Η χώρα διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά αποθέματα στον κόσμο σε σχέση με το μέγεθός της. Χιλιάδες Έλληνες διαπρέπουν στα κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Ανάμεσά τους ο καθηγητής του MIT Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, ένας από τους σημαντικότερους επιστήμονες διεθνώς στους αλγορίθμους, στη θεωρία παιγνίων και στην τεχνητή νοημοσύνη. Δεν είναι όμως ο μόνος. Στο MIT, στο Stanford, στο Harvard, στο Cambridge, στην Οξφόρδη, στο ETH της Ζυρίχης και σε δεκάδες ακόμη κορυφαία ιδρύματα εργάζονται Έλληνες επιστήμονες που συμμετέχουν στη διαμόρφωση των τεχνολογιών του μέλλοντος.

Δύσκολα μπορεί κανείς να αγνοήσει το παράδοξο.  Οι Έλληνες παράγουν τεχνολογία για πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο, αλλά στην Ελλάδα δεν παράγεται σχεδόν καμία.

Δεν πρέπει να έχουμε την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να ανταγωνιστούμε τις Ηνωμένες Πολιτείες ή την Κίνα στην κατασκευή γιγαντιαίων γλωσσικών μοντέλων ή στην παραγωγή δισεκατομμυρίων μικροεπεξεργαστών. Μπορούμε όμως να επιλέξουμε τομείς στους οποίους διαθέτουμε πραγματικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και να επιδιώξουμε να γίνουμε διεθνείς πρωταγωνιστές.

Η πρώτη και σημαντικότερη επιλογή θα μπορούσε να είναι η ίδρυση ενός Ινστιτούτου Αλγοριθμικής Οικονομίας και Τεχνητής Νοημοσύνης, οργανωμένου ως φορέα επιχειρηματικού χαρακτήρα με πλειοψηφική συμμετοχή ιδιωτικών εταιρειών και θεσμικών επενδυτών. Το Δημόσιο να συμμετέχει με μειοψηφικό αλλά στρατηγικό ποσοστό (ενδεικτικά έως το ένα τρίτο), διασφαλίζοντας τον εθνικό προσανατολισμό χωρίς να περιορίζει την ευελιξία και την επιχειρηματική λειτουργία του φορέα.

Η δεύτερη επιλογή είναι η ναυτιλιακή τεχνολογία. Η Ελλάδα ελέγχει τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο, αλλά σχεδόν όλα τα προηγμένα λογισμικά, οι αισθητήρες και τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται στα πλοία, αναπτύσσονται στο εξωτερικό.  Είναι ακατανόητο γιατί η μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη να μην αποτελεί και τεχνολογική δύναμη στη ναυτιλία.

Η τρίτη επιλογή αφορά τις τεχνολογίες άμυνας και ασφάλειας. Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή απέδειξαν ότι το λογισμικό, τα drones, τα αυτόνομα συστήματα, οι αισθητήρες και η κυβερνοασφάλεια αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Η Ελλάδα, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης, δεν έχει την πολυτέλεια να εξαρτάται αποκλειστικά από εισαγόμενες τεχνολογίες.

Πρόσθετα Στρατηγικά Αντικείμενα του Ινστιτούτου θα μπορούσαν να είναι: ΑΙ για Δημόσια Διοίκηση και Δικαιοσύνη, ΑΙ για την Κλιματική Αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, την αξιοποίηση φυσικών πόρων και τέλος ΑΙ για την Γεωοικονομία της Μεσογείου.

Για να συμβούν όμως όλα αυτά απαιτείται μια διαφορετική αντίληψη. Δεν αρκούν επιμέρους προγράμματα, ούτε αποσπασματικές δράσεις ή συμβουλευτικές Επιτροπές κλπ.  Χρειάζεται ένας ισχυρός φορέας με ιδιωτικοοικονομική λειτουργία, σταθερή χρηματοδότηση, διεθνή διοίκηση και σαφή στόχο την παραγωγή εμπορεύσιμης τεχνολογίας, την κατοχύρωση πατεντών, τη δημιουργία spin-offs και την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων με συμμετοχή στις αποδόσεις του επιχειρηματικού φορέα των επιστημόνων – δημιουργών.

Το Ινστιτούτο θα μπορούσε να συνεργάζεται θεσμικά με το Δημόσιο, τα πανεπιστήμια, τις Ένοπλες Δυνάμεις και ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα, διατηρώντας όμως εταιρική δομή και ευελιξία ως Ανώνυμη Εταιρία Ειδικού Σκοπού.  Βασικός του στόχος θα είναι η μετατροπή της έρευνας σε προϊόντα, λογισμικό, πατέντες, νέες επιχειρήσεις και εξαγώγιμη τεχνολογία.

Στο επιστημονικό του συμβούλιο θα μπορούσαν να συμμετέχουν, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους, κορυφαίοι Έλληνες επιστήμονες της διασποράς, οι οποίοι, σε συνεργασία και με άλλες διεθνώς αναγνωρισμένες προσωπικότητες, θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον πυρήνα μιας προσπάθειας, που θα ξεπερνά τις κυβερνητικές θητείες και θα αποκτήσει πραγματικά εθνικό χαρακτήρα.

Το αρχικό κεφάλαιο θα προέλθει από μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις, εφοπλιστικούς ομίλους, τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, επενδυτικά κεφάλαια και ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, με συμπληρωματική συμμετοχή του Δημοσίου. Η κερδοφορία του Ινστιτούτου θα βασίζεται σε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, άδειες χρήσης λογισμικού, συμμετοχές σε εταιρείες τεχνολογίας και διεθνή συμβόλαια.

Η χώρα πρέπει να προχωρήσει, η ανάπτυξή της δεν θα κριθεί μόνο από τη βελτίωση δρόμων για τη διευκόλυνση του κυκλοφοριακού.  Το κόστος για τον τόπο είναι τεράστιο αν συνεχίσουμε να εισάγουμε για τα πάντα τεχνολογία, να πληρώνουμε δικαιώματα χρήσης σε ξένες εταιρείες και να βλέπουμε τους καλύτερους επιστήμονές μας να δημιουργούν τον πλούτο άλλων οικονομιών.

Στον 21ο αιώνα η ανταγωνιστικότητα και η ισχύς των κρατών θα βασιστεί στους αλγορίθμους, στα δεδομένα και στην τεχνητή νοημοσύνη. Αν η Ελλάδα θέλει να έχει ουσιαστικό ρόλο στη νέα εποχή, οφείλει να πάψει να αντιμετωπίζει την τεχνολογία ως προϊόν προς αγορά και να αρχίσει να τη βλέπει ως εθνικό προϊόν προς παραγωγή. Αυτή θα μπορούσε να είναι η σημαντικότερη αναπτυξιακή επιλογή της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες.

* Ο Μιχάλης Σάλλας είναι πρόεδρος του Lyktos Group, επίτιμος πρόεδρος της Tράπεζας Πειραιώς, πρώην καθηγητής Πανεπιστημίου. Το άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Βήμα της Κυριακής.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Σάλλας: Η Ελλάδα μπορεί να γίνει παραγωγός τεχνολογίας εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στο προηγούμενο κείμενό μου θέλησα να περιγράψω την ερήμωση της δημόσιας σφαίρας από τους φυσικούς θεσμικούς συνομιλητές και  κατέφυγα στην «έρημη χώρα» του T.S.Eliot και ειδικότερα στον στίχο “Ι had not thought death had undone so many”.

Πράγματι το επιτελικό κράτος και η αμήχανη αντιπολίτευση έχουν καταστήσει την δημόσια σφαίρα χώρα έρημη θεσμικού δια-Λόγου, άρα έρημη Λόγο-δοσίας και ευθύνης με μόνο ένοικο τον πρωθυπουργό και κυρίαρχο δόγμα «δεν υπάρχει άλλη επιλογή». Στην προκειμένη περίπτωση και με οπτική δανεισμένη από τον Jürgen Habermas προκύπτει κενό νομιμοποίησης των θεσμών ενώ η πολυπαινεμένη πολιτική ηγεμονία του πρωθυπουργού συνιστά μάλλον επιβολή ηγεμονίας.

Οι παρεμβάσεις των Κώστα Καραμανλή, Αντώνη Σαμαρά και Ευάγγελου Βενιζέλου,  παρά τις οργανωμένες προσπάθειες υποτίμησής τους, υποκαθιστούν το προαναφερθέν κενό και αποτελούν έμπρακτη αμφισβήτηση όχι του προσώπου, αλλά της θεσμικής ανωμαλίας που συνιστά στη δημόσια σφαίρα «η ενός πρωθυπουργού Αρχή» (Πάσχος Μανδραβέλης κατά παράφραση Θουκυδίδη).

Οι τρεις, λόγω των προηγουμένων ιδιοτήτων τους και του κεφαλαίου εμπειριών από επιτυχίες και λάθη, αυτοδικαίως έχουν ρόλο στην δημόσια σφαίρα ως έγκυροι συνομιλητές και τον διεκδικούν εξ’ ιδιαιτέρου ηθικού καθήκοντος. Διατρέχουν όμως τον κίνδυνο να παραμείνουν στην διάγνωση των συμπτωμάτων της θεσμικής δυσλειτουργίας χωρίς προτάσεις υπέρβασής της και να καταλήξει ο λόγος τους συμβολική νομιμοποίηση της στρεβλής λειτουργίας της δημόσιας σφαίρας. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος μίλησε αορίστως για την ανάγκη να συναφθεί νέο κοινωνικό συμβόλαιο, ενώ ο Αντώνης Σαμαράς φαίνεται ότι θα αναλάβει ευρύτερη πολιτική πρωτοβουλία.

Η μελέτη των δύο περιπτώσεων, της ψηφιοποίησης της δημόσιας διοίκησης και του επιτελικού κράτους, υποδεικνύει ότι το ενιαίο προσοδοθηρικό σύστημα διαθέτει αντοχές και δυνατότητες αντιμεταρρύθμισης ώστε να οδηγεί τις μέχρι τώρα απόπειρες μεταβολής του σε συσσωμάτωση, εκλογίκευση, εξιδανίκευση και ενίσχυση των χαρακτηριστικών και της παθογένειάς του. Επομένως η αναθεώρηση του συντάγματος δεν δυσχεραίνεται από συσχετισμούς ψήφων στην αναθεωρητική Βουλή, αλλά κυρίως από την έλλειψη των κοινωνικών ικανοτήτων του Αbramovitch.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί ως μια ακόμη άσκηση θεσμικής μηχανικής ούτε ως ευκαιρία περιστασιακών πολιτικών συμβιβασμών. Οφείλει να αποτελέσει την αφετηρία για την μετάβαση από το προσοδοθηρικό μοντέλο, που επί διακόσια χρόνια διαμόρφωσε την πολιτική και οικονομική οργάνωση της χώρας, σε νέο πρότυπο διακυβέρνησης. Αυτό θα στηρίζεται στη διάχυση της εξουσίας, στη λογοδοσία, στην αποτελεσματικότητα του κράτους, αλλά και στην αυτοδύναμη ικανότητα της κοινωνίας για παραγωγή αξίας. Η αποκατάσταση των θεσμικών αντιβάρων, η επαναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας στον συνταγματικό του ρόλο ως ουσιαστικού ρυθμιστή του πολιτεύματος, ο περιορισμός της υπερσυγκέντρωσης αρμοδιοτήτων στο πρόσωπο του πρωθυπουργού, η κατάργηση του άρθρου 106 του Συντάγματος που διατηρεί τη λογική του κρατικού κεντρικού σχεδιασμού της οικονομίας και η πραγματική διοικητική και κυρίως οικονομική αυτονόμηση της περιφερειακής αυτοδιοίκησης, αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την ανασυγκρότηση της δημόσιας σφαίρας.

Η επιτυχία όμως της μεταρρύθμισης δεν θα κριθεί μόνο από το νέο συνταγματικό κείμενο. Θα εξαρτηθεί κυρίως από την επιλογή του πεδίου όπου θα διακυβευθεί και της κοινωνικής δύναμης που θα παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην μετάβαση. Το πεδίο ορίζεται από τα μετέωρα μεταρρυθμιστικά βήματα που αναλήφθηκαν μέχρι στιγμής, την ψηφιοποίηση και το επιτελικό κράτος. Αυτά πρέπει να ολοκληρωθούν και να αναμορφωθούν. Η κοινωνική δύναμη που θα συμβάλει στην ολοκλήρωσή τους είναι από την θέση της η δημόσια υπαλληλία. Αντί να συζητείται ο άμεσος ή έμμεσος τρόπος για να καταργηθούν οι εγγυήσεις της προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των δημοσίων υπαλλήλων, θα ήταν ωφέλιμο να αναγνωριστεί ο στρατηγικός τους ρόλος σε μεταρρυθμιστικό έργο που αφορά το κράτος.

 Η μόνιμη δημόσια υπαλληλία απαλλαγμένη από τις κομματικές παρεμβάσεις μπορεί να αποτελέσει τον σταθερό φορέα της μεταρρύθμισης και τον βασικό μηχανισμό πρόσληψης των νέων προτύπων διακυβέρνησης. Η κατάργηση της περιττής γραφειοκρατίας, η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών και η δημιουργία  αποτελεσματικής διοίκησης που υπηρετεί τον πολίτη και όχι την διανομή προσόδου  αποτελούν το αναγκαίο συμπλήρωμα της συνταγματικής αναθεώρησης. Με τις προϋποθέσεις αυτές η ελληνική κοινωνία θα αποκτήσει την ικανότητα να παράγει αξία, οι δε ‘Ελληνες την ικανότητα να διαμορφώνουν συλλογικά το μέλλον τους.

Το άρθρο Από την προσοδοθηρία στην παραγωγή αξίας… Του Λεωνίδα-Φοίβου Κόσκου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Στις 17 Ιουλίου αναμένεται να κορυφωθεί η νέα ιδεολογική, ιστορική και καλλιτεχνική διαμάχη. Είναι η ημέρα της πρεμιέρας της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν, που δίχασε με την ανακοίνωση του καστ, κυρίως εξαιτίας του χρώματος του δέρματος της (όχι και τόσο, αλλά γούστα είναι αυτά) ωραίας Ελένης. Από τους πρώτους που εξανέστησαν, ο δισεκατομμυριούχος Ίλον Μασκ, ο οποίος έγραψε πως ο Νόλαν «βεβήλωσε τον Όμηρο και έπεσε στα γόνατα για να συμμορφωθεί στους όρους της woke ατζέντας που απαιτούνται προκειμένου να πάρει Όσκαρ».

Χωρισμένο στα δύο το κοινό δίνει λυσσαλέες μάχες με όλα τα χαρακτηριστικά που έχουν οι ανούσιες διαμάχες των social media: Εχθροπάθεια, ακατάσχετο υβρεολόγιο, δυσανάλογος θυμός. Είναι η υπακοή στις επιταγές της woke ατζέντας εισιτήριο για την βραδιά της τελετής των Όσκαρ; Το σίγουρο είναι ότι η ταινία ανέδειξε την έκδηλη πλέον αντιστροφή του κλίματος. Μόλις λίγα χρόνια πριν, κάποιος δεν θα τολμούσε ούτε καν να εκστομίσει την πολιτιστική ανακολουθία, ότι μία μαύρη ηθοποιός υποδύεται την μυθική Ελληνίδα πριγκίπισσα. Το πιθανότερο είναι ότι οι λοιδορίες και η δημόσια κατακραυγή σε βάρος του θα πετύχαιναν όλα αυτά που περιλαμβάνει ο όρος #cancel. Το ερώτημα παραμένει: Θα ήταν θεμιτό πρωταγωνιστής σε ταινία για τον Γκάντι να ήταν ένας ένας ξανθός γαλανομάτης ηθοποιός του Χόλυγουντ; Προφανώς η «Οδύσσεια» δεν είναι ιστορική ταινία, προφανώς και πρέπει να διαφυλάσσεται η καλλιτεχνική ελευθερία. Ο ίδιος ο Όμηρος όμως αναφέρει ότι η Ελένη του είναι «λευκώλενος», είχε λευκούς βραχίονες.

Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι η φυλή ή το χρώμα του δέρματος ενός ηθοποιού. Αλλά το εάν, στο όνομα μιας σύγχρονης ιδεολογικής επιταγής, δικαιούται κάποιος να αναθεωρεί χαρακτηριστικά ενός εμβληματικού λογοτεχνικού έργου. Διότι είναι άλλο η δημιουργική ανάγνωση και άλλο η συνειδητή αναδιαμόρφωση στοιχείων του πρωτότυπου, ώστε να υπηρετούν τις αξιακές προτεραιότητες της εποχής. Στη δεύτερη περίπτωση, η τέχνη μετατρέπεται από πεδίο δημιουργικής έκφρασης, σε όχημα ιδεολογικών εμμονών. Εν μέσω των διασταυρούμενων πυρών εμφανίστηκε η ίδια η Λουπίτα Νιόνγκο, η οποία εγκάλεσε τον Όμηρο διότι δεν εφάρμοσε το μέτρο της ποσόστωσης κατά τη συγγραφή του έργου. Ερωτώμενη τι θα του έλεγε αναφώνησε με έντονο ύφος: «Λοιπόν, Όμηρε, πώς νιώθεις για τον χρόνο που αφιερώνεται στις γυναίκες στην ταινία, λαμβάνοντας υπόψη πόσο λίγο χρόνο αφιέρωσες εσύ;». Το πιο θλιβερό βέβαια δεν ήταν η αμάθεια της Νιόγκο, η οποία προφανώς αγνοεί ότι το ομηρικό έπος βρίθει γυναικείων πρωταγωνιστριών, ούτε καν η αυτοπεποίθηση της έπαρσης που συνοδεύει σχεδόν πάντα την αμάθεια.

Το θλιβερό είναι ότι η εμμονή στην woke ατζέντα καταλήγει τελικά να αντιμετωπίζει ακόμη και κορυφαία έργα του παγκόσμιου πολιτισμού ως απολογούμενα κείμενα, τα οποία οφείλουν να συμμορφώνονται με τις ιδεολογικές επιταγές του παρόντος. Αντί να επιχειρούμε να κατανοήσουμε το ομηρικό έπος μέσα στο ιστορικό, κοινωνικό και λογοτεχνικό του πλαίσιο, το αξιολογούμε με σύγχρονα κριτήρια εκπροσώπησης και woke ατζέντας, υποτιμώντας προκλητικά τόσο το εκτόπισμα, όσο και την οικουμενική του αξία. Έτσι, το ενδιαφέρον, από το διαχρονικό νόημα του έργου, μετατοπίστηκε στις ευαισθησίες της πολιτικής ορθότητας και στο κατά πόσο ανταποκρίνεται στις σημερινές απαιτήσεις περί ισότιμης εκπροσώπησης. Σε κάθε περίπτωση, οι οργισμένες αντιδράσεις εναντίον της Νιόγκο κατέδειξαν ότι διαμορφώνεται πλέον ένα ολοένα και ισχυρότερο ρεύμα αντίστασης απέναντι στις απόπειρες ιδεολογικής χειραγώγησης και στην άσκηση υποδόριας βίας στην έκφραση, κάτι που εντέχνως κάνουν εμμονικοί οπαδοί της woke ατζέντας και της πολιτικής ορθότητας.

Από την άλλη υπήρξαν και αντιδράσεις εναντίον του Νόλαν, των οποίων η επιθετικότητα, η υπερβολή και η εμπάθεια κατέληξαν να δικαιώνουν τους υπερασπιστές του έργου. Διότι όταν η κριτική εκπίπτει σε απαξίωση, υπερβολές και ύβρεις, μετατρέπεται σε επιβεβαίωση ακριβώς εκείνης της μισαλλοδοξίας που ισχυρίζεται ότι καταγγέλλει.

ΤΑ ΝΕΑ

*δημοσιογράφου

Πηγή: tempo24.news

Το άρθρο Η μαύρη ωραία Ελένη… Της Κατερίνας Παναγοπούλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Όταν κατά τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης ολοκληρώθηκε το έργο της ψηφιοποίησης η μικρή ομάδα που σχεδίασε και εκτέλεσε το έργο μετακινήθηκε σε άλλες θέσεις ευθύνης. Με την μετακίνηση φάνηκε η έλλειψη γενικότερου στρατηγικού σχεδίου με συνέχεια. Το έργο παρέμεινε υπόθεση μιας μικρής ομάδας τεχνοκρατών που επιβλήθηκε άνωθεν χωρίς να υπάρξει σε βάθος εκπαίδευση των χρηστών για την υποδοχή του ή απόπειρα αναδιοργάνωσης των υπηρεσιών και διόρθωσης των διαδικασιών και χωρίς κάποια κοινωνική ομάδα να έχει κίνητρο για την αξιοποίηση και την ολοκλήρωσή του.

Όμοια περίπτωση που υποδεικνύει τις αντοχές του προσοδοθηρικού συστήματος αποτελεί και το λεγόμενο επιτελικό κράτος. Ο όρος αναφέρεται στον Ν.4622/2019 ο οποίος έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό των αρμοδιοτήτων της εκτελεστικής λειτουργίας, του πρωθυπουργού και της Προεδρίας της κυβέρνησης ως «αυτοτελούς επιτελικής δημόσιας υπηρεσίας». Η Προεδρία της κυβέρνησης και το γραφείο του πρωθυπουργού οργανώθηκαν σύμφωνα με τον εν λόγω νόμο ως πυρήνας σχεδιασμού, εκτέλεσης, συντονισμού και ελέγχου δημόσιας πολιτικής με επίκεντρο τον πρωθυπουργό. Πρότυπο του επιτελικού κράτους προφανώς αποτελεί το cabinet office του υπουργικού συμβουλίου στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο συνιστά τον κεντρικό μηχανισμό σχεδιασμού και συντονισμού της διακυβέρνησης.

Το cabinet οffice συνδέεται οργανικά με το υπουργικό συμβούλιο τον πρωθυπουργό και την δημόσια διοίκηση. Η στελέχωσή του περιλαμβάνει, εκτός των υπουργών, των λοιπών πολιτικών προσώπων και των ειδικών συμβούλων,  ανώτατους δημοσίους υπαλλήλους μεταξύ των οποίων και ο Γραμματέας- προϊστάμενος του Γραφείου (cabinet Secretary). Η οργανική σύνδεση του cabinet office με την δημόσια υπαλληλία εξασφαλίζει συνέχεια, θεσμική μνήμη, δομημένη διαδοχή, και διαρκή επικοινωνία με το σύνολο της κρατικής μηχανής μέσω της ιεραρχικής αλυσίδας. Η συμμετοχή των κρατικών λειτουργών αποτελεί παράγοντα σταθερότητας για το Η.Β. παρά την πρωτοφανή πολιτική αστάθεια και την εναλλαγή έξι  πρωθυπουργών σε μία δεκαετία.

Τόσο οι πρόνοιες του Ν.4622/2019 όσο και η εφαρμογή του υποδεικνύουν αποκλίσεις από το πρότυπο του Ηνωμένου Βασιλείου που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο μια ώριμης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας δυτικού τύπου. Η στελέχωση του ελληνικού επιτελικού κράτους δεν περιλαμβάνει δημοσίους υπαλλήλους. Αντ’ αυτών συμμετέχουν μετακλητοί υπάλληλοι, δηλαδή πρόσωπα  που διορίζονται με πολιτικά  ή προσωπικά κριτήρια, τα οποία όμως εξ’ ορισμού δεν εγγυώνται οργανική και διαρκή σχέση με την κρατική μηχανή. Επομένως ούτε θεσμική μνήμη, δομημένη συνέχεια και διαδοχή. 

Επικεφαλής του επιτελικού κράτους είναι ο ίδιος ο πρωθυπουργός επικουρούμενος από τον γενικό γραμματέα του γραφείου του, ο οποίος αναφέρεται σ’ αυτόν. Ο πρώτος γ.γ. μέχρι τον Αύγουστο του 2022 ήταν στενός συγγενής του πρωθυπουργού, διαχειρίστηκε δε αντ’ αυτού σημαίνοντα κυβερνητικά θέματα. Υπήρξε ιδιαίτερα αποτελεσματικός αλλά έδρασε ανορθόδοξα αξιοποιώντας τα προσωπικά του δίκτυα και παρακάμπτοντας κατά κανόνα την ιεραρχικήλυσίδα. Η παραίτησή του φανέρωσε τις αδυναμίες και τα ασταθή θεμέλια του επιτελικού κράτους το οποίο μετά από αυτόν σχεδόν κατέρρευσε, συνεχίζοντας πάντως να λειτουργεί κατά παράκαμψη της κρατικής μηχανής. Αντιστικτικά δε προς το απαξιωτικώς καλούμενο βαθύ κράτος.

Η ανεπάρκεια του συστήματος έγινε προφανής κατά την ατυχή διαχείριση σοβαρών προβλημάτων διακυβέρνησης που προέκυψαν από  το δυστύχημα των Τεμπών και τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Από την λειτουργία του επιτελικού κράτους απουσιάζει επίσης η οργανική σύνδεση με το Υπουργικό Συμβούλιο ως συλλογικό όργανο πολιτικής σύνθεσης, και χάραξης κυβερνητικής πολιτικής. 

Στην πράξη το Υ.Σ. δεν λειτουργεί ως τέτοιο. Η υπουργική δραστηριότητα καθοδηγείται από τον πρωθυπουργό και την ομάδα του βάσει οδηγιών που περιέχουν οι «γαλάζιοι φάκελοι» ή με εξατομικευμένες συνεννοήσεις μεταξύ πρωθυπουργού και κάθε υπουργού. Αυτό επάγεται αναίρεση της πολιτικής και λειτουργικής ευθύνης των υπουργών που προβλέπεται στο Σύνταγμα. Η αναίρεση εντείνεται από την πρόνοια του άρθρου 11 παρ. 1. εδ.στ. του Ν.4622/2019 το οποίο ορίζει ότι ο πρωθυπουργός «εποπτεύει για την εφαρμογή της νομοθεσίας από τις υπηρεσίες του δημοσίου τομέα και για την λειτουργία τους προς το συμφέρον του κράτους και των πολιτών» (sic).

Επομένως το επιτελικό κράτος όχι μόνο δεν συνδέεται οργανικά με το υπουργικό συμβούλιο ως συλλογικό σώμα και την δημόσια υπαλληλία,  αλλά καθιερώνει ιδιαίτερη ιεραρχική αλυσίδα μεταξύ της τελευταίας και του πρωθυπουργού, ο οποίος αποκτά υπερχειλή ευθύνη και εξουσία. Εξουσία και ευθύνη επιτείνονται ακόμη περισσότερο από την άσκηση εκ μέρους του πρωθυπουργού καθηκόντων και αρμοδιοτήτων που προσήκουν σε ρυθμιστή πολιτεύματος/αρχηγό κράτους, δυνατότητα που προέκυψε από την αναθεώρηση του 1986 και την ουσιαστική κατάργηση  του ΠτΔ. Επιτελικό κράτος και αναθεώρηση του 1986  ολοκληρώνουν ένα  ιδιαίτερο πολιτειακό μόρφωμα πρωθυπουργικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.  

Επιπλέον χαρακτηριστικό αυτού του μορφώματος αποτελεί η εξουδετέρωση ή η αφυδάτωση όλων των θεσμικών συνομιλητών της δημόσιας σφαίρας. Έγινε ήδη λόγος για την ουσιαστική κατάργηση του υπουργικού συμβουλίου ως συλλογικού οργάνου πολιτικής σύνθεσης. Η Βουλή λειτουργεί ως εκτελεστικός βραχίων του επιτελικού κράτους και των αποφάσεων του πρωθυπουργού ως αρχηγού του πλειοψηφούντος κόμματος. Οι ανώτατοι δικαστές προσδοκώντας δεύτερη καριέρα υπόκεινται στον πειρασμό συμμόρφωσης προς τις επιθυμίες της εκτελεστικής εξουσίας. Η πολυθεσία και η διανομή της κρατικής διαφήμισης επηρεάζει την ελευθερία του Τύπου ως τέταρτης εξουσίας, ηλεκτρονικού και συστημικού που λειτουργεί με τα δεκανίκια των non papers στο πλαίσιο της μετα-αλήθειας. Οι ανεξάρτητες Αρχές όταν δεν λειτουργούν ως κακέκτυπα ΔΕΚΟ καρκινοβατούν συχνά αδιοίκητες. Η εκλεγμένη περιφερειακή αυτοδιοίκηση λειτουργεί χωρίς θεσμική και οικονομική αυτονομία στην ουρά του επιτελικού κράτους χειραγωγούμενη από τις διορισμένες αποκεντρωμένες διοικήσεις που διαδέχτηκαν τις επίσης διορισμένες γενικές γραμματείες.  Η κοινωνία των πολιτών τέλος παραμένει ουδέτερη και εγκλωβισμένη σε προσδοκίες προσόδου, ενώ η επιχειρηματική κοινότητα αποδέχεται έναντι ανταλλάγματος την χειραγώγησή της.

“ I not thought death had undone so many”.{T.S.Ellot, the Waste Land 1922”

Το άρθρο ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΟΥ ΕΠΙΤΕΛΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΗΜΗ ΧΩΡΑ… Του Λεωνίδα-Φοίβου Κόσκου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Ανεβαίνοντας στην εξουσία το 2017, ο Ντόναλντ Τραμπ «γλυκάθηκε» σε υπερθετικό βαθμό. Στη διάρκεια της πρώτης θητείας του όμως έμαθε πολλά πράγματα και κυρίως άνθρωποί του μελέτησαν με ποιόν τρόπο θα μπορούσε να παραμείνει πρόεδρος της πρώτης υπερδύναμης στον κόσμο εφ’ όρου ζωής. Όμως κάτι τέτοιο είναι δύσκολο χωρίς συνταγματική αλλαγή. Προφανώς δε  το ότι έχασε τις εκλογές το 2020 από τον Τζο Μπάιντεν, υποψήφιο των Δημοκρατικών, υπήρξε σοκ γι’ αυτόν και επανερχόμενος στην προεδρία το 2024 έχει βάλει στόχο να αποδείξει ότι εκείνες οι εκλογές νοθευτηκαν για να τις χάσει

Το σχέδιο ξεκίνησε με την πρώτη υπερδύναμη να θέλει να την «ξανακάνει μεγάλη», λες και είναι μικρή τώρα.

Στο πλαίσιο αυτό αρχίζει η διαμάχη του με την Ευρώπη, η επιβολή δασμών όπου είναι πιο βολικό, οι απειλές προσάρτησης της Γροιλανδίας και βέβαια το μεγάλο φλερτ με τον Βλαδίμηρο Πούτιν, πρώην πράκτορα της KGB και Ρώσο δισεκατομμυριούχο σήμερα, ο οποίος όμως έχει στα χέρια του μια πολυσέλιδη έκθεση της ρωσικής μυστικής υπηρεσίας, για το ποιος είναι ο Τραμπ, πώς σκέπτεται, πόσο νάρκισσος είναι και ποια η σχέση του με το χρήμα.

Όλα αυτά όμως στους 20 μήνες που ο Τραμπ ασκεί εξουσία, την Αμερική ούτε μεγάλη την έχουν κάνει, αλλ’ ούτε και ισχυρότερη οικονομικά. Μάλλον το αντίθετο συμβαίνει και μέγα πρόβλημα του Τραμπ είναι το πώς θα ξεμπλέξει με τον πόλεμο στον οποίον τον παρέσυρε ο φίλος του Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπεντζαμεν Νετανιάχου.

Ακόμα χειρότερα, η σημερινή Αμερική χάνει φίλους, αφύπνισε την κοιμώμενη Ευρώπη και παρά τις φανφάρες δεν εμπνέει εμπιστοσύνη ούτε σε φίλους ούτε σε εχθρούς. Επίσης κάποια εκατομμύρια εργάτες που ψήφισαν τον νυν πρόσεδρο δεν βλέπουν να έρχονται τα εργοστάσια που τους υποσχέθηκε. Και αυτό δεν είναι καθόλου καλό για τις ενδιάμεσες εκλογές που έρχονται.

Εσχάτως έτσι, ο πρόεδρος των ΗΠΑ διακήρυξε εκ νέου ότι οι εκλογές του 2020 είχαν «κλαπεί» και προτρέπει έτσι τους οπαδούς του να ψηφίσουν υπέρ της «μεταρρύθμισης του εκλογικού συστήματος».

Εδώ και αρκετούς μήνες, ο Αμερικανός πρόεδρος προτρέπει τα «στρατεύματά» του στο Κογκρέσο να περάσουν το νομοσχέδιο του, τον νόμο SAVE America, για να αλλάξει τους κανόνες του εκλογικού παιχνιδιού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το βράδυ της Πέμπτης 16 Ιουλόυ, σε μια ομιλία προς το έθνος στην τηλεόραση, ο Τραμπ βρήκε ένα νέο επιχείρημα για να τους πείσει. Κατηγόρησε την Κίνα για «τη μεγαλύτερη επιχείρηση παραβίασης εκλογικών δεδομένων στην ιστορία» και προειδοποίησε για τα «συγκλονιστικά τρωτά σημεία» του εκλογικού συστήματος των ΗΠΑ. Για να υποστηρίξει αυτή την αποκάλυψη, ο Τραμπ υποσχέθηκε να αποχαρακτηρίσει αδημοσίευτα έγγραφα που αποδεικνύουν, σύμφωνα με τον ίδιο, την κινεζική παρέμβαση στις προεδρικές εκλογές που κέρδισε ο Τζο Μπάιντεν. Αυτά τα έγγραφα «δείχνουν ότι, για αρκετά χρόνια, ξεκινώντας από τις εκλογές του 2020, η Κίνα πραγματοποίησε αυτό που φαίνεται να είναι η μεγαλύτερη επιχείρηση παραβίασης εκλογικών δεδομένων στην ιστορία, με αποτέλεσμα την παράνομη απόκτηση 220 εκατομμυρίων αρχείων ψηφοφόρων των ΗΠΑ από την Κίνα». Μόνο που αυτά τα αρχεία είναι ευρέως προσβάσιμα στο κοινό. Ο Τραμπ είπε επίσης ότι χιλιάδες άνθρωποι που δεν ήταν πολίτες των ΗΠΑ ήταν εγγεγραμμένοι για να ψηφίσουν, χωρίς να προσκομίσουν κανένα στοιχείο.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειώσουμε ότι έως σήμερα, δεν διαπιστώθηκαν ποτέ μαζικές παρατυπίες παρά τον έλεγχο αμέτρητων εμπειρογνωμόνων, ανεξάρτητων ινστιτούτων ή δικαστηρίων που εξέτασαν αυτές τις εκλογές. Μια έκθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών του 2021 εξήγησε μάλιστα ότι δεν βρήκε στοιχεία παρέμβασης ξένης χώρας στις προεδρικές εκλογές του 2020. Αυτή η έκθεση πραγματοποιήθηκε υπό τη διεύθυνση του Τζον Ράτκλιφ, τότε διευθυντή της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών υπό τον Τραμπ και τώρα επικεφαλής της CIA.

Όλα αυτά όμως δεν πτοούν τον Αμερικανό πρόεδρο. Στην τελευταία ομιλία του, έτσι, για άλλη μια φορά στόχευσε το εκλογικό σύστημα της Καλιφόρνια και έβγαλε το παλιό του ρεφρέν για την αναπόδεικτη εμπλοκή της Βενεζουέλας μέσω της χειραγώγησης του εκλογικού λογισμικού. Αμφισβήτησε την αξιοπιστία των ηλεκτρονικών μηχανημάτων ψηφοφορίας. Αλλά μέχρι στιγμής, παρά την έναρξη ερευνών μετά την επιστροφή του στην εξουσία σε κομητείες στις αναποφάσιστες πολιτείες της Τζόρτζια και της Αριζόνα, δεν έχει βρεθεί σημαντική απάτη.

Αυτές οι διαπιστώσεις έχουν εξοργίσει τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος απετέθη και κατά των τηλεοπτικών καναλιών ABC, NBC και CNN, που δεν μετέδωσαν την ομιλία του. Ο Τραμπ τα κατηγόρησε ευθέως ότι συμμετείχαν στη «συνωμοσία» της εκλογικής νοθείας και απαίτησε να ανακληθούν οι άδειές τους.

Αυτή η ομιλία, παρουσία ολόκληρου του υπουργικού συμβουλίου, προκάλεσε λοιπόν έντονη αντίδραση από τη Δημοκρατική αντιπολίτευση, η οποία κατηγορεί τον Ρεπουμπλικάνο ότι προέβλεψε την ήττα του στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου για να την αμφισβητήσει καλύτερα. «Απόψε, ο Τραμπ έκανε μια αξιολύπητη προσπάθεια να αρνηθεί αυτό που όλοι γνωρίζουμε ότι είναι αλήθεια: έχασε τις εκλογές του 2020», δήλωσε ο ηγέτης της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ. «Αντί να αναπροσανατολίσει τις πολιτικές του, εργάζεται για να νοθεύσει τις ενδιάμεσες εκλογές πριν καν δοθεί ούτε μία ψήφος», είπε ο γερουσιαστής, υποσχόμενος να αντιταχθεί στον νόμο SAVE America.

Με λιγότερους από τέσσερις μήνες να απομένουν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, οι οποίες υπόσχονται να είναι επικίνδυνες για το κόμμα του, αυτή η ομιλία έχει σκοπό κυρίως να κινητοποιήσει τη βάση του και να ασκήσει πίεση στους Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές να περάσουν αυτό το νομοσχέδιο Για να επιτευχθεί αυτό, η πλειοψηφία στη Γερουσία πρέπει να καταργήσει τον παλιό κανόνα filibuster που επιτρέπει επί του παρόντος στους Δημοκρατικούς να μπλοκάρουν την ψηφοφορία. Οι Ρεπουμπλικάνοι είναι διχασμένοι σε αυτό το θέμα.

Αλλά επί της ουσίας της μεταρρύθμισης, ο ηγέτης της πλειοψηφίας John Thune ήταν υπέρ. Ένα από τα βασικά μέτρα του κειμένου είναι η υποχρέωση προσκόμισης εγγράφου που να αποδεικνύει την αμερικανική υπηκοότητα για εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους. Απαιτεί επίσης από τους ψηφοφόρους να παρουσιάζουν ταυτότητα όταν ψηφίζουν, ένα μέτρο που δεν είναι συστηματικό στις 50 πολιτείες, αλλά είναι δημοφιλές στις δημοσκοπήσεις.

Το νομοσχέδιο, από την άλλη πλευρά, περιορίζει δραστικά τις δυνατότητες της λαϊκής ψηφοφορίας μέσω ταχυδρομείου, την οποία ο Τραμπ είχε ήδη προσπαθήσει να περιορίσει με εκτελεστικό διάταγμα πριν απορριφθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η ψηφοφορία μέσω ταχυδρομείου διευκολύνει το στρατιωτικό προσωπικό ή τους ηλικιωμένους να ψηφίσουν.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ, εναπόκειται στο Κογκρέσο να καθορίσει την ημερομηνία των εκλογών, αλλά εναπόκειται στις πολιτείες να θέσουν τους κανόνες. Κατηγορώντας τις εκλογές για εξαπάτηση ή παρέμβαση, ο Τραμπ δικαιολογεί την επιθυμία του να ανακτήσει τον έλεγχο της εκλογικής διαδικασίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Ο Λευκός Οίκος έχει επίσης καταργήσει πολλά όργανα ελέγχου και παρατήρησης.

Η Αμερική έχει μπει σε πολύ ολισθηρό δρόμο και αυτό ας το έχουν κατά νουν οι εταίροι και σύμμαχοι της στην Ευρώπη.

Το άρθρο ΓΙΑΤΙ Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΡΑΜΠ ΣΤΟΥΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΩΝ ΗΠΑ… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η επιτυχημένη προσπάθεια της Ελλάδας να κατακτήσει ποιοτική υπεροχή σε ορισμένους τομείς αμυντικής ισχύος απέναντι στην Τουρκία, στον αέρα και στη θάλασσα, χρησιμοποιείται συχνά από την κυβέρνηση και αρκετά ΜΜΕ ως προμετωπίδα που συγκαλύπτει άλλες σημαντικές πλευρές του συσχετισμού μεταξύ των δύο κρατών.

Η αντιμετώπιση του θέματος θυμίζει κάπως τη σύγκριση μεταξύ δύο γειτόνων, σε μια ωραία συνοικία της πόλης, για το ποιος έχει το καλύτερο και ακριβότερο αυτοκίνητο στο γκαράζ, ενώ ο ένας από τους δύο διαθέτει μεγαλύτερο ακίνητο, σημαντικά υψηλότερη περιουσία και εισοδήματα.

Η αριθμητική του συσχετισμού: οικονομία, δαπάνες, βιομηχανία

Σε ονομαστικούς όρους, η οικονομία της Τουρκίας είναι, με βάση πρόσφατα δεδομένα, περίπου 5,5 φορές μεγαλύτερη από την ελληνική, ενώ η αναλογία προσεγγίζει το 8 προς 1 σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης.

Η Ελλάδα δαπανά περίπου το 3% του ΑΕΠ της για την άμυνα, ενώ η Τουρκία περίπου 1,9%-2%. Σε απόλυτα μεγέθη, οι τουρκικές αμυντικές δαπάνες είναι περίπου 3,5 έως 4 φορές μεγαλύτερες από τις ελληνικές, ενώ ειδικά στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας η διαφορά είναι κολοσσιαία.

Η τουρκική αμυντική βιομηχανία είναι πολλαπλάσια της ελληνικής σε κύκλο εργασιών και εξαγωγές, ενώ η εγχώρια συμμετοχή φέρεται να καλύπτει πλέον περίπου το 80% των αμυντικών προμηθειών της.

Κατά συνέπεια, ο κίνδυνος μιας εξοπλιστικής κούρσας που θα ξεπεράσει τις οικονομικές δυνατότητες της Ελλάδας είναι απολύτως υπαρκτός. Ιδίως αν η Τουρκία καταφέρει να περιορίσει τον καλπάζοντα πληθωρισμό, ο οποίος εκτοξεύει το κόστος χρηματοδότησης και εξυπηρέτησης του -κατά τα λοιπά περιορισμένου για τα ευρωπαϊκά δεδομένα- δημόσιου χρέους της.

Η δεύτερη ισορροπία και τα κέρδη της Άγκυρας στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ

Στο μεταξύ, όμως, εμφανίζονται πολύ ανησυχητικά σημάδια ανατροπής μιας δεύτερης ισορροπίας, εις βάρος της Ελλάδας: εκείνης που αφορά τη γεωπολιτική εμβέλεια και επιρροή των δύο χωρών.

Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ αποτέλεσε το τελευταίο -και ίσως κορυφαίο- δείγμα αυτής της ανησυχητικής διατάραξης, επιβεβαιώνοντας όσα είχαμε γράψει σε προηγούμενο σχόλιο.

Η Τουρκία αναδείχθηκε, στο πλαίσιο της Συνόδου, σε πολύτιμο, σχεδόν αναντικατάστατο σύμμαχο του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης.

Πρώτον, έλαβε την πολιτική «ευλογία» στα υλοποιούμενα σχέδιά της για δύο κομβικά στρατηγεία. Το ένα, στην Κωνσταντινούπολη, που αφορά την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, στο πλαίσιο της «συμμαχίας των προθύμων» για την Ουκρανία, φαίνεται να γίνεται δεκτό ευμενώς και από τη Μόσχα, η οποία μάλλον προτιμά την Τουρκία σε αυτόν τον ρόλο από οποιαδήποτε άλλη χώρα.

Το δεύτερο στρατηγείο, στα Άδανα, μια καθαρά νατοϊκή δομή, δίνει στη γειτονική χώρα τον ρόλο βασικού «υπεργολάβου» της Συμμαχίας στο νότιο μέτωπο: στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική. Ενισχύει δε, ταυτόχρονα, χωρίς αυτό να αναφέρεται ανοικτά στους σχεδιασμούς της Άγκυρας, και την αμυντική της υποδομή στην περίπτωση αντιπαράθεσης με το Ισραήλ.

Δεύτερον, η Τουρκία έκλεισε ή προώθησε σειρά μεγάλων συμφωνιών συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, ενώ τουρκικές εταιρείες εντάχθηκαν στον πυρήνα της μελλοντικής αρχιτεκτονικής προμηθειών του ΝΑΤΟ.

Κάτι που μπορεί, στην πράξη, να λειτουργήσει και ως έμμεση παράκαμψη των εμποδίων ένταξης της Τουρκίας στον ευρωπαϊκό μηχανισμό SAFE, τα οποία ύψωσαν η Ελλάδα και η Κύπρος.

Επιπλέον, η Τουρκία βρίσκεται πλέον σε τροχιά απόκτησης F-35, έχοντας προφανώς κάνει την προεργασία για μεταφορά των S-400 εκτός Τουρκίας, πριν ακόμη δώσει τις υποσχέσεις περί ανάκλησης των κυρώσεων CAATSA ο πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος είχε μόνο διθυραμβικά σχόλια για τον ρόλο της Τουρκίας και του Ερντογάν.

Αυτό δεν σημαίνει ότι έπαψαν να υπάρχουν αναχώματα στο αμερικανικό Κογκρέσο, στο Ευρωκοινοβούλιο και στην ΕΕ, ούτε ότι εξέλιπε η γενικότερη καχυποψία απέναντι στο καθεστώς Ερντογάν και στις προθέσεις της Τουρκίας.

Το πρόβλημα είναι ότι τα αναχώματα αυτά φαίνεται να υποχωρούν ταχύτερα από όσο η Ελλάδα διαμορφώνει μια νέα και συνεκτική στρατηγική.

Η πρόκληση και η ευκαιρία για την Ελλάδα

Είτε αυτό αρέσει στην Ελλάδα είτε όχι, ένας συνδυασμός παραγόντων -από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη σύρραξη των ΗΠΑ με το Ιράν έως τη σταδιακή αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την Ευρώπη και τα σύννεφα στις σχέσεις με το Ισραήλ- οδηγεί βαθμηδόν στην περαιτέρω αναβάθμιση της στρατηγικής σημασίας της Τουρκίας.

Η αναβάθμιση αυτή προκύπτει μέσα από ένα σύνθετο πλαίσιο διπλωματικής και βιομηχανικής αλληλεπίδρασης στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΝΑΤΟ και της «συμμαχίας των προθύμων» για την Ουκρανία.

Πρόκειται για μεγάλη πρόκληση για τα ελληνικά συμφέροντα, αλλά και για μια ευκαιρία διατύπωσης ελληνικών απαιτήσεων που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα νέο περιβάλλον ασφαλείας, χωρίς να περιορίζονται στην αυτονόητη, αλλά ανεπαρκή από μόνη της, απαίτηση για άρση του τουρκικού casus belli.

Μια τέτοια κίνηση θα ήταν, για παράδειγμα, η καθαρή διατύπωση ελληνικής θέσης για την επίλυση της διαφοράς που αναγνωρίζει η Αθήνα -της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ- με ειρηνικό τρόπο, μέσω συνυποσχετικού και προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Μια τέτοια πρόταση θα αφαιρούσε από την Τουρκία το επιχείρημα ότι η Ελλάδα αποφεύγει τη λύση, θα υποχρέωνε τους συμμάχους να τοποθετηθούν απέναντι σε μια σαφή νομική διαδικασία και θα επιχειρούσε να κλείσει την εκκρεμότητα προτού μεταβληθεί ακόμη περισσότερο ο συσχετισμός ισχύος. Ασφαλώς υπάρχει και εσωτερικός αντίλογος σε μια τέτοια θέση· προς το παρόν, όμως, δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική αντιπρόταση.

Μια άλλη, παράλληλη ενέργεια θα ήταν η πίεση ώστε να αποκτήσει «σάρκα και οστά», δηλαδή συγκεκριμένες επιχειρησιακές δυνατότητες, η περίφημη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως πρότεινε πρόσφατα ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης.

Μια τέτοια κίνηση θα θωράκιζε έτι περισσότερο τα ελληνικά συμφέροντα, χωρίς να αποτελεί οφθαλμοφανή στοχευμένη κίνηση εναντίον της Τουρκίας, αφού η ρήτρα είναι γενική και θα μπορούσε να υποστηριχθεί κι από άλλες χώρες-μέλη.

Επιπλέον, οι προσπάθειες για την ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας πρέπει όχι απλώς να συνεχιστούν, αλλά να ενταθούν, καθώς ο συγκεκριμένος τομέας έχει εξελιχθεί σε στρατηγικό χαρτί της Άγκυρας. Σε διαφορετική περίπτωση, η Ελλάδα θα αγοράζει ολοένα ακριβότερα την ασφάλειά της, ενώ η Τουρκία θα αυξάνει την αυτάρκεια και την επιρροή της.

Το διπλωματικό παράθυρο που κλείνει

Προς το παρόν, η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται να θεωρεί τις επιτυχημένες κινήσεις που έχει κάνει, κυρίως με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ, τη Γαλλία και την Αίγυπτο, καθώς και τους εξοπλισμούς στους οποίους έχει προχωρήσει, ως μέσα αγοράς χρόνου.

Το κακό είναι ότι δεν φαίνεται να έχει αποσαφηνίσει πώς σκοπεύει να αξιοποιήσει αυτόν τον χρόνο, ενώ η Τουρκία διευρύνει διαρκώς την ατζέντα των διεκδικήσεων και αμφισβητήσεών της απέναντι στη χώρα μας.

Το ελληνικό ποιοτικό πλεονέκτημα σε συγκεκριμένους τομείς στρατιωτικής ισχύος θα κρατήσει αρκετά χρόνια, ενώ τα οικονομικά προβλήματα της γειτονικής χώρας, όπως και η αναβάθμιση της στρατηγικής σχέσης της Ελλάδας με το Ισραήλ, αποτελούν σήμερα σημαντικά πλεονεκτήματα.

Δεν συνιστούν, όμως, από μόνα τους στιβαρή στρατηγική για το μέλλον.

Αντίθετα με το στρατιωτικό πλεονέκτημα, το διπλωματικό παράθυρο ευκαιρίας μιας περιόδου κατά την οποία η Τουρκία έχει λόγους να αποφεύγει την ανοικτή αντιπαράθεση και δεν έχει ακόμη εδραιώσει αμετάκλητα τη θέση της στις συμμαχίες της νέας εποχής μπορεί σύντομα να κλείσει.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Ελλάδα-Τουρκία: Οι δύο ισορροπίες δυνάμεων και το «παράθυρο» που κλείνει… Του Γιώργου Παπανικολάου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Η είσοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης στις διαδικασίες παραγωγής πλούτου, αγαθών και υπηρεσιών είναι ένα ιστορικό γεγονός, ισοδύναμο με τη βιομηχανική επανάσταση. Οπως αυτή η τελευταία πριν από 250 χρόνια ανέτρεψε τρόπους παραγωγής και εργασίας, το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την Τ.Ν.

Οπως υποστηρίζουν οικονομολόγοι και κοινωνιολόγοι, πρόκειται για μια νέα δομική ανατροπή η οποία επιτρέπει σε μηχανές και σε αλγόριθμους να αντικαθιστούν ανθρώπους σε κάθε ή σχεδόν σε κάθε τομέα της κοινωνίας. Είτε λοιπόν αυτό μας αρέσει είτε όχι, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι παντού στις μέρες μας. Ιδιαίτερα δε σε πολλά γραφεία, μισθωτών και όχι.

Γράφει email, δημιουργεί εικόνες, απαντά σε ερωτήσεις πελατών, αναλύει δεδομένα και μπορεί ακόμη και να βοηθήσει στη σύνταξη κώδικα υπολογιστή. Σχεδόν δεν περνάει μέρα χωρίς έναν νέο τίτλο που να προβλέπει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μεταμορφώσει τον χώρο εργασίας.

Για τους νέους εργαζόμενους και τους φοιτητές διοίκησης επιχειρήσεων, αυτό φυσικά εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα: Θα πάρει η Τεχνητή Νοημοσύνη τη δουλειά μου;

Η ανατροπή

Ναι, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αλλάξει πολλές θέσεις εργασίας. Ορισμένες εργασίες που κάνουν οι άνθρωποι σήμερα θα αυτοματοποιηθούν. Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι οι παραγωγικές ανατροπές δεν εξαλείφουν εντελώς την εργασία. Αντίθετα, τείνουν να αλλάζουν πρώτον το είδος της εργασίας που κάνουν οι άνθρωποι και δεύτερον τις δεξιότητες που εκτιμούν περισσότερο οι εργοδότες.

Απλώς σκεφτείτε τις προηγούμενες τεχνολογικές ανακαλύψεις. Όταν οι υπολογιστές εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στα γραφεία, πολλοί άνθρωποι φοβόντουσαν ότι ένας τεράστιος αριθμός θέσεων εργασίας θα εξαφανιζόταν. Οι λογιστές ανησυχούσαν για τα υπολογιστικά φύλλα. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι ανησυχούσαν για τα ATM. Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες ανησυχούσαν για τα συστήματα ηλεκτρονικών κρατήσεων.

«Αυτές οι τεχνολογίες σίγουρα άλλαξαν τον χώρο εργασίας, αλλά δεν εξάλειψαν την ανάγκη για ανθρώπους. Αντίθετα, επέτρεψαν στους ανθρώπους να γίνουν πιο παραγωγικοί και δημιούργησαν εντελώς νέες ευκαιρίες σταδιοδρομίας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πιθανό να έχει παρόμοιο αντίκτυπο», τονίζει ο σύμβουλος επιχειρήσεων Σβεν Μπίσοπ.

Το κόστος

Δύο είναι τα ερωτήματα που αναδύονται στο επίπεδο αυτό: γιατί οι επιχειρήσεις επενδύουν στην Τ.Ν. και πόσο πραγματική απειλή για τις θέσεις εργασίας είναι η είσοδός της στην οικονομία;

Σχετικά με το πρώτο ερώτημα, από επιχειρηματικής πλευράς, είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι εταιρείες επενδύουν τόσο πολύ στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι επιχειρήσεις αναζητούν συνεχώς τρόπους για να μειώσουν το κόστος, να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και να λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει και στα τρία.

Ενας διευθυντής μπορεί πλέον να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να αναλύει δεδομένα σε λίγα λεπτά αντί για ώρες. Μια ομάδα μάρκετινγκ μπορεί να δημιουργεί πρόχειρο περιεχόμενο πολύ πιο γρήγορα από πριν.

Όταν μια επιχείρηση μπορεί να ολοκληρώνει εργασίες πιο γρήγορα και αποτελεσματικά, γίνεται πιο ανταγωνιστική. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι οργανισμοί σε σχεδόν κάθε κλάδο πειραματίζονται με εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο κίνδυνος

Ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό σημείο που συχνά λείπει από τους τίτλους. Και αυτό έχει σημασία. Η πραγματική απειλή μπορεί να μην είναι η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος θα μπορούσε να είναι η αντικατάστασή σας από κάποιον που ξέρει πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη καλύτερα από εσάς.

Φανταστείτε δύο νεοεισερχόμενους λογιστές να υποβάλλουν αίτηση για την ίδια θέση. Και οι δύο έχουν ισχυρές τεχνικές γνώσεις, αλλά ο ένας έχει μάθει πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να αναλύει μεγάλα σύνολα δεδομένων, να αυτοματοποιεί τις τακτικές αναφορές και να εντοπίζει ασυνήθιστες τάσεις. Αυτό το άτομο μπορεί δυνητικά να προσφέρει μεγαλύτερη αξία στον εργοδότη και να ολοκληρώνει την εργασία πιο αποτελεσματικά.

Η ίδια αρχή ισχύει σε πολλά επαγγέλματα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μην αντικαταστήσει τους επαγγελματίες του μάρκετινγκ, τους συμβούλους, τους λογιστές ή τους αναλυτές. Αντίθετα, οι επαγγελματίες που υιοθετούν την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποκτήσουν πλεονέκτημα έναντι εκείνων που την αγνοούν.

Σημειώνω ότι το ίδιο ισχύει και στη δημοσιογραφία, όπου οι ανατροπές αν και μη πολυσυζητημένες είναι σοβαρές και κρίσιμες.

Η απειλή

Ας δούμε όμως ποιες θέσεις εργασίας είναι πιο ευάλωτες στις σημερινές συνθήκες. Οι ρόλοι που περιλαμβάνουν εξαιρετικά επαναλαμβανόμενες και προβλέψιμες εργασίες είναι πιθανό να παρουσιάσουν τη μεγαλύτερη αναστάτωση. Εάν μια διαδικασία ακολουθεί τα ίδια βήματα κάθε φορά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η τεχνολογία να αυτοματοποιήσει τελικά μεγάλο μέρος της.

Από την άλλη πλευρά, οι θέσεις εργασίας που περιλαμβάνουν κρίση, δημιουργικότητα, ηγεσία και οικοδόμηση σχέσεων είναι πολύ πιο δύσκολο να αντικατασταθούν.

Φανταστείτε έναν οικονομικό διευθυντή που συμβουλεύει ένα διοικητικό συμβούλιο σχετικά με μια σημαντική εξαγορά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να παράγει προβλέψεις και να αναλύει οικονομικές πληροφορίες, αλλά δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη για την τελική απόφαση. Δεν μπορεί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη με τα ενδιαφερόμενα μέρη ή να πείσει τους επενδυτές να υποστηρίξουν μια στρατηγική. Αυτές οι ευθύνες εξακολουθούν να απαιτούν ανθρώπινη κρίση και εμπειρία.

Καθώς η τεχνολογία αναλαμβάνει περισσότερες συνήθεις εργασίες επεξεργασίας, η αξία της ερμηνείας, της εμπειρίας και της κρίσης είναι πιθανό να αυξηθεί. Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να χρειάζονται επαγγελματίες που μπορούν να κατανοούν οικονομικές πληροφορίες, να αξιολογούν κινδύνους, να αμφισβητούν υποθέσεις και να κοινοποιούν συστάσεις.

Η ελπίδα

Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα εξελίξεις και τις ανατροπές που επιφέρουν, δεν νομίζω ότι συντρέχει λόγος έντονου πανικού κυρίως για τους νέους. Το πρόσφατο παρελθόν μας δείχνει ότι η νέα τεχνολογία συχνά δημιουργεί θέσεις εργασίας που κανείς δεν θα μπορούσε να προβλέψει εκ των προτέρων.

Πριν από είκοσι χρόνια, υπήρχαν πολύ λίγοι διαχειριστές μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προγραμματιστές εφαρμογών ή ειδικοί στο cloud computing. Σήμερα, αυτές είναι καθιερωμένες σταδιοδρομίες.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί ήδη ζήτηση για ειδικούς σε τομείς όπως η διακυβέρνηση, η εφαρμογή, η διαχείριση κινδύνων και η ηθική της Τεχνητής Νοημοσύνης. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, θα αναδυθούν εντελώς νέες επαγγελματικές πορείες.

Οι εργοδότες αναζητούν ολοένα και περισσότερο άτομα που μπορούν να σκέφτονται κριτικά, να λύνουν προβλήματα, να επικοινωνούν όσο γίνεται καλύτερα. Ιδού έτσι το νέο ερώτημα: Λοιπόν, θα σου πάρει η Τεχνητή Νοημοσύνη τη δουλειά;

Ίσως να απαιτήσει κάποιες νέες δεξιότητες για πρωτόγνωρες εργασίες. Μπορεί ακόμη και να καταργήσει ορισμένους ρόλους. Αλλά για τους περισσότερους νέους και τους φοιτητές διοίκησης επιχειρήσεων, η πιο χρήσιμη ερώτηση είναι η εξής: πώς μπορώ να χρησιμοποιήσω την Τεχνητή Νοημοσύνη για να γίνω καλύτερος στη δουλειά μου;

Όσοι μαθαίνουν να εργάζονται παράλληλα με την τεχνολογία είναι πιθανό να βρίσκονται σε πολύ ισχυρότερη θέση από εκείνους που προσπαθούν να την αγνοήσουν.

Η τεχνολογία αλλάζει τον χώρο εργασίας εδώ και αιώνες και η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι απλώς το τελευταίο κεφάλαιο σε αυτήν την ιστορία. Οι επιχειρήσεις θα εξακολουθούν να χρειάζονται ανθρώπους που μπορούν να σκέφτονται, να ηγούνται, να επικοινωνούν και να λαμβάνουν αποφάσεις.

Προς το παρόν τουλάχιστον, αυτά παραμένουν μοναδικά ανθρώπινα δυνατά σημεία.

Πηγή: euro2day.gr

Το άρθρο Τεχνητή Νοημοσύνη: Ποιοι εργαζόμενοι κινδυνεύουν με… αντικατάσταση… Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Πρόκειται για μια θεωρία διεθνών σχέσεων και τον όρο («Παγίδα του Θουκυδίδη») που επινοήθηκε σαν όρος αρχικά το 2012 από τον πολιτικό επιστήμονα Graham Allison (καθηγητή στο John F. Kennedy School of Government του Harvard) και αναλύθηκε στο βιβλίο του το 2017 με τον τίτλο «Destined for war» δηλαδή «Προορισμένοι για πόλεμο».  Σε αυτό περιγράφει την τάση για σύγκρουση όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια κυρίαρχη (καθιερωμένη) υπερδύναμη, αναφερόμενος στις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας .

Ο συλλογισμός/διαπίστωση αυτή βασίζεται στο έργο του αρχαίου Έλληνα ιστορικού Θουκυδίδη και την ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου. Στο κείμενό του βιβλίου του ο G.Allison, αναφέρει ότι η αιτία του πολέμου ήταν κατά τα γραφόμενα στον Θουκυδίδη: «Η ανάπτυξη της δύναμης της Αθήνας, και ο φόβος που αυτή προκάλεσε στη Σπάρτη, και κατέστησαν τον πόλεμο αναπόφευκτο».

Παραθέτει μάλιστα ο Allison 16 τέτοιες αντίστοιχες περιπτώσεις («παγίδας») μεταξύ κυρίαρχων κρατών από τα τέλη του 15^ου αιώνα έως σήμερα όπου οι 12 εξ’ αυτών οδήγησαν σε πόλεμο.

Το θέμα ανακινήθηκε κατά την επίσκεψη του προέδρου Τραμπ στην Κίνα τον Μάϊο  2026, όταν στον λόγο του ο πρόεδρος Σι αναφέρθηκε στην «Παγίδα του Θουκυδίδη» όσον αφορά τις σχέσεις της Κίνας (σαν ανερχόμενης δύναμης) έναντι των ΗΠΑ (σαν ήδη κυρίαρχης δύναμης), εν μέρει και σαν προειδοποίηση προς τον Τραμπ να μην πέσει σε τέτοια παγίδα, αλλά και για να δείξει πόσο πιο ενημερωμένος είναι αυτός σε πολιτικά ζητήματα έναντι του Αμερικανού προέδρου και μάλιστα πάνω σε μια θεωρία/ βιβλίο Αμερικανού συγγραφέα που υπήρχε εδώ και 9 χρόνια.

Να σημειωθεί πάντως ότι ο όρος είχε συζητηθεί και νωρίτερα και είχαν εκφράσει την άποψη τους τόσο ο πρόεδρος Σι όσο και ο πρόεδρος Ομπάμα θεωρώντας ότι μελλοντική στρατιωτική σύγκρουση έπρεπε και μπορούσε να αποφευχθεί. Ιδιαίτερα για το θέμα είχε μακρά συζήτηση ο G.Allison με τον πρόεδρο Σι κατά την επίσκεψη του πρώτου στην Κίνα τον Απρίλιο 2024.

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙ ΠΟΛΕΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΟΥ ΘΕΤΕΙ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ; ΚΑΙ ΑΝ ΝΑΙ ΓΙΑΤΙ;

Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος ήταν η μακροβιότερη (διαρκείας 27 ετών σε 3 στάδια) αρχαιοελληνική στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ της Δηλιακής Συμμαχίας (υπό την ηγεσία της Αθήνας) και της Πελοποννησιακής Συμμαχίας (υπό την ηγεσία της Σπάρτης). Ξεκίνησε το 431 π.Χ., με την εισβολή των Σπαρτιατών και των συμμάχων τους, στην Αττική, καθώς και με τη λεηλασία της Αθηναϊκής υπαίθρου και έληξε το 404 π.Χ. με τη νίκη των Σπαρτιατών (στην ναυμαχία  στους Αιγός Ποταμούς-στον Ελλήσποντο ή Δαρδανέλλια- 405 π.χ. και την εκεί ήττα των Αθηναίων) Οι τελευταίοι μετά από αυτό, πολιορκημένοι από την στεριά και τη θάλασσα, αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν. Οι Κορίνθιοι και οι Θηβαίοι ζήτησαν να καταστραφεί η Αθήνα και οι κάτοικοι της να γίνουν δούλοι. Οι Σπαρτιάτες, όμως, σεβόμενοι την προσφορά της Αθήνας στους Περσικούς πολέμους, αρνήθηκαν.

Αιτία του πολέμου ήταν «η ολοένα αυξανόμενη δύναμη της Αθήνας που προκάλεσε φόβο στους συμμάχους της Σπάρτης και κατέστησε τη σύρραξη ανάμεσα στις δύο πόλεις αναπότρεπτη», αναφέρει ο Θουκυδίδης ως καταλυτικό αίτιο στην κήρυξη του πολέμου.

Αυτός ο πόλεμος δεν ήταν σημαντικός μόνο για την εξέλιξη της ιστορίας της Ελλάδας, αλλά και για την επιστήμη της ιστοριογραφίας, επειδή ήταν το πρώτο γεγονός, το οποίο έγινε αντικείμενο επιστημονικής και ιστορικής ανάλυσης: Ο ιστορικός Θουκυδίδης μας παραδίδει στο έργο του «Ιστορία» μία αναλυτική σύγχρονη περιγραφή του πολέμου μέχρι τον χειμώνα του έτους 411 π.Χ. (από την οποία εξαρτώνται έως και σήμερα κατά ένα μεγάλο μέρος οι σημερινοί ερευνητές), στο οποίο αναλύει τα αίτια και τις αφορμές του πολέμου με μία συγκεκριμένη μέθοδο, η οποία έγινε πρότυπο για τη μεταγενέστερη ευρωπαϊκή ιστοριογραφία. Τα γεγονότα μετά το 411 π.Χ., που ο θάνατος του δεν επέτρεψε στο Θουκυδίδη να εξιστορήσει, περιγράφει ο Ξενοφών στο έργο του, «Ελληνικά». Η ονομασία «Πελοποννησιακός Πόλεμος» είναι μεταγενέστερη, ενώ ο Θουκυδίδης τον αναφέρει ως πόλεμο ανάμεσα στους Πελοποννήσιους και τους Αθηναίους.

Για τον Θουκυδίδη, η ανθρώπινη φύση είναι σταθερή, αμετάβλητη και καθορίζει την πορεία της Ιστορίας. Ο κορυφαίος αρχαίος ιστορικός εισήγαγε μια ρεαλιστική και επιστημονική προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι τα ιστορικά γεγονότα επαναλαμβάνονται επειδή οι βασικές εσωτερικές παρορμήσεις των ανθρώπων παραμένουν οι ίδιες («ἕως ἂν ἡ αὐτὴ φύσις ἀνθρώπων ᾖ»). Η ανάλυσή του αποτελεί το θεμέλιο του πολιτικού ρεαλισμού στις διεθνείς σχέσεις.

Στον περίφημο «Διάλογο των Μηλίων» και σε άλλα σημεία του έργου του, ο Θουκυδίδης συμπυκνώνει τις κινητήριες δυνάμεις των ανθρώπων και των κρατών σε τρεις άξονες:

• Δέος (Φόβος): Η ανάγκη για ασφάλεια και η επιβίωση απέναντι σε απειλές.
• Τιμή (Φιλοτιμία/Δόξα): Η επιδίωξη του γοήτρου, της υστεροφημίας και της κοινωνικής αναγνώρισης.
• Ωφέλεια (Συμφέρον): Η επιθυμία για υλικό κέρδος, πλούτο και επέκταση της ισχύος.

Το Δίκαιο του Ισχυρότερου

Στη φιλοσοφία του Θουκυδίδη, η ισχύς υπερέχει της δικαιοσύνης στις σχέσεις μεταξύ κρατών:

• Οι ισχυροί πράττουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους.
• Οι αδύναμοι υπομένουν όσα τους επιβάλλει η μοίρα τους.
• Αυτή η τάση για κυριαρχία θεωρείται φυσικός νόμος και όχι απλή ηθική διαστροφή.

Η πίστη του στην αμετάβλητη φύση του ανθρώπου είναι ο λόγος που έγραψε την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου. Το έργο του δεν προοριζόταν για μια εφήμερη ακρόαση, αλλά ως ένα αιώνιο απόκτημα (κτῆμα ἐς αεί). Καθώς οι άνθρωποι θεωρούσε ότι θα αντιδρούν πάντα με τον ίδιο τρόπο κάτω από παρόμοιες συνθήκες, η μελέτη του παρελθόντος αποτελεί το ασφαλέστερο εργαλείο για την κατανόηση και την πρόβλεψη του μέλλοντος.

Στις πιο πάνω Θουκυδίδιες αρχές για την φύση του ανθρώπου να προσθέσω και να επαυξήσω τα εξής που αναφέρω σε μέρος της εισαγωγής μου στο βιβλίο μου «ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ» (Εκδόσεις Παπαζήση 2023):

Στα εκατομμύρια έτη ζωής στον πλανήτη γη, κανένα άλλο ζωικό είδος πλην του ανθρώπου, δεν σκότωνε μαζικά το ομοειδές του. Μεμονωμένα περιστατικά όπου ζώο να μονομαχεί με ομοειδές του, ναι υπάρχουν καθημερινά! Έχετε δει όμως ή μάθει ποτέ κοπάδι λύκων να μάχεται και να σκοτώνει άλλους λύκους; Κοπάδι τίγρεων να επιτίθεται και να σκοτώνει άλλες τίγρεις;

Σε κάθε περίπτωση, ποτέ στα εκατομμύρια αυτά έτη δεν υπήρξε είδος ζώου που με τις ενέργειες του να μπορούσε να απειλήσει όλο το οικοσύστημα ή την ύπαρξη της ζωής στον πλανήτη γη, άλλο από τον άνθρωπο. Κι’ ας είναι το υψηλότερης νόησης ζώο που υπήρξε ποτέ στον πλανήτη μας!

Αναζητώντας τις αιτίες των πολέμων, δεν θα ήταν δύσκολο να αναλύσουμε την ψυχοσύνθεση και κοινωνική συμπεριφορά του ανθρώπου, ως άτομο γενικότερα και ειδικότερα.

Στην φύση του ανθρώπου είναι η τάση κυριαρχίας του ενός επί του άλλου, του ισχυρότερου επί του ασθενέστερου, του πλουσιότερου επί του φτωχότερου, του εξυπνότερου επί του ευηθέστερου, του μορφωμένου επί του αμόρφωτου κ.ο.κ.. Αυτή η τάση σε ένα περιβάλλον όπου (από την εποχή του homo sapiens μέχρι σήμερα) τα αγαθά είναι περιορισμένα, όπου ο ένας θα έχει περισσότερα ή καλύτερα από τον άλλο. Όπου ένα κοινωνικό σύνολο (πόλη, κράτος, ή Συνασπισμός κρατών) θα έχει περισσότερα  από το άλλο, και σε συνδυασμό με την απληστία που διακρίνει την ανθρώπινη φύση, οδηγούν πολλές φορές στην δια της βίας αναζήτηση περισσοτέρων αγαθών.

Φυσικά ο αμυνόμενος ή ο ανταγωνιστής του επιτιθέμενου θα υπερασπιστεί τον χώρο του και τα σε αυτόν κεκτημένα, με συνέπεια την αναπόφευκτη σύγκρουση.

Πέραν των σχεδόν ενστικτωδών συμπεριφορών, που τις βρίσκουμε και στα ζώα, ο άνθρωπος σαν πνευματώδης φύση που ξεχωρίζει από τα τελευταία, κινείται και σε διαφορετικά επίπεδα αντιπαράθεσης που έχουν να κάνουν με ιδεολογία, θρησκεία, εθνικά χαρακτηριστικά. Αυτά όμως δεν αναιρούν την πιο πάνω έμφυτη ανάγκη κυριαρχίας του ενός επί του άλλου, ή την ανάγκη άμυνας και υπεράσπισης της ιδεολογίας, θρησκείας, εθνικισμού κατά του επιτιθέμενου. Με αποτέλεσμα την αναπόφευκτη, βίαια, με κάθε μέσον, σύγκρουση, ακόμα και εάν οι διαφορές έχουν αυτό τον «πνευματώδη» χαρακτήρα.

Ακόμα και τότε ισχύει η επιδίωξη επιβολής της ιδεολογίας, θρησκείας κλπ της μιας κοινωνικής ομάδας επί της άλλης. Αυτή μάλιστα που προσπαθεί να επιβληθεί πολλές φορές  χρησιμοποιεί σαν προμετωπίδα και πρόσχημα πολέμου τέτοια αιτιολογία, ενώ αποβλέπει καθαρά να αποκομίσει υλικό όφελος.

Η πλάση του ανθρώπου που ήταν ευλογία Θεού, έγινε με την αυτονόητη προϋπόθεση ότι δεν θα θελήσει αυτός να υπερβεί την φύση του, την ύπαρξη του και να επιδιώξει να γίνει ο ίδιος, Θεός. Με την εξουσία μάλιστα, να έχει ο ίδιος το δικαίωμα ζωής ή θανάτου της ίδιας της γης και της ίδιας του της ύπαρξης.

ΟΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΕΧΕΙ ΥΠΟΨΙΝ Ο ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΜΕ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΞΗΣ:

Α) Η σημαντικότερη είναι η εξέλιξη των όπλων ανταγωνιζομένων κρατών, όταν με τα πυρηνικά όπλα μπορεί να σκοτωθούν μέσα σε λίγα λεπτά δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι και να καταστραφούν απίστευτα μεγάλες εκτάσεις του πλανήτη ακόμη και η πλήρης καταστροφή του, σύμφωνα με το δόγμα M.A.D. των χρόνων του «ψυχρού πολέμου» που την απέτρεψε.

Η αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή (M.A.D.=Mutually assured destruction) (συνώνυμο στα Αγγλικά της λέξης «τρέλα») είναι ένα δόγμα στρατιωτικής στρατηγικής και πολιτικής εθνικής ασφάλειας στο οποίο η πλήρης χρήση πυρηνικών όπλων από δύο ή περισσότερες αντίπαλες πλευρές θα είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή τόσο του επιτιθέμενου όσο και του αμυνόμενου. Το δόγμα βασίζεται στην υπόθεση ότι η χρήση πυρηνικών όπλων από τη μία πλευρά θα είχε ως αποτέλεσμα αντίποινα με πυρηνικά όπλα από την άλλη πλευρά, οδηγώντας σε καταστροφικό αποτέλεσμα και για τις δύο πλευρές.

Η έννοια της αμοιβαία εξασφαλισμένης καταστροφής αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ως αποτρεπτικό μέσο για την αποτροπή της χρήσης πυρηνικών όπλων είτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες είτε από τη Σοβιετική Ένωση.

Δοκιμάστηκε αποτρεπτικά με επιτυχία κατά την «κρίση της Κούβας» την δεκαετία 1960 επί προεδρίας Τζων Κένεντυ όταν η Σοβιετική Ένωση είχε στείλει εκεί πυραύλους στο κατώφλι των ΗΠΑ.

Β) Ο Θουκυδίδης ξεχωρίζοντας στην εποχή του την Σπάρτη και την Αθήνα (και τις περί αυτές συμμάχους πόλεις) αναφέρεται πρωτίστως σε στρατιωτική ισχύ.

 Τον 21ο αιώνα εκτός από τις  ΗΠΑ, και Κίνα πρέπει να ληφθούν υπόψιν σαν 3η δύναμη τουλάχιστον και η Ρωσία η οποία  (χωρίς την συνδρομή των ΗΠΑ και του απρόθυμου Τραμπ) μπορεί να εξοντώσει χρησιμοποιώντας πυρηνικά ή μόνο ακόμη και με την απειλή αυτή μπορεί να επιβληθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη . (Βλέπε τα άρθρα μου πόλεμος ΝΑΤΟ-Ρωσίας μέρος Α και Β 2025).

Τα πιο πάνω τον 21ο αιώνα βάζουν στο παιχνίδι και μικρότερες χώρες , όταν εκτός από τις ΗΠΑ , Ρωσία, Κίνα Αγγλία και Γαλλία, πυρηνικά όπλα κατέχουν οι Ινδία, Πακιστάν, το Ισραήλ (ανεπίσημα το τελευταίο 200 τουλάχιστον) και η πάντα επικίνδυνη Β. Κορέα.

Γ) Άλλη παράμετρος εκτός της Θουκυδίδιας λογικής αποδείχθηκε ιδιαίτερα τον 20ο και 21ο αιώνα η συμβολή μεμονωμένων ανθρώπων που με μόνες τις πράξεις και τον χαρακτήρα τους βασιζόμενοι και στην μεγάλη ισχύ τους μπορούν να αιματοκυλήσουν τον κόσμο

Ξεχωρίζουν φυσικά ο Hitler και την εποχή μας ο Πούτιν. Ο πρώτος μάλιστα χωρίς τα πυρηνικά που διαθέτει ο δεύτερος, μοιάζει συγκριτικά σαν ένας περιορισμένης επικινδυνότητας τρελός στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Ο Πούτιν ήταν επικεφαλής των δημιουργών του δόγματος που αναπτύχθηκε στην Ρωσία (1999-2000) περί «αποκλιμάκωσης μιας πολεμικής σύρραξης δια της κλιμάκωσης με χρήση πυρηνικών όπλων». (De-escalation doctrine, of escalating to de-escalate). Αρχικά σαν Γ.Γραμματέας του Ρωσικού συμβουλίου εθνικής ασφαλείας, που εν συνεχεία υπέγραψε και σαν επίσημο έγγραφο ως πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Για να καταστεί όμως αποτελεσματική μια τέτοια απειλή, έπρεπε να γίνει πιστευτή. Έτσι σε όλα τα μεγάλης εμβέλειας γυμνάσια που διεξήγαγε η Ρωσία από το 2000, όλα περιελάμβαναν προσομοιώσεις περιορισμένων πυρηνικών κτυπημάτων.

Την απειλή αυτή για την εφαρμογή του πιο πάνω δόγματος ο Πούτιν την χρησιμοποίησε επανειλημμένα τόσο κατά τον Ουκρανικό πόλεμο (2022-26), όσο και κατά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 αλλά και κατά την εισβολή του στην Γεωργία το 2008.(Βλέπε αναλυτικότερα επ’ αυτού στο βιβλίο μου «Τα σημεία των καιρών».)

Αν ζούσαμε την εποχή του Θουκυδίδη θα ζητούσαμε από το Μαντείο των Δελφών να μας πει τι μέλλει γενέσθαι στον κόσμο τούτο, εν όψει των πιο πάνω.

Στην σημερινή όμως εποχή φοβάμαι ότι θα πρέπει να προσφύγουμε στην Αποκάλυψη του Ιωάννη και στην προσευχή.

*συντ. δικηγόρος παρ’Αρείω Πάγω, συγγραφέας, ερευνητής.

Το άρθρο Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΟΥ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ… Του Λάμπρου Ροϊλού εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Από το Παρίσι, την Πόλη του Φωτός, καταγράφηκαν μηνύματα προς όλο τον κόσμο. Αυτό μας πληροφορεί η σχετική ειδησεογραφία και το ρεπορτάζ. Ας μας επιτραπεί να διαφωνήσουμε. Δεν εκπέμφθηκαν απλώς μηνύματα. Καταγράφηκαν πραγματικότητες που διαμορφώνονται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Η Ευρώπη αλλάζει, η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλάζει. Οι ανεκτίμητες αξίες της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας, των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, του Κοινωνικού Κράτους, της αντίληψης για το περιεχόμενο της ανθρώπινης ύπαρξης και της πολιτικής, έννοιες που από την Ευρώπη εξανθρώπισαν τον ανθρώπινο βίο, μπαίνουν και πάλι μπροστά! Βέβαια, στη βάση των νέων εποχών και αναλογιών.

Είναι εκπληκτικό. Δύο Υπερδυνάμεις, η μία επί τέσσερα χρόνια και η άλλη επί τέσσερις μήνες, χωρίς να το επιδιώξουν, δημιουργούν μία νέα Ευρωπαϊκή Ήπειρο και μας δίνουν ταυτόχρονα την εικόνα –και την βεβαιότητα– πως δεν έχουν πρόβλημα μόνο στρατηγικό και στρατιωτικό, αλλά και υπαρξιακά ηθικό!! Φυσικά, και πρόβλημα αξιοπιστίας.

Τι μας λέγουν τα μηνύματα και οι ταχύτατα διαμορφούμενες νέες πραγματι-κότητες; Πρώτον, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο, αποκτούν ταχύτατα Κοινή Άμυνα και Εξωτερική Πολιτική. Με το απίστευτο γεγονός της ομόφωνης απόφασης των 27 χωρών-μελών για αύξηση των αμυντικών δαπανών, από ποσοστό που για μερικές χώρες ήταν στο 1,2%, στο 5% για όλα τα κράτη-μέλη, πράγμα που σημαίνει περί τα 2 τρις Ευρώ για τα επόμενα χρόνια. Άρα, και λεφτά υπάρχουν. Δεύτερον, οι πολιτικές ηγεσίες των χωρών που προαναφέραμε, είπαν σταθερά «όχι» στις τυχοδιωκτικές εξάρσεις του Προέδρου των ΗΠΑ κ. Ντ. Τραμπ, με την επίθεση κατά του Ιράν. Αυτό που έκαναν, δηλαδή, πολιτικά σημαίνει πως εννοούν να παραμείνει το ΝΑΤΟ αμυντικός οργανισμός και όχι επιθετικός, όπως άλλωστε προβλέπεται και από το Καταστατικό του. τρίτον, μέσα σε έναν νέο κόσμο, που διαμορφώνεται με την πολυπλοκότητα, η Ευρώπη καταγράφει ταχύτατα αυτή τη νέα αδήριτη ανάγκη, με το να εξελίσσεται ήδη σε μία Υπερδύναμη, σίγουρα τέταρτη και εν δυνάμει Τρίτη. Δεν το λέμε μόνο εμείς αυτό. Το διατύπωσε εδώ και δύο μήνες περίπου ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατί-ας, ο κ. Εμ. Μακρόν, όταν άκουγε τις, περίπου εχθρικού περιεχομένου, επικρίσεις του Αμερικανού Προέδρου για την στάση της Ευρώπης απέναντι στον πόλεμο που άνοιξε, επιτιθέμενος στο Ιράν. Είπε τότε, ότι η Ευρώπη, έτσι όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα, είναι απέναντι και στις ΗΠΑ και στην Κίνα!!! Και προχθές, κατά την επέτειο της Γαλλικής Επανάστασης, ο Πρόεδρος Μακρόν δήλωσε πως είναι τιμή για τη Γαλλία που είναι πάντα μαζί με χώρες που αποτελούν τη «Συμμαχία των Προθύμων», δηλαδή των χωρών που συμπράττουν στην στρατιωτική, οικονομική, γεωστρατηγική και ηθική ενίσχυση στον αγωνιζόμενο λαό της Ουκρανίας. Και επειδή οι εποχές που ζούμε είναι ιστορικές, αναφέρουμε τις εν λόγω χώρες, που είναι, εκτός από τη Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Κροατία, η Πολωνία, η Δανία, η Ελλάδα, η Σουηδία, η Νορβηγία, η Ισπανία και η Ιταλία. Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής δεν θέλουν να είναι σε αυτό το γκρουπ, είναι δικαίωμά τους. Δεν είναι ό,τι καλύτερο για την ενότητα του Δυτικού Ελεύθερου Κόσμου, αλλά «η αρετή δεν διδάσκεται», όπως έλεγε πριν από τρεις χιλιάδες χρόνια ο Σωκράτης. Και αυτό, γιατί «είναι δύσκολο να διδαχθεί η ηθικότητα».

Τώρα κάποιος θα πει, όλα είναι τόσο εύκολα; Φυσικά όχι, αλλά αν οι ΗΠΑ θέλουν το ΝΑΤΟ, δηλαδή τις 32 χώρες του ΝΑΤΟ να συνασπίζονται με την πολιτική ηγεσία της Υπερδύναμης αυτής, σε κάθε πόλεμο που ξεκινά, φυσικά αυτό δεν πρόκειται να γίνει από εκεί και πέρα, προφανέστατα. Προέχει το πώς θα πρέπει να είναι η Ευρώπη στη νέα δομή της, ειδικά η Ε.Ε. Φαίνεται ότι στο εξοπλιστικό κομμάτι θα είναι κοινή η προσπάθεια, με επικεφαλής τη Γαλλία, στο πολιτικό σκέλος, τη Γερμανία στο οικονομικό σκέλος (είναι η πέμπτη οικονομική δύναμη του πλανήτη) και ως Ευρώπη, συνολικά, δύο χώρες της (Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο), είναι και πυρηνικές δυνάμεις.

Το γεωστρατηγικό μέλλον των ΗΠΑ είναι άγνωστο, νομίζουμε, γιατί δεν μπορούμε να προβλέψουμε αν η πολιτική πλατφόρμα του Προέδρου Τραμπ απηχεί –και θα απηχεί– την μελλοντική θέση και τους στόχους της πρώτης Υπερδύναμης.

Πάντως, από τον επόμενο χρόνο, εκτιμάται πως η Ε.Ε. θα αλλάξει δομή και περιεχόμενο, σε αρμονία με τον παγκόσμιο ρόλο της και κάποιοι, μάλιστα, τολμηροί στις προβλέψεις τους, βλέπουν τον ταλαντούχο κ. Εμ. Μακρόν σε ηγετική θέση στην Ε.Ε., όταν και πρακτικά θα μπορεί να γίνει αυτό, αφού ο κ. Εμ. Μακρόν θα έχει συμπληρώσει τη δεύτερη προεδρική του θητεία και δεν θα είναι υποψήφιος για νέα εκλογή!!!

Υ.Γ. Και για να μην ξεχάσουμε και τα άλλα μηνύματα από το Παρίσι, αναφέρουμε το δυνατότερο, δηλαδή το ότι 25 στρατιώτες από την Ουκρανία παρήλασαν μαζί με τους Γάλλους και τους άλλους Ευρωπαίους στρατιώτες!!!

Το άρθρο H Κραταιά Ήπειρος… Του Κώστα Πάντζιου εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.

Του Paul Krugman, Μετάφραση Στάθης Λιδωρίκης

Ο πόλεμος με το Ιράν μόλις έφτασε σε μια πολύ τρομακτική φάση, και δεν μιλάω για τις βόμβες και τα drones.

Αν παρακολουθεί κανείς τις ειδήσεις, γνωρίζει ότι το είδος της εκεχειρίας με το Ιράν έχει ακυρωθεί. Ο Τραμπ επανέφερε τον αποκλεισμό. Οι Ιρανοί επέστρεψαν στο να χτυπούν αντικείμενα με τα drones και τους πυραύλους τους.

Η θέση των ΗΠΑ ήταν εξαιρετικά ασταθής. Αρχικά, ο Τραμπ είπε ότι επρόκειτο να επιβάλει τέλη 20% σε όλα τα πλοία, ουσιαστικά μετατρέποντας το Στενό του Ορμούζ σε ένα αμερικανικό σταθμό διοδίων, κάτι που θα ήταν εξαιρετικά παράνομο και ανεύθυνο, εκτός από αδύνατο. Τώρα λέει, όχι, θα απαιτήσει από τις χώρες να επενδύσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που είναι επίσης πραγματικά εξαιρετικά παράνομο. Αλλά σε κάθε περίπτωση, δεν πρόκειται ποτέ να συμβεί.

Και όμως, αυτό είναι εξαιρετικά τρομακτικό. Ο λόγος για να φοβόμαστε δεν είναι ότι πιστεύω ότι ο πόλεμος θα έρθει στην Αμερική. Δεν είναι καν ότι πιστεύω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προσπαθήσουν σοβαρά να καταλάβουν το Ιράν. Δεν έχουμε τα στρατεύματα. Δεν έχουμε τους πυραύλους. Ο Τραμπ εξάντλησε ένα μεγάλο μέρος των όπλων μας κατά τη διάρκεια του αποτυχημένου πολέμου του μέχρι στιγμής. Οπότε πιθανότατα θα πρόκειται για τιμωρητικά χτυπήματα, ίσως και για κάποια εγκλήματα πολέμου στην πορεία, αλλά αυτό είναι όλο.

Αλλά αυτό που είναι πραγματικά τρομακτικό εδώ είναι ότι φαίνεται σαν ο Τραμπ να έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια να αποσπάσει κάτι που μοιάζει με νίκη. Αν γυρίσουμε πίσω μόλις λίγες μέρες πριν, φαινόταν ότι αυτό που επρόκειτο να συμβεί ήταν ότι ο Τραμπ επρόκειτο de facto να αποσυρθεί, να εγκαταλείψει το έργο, να επωφεληθεί από την πτώση των τιμών του πετρελαίου επειδή το στενό ήταν κάπως ανοιχτό – και να προσπαθήσουμε να διαστρεβλώσουμε την ιστορία ότι αυτό ήταν πραγματικά, αυτή ήταν στην πραγματικότητα μια αμερικανική νίκη και η οικονομία είναι εξαιρετική και κοιτάξτε το χρηματιστήριο.

Και, ξέρετε, ήταν λίγο – περισσότερο από λίγο – ανόητο και καταδικασμένο. Ήταν επίσης κάπως εκπληκτικό, επειδή μια σοβαρή προσπάθεια τερματισμού της σύγκρουσης θα απαιτούσε την αντιμετώπιση της πραγματικότητας, λέγοντας: “Εντάξει, αυτός ο πόλεμος δεν πήγε καλά, αλλά η Αμερική παραμένει σπουδαία. Λυπάμαι γι’ αυτό”.

Αλλά αυτό προφανώς δεν ήταν κάτι που ο Τραμπ συναισθηματικά μπορούσε να κάνει. Απλώς δεν μπορεί να παραδεχτεί ότι αυτή η επιχείρηση απέτυχε. Δεν μπορεί ποτέ να παραδεχτεί ότι κάτι απέτυχε. Θα ψάχνουμε για τους σαμποτέρ της ομάδας αναστοχασμού (reflecting pool) για το υπόλοιπο της προεδρίας του.

Αυτή είναι μια αλλαγή στρατηγικής που είναι δυσοίωνη, επειδή ποιο είναι το σχέδιο του Τραμπ για τις ενδιάμεσες εκλογές; Εδώ η ιδέα ήταν πιθανώς ότι θα υπήρχε αρκετή οικονομική επιτυχία και οι άνθρωποι θα είχαν αρκετά κοντή μνήμη ώστε να δώσουν στον Τραμπ τα εύσημα για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, αλλά σε κάθε περίπτωση θα έχουν αφήσει πίσω τους το σοκ της τιμής του φυσικού αερίου και όλη την αναστάτωση που περιβάλλει τον πόλεμο. Και να είστε έτοιμοι να αρχίσετε να παραδέχεστε ότι αυτή είναι η χρυσή εποχή που ο Τραμπ και η παρέα του συνεχίζουν να ισχυρίζονται ότι είναι.

Τώρα όλα αυτά έχουν ακυρωθεί. Τώρα απλώς θα βομβαρδίσουμε το Ιράν. Δεν υπάρχει σαφής στρατηγική εκεί, αλλά δεν πρόκειται καν να προσποιηθούμε ότι τα πράγματα είναι εντάξει. Θα τα μπλοκάρουμε, κάτι που στην πραγματικότητα έχει λίγο μεγαλύτερη επιρροή, αλλά καμία υπόνοια ότι κάτι μπορεί να επιλυθεί με τρόπο που θα βοηθούσε τις πιθανότητες των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές. Τι θα συμβεί λοιπόν;

Δεν νομίζω ότι είναι σύμπτωση ότι όπως ο Τραμπ ουσιαστικά τα παρατάει, όχι με την έννοια της εγκατάλειψης του πολέμου του, αλλά τα παρατάει από την προσπάθεια να πετύχει οτιδήποτε μπορεί έστω και να παρουσιάσει ως θετικό αποτέλεσμα, τώρα έχουμε μια ανακοίνωση ότι αυτή την Πέμπτη θα έχει μια ομιλία στην τηλεόραση (prime time), η οποία, σύμφωνα με αναφορές, θα αφορά την εκλογική απάτη το 2020. Ορισμένες αναφορές υπονοούν ότι μπορεί να προσπαθήσει να κηρύξει τους δύο Δημοκρατικούς γερουσιαστές από την Τζόρτζια με κάποιο τρόπο παράνομους.

Το άρθρο Ο Πόλεμος που δεν τελειώνει ποτέ γίνεται τρομακτικός… Του Paul Krugman εμφανίστηκε πρώτα στο NewIdeas | Το κανάλι με άποψη.