Του Κωστα Πάντζιου
Σταδιακή χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων αναμένεται με το τέλος του τρέχοντος μηνός στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έτσι ώστε οι κυβερνήσεις να μπουν στη νέα μάχη που θα αφορά στην στήριξη και στην ενίσχυση των οικονομιών των κρατών-μελών. Τα μέτρα στήριξης, τα οποία έχουν εξαγγελθεί και εφαρμόζονται, κάποια από αυτά είναι ενθαρρυντικά.
Και προφανώς αναμένονται και άλλα από τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ηγεσία της οποίας, παρά τις εύλογες επικρίσεις, έχει κάνει καλά τη δουλειά της. Εμείς πιστεύουμε, ότι τελικά τα πράγματα δεν θα είναι τόσο δύσκολα, όσο παρουσιάζονται από κάποιους αναλυτές –ίσως μέσα από μία απαισιοδο-ξία, η οποία έχει ασφαλώς σημαντική βάση. Τα πράγματα θα πάνε καλά, πιστεύουμε, και παρά τις πρόσκαιρες «ιερατικές δυσκολίες», ας ανάψουμε με την πρώτη ευκαιρία ένα κερί στον «αείμνηστο» Τζων Μέϋαρντ Κέϋνς.
Μετά από τη θύελλα του φονικού ιού, μοιραίο είναι να αρχίσει η διαδικασία απόδοσης των επαίνων στους πολιτικούς ηγέτες που κατάλαβαν γρήγορα τον κίνδυνο, γιατί είχαν ένστικτο και ικανότητες. Και εκείνων που διακατέχονταν από αλαζονεία και ανικανότητα, από αδιαφορία και απανθρωπιά.
Για τους δεύτερους, θα καταγραφεί ότι είναι υπαίτιοι, λόγω ανικανότητας, για τον θάνατο χιλιάδων συνανθρώπων μας. Και για να λέμε τα πράγματα με δημοκρατικούς όρους, οι πολίτες θα πρέπει να τους τιμωρήσουν με την ψήφο τους, είτε με την πίεση τους για πρόωρες εκλογές (περίπτωση Ευρώπης), είτε με την ψήφο τους, όπως στις ΗΠΑ, όπου στήνονται κανονικά οι κάλπες την πρώτη Τρίτη του προσεχούς Νοεμβρίου.
Αλλά υπάρχει και κάτι άλλο. Από την οδυνηρή εμπειρία του COVID-19 προκύπτει και μία άλλη προσέγγιση της πολιτικής και των πολιτικών ανδρών και γυναικών, σε επίπεδο ιδεολογικό και σε επίπεδο προτάσεων για το ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα των κοινωνιών. Όσο και αν είναι οδυνηρό, θα πρέπει να σημειώσουμε με ψυχραιμία μέσα στον όλεθρο, την πλήρη χρεωκοπία των διαφόρων «σωτήρων» των ανθρώπινων κοινωνιών, μέσα από θεωρίες και πρακτικές ολοκληρωτικές, φασιστικές, ψευτοεπαναστατικές και εν τέλει απάνθρωπες. Οι θλιβεροί υποστηρικτές αυτών των θεωριών και πρακτικών ξεσκεπάστηκαν. Οι μάσκες έπεσαν. Τα μεγάλα λόγια, η παραπλάνηση κάποιων πολιτών που είχαν πετύχει, βγήκε φοβερά αποδυναμωμένη, λόγω κορονωϊού. Και τα κόμματα και τα θύματα, είναι σε όλους γνωστά.
Και πάμε, επομένως, και σε κάτι γιγαντιαία συναρπαστικά και αληθινά, όπως άλλωστε ήταν πάντα, δηλαδή στη Δημοκρατία, τον δημοκρατικό έλεγχο και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έτσι, με βάση αυτές τις αξεπέραστες αξίες, με πηγή και έμπνευση αυτό το φως, είχαμε και έχουμε και θα έχουμε, τους ήρωες με τις άσπρες και πράσινες μπλούζες, αυτή τη θεϊκή ανθρώπινη συντροφικότητα, που στέλνει στο μεσαίωνα τους θιασώτες του φασισμού, με όποιο χρώμα και αν εμφανίζεται αυτός στις σύγχρονες κοινωνίες, ακόμα και τώρα, ευτυχώς με μειωμένη πλέον ισχύ.
Οι θεσμοί της δημοκρατίας και της προόδου, η αίσθηση ότι και ένας μόνο άνθρωπος είναι πολυτιμότερος από κάποια νούμερα της οικονομίας, θριάμβευσαν αυτούς τους λίγους μήνες της συμφοράς. Και έδωσαν το μεγαλείο των γιατρών και νοσηλευτών, να εκφράζεται με χειροκροτήματα, όταν ένας ασθενής βγαίνει από την εντατική, θεραπευμένος και νικητής.
Ας σταματήσουν, λοιπόν, κάποιοι να φέρνουν την καταστροφή. Θα διαψευστούν για ακόμη μία φορά. Η δύναμη και το αίσθημα της υπευθυνότητας και της ανθρωπιάς, είναι ιδιότητες ανίκητες.
Τέλος, δεν θα πρέπει να μας κάνει εντύπωση το γεγονός ότι η όλη διαμάχη που εκδηλώνεται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει να κάνει με το πόσο στην κρίση που ζούμε υπάρχει υπαρκτή και ζωηρή, η οικογενειακή αλληλεγγύη. Αυτό δείχνει πόσο καταστροφικό θα ήταν, αν δεν είχε δημιουργηθεί η Ευρωπαϊκή οικογένεια κρατών, πρώτον. Και δεύτερον, δεν νοείται λύση προβλημάτων της οικονομίας, χωρίς την ανθρώπινη διάσταση, γιατί σε τέτοια περίπτωση θα έπρεπε να αλλάξουμε την ουσία καθώς και το βάθος της λέξεως «οικονομία» και να την αντικαταστήσουμε με τη λέξη «αριθμολογία».
