Του ΙΩΑΝΝΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ
Ο για πρώτη φορά απειλημμένος, εδώ και δεκαέξι χρόνια, Πρόεδρος της Τουρκίας Tayip Erdogan, με τη χθεσινή συντριπτική νίκη του στις προεδρικές εκλογές, επιστρέφει σαν πανίσχυρος αρχηγός της χώρας του, προκειμένου να εδραιώσει περαιτέρω την εξουσία του, όπως του δίνει τα εργαλεία να το πράξει το νέο σύνταγμα της χώρας.
Είναι βέβαιο πως πρώτη ανησυχία των Τούρκων και φυσικά του Erdogan θα αποτελέσει η οικονομική κατάσταση της χώρας που αποτέλεσε και την κινητήρια δύναμη πίσω από αυτήν την προεκλογική εκστρατεία. Ήταν η απειλή μιας επικείμενης οικονομικής κρίσης που ανάγκασε του τούρκο πρόεδρο να προσφύγει σε πρόωρες και τόσο η εσωτερική αγορά όσο και οι διεθνείς αγορές περιμένουν τις πρώτες του αποφάσεις προκειμένου να δουν αν η Τουρκία θα οδηγηθεί σε ένα καλύτερο μέλλον ή σε αναγκαστική πορεία προς το ΔΝΤ.
Ο κατάλογος των παθήσεων είναι μεγάλος. Η τουρκική λίρα έχει χάσει σχεδόν το 20% της αξίας της έναντι του δολαρίου από τις αρχές του έτους. Ο πληθωρισμός υπερβαίνει το 12%. Η ανεργία είναι περίπου 17%. Και η αβεβαιότητα σχετικά με το εκλογικό αποτέλεσμα επιδείνωσε τις ανησυχίες της αγοράς και των επενδυτών για την Τουρκία. Κι είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε πως θα «μετρήσουν» την εκλογή του.
Την ώρα που γραφόντουσαν αυτές οι γραμμές δεν ήταν ακόμη σταθερό το εκλογικό αποτέλεσμα σχετικά με το σχηματισμό της νέας Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης. Οι προοπτικές της εισόδου στη βουλή του HDP,των Κούρδων ήταν οριακές και η παρουσία τους θα στερήσει πολύτιμους βουλευτές από τον κυβερνητικό συνασπισμό αφαιρώντας από τον Erdogan, την ευκολία μιας φιλοκυβερνητικής πλειοψηφίας.
Οι Κεμαλιστές εξακολουθούν να έχουν το ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενώ σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες, εν μέσω προεκλογικής μάχης, υπήρξαν συζητήσεις για τη δημιουργία ενός νέου σύγχρονου πολιτικού κόμματος, προέκταση των αναζητήσεων της τουρκικής αστικής τάξης, που είδε ότι πλέον δεν μπορεί να εκφραστεί από τις ακραίες φωνές των μεγάλων πρωταγωνιστών.
Μαζί με την οικονομία, η πιο σημαντική απόφαση που καλείται να λάβει ο τούρκος πρόεδρος, είναι η περεταίρω σχέση του με τη Μόσχα και τις στρατηγικές της επιδιώξεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Οι ΗΠΑ, χωρίς να βιάζονται, θεωρούν για πρώτη φορά ότι του δόθηκε όλος ο χρόνος για να λάβει τις οριστικές του αποφάσεις και το τέλος αυτού του χρόνου συμπίπτει με τις εκλογές.
Αυτή του η απόφαση, αν δηλαδή θα παραμείνει στα όρια της δυτικής συμμαχίας, με όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό το γεγονός ή θα κινηθεί ανεξάρτητα όχι μόνο θα καθορίσουν το μέλλον της Τουρκικής Δημοκρατίας τα επόμενα χρόνια αλλά σε μεγάλο βαθμό και το μέλλον της χώρας μας.
Η προσπάθεια του Tayip Erdogan, να προσπαθήσει να ρίξει «γέφυρες» στην ΕΕ και ειδικότερα στη Γερμανία επιχειρώντας μια διάσπαση των χωρών του ΝΑΤΟ προκειμένου να βρει «συμμάχους» έχει απορριφθεί, παρά το γεγονός πως το Βερολίνο επιθυμεί «καλές σχέσεις» με την Άγκυρα για λόγους όχι τόσο στρατηγικούς όσο, κυρίως, επίλυσης πρακτικών ζητημάτων όπως το προσφυγικό, τις γερμανικές επενδύσεις στην Τουρκία και το ρόλο της στην επίλυση του Συριακού.
Το Βερολίνο όμως γνωρίζει, ιδιαίτερα αυτή την κρίσιμη στιγμή της μάχης με την Ουάσιγκτον για τις «κυρώσεις», πως δεν της χρειάζεται να δείξει … αντιαμερικανισμό πλησιάζοντας τον Erdogan.
Του πανίσχυρου, πλέον, Τούρκου Προέδρου του απομένει ο φίλος του, Vladimir Putin. ¨Όμως κι αυτός ζητά «άρτον και ύδωρ». Δηλαδή στροφή στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, επίλυση του Συριακού σύμφωνα με τα σχέδια της Μόσχας, την συγκρότηση μιας συμμαχίας στη Μ. Ανατολή με την Συρία, Ιράν και δυνάμεις του Λιβάνου στηριζόμενη από τη Μόσχα, σαν αντίβαρο στη συμμαχία που οι ΗΠΑ επιχειρούν να δημιουργήσουν με άξονα το Ισραήλ και τη Σ. Αραβία και γύρω τους χώρες του Κόλπου, την Αίγυπτο και την Ιορδανία.
Σε όλα αυτά θα έχουμε σύντομα τις πρώτες απαντήσεις του Tayip Erdogan…
