Του Ιωάννη Κ. Μουρμούρη*
Προσπαθώντας να παρακολουθήσουμε ή και παρέμβουμε στις εξελίξεις, βλέπουμε μια επιτάχυνση ιλιγγιώδη των φαινομένων και την σχεδόν μονιμότητα του απρόσμενου του απρόβλεπτου.
Μια κοινωνία σαν ένα μετριότατο μαθητή απροετοίμαστο για το παρακάτω μάθημα, που δεν έχει χωνέψει/διδαχθεί ούτε και το προηγούμενο..! Αυτό είναι ένα ελάττωμα ανάμεσα σε πολλά, που δεν οδηγούν στην δημιουργία, αλλά στο παράπονο, την φοβία, την μοιρολατρία και τον εξευτελισμό.
Ενώ δε υποτίθεται, ότι συμβαίνουν τεχνολογικά και γνωσιακά άλματα ή/και ακόμη εκκολάπτεται το νέο υπέρτατο ον συνέπεια της τεχνητής νοημοσύνης, εμείς ερμηνεύουμε και συμμετέχουμε στα γεγονότα και φαινόμενα σαν σε Βενετσιάνικο μπαλ μασκέ, παιχνίδι εφήμερων ρόλων, αποφυγής της πραγματικότητος και προσπάθειας διατήρησης μιας τοπικής επαρχιακής ετερόφωτης εξουσίας με ένα κανόνα, ότι δεν υπάρχουν κανόνες και αρχές. Λες και έχει δοθεί μια μεταφυσική εντολή ότι τίποτα δεν πρέπει να συμβαίνει.
Το αποτέλεσμα είναι μια πορεία όπου κανείς δεν μαθαίνει και από τις μεγαλύτερες κρίσεις και καταστροφές, κανείς δεν είναι στην σωστή θέση και διαμορφώνει υπέρλαμπρα φαντασιακά σκηνικά ενώ κατοικοεδρεύει σε αντίσκηνο..!
Λατρεύεται η αισθητική των άλλων, δανείζονται/αγοράζονται τα διεθνή δοκιμασμένα δήθεν πρότυπα, που εφαρμόζονται ως πανάκεια, παραγνωρίζοντας κάθε παράδοση και αναγκαιότητα προσαρμογής και ας έχουμε τον μύθο του Προκρούστη.
Κάθε σκέψη/πράξη είναι εμποτισμένη με την αισθητική και τις νόρμες όλων των άλλων. Με αυτό τον τρόπο υιοθετούνται και νομιμοποιούνται οι λεγόμενες «καλές πρακτικές»…!
Έτσι προβάλαμε και εκφράσαμε ένα ολόκληρο σύμπαν νέων ειδώλων, μελλοντικών ενεργειών, μια σύγχυση αχρονική του παρόντος και του μέλλοντος, του πραγματικού και του φανταστικού..!
Υπάρχει κάτι πολύ αποκαλυπτικό για την εποχή μας σε αυτή τη παραμόρφωση, αυτό των παρατηρητών που γίνονται πρωταγωνιστές..!
Σήμερα, η εικόνα και η σκηνοθεσία είναι το παν, η άποψη γίνεται ισάξια του γεγονότος, ο ρυθμός βομβαρδισμού με εφήμερες εικόνες, που προσφέρονται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, με απροσδιόριστη πηγή και αξία, είναι το παν, ή παραμορφώνει το παν και ποδηγετεί. Μια εκθαμβωτική αλληλουχία από εκτυφλωτικά εφέ, μια τέλεια καταιγίδα από εικονικές μάχες, θορύβους, εκρήξεις και πρόσωπα που υποφέρουν και καταδυναστεύονται. Ταυτιζόμαστε και αγωνιζόμαστε ακολουθώντας έναν ήρωα ηγέτη μυθικό, αλλά εκλεγμένο, που μας ενημερώνουν ότι μάχεται, καταρρέει, ξανασηκώνεται, υποφέρει, προχωρά… Αλλά προς ποια κατεύθυνση; Προς ποιο στόχο; Με ποια ηθική και όραμα; Ποιον ρωτάει; Εδώ, ο δαιμονισμένος ρυθμός σβήνει όλα αυτά τα ερωτήματα. Στον κορεσμένο φαντασιακό χώρο των εικόνων συμβαίνουν τόσα πολλά, που δεν συμβαίνει τίποτα.
Παρόλα αυτά παρακολουθούμε συνεπαρμένοι από τον ενθουσιασμό της πλοκής, παγιδευμένοι σε έναν ρυθμό ζωής που δεν θέλουμε ή δεν ξέρουμε να εγκαταλείψουμε, απειλούμενοι από τεχνητές αγωνίες και προβλήματα. Έτσι χάνεται και η πραγματικότητα.
Τίποτα δεν επιλύεται δεν υπάρχουν πραγματικά ανατροπές. Οι Έλληνες τραγικοί και ο Θουκυδίδης έχουν αποφανθεί.
Σε έναν κόσμο όπου στην οθόνη θεωρείται πλέον ότι υπάρχει όλη η γνώση, το πραγματικό και το ψηφιακό/φαντασιακό, γίνονται δυσδιάκριτα. Ο παραλληλισμός με την κοινωνία μας, με την απύθμενή της εξάρτηση οικονομική, πολιτική, κοινωνική, πολιτιστική και ψηφιακή είναι ανησυχητικός.
Σήμερα, ο ρυθμός και οι εικόνες υπερισχύουν των γεγονότων. Δεν υπάρχει πλέον πραγματικός χώρος για βαθιά σκέψη. Η αντιληπτικότητά μας είναι προκαθορισμένη από τον ίδιο τον ψηφιακό χώρο και από τις οικειοθελείς απροετοίμαστες διεθνείς συμμετοχές μας.
Σε αυτόν τον κόσμο, όπου το ψεύτικο και το γεγονός χάνουν τη σημασία τους, σε αυτό το σύμπαν όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει εκατομμύρια εκφάνσεις σε χρόνο μηδέν, που μπορούν να διαποτίσουν ολόκληρη την δομή των εμπειριών μας, η ελευθερία και η πρωτοβουλία εξαϋλώνονται. Όλοι γίνονται μαριονέτες του αγνώστου σκηνοθέτη.
Κι έτσι μπήκαμε συνειδητά στην πλαστική περιοχή κατά τον νόμο Hooke ή νόμο της ελαστικότητας της φυσικής, όπου ισχυρές δυνάμεις δεν έχουν συνέπειες και ελάχιστες δυνάμεις μπορούν να αποσταθεροποιήσουν τα πάντα.
*Καθηγητής Μάνατζμεντ και Οικονομικής Μεταφορών, ΔΠΘ
