Του ΠΑΝΙΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ
Το μόνιμο πρόβλημα του Κυπριακού προβλήματος ήταν και παραμένει η έλλειψη εθνικής στρατηγικής. Οι πολιτικές ηγεσίες στο νησί αλληλοκατηγορούνται συνεχώς για θέσεις – επιλογές τους χωρίς κανένα νόημα και χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα, μόνο για εσωτερική κατανάλωση και κομματικές ή προσωπικές σκοπιμότητες.
Στο τέλος όμως, υπάρχουν σοβαρές συνέπειες σε βάρος του τόπου. Όχι μόνο δεν διαπιστώνεται καμία μετακίνηση από τις πάγιες τουρκικές θέσεις, αλλά μέσα απ’ αυτές τις αντιπαραθέσεις δίνεται η ευκαιρία στον ΟΗΕ και στους τρίτους να προωθούν ιδέες και πρακτικές που δεν συνάδουν με τα ψηφίσματα του διεθνούς οργανισμού και το διεθνές δίκαιο.
- Όταν όλα αυτά τα χρόνια, η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει στόχο την εξεύρεση λύσης στη βάση «διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας» με «πολιτική ισότητα», σημαίνει ότι συνάμα έχει αποδεχθεί ότι για να εφαρμοστούν θα καταργηθεί η Κυπριακή Δημοκρατία, θα νομιμοποιηθούν δυο ζώνες-πολιτείες-κράτη και η εξουσία του τρίτου-κοινού ομόσπονδου κράτους θα πηγάζει από τις ισότιμες εξουσίες των δυο ισότιμων πολιτειών-κρατών Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
Επίσης, έχει αποδεχθεί ότι οι δυο πολιτείες θα συνδιοικούν ισότιμα σ’ ένα νέο κράτος και μαζί θα συναποφασίζουν για τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, άμυνας, ασφάλειας, μετανάστευσης, καθώς και για ένα μέρος θεμάτων εσωτερικής μορφής των δυο πολιτειών-κρατών.
Όταν λοιπόν γίνεται λόγος για «πολιτική ισότητα», μπορεί ο καθένας να την ερμηνεύει όπως θέλει και ότι, για παράδειγμα, δεν σημαίνει ίση αριθμητική αντιπροσώπευση και ότι «πολιτική ισότητα» σημαίνει ίση μεταχείριση των πολιτών και εφαρμογή των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων για όλους τους πολίτες σε όλη την επικράτεια του νησιού.
- Από τη στιγμή, όμως, που η ελληνοκυπριακή πλευρά, με την πάροδο του χρόνου και μέσα από τις διαπραγματευτικές διαδικασίες, έκανε συζητήσεις και συγκεκριμένες υποχωρήσεις (π.χ. βέτο για όλες σχεδόν τις αποφάσεις, σύστημα κλήρωσης όταν προκύπτουν αδιέξοδα, εκ περιτροπής προεδρία κ.λπ.), ουσιαστικά υιοθέτησε τις ερμηνείες που δίνει για την «πολιτική ισότητα» και τη «διζωνική ομοσπονδία» η τουρκική πλευρά, αποθρασύνοντάς την ακόμη περισσότερο.
Ο Μουσταφά Ακιντζί υποστήριξε πρόσφατα ότι «στην πολιτική ισότητα δεν υπάρχουν πλειοψηφίες και μειοψηφίες». Η τοποθέτησή του αυτή εντάσσεται στις συνέπειες των μέχρι τώρα συνομιλιών και κάποιων συμφωνιών μεταξύ των δυο πλευρών.
Μπορεί στη Λευκωσία να διαφωνούν και να αντιδρούν, αλλά οι εκάστοτε ηγεσίες της Άγκυρας και του κατοχικού καθεστώτος ξέρουν πολύ καλά τι διεκδικούν, τι λένε και πότε το λένε, επειδή αμετακίνητος στόχος τους είναι ο έλεγχος της Κύπρου, με ή χωρίς λύση του Κυπριακού.
Αντίθετα, η ελληνοκυπριακή πλευρά εμφανίζεται μόνιμα υποχωρητική, μπερδεμένη και αυτοαναιρούμενη.
- Οι προαναφερόμενες ωμές πραγματικότητες (περί διζωνικής – δικοινοτικής ομοσπονδίας και πολιτικής ισότητας) είτε δεν είχαν γίνει πλήρως κατανοητές και αντιληπτές από Ελληνοκύπριους πολιτικούς είτε λάμβαναν αποφάσεις χωρίς να εξετάζουν τις προεκτάσεις ή κορόιδευαν συνειδητά τον κόσμο.
Τώρα, με καθυστέρηση τόσων χρόνων, συζητούν τις «λεπτομέρειες» της ονοματολογίας, του περιεχομένου της λύσης και ουσιαστικές πτυχές της επιδιωκόμενης μετακατοχικής εποχής, που πίσω απ’ αυτές κρύβεται ο διάβολος.
- Φαίνεται όμως ότι και πάλι η αντιπαράθεση δεν στοχεύει στην ανάπτυξη μιας συγκροτημένης στρατηγικής, αλλά ενισχύει περαιτέρω τις τουρκικές επιδιώξεις.
Η εικόνα που εκπέμπει η πολιτική ηγεσία της Κύπρου είναι τραγική. Με τέτοιους χειρισμούς και με βαθιά διχασμένο το εσωτερικό μέτωπο δημιουργούνται σοβαροί κίνδυνοι, αυξάνοντας την πιθανότητα να χαθεί το μεγάλο πλεονέκτημα των εξελίξεων και των συνεργασιών στον ενεργειακό τομέα.
