Του Γιάννη Πρετεντέρη
Με λίγα λόγια, η σημερινή Ακροδεξιά δεν ήλθε για να φύγει. Δεν είναι περαστική.
Με εκπλήσσει η έκπληξη. Με εκπλήσσουν δηλαδή όλοι εκείνοι που υποδέχτηκαν με ανοιχτό στόμα και γουρλωμένα μάτια το εκλογικό αποτέλεσμα του γερμανικού AfD στη Σαξονία-Ανχαλτ.
Καλά, τώρα πήραν χαμπάρι ότι η Ακροδεξιά ανεβαίνει στη Γερμανία όπου το AfD είναι πια πρώτο κόμμα; Οπως ανεβαίνει και σε όλη σχεδόν την Ευρώπη;
Τώρα συνειδητοποίησαν ότι η Μαρίν ΛεΠεν είναι πρώτο φαβορί για τη γαλλική προεδρία το επόμενο έτος;
Τώρα άκουσαν για τη Μελόνι και τον Σαλβίνι που κυβερνούν ήδη την Ιταλία;
Τώρα κατάλαβαν τη συντηρητική στροφή της Ευρώπης μετά το «προοδευτικό» ξεσάλωμα των τελευταίων δεκαετιών;
Τώρα αντιλαμβάνονται ότι αυτή η στροφή είναι το κόστος για μια κοινωνία που αισθάνεται ότι αγνοείται από αδιάφορες και απροσπέλαστες πολιτικές ηγεσίες;
Τώρα προβληματίζονται μήπως το «κράτος δικαίου και δικαιωμάτων» με τα Στρασβούργα και τα απίθανα δικαστήρια που οικοδόμησε ιδεοληπτικά η Ευρώπη μιας άλλης εποχής γίνεται έμμεσα αρωγός κάθε παραβατικότητας και γενναιόδωρος προμηθευτής κάθε ακραίας επιχειρηματολογίας; Δεν έχουν αναρωτηθεί μήπως έτσι γεννήθηκε ένα τέρας;
Τώρα, λοιπόν, φοβήθηκαν ξαφνικά ότι τα Waffen-SS προελαύνουν στο Μαγδεβούργο;
Είναι εντυπωσιακό που τόσα χρόνια δεν είχαν πάρει τίποτα χαμπάρι. Που πίστευαν ότι η αριστερή σαχλαμάρα είναι δωρεάν κι η «προοδευτική» ιδεοληψία δεν έχει αντίτιμο. Ή που νόμιζαν ότι οι άνθρωποι είναι καταδικασμένοι να ζουν την ζωή τους ερήμην τους.
Πρόσφατα η Αλις Βάιντελ, μία από τις ηγετικές προσωπικότητες του AfD, έλεγε ότι μια χώρα που διώκει κάποιον επειδή ψαρεύει χωρίς άδεια, αλλά αποδέχεται όποιον περνάει τα σύνορά της χωρίς χαρτιά πρέπει να διοικείται από παράφρονες.
Τι να της αντιτείνεις;
Αντιλαμβάνομαι ότι κυκλοφορεί η θεωρία πως η «ακροδεξιά στροφή» προκύπτει επειδή η παραδοσιακή Δεξιά (και γενικότερα το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα) υιοθετεί και νομιμοποιεί «ακροδεξιές ιδέες».
Από πότε, όμως, η διαφύλαξη του αστικού χώρου ή η ασφάλεια και η εγγύτητα ή η προστασία του αποτελούν «ακροδεξιές ιδέες»;
Και γιατί θεωρείται Ακροδεξιά η γριούλα που τρομάζει με τους αλλόκοτους μουσουλμάνους στη γειτονιά του Μάνχαϊμ όπου μεγάλωσε και έζησε όλη της την ζωή;
Τελικά αυτή η εξήγηση με τις «ακροδεξιές ιδέες» είναι τόσο βλακώδης που φοβάμαι πως μόνο σε μπερδεμένα αριστερά μυαλά μπορούσε να αναπτυχθεί.
Διότι «ακροδεξιές ιδέες» υπήρχαν πάντα κι είναι αγαπημένο σπορ της Αριστεράς να τις ανακαλύπτει και να τις στηλιτεύει. Να θυμίσω ότι ο Αρθούρος ντε Γκομπινό, που είναι ο πατέρας της λευκής φυλετικής υπεροχής, έζησε στον 19ο αιώνα.
Αλλά αυτό δεν εξηγεί γιατί η Ακροδεξιά φουντώνει τώρα κι όχι πριν από τριάντα ή σαράντα χρόνια όταν κυκλοφορούσαν οι ίδιες ιδέες.
Απλό. Διότι τότε δεν τριγύριζαν Σουδανοί ή Σομαλοί έξω από την πόρτα του σπιτιού σου. Σε όλη την Ευρώπη, η μετανάστευση λειτούργησε ως πολιορκητικός κριός της Ακροδεξιάς.
Ακόμη και σοσιαλδημοκρατικά κόμματα (όπως στη Δανία) αισθάνθηκαν την ανάγκη να πάρουν μέτρα, από αυτά που κάποιοι ονομάζουν «ακροδεξιά».
Κακά τα ψέματα, λοιπόν, η Ακροδεξιά θεριεύει επειδή της το επιτρέπει η κοινωνία. Κι η κοινωνία δίνει αυτήν την ευκαιρία, επειδή εμείς οι ίδιοι δημιουργήσαμε ή ανεχτήκαμε ένα κοινωνικό πλαίσιο που λειτουργεί ως θερμοκήπιο της ακρότητας.
Οχι μόνο σε επίπεδο ιδεών. Αλλά και σε επίπεδο πολιτικής εκπροσώπησης.
Οταν στη δεκαετία του ’80 απόκτησε υπόσταση, το Εθνικό Μέτωπο του Ζαν-Μαρί Λε Πεν εξέφραζε έναν λόγο ακραίο και προκλητικό. Ηταν μια αποκρουστική κι ανεξιχνίαστη ρητορική.
Στη Γερμανία κάτι ακροδεξιά γκρουπούσκουλα που κυκλοφορούσαν τότε (όσα δεν είχαν απαγορευτεί…) ήταν περισσότερο παρέες πρώην SS και skinheads. Δεν νομίζω ότι φιλοδόξησαν ποτέ να παίξουν πολιτικό ρόλο.
Τώρα, η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά έχει οικειοποιηθεί μια ολόκληρη θεματολογία. Εγινε mainstream. Απέκτησε αρχή, μέση και τέλος.
Οχι βεβαίως επειδή τσιμπολόγησε τις ιδέες της η Δεξιά. Αλλά επειδή πρώτα τις εγκατέλειψαν τα παραδοσιακά κόμματα. Η διαμόρφωση δηλαδή της ακροδεξιάς θεματολογίας ήταν πολύ πιο σύνθετη.
Και αποδεικνύει εκ των πραγμάτων ότι αυτήν τη θεματολογία η κοινωνία την είχε ανάγκη. Την αναζήτησε τελικά σε εκείνους που την υιοθέτησαν.
Φυσικά δεν είναι αυτή η μόνη πηγή που τροφοδότησε την ευρωπαϊκή Ακροδεξιά. Κάθε χώρα έχει τις επιμέρους ιδιαιτερότητές της.
Στη Γαλλία και τώρα στη Γερμανία φαίνεται ότι υπάρχει μια γενικότερη δυσλειτουργία του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος.
Σε ένα κομμάτι της ανατολικής Γερμανίας επιβιώνουν ακόμη και νοσταλγίες του παλιού κομμουνιστικού καθεστώτος («Le Monde», 8/9).
Η Ακροδεξιά συνεπώς δεν είναι καν πρόσφατο ή περιθωριακό φαινόμενο. Στη Γαλλία ανδρώθηκε κυρίως μετά τις βουλευτικές εκλογές του 1986 όταν το Εθνικό Μέτωπο πήρε σχεδόν 10%.
Στη Γερμανία και πριν τη Σαξονία-Ανχαλτ, το AfD έχει μια συνεχή ανοδική πορεία από τις ευρωεκλογές του 2014 έως τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025. Είναι σήμερα δεύτερο κόμμα στη Βουλή.
Στην Ολλανδία και στη Σουηδία οι ακροδεξιοί σχηματισμοί κλείνουν εικοσαετία σε πρώτο πλάνο. Στην Αυστρία και στην Ιταλία κυβέρνησαν ή κυβερνούν.
Στην ανατολική Ευρώπη, τα ακροδεξιά πολιτικά φυτώρια που ευδοκιμούν φαίνεται να οφείλουν πολλά δάνεια στα παλαιά σοβιετικά καθεστώτα.
Με λίγα λόγια, η σημερινή Ακροδεξιά δεν ήλθε για να φύγει. Δεν είναι περαστική.
Και προφανώς δεν έχει σχέση με τον ακροαριστερό παροξυσμό της προηγούμενης δεκαετίας (ΣΥΡΙΖΑ, Podemos κ.λπ.) που βρίσκεται σε παρατεταμένη αποδρομή.
Για έναν πολύ απλό λόγο. Αυτή η Ακροδεξιά έχει λαϊκές ρίζες και κοινωνική θεματολογία. Κανείς δεν μπορεί να προδικάσει το μέλλον της κι ακόμη λιγότερο να το προεξοφλήσει.
Θα ζήσουμε μαζί της με την ελπίδα να την εξομαλύνει η δημοκρατία μας. Και ο Θεός βοηθός.
Πηγή: tovima.gr
