SOTEU 2026: Τι είπε η φον ντερ Λάιεν στην ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο κατά την έκτη ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, έκανε έναν εξαιρετικά εκτενή απολογισμό σχετικά με το που βρίσκεται σήμερα η Ευρώπη, ενώ παράλληλα έδωσε και τον τόνο για το που η Επιτροπή θα ήθελε να κατευθυνθεί.

Η ομιλία της έρχεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη στιγμή για την ΕΕ, η οποία από τη μια είναι αντιμέτωπη με τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις ρωσικές απειλές και τον υβριδικό πόλεμο και από την άλλη με την επιθετική εναντίον της πολιτική από τον Ντόναλντ Τραμπ. Ταυτόχρονα δίνει εσωτερικά τη δική της μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής και των συνεπειών της, μεταξύ των οποίων και η μετανάστευση, ενώ παράλληλα προσπαθεί να βρει τον τρόπο για να συνεχίσει να αναπτύσσεται οικονομικά και να είναι ανταγωνιστική σε μια εποχή που η κινεζική βιομηχανία και το εμπόριο έχουν πλημμυρίσει τις αγορές.

Στην αίθουσα βρίσκεται -όχι τυχαία- και ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, καθώς η Οτάβα επιδιώκει να εμβαθύνει τους στρατηγικούς της δεσμούς με την Ευρώπη, την ώρα που οι σχέσεις της με την Ουάσιγκτον επιδεινώνονται.

Η ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προσπάθησε να καλύψει όλα τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν την Ευρώπη, και σε αρκετά σημεία, όπως στην περίπτωση του Δανού και του Έλληνα πιλότου στην Ψάθα έγινε απίστευτα στοχευμένη και συγκεκριμένη.

Ακολουθούν κάποια από τα βασικά θέματα με τα οποία ασχολήθηκε η ομιλία της:

1. Ασφάλεια, άμυνα και «υβριδικές» απειλές

Η φον ντερ Λάιεν ζήτησε τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού «Πρωτοκόλλου Έκτακτης Ασφάλειας», στα πρότυπα του άρθρου 4 του ΝΑΤΟ, για την αντιμετώπιση της κλιμάκωσης κυβερνοεπιθέσεων, δολιοφθορών, εμπρησμών και παραβιάσεων από drones.

«Οι υβριδικές απειλές που αντιμετωπίζει η Ευρώπη είναι όλο και λιγότερο υβριδικές και όλο και λιγότερο απλώς απειλές», προειδοποίησε.

Το πρωτόκολλο θα επιτρέπει σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ που αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή για την ασφάλειά της, κάτω όμως από το επίπεδο μιας ένοπλης επίθεσης, να συγκαλεί όλα τα κράτη-μέλη ώστε να συντονίσουν την αντίδρασή τους και να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση.

Η πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε επίσης μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας, την οποία θα καταρτίσει μαζί με την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Κάγια Κάλας, υποστηρίζοντας ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν έχουν προσαρμοστεί με την απαιτούμενη ταχύτητα στις σημερινές απειλές.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αξιοποιήσει αδιάθετα κονδύλια από το πρόγραμμα SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ, που αφορά δάνεια για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, για κοινά προγράμματα με ουκρανικές εταιρείες.

«Με τα υπόλοιπα κεφάλαια του SAFE θα δημιουργήσουμε ένα νέο πρόγραμμα για κοινά έργα με ουκρανικές εταιρείες», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.

Χώρες της ΕΕ, όπως η Ιταλία, αναμένεται να χρησιμοποιήσουν λιγότερα από τα φθηνά δάνεια που είχαν αρχικά προβλεφθεί, γεγονός που έχει προκαλέσει ερωτήματα για το τι θα κάνει η Επιτροπή με τα κεφάλαια που θα περισσέψουν.

2. Κράτος δικαίου και ευρωπαϊκά κονδύλια

Η φον ντερ Λάιεν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων με τον σεβασμό του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ενόψει του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ.

«Ο σεβασμός του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τα ευρωπαϊκά κονδύλια», δήλωσε απευθυνόμενη στους ευρωβουλευτές. «Με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό πρέπει να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο».

Αναφερόμενη στην πολιτική αλλαγή στην Ουγγαρία, η πρόεδρος της Επιτροπής είπε ότι η 12η Απριλίου «θα μείνει στη μνήμη μας για πολύ καιρό». Στις εκλογές εκείνης της ημέρας ο Πέτερ Μαγιάρ επικράτησε του επί μακρόν πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, τον οποίο η ΕΕ είχε κατηγορήσει για οπισθοδρόμηση σε θέματα δημοκρατίας.

Η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε την ημερομηνία «την ημέρα που ο ουγγρικός λαός πήρε το μέλλον του στα χέρια του. Επέλεξε τη δημοκρατία. Επέλεξε την Ευρώπη. Επανέφερε την Ουγγαρία εκεί όπου ανήκει: στην καρδιά της Ένωσής μας».

Η νέα πολιτική κατάσταση στην Ουγγαρία δημιουργεί διαφορετικό πλαίσιο για την πρόταση της Επιτροπής να ενισχυθεί η σύνδεση των ευρωπαϊκών πόρων με τα δημοκρατικά πρότυπα στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό.

3. Καναδάς: πρόταση να είναι το «πρώτο συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ

Η φον ντερ Λάιεν πρότεινε να «ανοίξει η πόρτα» ώστε ο Καναδάς να γίνει το «πρώτο συνδεδεμένο μέλος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ενέργεια θα είναι ένα από τα βασικά πεδία συνεργασίας καθώς η ΕΕ εμβαθύνει τη σχέση της με την Οτάβα, όπως δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής στους ευρωβουλευτές.

Δεν έδωσε πολλές λεπτομέρειες, όμως η ΕΕ και ο Καναδάς ήδη συνεργάζονται στην πυρηνική ενέργεια, στις καθαρές τεχνολογίες και στον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου.

Το υγροποιημένο φυσικό αέριο αποτελεί έναν ακόμη πιθανό τομέα στενότερης συνεργασίας. Η Γερμανία υπέγραψε νωρίτερα φέτος συμφωνία για την προμήθεια καναδικού LNG διάρκειας 20 ετών, αν και θα χρειαστεί χρόνος για να αυξήσει ο Καναδάς την απαραίτητη εξαγωγική του δυναμικότητα, ενώ παραμένουν και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες.

4. Ενέργεια και ηλεκτροδότηση της Ευρώπης

Η φον ντερ Λάιεν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ηλεκτροδότηση, καλώντας τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να «κάνουν το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό».

«Πρέπει να επενδύσουμε ταχύτερα. Πρέπει να επιταχύνουμε τις συνδέσεις στα δίκτυα. Πρέπει να αναπτύξουμε την αποθήκευση», δήλωσε, υπογραμμίζοντας τον στόχο της Επιτροπής να διπλασιάσει έως το 2040 το ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της Ευρώπης.

Ωστόσο, δεν παρουσίασε περαιτέρω σχέδια ή πρωτοβουλίες για την αύξηση του ρυθμού ηλεκτροδότησης, ο οποίος παραμένει στάσιμος εδώ και χρόνια. Δεν αναφέρθηκε σε ηλεκτρικά οχήματα, αντλίες θερμότητας, μπαταρίες, εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας ή άλλες σχετικές υποδομές.

Η Επιτροπή είχε, βεβαίως, παρουσιάσει Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση πριν από τις θερινές διακοπές. Φαίνεται όμως ότι προς το παρόν δεν θα υπάρξει κάτι περισσότερο.

Η Ευρώπη, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, πρέπει επίσης να επιδιώξει ένα μείγμα καθαρής ενέργειας «τεχνολογικά ουδέτερο», στο οποίο θα περιλαμβάνονται αμφιλεγόμενες πηγές όπως το βιομεθάνιο και η πυρηνική ενέργεια, αλλά και οι ανανεώσιμες πηγές, όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια.

Υποστήριξε ότι αυτό είναι κρίσιμο καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ πιέζει τον ενεργειακό εφοδιασμό, προσθέτοντας 90 δισ. ευρώ στις ενεργειακές εισαγωγές της ΕΕ φέτος «χωρίς να έχει προστεθεί ούτε ένα μόριο ενέργειας».

Για τον ίδιο λόγο, η ΕΕ πρέπει να εξαπλασιάσει την ισχύ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να διπλασιάσει το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα έως το 2040.

5. Τεχνητή νοημοσύνη και γεωργία

Η φον ντερ Λάιεν ενέταξε τη γεωργία και τα τρόφιμα στους πέντε τομείς στους οποίους θέλει να δώσει ώθηση μέσω της τεχνητής νοημοσύνης.

Αναφέρθηκε ειδικά στη «γεωργία ακριβείας», όρος που μπορεί να περιλαμβάνει από drones ψεκασμού και έξυπνη δοσολογία λιπασμάτων μέχρι μετρήσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε μεμονωμένες αγελάδες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει και στο παρελθόν αυτή την κατεύθυνση. Η προσδοκία της είναι ότι η καινοτομία μπορεί να καταστήσει τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις πιο ανταγωνιστικές ή ακόμη και πιο φιλικές προς το περιβάλλον.

Η πρόκληση είναι ότι η Ευρώπη διαθέτει εκατομμύρια μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις, πολλές από τις οποίες δεν έχουν καν σύνδεση στο διαδίκτυο. Οι «έξυπνες» αγροτικές μονάδες δεν δημιουργούνται από μόνες τους.

6. Τεχνητή νοημοσύνη: η κούρσα με ΗΠΑ και Κίνα

Παράλληλα, μολονότι η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι παραμένει «αισιόδοξη» για την τεχνολογία, αναγνώρισε ότι αντιμετωπίζει το κύμα προειδοποιήσεων και τις εκκλήσεις για επιβράδυνση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.

Αναφέρθηκε στο περιστατικό κατά το οποίο πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης της OpenAI παραβίασαν συστήματα της εταιρείας AI HuggingFace το φετινό καλοκαίρι.

Υποστήριξε ότι η ΕΕ διαθέτει ήδη νομοθεσία για το ζήτημα, τον Νόμο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά δήλωσε ότι θέλει να συνεργαστεί με το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά για τη δοκιμή και την αξιολόγηση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Οι ΗΠΑ και η Κίνα δεν αναφέρθηκαν σε αυτό το σημείο της ομιλίας.

Πιο αξιοσημείωτα, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι θα καλέσει τις κορυφαίες εταιρείες ανάπτυξης μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης σε συζητήσεις για το πώς η ΕΕ μπορεί να στηρίξει τις προσπάθειες της βιομηχανίας να «προχωρήσει στα όρια της τεχνολογίας», χρησιμοποιώντας τη φρασεολογία που είχε χρησιμοποιήσει για πρώτη φορά ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, το περασμένο Σαββατοκύριακο.

7. Κλιματική αλλαγή, πυρκαγιές και ανθεκτικότητα

Όπως και στην περυσινή ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, η φον ντερ Λάιεν εξήρε τις προσπάθειες των ευρωπαίων πυροσβεστών για την αντιμετώπιση των σφοδρών πυρκαγιών του καλοκαιριού.

Στην ολομέλεια βρισκόταν η οικογένεια του Δανού πιλότου Ρούνε Κίνταλ, ο οποίος σκοτώθηκε σε αποστολή στην Ελλάδα.

Η φον ντερ Λάιεν κάλεσε την οικογένεια του πιλότου στην αίθουσα και η αναφορά στη θυσία του προκάλεσε το μεγαλύτερο μέχρι εκείνη τη στιγμή χειροκρότημα και όρθια επευφημία από το ακροατήριο.

Ωστόσο, οι ευρωπαίοι πυροσβέστες ζητούν από τις κυβερνήσεις και τις Βρυξέλλες περισσότερους εργαζομένους, περισσότερους πόρους και καλύτερες συνθήκες εργασίας αντί για χειροκροτήματα.

Η φον ντερ Λάιεν έδειξε ότι έχει ακούσει τις διαμαρτυρίες τους.

«Είμαι τόσο περήφανη για την αντίδραση της Ευρώπης. Για τα ευρωπαϊκά μας μέσα που πετούν σε ολόκληρη την ήπειρο. Αλλά σαφώς πρέπει να σκεφτούμε μεγαλύτερα. Και να μαθαίνουμε γρηγορότερα», είπε, προσθέτοντας ότι θέλει έναν «μελλοντικό Ευρωπαϊκό Στόλο Πυρόσβεσης».

Η ΕΕ θα παρουσιάσει επίσης ένα νέο σχέδιο για το νερό, την «Πρωτοβουλία για το Νερό», όπως την αποκάλεσε η φον ντερ Λάιεν, με στόχο την αντιμετώπιση της λειψυδρίας μετά το καλοκαίρι-ρεκόρ σε ξηρασία.

Το σχέδιο θα αφορά επίσης τη διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με το νερό στον αγροτικό τομέα, δίνοντας έμφαση στη σημασία του για τη βιομηχανία και την επισιτιστική ασφάλεια.

Ωστόσο, δεν διευκρινίστηκε εάν πρόκειται να παρουσιαστεί ως νομοθετική πρόταση ή ως ακόμη μία «στρατηγική» με μη δεσμευτικούς στόχους, όπως η Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα του Νερού που παρουσίασαν οι Βρυξέλλες πέρυσι.

Η φον ντερ Λάιεν έδωσε επίσης ορισμένες λεπτομέρειες για το επερχόμενο πακέτο της Επιτροπής για την κλιματική ανθεκτικότητα, το οποίο αναμένεται στα τέλη Οκτωβρίου.

Όπως είπε, η πρόταση θα «εντοπίζει 100 από τις πλέον ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης» και θα έχει ως στόχο να καταστήσει την Ευρώπη «πρωταθλήτρια στις τεχνολογίες προσαρμογής», όπως οι ανθεκτικές στην ξηρασία καλλιέργειες και η πρόληψη πλημμυρών.

Η πρόεδρος της Επιτροπής υπερασπίστηκε σθεναρά τις πράσινες φιλοδοξίες της ΕΕ, καλώντας την Ένωση να «παραμείνει στην πορεία προς την επίτευξη των κλιματικών στόχων της» και να «ενισχύσει δραματικά την ετοιμότητά της», μετά από ένα καλοκαίρι με ακραίους καύσωνες και πυρκαγιές σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Παράλληλα, δήλωσε ότι έχει έρθει η ώρα η ΕΕ να βελτιώσει την ασφαλιστική κάλυψη έναντι των κλιματικών καταστροφών.

«Σήμερα, μόνο περίπου το 25% των ζημιών από καταστροφές στην Ευρώπη καλύπτεται από ιδιωτική ασφάλιση. Αυτό σημαίνει ότι πολύ συχνά οι εθνικοί προϋπολογισμοί γίνονται ο ασφαλιστής έσχατης ανάγκης», είπε.

«Πρέπει να δράσουμε για να κλείσουμε αυτό το κενό. Γι’ αυτό η Επιτροπή θα δημιουργήσει μια Συμμαχία για την Κλιματική Ασφάλιση».

Χωρίς να δώσει λεπτομέρειες, υποσχέθηκε επίσης την παρουσίαση ενός «Ευρωπαϊκού Σχεδίου για τους Καύσωνες» και μιας «Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας για το Νερό».

8. Μετανάστευση, Θέουτα και ευρωπαϊκή αλληλεγγύη

Στο μεταναστευτικό, η φον ντερ Λάιεν αναγνώρισε την αυξανόμενη δύναμη των «ακραίων» πολιτικών κομμάτων που αξιοποιούν τη λαϊκή δυσαρέσκεια και προειδοποίησε ότι οι παράτυποι μετανάστες μεταφέρονται στα σύνορα της ΕΕ όχι μόνο από «αδίστακτους διακινητές», αλλά και από «τους αντιπάλους μας».

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επικαλέστηκε την κρίση στη Θέουτα της Ισπανίας, όπου σημειώθηκε ξαφνική εισροή μεταναστών τον περασμένο μήνα.

Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ είχε κατηγορήσει την ΕΕ ότι δεν επέδειξε την απαιτούμενη αλληλεγγύη απέναντι στην Ισπανία κατά την κρίση. Η φον ντερ Λάιεν δεν αναφέρθηκε ονομαστικά στον Σάντσεθ, απευθύνθηκε όμως ευθέως στους Ισπανούς.

«Θέλω να απευθυνθώ απευθείας στον λαό της Ισπανίας. Τα σύνορα της Θέουτα είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Γιατί η Θέουτα είναι Ισπανία. Η Θέουτα είναι Ευρώπη. Και η Ευρώπη θα είναι εκεί για εσάς», δήλωσε.

«Όλα τα εξωτερικά μας σύνορα είναι ευρωπαϊκά σύνορα», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι τα διαθέσιμα εργαλεία της Ένωσης «πρέπει να εξελιχθούν».

Γι’ αυτό, όπως ανακοίνωσε, η Επιτροπή θα προτείνει ένα νέο «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών» για περιπτώσεις όπου μαζικές μετακινήσεις ανθρώπων οργανώνονται ή «εργαλειοποιούνται» σκόπιμα.

Το πλαίσιο θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, να εφαρμόζουν προσωρινή και αυστηρά καθορισμένη ευελιξία στις συνήθεις διαδικασίες για την εξέταση των αιτημάτων όσων επιθυμούν να παραμείνουν στην ΕΕ.

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε επίσης ότι θέλει να ενισχύσει τη Frontex, ιδίως προκειμένου να επιταχυνθούν οι επιστροφές, καθώς και να αντιμετωπιστούν οι παράγοντες που τροφοδοτούν την παράτυπη μετανάστευση.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα δρομολογήσει την «Πρωτοβουλία για τις Δεξιότητες και τις Θέσεις Εργασίας των Νέων στη Μεσόγειο», με στόχο να περιορίσει ορισμένες από τις αιτίες που ωθούν τους νέους στην παράτυπη μετανάστευση.

9. Γάζα και Δυτική Όχθη: η λύση των δύο κρατών

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε και στην κατάσταση στη Μέση Ανατολή, υπογραμμίζοντας ότι «τα βαθιά δεινά στη Γάζα και η ανεξέλεγκτη βία των εποίκων στη Δυτική Όχθη έχουν επηρεάσει βαθιά τους Ευρωπαίους».

«Είναι ρόλος της Ευρώπης να κρατήσει ζωντανή τη φλόγα της λύσης των δύο κρατών», δήλωσε.

Η πρόεδρος της Επιτροπής αναφέρθηκε παράλληλα στην αδυναμία της ΕΕ να εξασφαλίσει τις απαραίτητες πλειοψηφίες για την επιβολή κυρώσεων κατά των ισραηλινών εποικισμών και υπουργών, κάτι που είχε υποσχεθεί στην περυσινή ομιλία της.

Η αποτυχία αυτή, όπως είπε, είναι «οδυνηρή για πολλούς Ευρωπαίους».

10. Εμπόριο και νέοι εμπορικοί δρόμοι

Η ΕΕ ενισχύει τους δεσμούς της με χώρες στον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, επιδιώκοντας να ενισχύσει τις εμπορικές της συμμαχίες.

Η Επιτροπή έχει επιταχύνει την προσπάθεια για εμπορικές συμφωνίες, υπογράφοντας συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία, το Μεξικό, την Αυστραλία και άλλες χώρες, στον απόηχο του παγκόσμιου εμπορικού πολέμου που ξεκίνησε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Τώρα η προσπάθεια αυτή περιλαμβάνει ένα νέο σχέδιο διασύνδεσης μεταξύ του Νότιου Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας, το οποίο, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, θα «τριπλασιάσει τις εμπορικές ροές και θα μειώσει δραστικά τους χρόνους μεταφοράς εμπορευμάτων έως το 2030».

Ενώ άλλες εμπορικές συμφωνίες αφορούσαν χώρες που θεωρούνται πολιτικά πιο κοντά στην ΕΕ, το νέο σχέδιο θα φέρει την Ένωση πιο κοντά σε ηγέτες όπως ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ.

11. Ενιαία αγορά και «gold-plating»

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε τα κράτη-μέλη να υπογράψουν ένα «σύμφωνο κατά του gold-plating», ανακοίνωσε η φον ντερ Λάιεν αναφερόμενη στην αναμόρφωση της ενιαίας αγοράς.

Η πρόταση, για την οποία δόθηκαν ελάχιστες λεπτομέρειες, στοχεύει στην πρακτική των εθνικών κυβερνήσεων να προσθέτουν επιπλέον εθνικούς κανόνες στις ευρωπαϊκές οδηγίες κατά τη μεταφορά τους στο εθνικό δίκαιο.

Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, το σωρευτικό αποτέλεσμα αυτών των πρόσθετων ρυθμίσεων είναι περισσότερη γραφειοκρατία.

«Η απλοποίηση δεν μπορεί να είναι μονόδρομος», είπε η πρόεδρος της Επιτροπής. «Όλα τα επίπεδα πρέπει να έχουν ευθύνη».

Η Επιτροπή έχει μειώσει, όπως δήλωσε, περίπου 17 δισ. ευρώ ετησίως το διοικητικό βάρος μέσω 12 πακέτων omnibus και τώρα θέλει τα κράτη-μέλη να κάνουν το ίδιο με τους δικούς τους κανόνες.

Η λογική αυτή ακολουθεί τη θέση του Μάριο Ντράγκι ότι αυτό που κρατά πίσω τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν είναι τόσο το ίδιο το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο όσο οι 27 διαφορετικές εθνικές εκδοχές του.

Η ίδια προσέγγιση βρίσκεται πίσω και από τον «Οδικό Χάρτη Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», τον οποίο η φον ντερ Λάιεν θέλει να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του επόμενου έτους.

Το πρόβλημα είναι ότι το gold-plating είναι κατά κύριο λόγο νόμιμο και συχνά δημοφιλές σε εθνικό επίπεδο.

Οι ευρωπαϊκές οδηγίες θέτουν ένα ελάχιστο επίπεδο απαιτήσεων, όχι ανώτατο όριο, και οι πρόσθετοι κανόνες συγκεντρώνονται κυρίως στους τομείς των τροφίμων, της εργασίας και της προστασίας των καταναλωτών, όπου οι κυβερνήσεις τους πρόσθεσαν επειδή το ζητούσαν οι ψηφοφόροι.

Η Γαλλία, για παράδειγμα, υπερασπίζεται εδώ και χρόνια τους εθνικούς κανόνες της για την επισήμανση τροφίμων απέναντι στις Βρυξέλλες.

Η φον ντερ Λάιεν δεν διευκρίνισε εάν το σύμφωνο θα αφορά και τα υφιστάμενα πρόσθετα εθνικά μέτρα ή μόνο τη μελλοντική αποφυγή επαναλήψεων στη νομοθεσία.

12. Νέοι ευρωπαϊκοί φόροι και ο επόμενος προϋπολογισμός

Η φον ντερ Λάιεν άσκησε πίεση στις εθνικές κυβερνήσεις να εγκρίνουν νέους φόρους σε επίπεδο ΕΕ για τη χρηματοδότηση του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της Ένωσης.

«Για να είμαι απολύτως σαφής, ο προϋπολογισμός μας αφορά το μέλλον μας. Και κάθε σύγχρονος προϋπολογισμός χρειάζεται νέους ίδιους πόρους», δήλωσε, χρησιμοποιώντας τον όρο με τον οποίο η ΕΕ αναφέρεται στους ευρωπαϊκούς φόρους και άλλα έσοδα που εισρέουν απευθείας στον προϋπολογισμό της.

Η πρόταση της Επιτροπής να συγκεντρώσει περισσότερα από 60 δισ. ευρώ μέσω νέων επιβαρύνσεων έχει συναντήσει αντιδράσεις στις εθνικές πρωτεύουσες.

Η φον ντερ Λάιεν, ωστόσο, ζήτησε από τις κυβερνήσεις να μετακινηθούν από τις σημερινές τους θέσεις.

13. Γυναίκες και δικαιώματα

Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι, ενώ ορισμένοι επιθυμούν να κάνουν πίσω στα δικαιώματα των γυναικών, «οι γυναίκες είναι εδώ για να μείνουν» στις θέσεις εξουσίας στην Ευρώπη.

Η αναφορά της προκάλεσε θερμό χειροκρότημα και επευφημίες από το ακροατήριο.

14. Social media και ανήλικοι

Η πρόεδρος της Επιτροπής αναφέρθηκε επίσης συγκεκριμένα στο σχέδιο της Κομισιόν για την απαγόρευση της πρόσβασης στα social media των ανηλίκων, αναπτύσσοντας ένα κλιμακωτό μοντέλο πρόσβασης ανά ηλικία για τους εφήβους από 13 ετών και πάνω.

Πηγή: tovima.gr