτό της ως μη κερδοσκοπικό διοικητικό όργανο: ενεργεί προς το συμφέρον του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, ωστόσο τώρα θέλει να δημιουργήσει μια εμπορική εταιρεία αξίας περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο Τζιάνι Ινφαντίνο θα μπορούσε τελικά να αναλάβει ανώτερο ρόλο σε αυτή την εταιρεία μετά τη λήξη της προεδρίας του στη FIFA, Ακόμα κι αν αυτό δεν συμβεί ποτέ, είναι λογικό να αναρωτηθούμε εάν ο πρόεδρος του διοικητικού οργάνου του διεθνούς ποδοσφαίρου θα πρέπει επίσης να σχεδιάζει μια εμπορική δομή στην οποία θα ήταν και ο ηγέτης της.

Και από την άποψη αυτή, η ιστορία μας λέει ότι για πάρα πολλά χρόνια, η πολιτική της FIFA διαμορφώθηκε πάντα από κίνητρα. Ο Ινφαντίνο έχει χτίσει μεγάλο μέρος της προεδρίας του γύρω από την επέκταση των τουρνουά και την αύξηση των οικονομικών διανομών στις 204 Ποδοσφαιρικές Ομοσπονδίες – μέλη. Έτσι το να ζητάς από αυτές τις ίδιες ομοσπονδίες να ψηφίσουν μια πρόταση που υπόσχεται δισεκατομμύρια περισσότερα για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο, δεν ακυρώνει τη διαδικασία, ούτε θα πρέπει κανείς να προσποιείται ότι τα οικονομικά κίνητρα δεν παίζουν κανένα ρόλο στη διεθνή ποδοσφαιρική πολιτική.

Ο ίδιος ο Ινφαντίνο είπε ότι η FIFA υπάρχει «για να υπηρετεί τα μέλη μας» και ότι «το ποδόσφαιρο ανήκει σε όλους».

Εάν ο ρόλος του είναι να κυβερνά το ποδόσφαιρο για λογαριασμό αυτών των μελών, η όλη ιστορία παίρνει διαφορετική τροπή. Εάν είστε ένα μικρότερο έθνος που δεν έχει προκριθεί σε Παγκόσμιο Κύπελλο, θα ψηφίσετε κατά του ανθρώπου που προτείνει να επεκταθεί το τουρνουά όταν από την επέκταση αυτή μπορείτε να επωφεληθείτε από τα πλούτη του;

Αυτό είναι μάλλον απίθανο και ο πρόεδρος της FIFA το γνωρίζει. Γι’ αυτό και θα μπει σε πόλεμο με την UEFA.,παρά την υποχώρησή του. Υποχώρησή που κατά την εκτίμησή μας πρέπει να έγινε και κατόπιν συμφωνίας με τον Αμερικανό πρόεδρο Τράμπ, φίλοι του οποίου παίζουν σημαντικό ρόλο στον επενδυτικό Όμιλο που θέλει να επενδύσει στη FIFA.

Το άρθρο ΞΕΣΠΑΣΕ Ο ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗ FIFA… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Σε αυτή τη χώρα οι κυβερνώντες διαχρονικά νομοθετούν εκ των υστέρων και δεν τακτοποιούν εκ των προτέρων θέματα, που προκύπτουν και μπορεί να καταστούν αιτίες καταστροφών.

Δεν έχουν καθορίσει που μπορεί να κτίσει κάποιος και που δεν μπορεί. Που μπορεί να αναπτύξει μιαν άλφα ή μια βήτα επαγγελματική δραστηριότητα. Που μπορεί να στήσει τη νέα δραστηριότητα των ΑΠΕ, δηλ. τα φωτοβολταϊκά και τις ανεμογεννήτριες.

Όλα στο περίπου, όλα στο κουτουρού. Κι όταν έρχεται η καταστροφή, υπό την πίεση των γεγονότων και εκ των υστέρων, σπεύδουν οι κυβερνώντες να νομοθετήσουν, προκειμένου ως κακομαθημένα παιδιά να μας πουν ότι ήταν λάθος οι υπάρχοντες κανόνες και τώρα τους διορθώσουμε.

Μπορεί να αποδίδουν ενέργεια τα φωτοβολταϊκά και οι ανεμογεννήτριες, αλλά κανείς δεν υπολόγισε αν αυτή η ενέργεια μπορεί να καταναλωθεί τις ώρες που παράγεται, ή αν είναι αχρείαστη και ή πετιέται, ή εξάγεται σε γειτονικές χώρες.

Αυτή η απουσία προγραμματισμού παραγωγής και εκμετάλλευσης δείχνει μια κατάσταση Ελ Ντοράντο, όπου κάποιοι επενδύουν εκ του ασφαλούς, μιας και ο κρατικός ΑΔΜΗΕ αναλαμβάνει να διαχειριστεί το παραγόμενο προϊόν.

Κι επειδή όλα αυτά δεν είναι θεωρίες για να γεμίζει κανείς μια κόλλα χαρτιού, η γύμνια του κράτους φάνηκε με την πρόσφατη πυρκαγιά στο Πόρτο Γερμενό και στις γύρω περιοχές.

Όπως έγινε γνωστό τα καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από τις ανεμογεννήτριες προς το δίκτυο του ΑΔΜΗΕ, που περνούσαν πάνω από το δάσος δημιούργησαν το σπινθήρα λόγω του ανέμου, που έκαψε πάνω από 110.000 στρέμματα, μιας αληθινά ξεχωριστού κάλους, πευκόφυτης περιοχής.

Το γιατί τα καλώδια αυτά που διέσχιζαν το δάσος δεν ήταν υπόγεια, ή γιατί δόθηκε η άδεια εγκατάστασης ανεμογεννητριών χωρίς από πριν να εξασφαλισθεί η ασφαλής μεταφορά του ηλεκτρικού φορτίου, δεν μας είπαν.

Τώρα εκ των υστέρων αποφάνθηκαν στο αρμόδιο υπουργείο, ότι είναι παλαιό το νομικό καθεστώς που διέπει την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών, και θα το αλλάξουν. Το πόσο γρήγορα πάλιωσε το νομικό καθεστώς είναι κάτι που δεν μας εξήγησαν, μιας και εκ των υστέρων επιχειρούν τις διορθώσεις αφού γίνει το κακό.

Το ότι σε μια πόλη των πέντε εκατομμυρίων, που περιστοιχίζεται από δάση κάηκε μέσα σε μια δεκαετία το 42% του πρασίνου, δείχνει ότι τα περί προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος είναι λόγια του αέρα, που στην πράξη δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

ΟΙ αποζημιώσεις που εξαγγέλθηκαν δεν λύνουν το πρόβλημα. Που θα ξαναχτίσουν οι άνθρωποι τα σπίτια τους, πάνω στα αποκαΐδια, που άφησε στο πέρασμά της η πύρινη λαίλαπα;

Από την άλλη πλευρά το να κτίζει κανείς μέσα στο δάσος συνεπάγεται και μια σειρά από ευθύνες, με πρώτη από αυτές την ασφάλισή του στην περίπτωση της πυρκαγιάς. Παράλληλα χρειάζεται να στηθεί ένας μηχανισμός αντιπυρικής προστασίας, όπως γεννήτριες και δεξαμενές νερού, που να μπορούν προστατεύσουν σε κάποιο βαθμό την κατοικία εντός του δάσους.

Η άναρχη ανάπτυξη των ΑΠΕ με ασαφές συχνά νομικό καθεστώς και η αδυναμία του ΑΔΜΗΕ να απορρόφηση την ενέργεια που παράγεται, δείχνει προχειρότητα και επιπολαιότητα, ανάλογη με αυτήν των αυθαιρέτων που νομιμοποιούνται εκ των υστέρων, αντί να προηγηθεί ένας σοβαρός και υπεύθυνος πολεοδομικός σχεδιασμός.

Κι επειδή πρόσφατα βρέθηκα στα Κύθηρα, όπου κάθε χρόνο περνάω λίγες ημέρες των διακοπών μου, έκανα επιτόπιο ρεπορτάζ βλέποντας τον Δήμαρχο του νησιού Σ. Χαρχαλάκη να σταματάει με καλημερίσει και να μου λέει ότι ανεβαίνει επειγόντως στην Αθήνα, γιατί το κτηματολόγιο εμφανίζει αλλ’ αντ’ άλλων, τις ιδιοκτησίες στην περιοχή.

Και να σκεφθεί κανείς ότι στα Κύθηρα, υπάρχει ο θεσμός της Εγχώριας Περιουσίας με διαχειριστή από το νησί, που προστατεύει μέσω των δημοτικών αρχών την δημόσια περιουσία.

Αυτή και μόνο η εικόνα δείχνει τα έργα και της ημέρες του Ελληνικού Κτηματολογίου, που μοιάζει με το γεφύρι της Άρτας, που ολημερίς το κτίζανε και το βράδυ γκρεμιζόταν.

Η γειτονική μας Βουλγαρία απορροφά μεγάλες ποσότητες ενέργειας από την Ελλάδα, εξασφαλίζοντας φθηνό ρεύμα για τους πολίτες της, κάτι που δε κάνουν τα σαΐνια μας στη χώρα μας, μιας και δίνουν άδειες αφειδώς χωρίς να έχουν προμηθευτεί μπαταρίες που θα αποθηκεύουν την ενέργεια της ημέρας από τα φωτοβολταϊκά και θα την παρέχουν το βράδυ στο δίκτυο δηλ. την ώρα της αιχμής της κατανάλωσης.

Το να παράγεται ενέργεια από τις ΑΠΕ είναι ένα θέμα, όμως αυτό δεν πρέπει να γίνεται σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος που οφείλουμε όλοι να προστατεύουμε.

Με αυτή την έννοια η αποτυχία της ανάπτυξης των ΑΠΕ με την αντίστοιχη προστασία του περιβάλλοντος είναι δεδομένη. Ζητούμενο παραμένει σε τι περιβάλλον και με ποιές επιπτώσεις, πλημμύρες κλπ, θα ζήσουν οι κάτοικοι της πρωτεύουσας αυτόν τον χειμώνα…

Το άρθρο Οι φωτιές, οι ανεμογεννήτριες και η προχειρότητα… Του ΤΑΣΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Διαβάστε την άλλη Ελλάδα που δεν βλέπουμε (η ανάρτηση είναι επώνυμη και αληθινή) και δείτε ποιοι είναι οι πολλοί, οι στριμωγμένοι στο λεκανοπέδιο, κυρίως μισθωτοί που δίνουν από την ζωή τους 10-12 ώρες της ημέρας, για ελάχιστα ευρώ σε κάθε λογής αφεντικά, αλλά και βουτηγμένοι στην «συνθήκη καλύτερης ζωής» που συνεχώς διαμορφώνει αυτό το καταραμένο κράτους.

Διαβάστε ποιοι δεν έχουν την πολυτέλεια για αυτοκίνητο (ή για μετακίνηση με αυτό που έχουν, εκεί που πήγε η βενζίνη) ποιοι δεν κάνουν χλιδάτες διακοπές με ξαπλώστρες, πολυτελή ξενοδοχεία και γεύματα, αλλά λιώνουν στα λεωφορεία και στους δρόμους μέχρι να πάνε στην σκλαβιά του γραφείου ή στο λιοπύρι της οικοδομής.

Διαβάστε και κατανοήστε ότι αυτοί οι άνθρωποι (ημεδαποί ή αλλοδαποί δεν παίζει ρόλο για μένα) δεν είναι όλοι «θύματα» του εαυτού τους, ούτε αποτέλεσμα των καθαρά δικών τους επιλογών σε αυτή την ζωή.

Διαβάστε και θα νιώσετε ίσως γιατί με ευκολία λέμε άχρηστους όσους από τα εκατομμύρια των συμπολιτών μας δεν ψηφίζουν, δεν θέλουν να συμμετέχουν στον ευτελισμό της ζωής τους.

Διαβάστε και νιώσετε λίγο αυτό που νιώθει κάποιος σκληρά εργαζόμενος των 1,000 ευρώ (αν παίρνει τόσα) όταν ακούει φράσεις όπως «ανακάμπτει η οικονομία», «είμαστε σε δημοσιονομική ισορροπία», «προς θεού χρειάζεται σταθερότητα», «ξεπληρώνουμε πρόωρα το χρέος μας», «αναγκαίο κακό οι εξοπλισμοί», «η χώρα άλλαξε», «πρέπει να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις».

Η μόνη φράση που ακούει ένας τέτοιος άνθρωπος, είτε έκανε είτε όχι οικογένεια, είναι μέσα του : «που θα πάει, θα γυρίσει ο τροχός, υπομονή»

Και όποιος θέλει να μου πει ότι είμαι λαϊκιστής ή ότι αυτός ο άνθρωπος που γράφει την ανάρτηση είναι «σκλάβος» από επιλογή, ας καθίσει για μια μόνο ημέρα 53 λεπτά στην Αθήνα σε στάση λεωφορείου, με 40 βαθμούς καύσωνα, να κάνει την διαδρομή που κάνει ο εργαζόμενος αυτός( και χιλιάδες άλλοι)….

Από ανάγκη πάντως να το νιώσω αυτό, το έκανα. Αν και δεν είχα ωράριο να με περιμένει σε γραφείο ή μαγαζί. Και φυσικά ξανακατέβηκα από το τρόλεϊ και γύρισα στο αμάξι και στην βολική μου ζωή – που σε άλλους ικανότερους μπορεί να μην έτυχε.

Σεβασμός λοιπόν στους «μερικούς» αυτούς ανθρώπους – που είναι όμως οι πολλοί ανάμεσα μας, και που τελικά τα παρατούν από την πόλη κάποια στιγμή και γεμίζουν τα ξενοδοχεία των νησιών, αλλά όχι ως χλιδάτοι πελάτες φυσικά : ως γκαρσόνια και λαντζέρηδες, ως καμαριέρες οι γυναίκες, μήπως και σε 4-5 μήνες βγάλουν κάτι παραπάνω για τον χειμώνα, εισπράττοντας και την ανεργία (που κάποιοι θέλουν να την καταργήσουν ως αντικίνητρο λέει… παραγωγικότητας).

Από αυτό τον φασισμό της καθημερινής βιοπολιτικής, κινδυνεύουν αρκετοί από τις επόμενες γενιές, είτε με διδακτορικά είτε ανειδίκευτοι…

Το άρθρο Η άλλη Ελλάδα των πολλών… Του Ηλία Καραβόλια εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

«Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς έναν πιο ανόητο ή πιο επικίνδυνο τρόπο λήψης αποφάσεων από το να αναθέτουμε αυτές τις αποφάσεις στα χέρια ανθρώπων που δεν πληρώνουν κανένα τίμημα για τα λάθη τους.» – Thomas Sowell

 

Έχει συχνά επισημανθεί πως είναι καλό το ότι οι πιλότοι κάθονται στο μπροστινό μέρος του αεροπλάνου, επειδή αν κάνουν ένα καταστροφικό λάθος, θα είναι οι πρώτοι που θα χτυπήσουν το βουνό. Μολονότι αυτό σίγουρα δεν αποτρέπει όλα τα αεροπορικά δυστυχήματα, απλώς καταδεικνύει μια βασική αλήθεια: όταν οι άνθρωποι επωμίζονται προσωπικά, άμεσα και ευθέως το κόστος των πράξεων και των αποφάσεών τους, αυτό τους δίνει ένα ισχυρό κίνητρο να είναι προσεκτικοί σχετικά με το αν οι πεποιθήσεις τους είναι αληθείς ή ψευδείς.

Η παρατήρηση του Sowell αποτυπώνει ένα θεμελιώδες χαρακτηριστικό του σύγχρονου κράτους, ιδίως τη γραφειοκρατία. Όταν οι υπεύθυνοι για την λήψη αποφάσεων είναι απομονωμένοι από το κόστος των αποφάσεών τους, απομονώνονται ολοένα και περισσότερο από πτυχές της ίδιας της πραγματικότητας. Αλλά η ίδια θεσμική λογική επεκτείνεται και στην κοινωνία γενικότερα. Η μαζική δημοκρατία, ενισχυμένη από τη γραφειοκρατία, τον πληθωρισμό και τις μεταβιβαστικες πληρωμές (την «αναδιανομή») δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι πολίτες ενθαρρύνονται να ασπαστούν πολιτικές πεποιθήσεις που σε διαφορετική περίπτωση θα πειθαρχούσαν στην συνηθισμένη οικονομική και κοινωνική ανατροφοδότηση. Με τη σειρά της, αναδύεται μια πνευματική αγορά για να ικανοποιήσει αυτή τη ζήτηση, ανταμείβοντας πολιτικούς, δημοσιογράφους, ακαδημαϊκούς, ακτιβιστές και άλλους διαμορφωτές της κοινής γνώμης που παρέχουν συναισθηματικά ικανοποιητικές αφηγήσεις και εκλογικεύσεις αντί για άβολες αλήθειες.

Σε προηγούμενα άρθρα, έχω διερευνήσει το φαινόμενο της νηπιοποίησης του πολιτισμού. Σε παρόμοιο πνεύμα, αυτό το άρθρο υποστηρίζει ότι ορισμένα θεσμικά κίνητρα στη μαζική δημοκρατία, καθώς και η φύση της γραφειοκρατίας και οι οικονομικές μη ρεαλιστικές καταστάσεις που δημιουργούνται από τον πληθωρισμό και τις μεταβιβαστικές πληρωμές, αποδυναμώνουν συστηματικά τους κανονικούς μηχανισμούς ανάδρασης που πειθαρχούν τις πεποιθήσεις.

Με απλά λόγια, η σύγχρονη δημοκρατία σε συνδυασμό με τη γραφειοκρατία ενθαρρύνει τις μη ρεαλιστικές πεποιθήσεις. Σε αυτό το πνεύμα, ο Mises προειδοποίησε:

«Όπου η λογική παύει να λειτουργεί, ο δρόμος προς τον ρομαντισμό είναι ανοιχτός». Μιλά επίσης για τον ρόλο της απεριόριστης φαντασίας: «Ο ρομαντικός είναι ονειροπόλος. Καταφέρνει εύκολα στη φαντασία του να αγνοήσει τους νόμους της λογικής και της φύσης».

Αντί να ανατρέξει σε προηγούμενο θέμα, το παρόν άρθρο επιδιώκει να διερευνήσει γιατί και πώς η δημοκρατία και η γραφειοκρατία δημιουργούν με μοναδικό τρόπο ιδιαίτερα ισχυρά κίνητρα για πολιτική μη πραγματικότητα.

Το κράτος, η δημοκρατία και η ανεπάρκεια

Εντός των δημοκρατιών, το παράδοξο της ψήφου συνεπάγεται ότι οι ατομικές ψήφοι έχουν σχεδόν αμελητέα πιθανότητα να καθορίσουν τα εκλογικά αποτελέσματα, εγείροντας το ερώτημα γιατί να ψηφίζουν τα ορθολογικά άτομα, πόσο μάλλον γιατί να καταβάλλουν την επίπονη προσπάθεια για να ενημερωθούν. Αυτό ενθαρρύνει την ορθολογική άγνοια. Οι ψηφοφόροι έχουν ελάχιστα κίνητρα να αποκτήσουν δαπανηρές (σε χρόνο και ενέργεια) πληροφορίες σχετικά με την πολιτική, επειδή η ατομική τους ψήφος δεν θα είναι καθοριστική.

Όσο μεγαλύτερο είναι το εκλογικό σώμα, τόσο πιο αδύναμο κίνητρο έχει κάθε μεμονωμένος ψηφοφόρος για να ενημερωθεί, και τόσο μεγαλύτερο τμήμα της διακυβέρνησης πρέπει να ανατεθεί σε μόνιμους «ειδικούς». Όταν οι ατομικές ψήφοι έχουν ουσιαστικά μηδενικό αντίκτυπο, η λειτουργία της ψήφου μετατοπίζεται από την γνήσια έκφραση προτίμησης σε ένα τελετουργικό νομιμοποίησης, παρέχοντας δημοκρατική κάλυψη για την διακυβέρνηση, που στην πραγματικότητα διεξάγεται από τον μόνιμο διοικητικό μηχανισμό.

Λόγω της αποσύνδεσης μεταξύ της ψηφοφορίας και του αποτελέσματος, το προσωπικό κόστος της ύπαρξης λανθασμένων πεποιθήσεων σχετικά με την πολιτική είναι ουσιαστικά μηδενικό, επομένως, η ύπαρξη λανθασμένων ή επιβλαβών πεποιθήσεων αποτελεί κίνητρο. Δεδομένου ότι οι λανθασμένες πολιτικές πεποιθήσεις δεν κοστίζουν τίποτα προσωπικά, αλλά παρέχουν ψυχολογικές ανταμοιβές, οι ορθολογικοί δρώντες θα ενδίδουν συστηματικά σε γνωστικές προκαταλήψεις στην πολιτική τους σκέψη. Η έλλειψη βαρύτητας των ατομικών ψήφων δεν παράγει απλώς αδαείς ψηφοφόρους, αλλά δημιουργεί δομικά κίνητρα για τον σχηματισμό παράλογων πεποιθήσεων σε ολόκληρο το δημοκρατικό εκλογικό σώμα.

Οι πολιτικοί —ειδικά στις αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες— ανταγωνίζονται μεταξύ τους για ψήφους, υποσχόμενοι να χρησιμοποιήσουν την καταναγκαστική ισχύ του κράτους για να παρέχουν οφέλη που οι υποστηρικτές τους δεν θα μπορούσαν να αποκτήσουν σε διαφορετική περίπτωση, μέσω εθελούσιων συναλλαγών. Επειδή το κόστος αυτών των υποσχέσεων διασκορπίζεται, καθυστερεί ή μετακυλίεται σε άλλους, τόσο οι πολιτικοί όσο και οι ψηφοφόροι μπορούν να εντρυφήσουν στην ψευδαίσθηση ότι το κράτος μπορεί συνεχώς να παρέχει περισσότερα από όσα έχει παραγάγει αρχικά η κοινωνία. Αυτό επιτρέπει στους ανθρώπους να ζουν υπό την επήρεια αυτού που ο Φρεντερίκ Μπαστιά ονόμασε «το μεγάλο φαντασιοκόπημα».

Η κυβέρνηση είναι αυτό το μεγάλο φαντασιοκόπημα, μέσω του οποίου όλοι προσπαθούν να ζήσουν εις βάρος όλων των άλλων.

Ο πληθωρισμός και η κουλτούρα της «αναδιανομής» ενισχύουν αυτή την πλασματική θεωρία διαχωρίζοντας περαιτέρω την κατανάλωση από την παραγωγή. Ο πληθωρισμός συσκοτίζει το κόστος του κράτους μέσω της νομισματικής υποτίμησης, ενώ η αναδιανομή αποσυνδέει τα οφέλη από την παραγωγική δραστηριότητα η οποία απαιτείται για τη διατήρησή τους. Και στις δύο περιπτώσεις, το κόστος μετατοπίζεται, καθυστερεί ή διαχέεται, επιτρέποντας στις πολιτικές ελίτ, στα ευνοούμενα συμφέροντα και στους ψηφοφόρους να διατηρούν πεποιθήσεις που θα ήταν πολύ πιο δύσκολο να διατηρηθούν υπό την άμεση πειθαρχία της αγοράς.

Καθώς τόσο οι ψηφοφόροι όσο και οι πολιτικοί εκπρόσωποι απομακρύνονται ολοένα και περισσότερο από τις άμεσες συνέπειες των πολιτικών τους αποφάσεων, ο καθένας γίνεται προμηθευτής και καταναλωτής των ψευδαισθήσεων του άλλου. Επιπλέον, δημιουργείται και συντηρείται μια αγορά για να προσφέρει εκλογικεύσεις. Το αποτέλεσμα είναι μια συμβιωτική σχέση αποξένωσης από την πραγματικότητα.

Στο βιβλίο του «Για μια Νέα Ελευθερία», ο Ρόθμπαρντ μίλησε για τη φύση της προπαγάνδας σε μια δημοκρατία,

…η μόνη πραγματική διαφορά μεταξύ μιας δημοκρατίας και μιας δικτατορίας όσον αφορά την διεξαγωγή πολέμου είναι ότι στην πρώτη πρέπει να εκπέμπεται περισσότερη προπαγάνδα στους υπηκόους για να επιτευχθεί η έγκρισή τους. Η εντατική προπαγάνδα είναι απαραίτητη σε κάθε περίπτωση – όπως μπορούμε να δούμε από τον ενθουσιώδη τρόπο διαμόρφωσης της κοινής γνώμης όλων των σύγχρονων εμπόλεμων κρατών. Όμως το δημοκρατικό κράτος πρέπει να εργάζεται σκληρότερα και ταχύτερα. Και επίσης, το δημοκρατικό κράτος πρέπει να είναι πιο υποκριτικό στη χρήση της ρητορικής που έχει σχεδιαστεί για να απευθύνεται στις αξίες των μαζών: δικαιοσύνη, ελευθερία, εθνικό συμφέρον, πατριωτισμός, παγκόσμια ειρήνη κ.λπ. Έτσι, στα δημοκρατικά κράτη, η τέχνη της προπαγάνδας επί των υπηκόων τους πρέπει να είναι λίγο πιο εκλεπτυσμένη και διακριτική. Αλλά αυτό, όπως είδαμε, ισχύει για όλες τις κυβερνητικές αποφάσεις, όχι μόνο για τον πόλεμο ή την ειρήνη. Διότι όλες οι κυβερνήσεις -αλλά ιδιαίτερα οι δημοκρατικές κυβερνήσεις- πρέπει να εργάζονται σκληρά για να πείσουν τους υπηκόους τους ότι όλες οι καταπιεστικές τους πράξεις είναι πραγματικά προς το συμφέρον των υπηκόων τους.
( η έμφαση στο πρωτότυπο)

Η σύγχρονη μαζική δημοκρατία μετατρέπει την προπαγάνδα από μια άνωθεν δραστηριότητα σε μια συμμετοχική διαδικασία της αγοράς. Δεδομένου ότι τα δημοκρατικά κράτη ισχυρίζονται ότι, μέσω της συμμετοχής του λαού, το κράτος είναι εξουσιοδοτημένο και νόμιμο, οι πολίτες πρέπει να πειστούν με πιο διακριτικό τρόπο. Αυτό απαιτεί μια πιο υποδόρια και εκλεπτυσμένη μορφή προπαγάνδας από ό,τι σε μια ωμή δικτατορία. Η σύγχρονη μαζική δημοκρατία δημιουργεί επομένως συνθήκες στις οποίες οι πολιτικοί μύθοι δεν επιβάλλονται απλώς από τα πάνω, αλλά υιοθετούνται, τυγχάνουν υπεράσπισης και αναπαράγονται ενεργά από τον ίδιο τον πληθυσμό. Το αποτέλεσμα είναι μια πολιτική κουλτούρα στην οποία η μη πραγματικότητα γίνεται αυτο-ενισχυόμενη.

Γραφειοκρατία και ανεπάρκεια

Σε μια σύγχρονη δημοκρατία, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι παρόλο που η ψηφοφορία λαμβάνει χώρα, λαμβάνει χώρα εντός ενός κρατικού συστήματος. Σε ένα καταπιεστικό, εδαφικό μονοπωλιακό κράτος, οποιαδήποτε ψηφοφορία λαμβάνει χώρα σύμφωνα με τους όρους του κράτους και σύμφωνα με τις επιτρεπόμενες επιλογές του κράτους. Για παράδειγμα, ο λαός δεν μπορεί να ψηφίσει για τη διάλυση του κρατικού συστήματος.

Επιπλέον, η πραγματικότητα είναι ότι, όποιες μορφές ή δομές κι αν υιοθετήσουν τα κράτη, είναι πάντα αριστοκρατίες ή ολιγαρχίες τελικά – η κυριαρχία των λίγων. Υπάρχει μια τάση στις δημοκρατίες -ανεξάρτητα από την ψήφο- οι πολιτικές ελίτ εντός του κράτους να δημιουργούν και να επεκτείνουν τον μόνιμο, μη εκλόγιμο τομέα της κυβέρνησης που ονομάζεται γραφειοκρατία. Αυτή είναι ακριβώς η ιστορία της σύγχρονης Δύσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, έτσι ώστε η «δημοκρατία», όταν χρησιμοποιείται από πολλές ελίτ, να έχει καταλήξει να σημαίνει όχι κυριαρχία από τον λαό ή τη λαϊκή βούληση, αλλά διατήρηση του status quo του κρατικού μηχανισμού χωρίς διακοπή.

Με την πάροδο του χρόνου, και εν μέρει λόγω της αυξημένης γραφειοκρατικοποίησης του κράτους — «της αφαίρεσης της πολιτικής από την κυβέρνηση» — το δικαίωμα ψήφου επεκτείνεται, αλλά περισσότεροι ψηφοφόροι εισέρχονται στην πολιτική ακριβώς τη στιγμή που περισσότερες λειτουργίες αφαιρούνται από τον εκλογικό έλεγχο. Αυτό ήταν μέρος της ιστορίας της Προοδευτικής Εποχής στις Ηνωμένες Πολιτείες. […]

Η Προοδευτική Εποχή δεν επέκτεινε απλώς το δικαίωμα ψήφου, ενώ παράλληλα επέκτεινε και τη γραφειοκρατία, αλλά μετέφερε ολοένα και περισσότερο τη λήψη αποφάσεων από τα νομοθετικά σώματα και τις τοπικές αυτοδιοικήσεις σε απομονωμένους διοικητικούς, δικαστικούς, οικονομικούς και τεχνοκρατικούς θεσμούς. Με άλλα λόγια, η δημοκρατική συμμετοχή επεκτάθηκε επίσημα, ενώ η ουσιαστική διακυβέρνηση έγινε ολοένα και πιο έμμεση, καθοδηγούμενη από ειδικούς και συγκεντρωτική. Έτσι, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, γινόμαστε μάρτυρες της ταυτόχρονης επέκτασης της επίσημης πολιτικής συμμετοχής και της συρρίκνωσης του ουσιαστικού δημοκρατικού ελέγχου. Αυτή η διαδικασία αποσυνδέει περαιτέρω τόσο τους ψηφοφόρους όσο και τους γραφειοκράτες από τις συνέπειες των πολιτικών τους.

Φυσικά, οι πολιτικές ελίτ εντός του επιτελικού κράτους είναι σε μεγάλο βαθμό απομονωμένες τόσο από την πειθαρχία της αγοράς όσο και από την ουσιαστική δημοκρατική λογοδοσία. Ως αποτέλεσμα, λειτουργούν υπό πολύ ασθενέστερους μηχανισμούς ανατροφοδότησης από τους επιχειρηματίες ή τους απλούς συμμετέχοντες στην αγορά. Οι πολιτικά ευνοημένοι πελάτες ή κάστες τους -αυτοί που είναι καθαροί ωφελούμενοι από τη φορολογία και τον «αναδιανεμητικό» μηχανισμό- ενθαρρύνονται επίσης να σκέφτονται και να ενεργούν με τρόπους που αποστασιοποιούνται ολοένα και περισσότερο από τους κλάδους της παραγωγής, της ανταλλαγής και της οικονομικής πραγματικότητας.

Καθώς το μόνιμο επιτελικό κράτος επεκτείνεται και περισσότερες αποφάσεις ανατίθενται σε μη εκλεγμένες γραφειοκρατίες, η σύνδεση μεταξύ της κοινής γνώμης και της δημόσιας πολιτικής εξασθενεί. Συνεπώς, οι ψηφοφόροι έχουν μειούμενα κίνητρα να διαμορφώνουν προσεκτικές, περιορισμένες από την πραγματικότητα πολιτικές κρίσεις, καθώς ένα ολοένα και μικρότερο μέρος της κυβέρνησης υπόκειται πραγματικά σε δημοκρατικό έλεγχο.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ψήφος και η πολιτική έκφραση γίνονται ολοένα και πιο εκφραστικές ή συμβολισμοί «αρετής». Τα άτομα συσσωρεύουν κοινωνικό και ηθικό κεφάλαιο επιβεβαιώνοντας τις πεποιθήσεις, τις αξίες και τις φιλοδοξίες της προτιμώμενης εσωτερικής (πολιτικής) ομάδας τους, σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από το αν αυτές οι πεποιθήσεις περιγράφουν με ακρίβεια την πραγματικότητα. Η ζήτηση για πεποιθήσεις που επιβεβαιώνουν την ταυτότητα, με τη σειρά της, δημιουργεί μια αγορά για πολιτικούς, δημοσιογράφους, ακαδημαϊκούς, ακτιβιστές και άλλους επιχειρηματίες γνώμης που ανταγωνίζονται για να παρέχουν ικανοποιητικές ορθολογικές εξηγήσεις. Έτσι, ο ηθικός χαρακτήρας κάποιου ταυτίζεται ολοένα και περισσότερο με τη λίστα των πολιτικών επιθυμιών ή απαιτήσεων του. Το να είσαι «καλός άνθρωπος» σημαίνει να απαιτείς τις σωστές πολιτικές, ανεξάρτητα από το αν αυτές οι πολιτικές βασίζονται στην πραγματικότητα ή παράγουν καλά αποτελέσματα.

 

Σύνοψη

Η σύγχρονη δημοκρατία και η γραφειοκρατία διαχωρίζουν προοδευτικά τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων από το κόστος και την ανατροφοδότηση που δημιουργείται από τις αποφάσεις τους. Η δημοκρατία διαχωρίζει τους ψηφοφόρους από την αποφασιστική ευθύνη, η γραφειοκρατία διαχωρίζει τους διαχειριστές από τα κέρδη και τις ζημίες, ο πληθωρισμός διαχωρίζει τις δαπάνες από την ορατή φορολογία, ο μεταβιβαστικός μηχανισμός («αναδιανομή») διαχωρίζει την κατανάλωση από την παραγωγή και τα μέσα ενημέρωσης και οι διανοούμενοι διαχωρίζουν τις αφηγήσεις από την εμπειρική λογοδοσία. Όλα αυτά τείνουν και ενθαρρύνουν το να ζει κανείς αποξενωμένος από την πραγματικότητα, κάτι που θα μπορούσε να ονομαστεί ψυχικός ηθικός κίνδυνος (moral hazard).

[Πηγή άρθρου: Democracy + Bureaucracy = Idiocracy]

Πηγή: xpressing.substack.com

Το άρθρο Δημοκρατία + Γραφειοκρατία= Ηλιθιοκρατία εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Συμπληρώθηκαν ακριβώς πέντε χρόνια από την Ανοικτή Επιστολή μου (9 Αυγούστου 2021 – υπάρχει στο χρονοντούλαμπο των media, ελπίζω όχι για να ξεχαστεί) προς την Ασφαλιστική Κοινότητα, με αφορμή τον όλεθρο της καταστροφής από τις τότε μεγάλες πυρκαγιές. Το θυμήθηκα διότι η ιστορία επαναλαμβάνεται. Έχουμε τούτες τις ημέρες το remake εκείνου του εφιάλτη. 

Φυσικά, ο Αύγουστος είναι μήνας ανάπαυσης για τον κόσμο των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, όπως για τους περισσότερους εργαζόμενους. Οι εταιρείες λειτουργούν με το ελάχιστο “ προσωπικό ασφαλείας” (;) και με τηλεφωνητές, ενώ οι ηγέτες – τα ανώτερα στελέχη αναζητούν ευχάριστους προορισμούς, μακριά από την τύρβη της καθημερινότητας. Το δικαιούνται, άλλωστε, για ανανέωση πνευματική και σωματική. Αυτή, ωστόσο, η ανάγκη δεν πρέπει να αναστέλλει την απαιτούμενη εγρήγορση και προϋποθέτει για τους σοβαρούς επαγγελματίες καλά και γρήγορα αντανακλαστικά, αλλά και επιφυλακή για ο,τιδήποτε ήθελε συμβεί.

Τότε, βρισκόμουν κι εγώ σε παραλία έχοντας αποφασίσει να κλείσω το επαγγελματικό μου κεφάλαιο στο τέλος της χρονιάς -πλήρης ετών για τη “ συνταξιοδότηση” στα 67 μου- δίνοντας χώρο για νέους ανθρώπους, όχι μόνο φιλόδοξους αλλά και με παιδεία και αγωγή. Όμως, στη θέα των καπνών και της πύρινης λαίλαπας αισθάνθηκα πως ήμουν ενεργός ακόμη και ίσως επιδραστικός.  Θυμήθηκα ότι το 2003 είχα την ιδέα και ανέλαβα μια πρωτοβουλία πρωτόγνωρη για την ασφαλιστική αγορά: να συνδέσω με την Αποστολή της Ασφαλιστικής Αγοράς και με την Πράσινη Βίβλο, την Επιχειρηματική Κοινωνική Ευθύνη (Corporate Social Responsibility) για την οποία στην Ευρώπη μόλις είχε ξεκινήσει συζήτηση, ως ηθικό και πρακτικό σημαίνον – όταν ακόμη ελάχιστες επιχειρήσεις απασχολούσε στην Ελλάδα. Έτσι είχα ανοίξει για την εταιρεία μου ένα μεγάλο κεφάλαιο αναφοράς και ακολούθησαν το πρότυπο κατά τα επόμενα χρόνια και ορισμένες άλλες ασφαλιστικές εταιρείες – όσες αντιλήφθηκαν τί θα άλλαζε σε αυτή την προοπτική ή έστω επειδή ήθελαν να μιμηθούν. 

Αποφάσισα, λοιπόν, στις 9 Αυγούστου 2021 να μαζέψω τις αποσκευές μου από το κατάλυμα και να επιστρέψω εσπευσμένα στην Αθήνα, για να προχωρήσω σε μια έκκληση συντεταγμένης αντίδρασης της αγοράς μας μπροστά στα γεγονότα, με Ανοικτή Επιστολή (εδώ μια δημοσίευσή της: https://insuranceworld.gr/ora-eythynis-gia-tin-asfalistiki-koinotita-toy-topoy-mas/).

Η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος τότε, είχε ανταποκριθεί μέσα στις επόμενες ημέρες με μια σειρά αποφάσεων και μέτρων, μετά από τηλεσυνεννόηση των μελών του Δ.Σ. Η Ασφαλιστική Αγορά είχε αφυπνιστεί και αντιδράσει, για την τιμή της και για την ουσιαστική απόδοση αξίας στην έννοια της Ασφαλιστικής Αποστολής. Από τις ενέργειες, θα αναφέρω τουλάχιστον τη συγκέντρωση -κατ’ αναλογία μεγέθους των εταιρειών- ποσού 200.000 ευρώ που είχε διατεθεί για τον εξοπλισμό του ηρωικού Πυροσβεστικού Σώματος, με τις τόσες μεγάλες ανάγκες.

Την Ανοικτή Επιστολή έκκλησης -που θα μπορούσε να έχει ακριβώς το ίδιο περιεχόμενο με εκείνη του 2021- επαναλαμβάνω και σήμερα και εύχομαι να διαβαστεί από μετόχους, κυρίως των πολυεθνικών που χαρακτηρίζονται “ διαχειριστές κεφαλαίων” και τους συγκινούν οι επενδύσεις στην Ελλάδα. Αλλά αυτοί ειδικότερα, ας κατανοήσουν τι εννοούμε ως Έλληνες μιλώντας για την Ελλάδα: ήθος κοινωνικών αξιών, γνώση και σεβασμός ενός πολιτιστικού και περιβαλλοντικού αποθέματος μοναδικού. Ελπίζοντας να διαβαστεί η Ανοικτή Επιστολή και από εταιρειάρχες με προσωπικότητα, ταυτότητα και ιδία φρόνηση, αλλά και και από το πλήθος των leaders “ εξειδικευμένων” πλέον στον τομέα κατά το αντικείμενο (;), καθώς τα πράγματα έχουν προχωρήσει στο επίπεδο της “ Βιώσιμης Ανάπτυξης – Sustainable Development”, της “ Ανθεκτικότητας – Resilience” και των κωδίκων-κριτηρίων-προτύπων με ακρωνύμια κωδικοποιημένης συνταγογράφησης (SDGs, ESG, CSRD-CSRDDD, ESRS, GRI κ.λπ.), με γνώμονα την “ Κανονιστική Συμμόρφωση – Compliance” και τη “ Λογοδοσία – Accountability”.

Ποιά είναι η επιταγή που θέλω να υπενθυμίσω: είναι ανάγκη, για να τροφοδοτηθούν με νόημα όλα αυτά, να υπάρχει και να εκδηλώνεται η ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ στην ΠΡΑΞΗ: δηλαδή το “ Responsibility” στη γλώσσα του ρηχού τεχνοκρατισμού, που υπερβαίνει ως μέγεθος το “ Development”, να περάσει μπροστά. 

Αυτό είναι ζήτημα ΟΛΙΣΤΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ (είχα εισαγάγει την έννοια στη δεκαετία του 2000) και περιέχει τον Οικονομικό Πολιτισμό, τον Περιβαλλοντικό Πολιτισμό, τον Κοινωνικό Πολιτισμό, τον Διακυβερνητικό Πολιτισμό. Η επιταγή της Ηθικής Ευθύνης προηγείται κάθε Ανάπτυξης για να είναι η Ανάπτυξη υγιής (το έχω αποτυπώσει κατ’ επανάληψη σε αρθρογραφία μου, όπως εδώ: “ Ζητούνται ηγέτες που να κατανοούν τον πολιτισμό της ευθύνης | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: https://www.kathimerini.gr/society/563911327/zitoyntai-igetes-poy-na-katanooyn-ton-politismo-tis-eythynis-2/). Στην ευρύτερη έννοια της χωρικής και κοινωνικής συνοχής -που δεν αποτελεί μόνον προτεραιότητα δημόσιας πολιτικής αλλά λέει πολλά και για τον ιδιωτικό τομέα- ο Ασφαλιστικός Πολιτισμός (οφείλει να) διεκδικεί κεντρικό ρόλο.

Αυτή η υπόμνηση δεν είναι φιλοσοφική. Είναι αποτέλεσμα περίσκεψης πάνω σε βιώματα από την αγορά, καθώς είναι φανερό από τρόπους και αποτελέσματα πως όλη αυτή η εστίαση στο “ Sustainability” έχει χάσει την ηθική αφετηρία κοινωνικής αναφοράς για έναν καλύτερο κόσμο υπέρ των δοκιμαζομένων και αδυνάτων. Μένουν, κατά μείζονα λόγο, οι καλλιεπείς ψηφιακές και χάρτινες εκθέσεις, τα στρογγυλεμένα απρόσωπα λόγια (πλέον συμβάλλει ως προς τούτο και η ΑΙ), η περιλάλητη λυδία λίθος “ διαχείρισης της αβεβαιότητας ως νέας κανονικότητας”για ηλιθίους με τα περί “ ανάπτυξης”, οι χαρούμενες εκδηλώσεις, οι σχολικές ασκήσεις ιδεών, τα άπειρα συνέδρια κοινοτόπων τοποθετήσεων και αγορασμένων παρουσιών για τη δημοσιότητα, οι φωτογραφίες με χαμόγελα καριέρας και με τον αντίχειρα όρθιο, όπως και η πληθώρα βραβεύσεων ευτελισμού της οποιασδήποτε αναγνώρισης. Όλα με επικοινωνία και marketing στην αγγλική, για να μη χάνουν  ούτε μια συλλαβή από την “ ευθυγράμμιση” οι αλλοδαποί ενδιαφερόμενοι έμποροι-επενδυτές και οι τοποτηρητές τους.

Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά κι εφέτος, πανηγυρίζει “ μεγάλες παραγωγές” και “ εξαιρετική κερδοφορία”. Περιχαρείς Οικονομικοί Διευθυντές αναμασούν, φιλολογώντας για “ Sustainability”, δείκτες, “ αποτυπώματα” και “ πράσινη μετάβαση” – “ πράσσειν άλογα” υπέρ της κερδοφορίας. Διάβασα με προσοχή και τις ανακοινώσεις των ημερών από ασφαλιστικές εταιρείες. Όλες αναφανδόν στοιχίζουν τη θέση τους “ κοντά στους ασφαλισμένους τους αυτή τη δύσκολη ώρα”. Δηλαδή, υπενθυμίζουν το καθ’ υποχρέωσιν ΑΥΤΟΝΟΗΤΟ για τη στοιχειώδη συμβατική συνέπεια στην οποία υποχρεούνται. Και μόνον “ για τους ασφαλισμένους τους” (προσοχή στο κτητικό)!

Το ζήτημα είναι, τί πράττει  ή θα πράξει η Ασφαλιστική Κοινότητα πέραν αυτού, ως ενιαία συγκροτημένη δύναμη αγοράς, για την ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Ενδεχομένως, με ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΚΕΡΔΗ αλλά με περισσότερη ΕΥΘΥΝΗ. Και δεν χρειάζεται για την πρόληψη να υπογραμμίζουν συνεχώς με κοστοβόρες καμπάνιες και βερμπαλισμούς για την περιουσία, για την υγεία και την ευημερία, ότι απαιτείται ΑΣΦΑΛΙΣΗ – δηλαδή business και περισσότεροι ασφαλισμένοι, περισσότερη “ ασφαλιστική συνείδηση”. Αυτή η υπενθύμιση είναι τουλάχιστον άκομψη και αφελής αυτή τη στιγμή. Ας σκεφτεί η Ασφαλιστική Αγορά ότι αν αγνοεί το ποιοί δύνανται να αγοράζουν συμβόλαια έναντι ποιών κινδύνων και με ποιό κόστος, θα συνεχίσει να αγνοείται από την ευρύτερη κοινωνία. Είμαι βέβαιος, ωστόσο, ότι δεν διακατέχεται από ανάλογα σύνδρομα ασφαλιστικού ελιτισμού, τουλάχιστον στις προθέσεις.

Η έκκλησή μου, λοιπόν, απευθύνεται πρωτίστως στην “ ασφαλιστική συνείδηση” της ίδιας της Ασφαλιστικής Κοινότητας, που οφείλει να αρθεί υπεράνω του επιχειρηματικού ενδιαφέροντος, ως θεσμός οργανισμών που υπάρχουν μέσα στο κοινωνικό σύνολο και γι’ αυτό. Να προβλεφθεί άμεσα ένα κονδύλι από τα κέρδη των εταιρειών για έκτακτη κοινωνική συνεισφορά, θωράκιση της προστασίας και  ανασυγκρότηση των τοπικών κοινωνιών που επλήγησαν. Όπως έγινε από την ΕΑΕΕ, μετά την Ανοικτή Επιστολή μου τον Αύγουστο του 2021. Όπως πράξαμε άλλοτε και με την εταιρεία για την οποία εργαζόμουν στις μεγάλες πυρκαγιές της Ηλείας το 2007, στο πρόγραμμα Ανασυγκρότησης της Βόρειας Εύβοιας το 2021 και σε άλλες περιστάσεις: πρακτικά και στοχευμένα. 

Θα ήταν αναμενόμενο η Ασφαλιστική Αγορά να βάλει βαθύτερα το χέρι στην τσέπη για τις πυρκαγιές, πέρα από τη βελτίωση και προώθηση των ασφαλιστικών υπηρεσιών.

? Πρώτα, συνεισφέροντας άμεσα και συνεργαζόμενη με τον δημόσιο τομέα και τις τοπικές κοινωνίες για τις βασικές ανάγκες, πέρα από τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις της, τις “ έκτακτες διευκολύνσεις” με συντόμευση διαδικασιών και τις προτάσεις “ νέων προϊόντων”.

? Μεσομακροπρόθεσμα, με σχέδιο υπεύθυνης συμμετοχής στην αναγέννηση των δασών, στην προσαρμογή της θερμικής ανθεκτικότητας των πόλεων απέναντι στα προβλήματα ποιότητας ζωής που συνεπιφέρουν οι απώλειες σε πράσινο. Με υποστήριξη μεταβάσεων κοινωνικά δικαίων χωρίς αποκλεισμούς ταξικών-εισοδηματικών διακρίσεων, με συμπράξεις στην έρευνα, στην πρόληψη και στις υποδομές (οι θεωρητικές συζητήσεις και οι επί χάρτου “ στρατηγικές ανθεκτικότητας” κουράζουν το θέμα).

Ο,τιδήποτε άλλο, είναι για να λέγεται ή να γράφεται προς κατανάλωση εντυπώσεων. Η Ασφαλιστική Αγορά έχει το προνόμιο της υψηλής Κοινωνικής Αποστολής και σε αυτήν την Αποστολή που τιμά την κοινότητα των ασφαλιστών, μπορεί και πρέπει να ανταποκρίνεται.

*Γιάννης Ρούντος: Συμβουλευτικός πρεσβευτής για τον Πολιτισμό και την Αειφορία. Πρώην διευθυντικό στέλεχος Εταιρικών Υποθέσεων-Σχέσεων, Υπευθυνότητας-Βιωσιμότητας και Επικοινωνίας-Δημοσιότητας στην Ασφαλιστική Αγορά.

Πηγή: amna.gr

Το άρθρο Πυρκαγιές: “Η Ασφαλιστική Κοινότητα να αρθεί στο ύψος της Κοινωνικής Ευθύνης και Αποστολής της”… Του Γιάννη Ρούντου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.