Επιμέλεια Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου – Δημ.Κατσίνη
Παραθέτω συνοπτική περίληψη (ChatGpt) άρθρου του καθηγητή Don Munichan, στο οποίο αναλύεται, γιατί οι ΗΠΑ βιώνουν ήδη “Ανταγωνιστικό αυταρχισμό” (Competitive Authoritarianism) https://donmoynihan.substack.com/p/the-authoritarian-checklist. Ένα σύστημα θεωρείται Ανταγωνιστικός Αυταρχισμός όταν γίνονται μεν τυπικά εκλογές, αλλά η κατεστημένη εξουσία, έχοντας αλλοιώσει τους όρους ανταγωνισμού, κάνει αδύνατη ή πολύ δύσκολη την νίκη της αντιπολίτευσης, Τυπικά παραδείγματα ανάλογων καθεστώτων είναι η Ρωσία, Τουρκία κλπ.
Σύνοψη – The Authoritarian Checklist (Don Moynihan, 28/8/2025)
Οι ΗΠΑ έχουν μετατραπεί σε “ανταγωνιστικό αυταρχικό καθεστώς”, όπου οι εκλογές συνεχίζουν να υπάρχουν, αλλά οι θεσμοί και οι ελευθερίες διαβρώνονται συστηματικά. Το πλαίσιο είναι η δεύτερη θητεία του Τραμπ, που πλέον ακολουθεί μεθοδικά μια “αυταρχική λίστα ελέγχου”.
1. Έλεγχος της κρατικής γραφειοκρατίας
- Μαζικές απολύσεις/παραιτήσεις δημοσίων υπαλλήλων, ιδιαίτερα σε υπηρεσίες με προοδευτικές αποστολές.
- Απαίτηση προσωπικής πίστης στον Τραμπ, παρακάμπτοντας τη νομιμότητα και τις συνταγματικές εγγυήσεις.
- Άρση συλλογικών δικαιωμάτων, αμφισβήτηση της μονιμότητας στο δημόσιο, με στήριξη από το Ανώτατο Δικαστήριο.
2. Έλεγχος του στρατού
- Εκκαθαρίσεις ανώτατων αξιωματικών και ιδεολογική αναδιαμόρφωση των συμβόλων (π.χ. αποκατάσταση Συνομοσπονδιακών μνημείων).
- Απομάκρυνση γυναικών, μειονοτήτων και ΛΟΑΤΚΙ+ από υπηρεσία.
- Αυξημένη χρήση στρατού σε εσωτερικές υποθέσεις (π.χ. διαδηλώσεις), δημιουργία “ειδικών μονάδων” Εθνοφρουράς για κοινωνικές αναταραχές.
3. Έλεγχος της εσωτερικής ασφάλειας
- Μεγέθυνση της υπηρεσίας μετανάστευσης ICE (Immigration and Customs Enforcement) σε σημείο που να μοιάζει με παραστρατιωτική δύναμη.
- Χρήση FBI και Border Patrol για εκφοβισμό πολιτικών αντιπάλων.
- Συστήματα ασφαλείας μετατρέπονται σε όργανα πολιτικής καταστολής.
4. Έλεγχος του νομικού συστήματος
- Το Υπουργείο Δικαιοσύνης λειτουργεί ως προσωπικό νομικό γραφείο του Προέδρου.
- Ανεξάρτητοι εισαγγελείς και δικαστές εκφοβίζονται ή απομακρύνονται.
- Ανώτατο Δικαστήριο νομιμοποιεί υπερεξουσίες προέδρου, αγνοώντας ισορροπίες.
5. Έλεγχος της κοινωνίας των πολιτών & των επιχειρήσεων
- Μεγάλα δικηγορικά γραφεία αναγκάζονται να υποστηρίζουν τον Τραμπ, αποσύροντας βοήθεια από αντίπαλους πελάτες.
- Επιχειρήσεις τιμωρούνται ή ανταμείβονται βάσει “δείκτη νομιμοφροσύνης”.
- Παράδειγμα: απόλυση ιερέων που διαμαρτυρήθηκαν για απέλαση ασυλούχου.
6. Έλεγχος της ανώτατης εκπαίδευσης
- Μοντέλο Όρμπαν: ποινικοποίηση φοιτητικών διαμαρτυριών, διώξεις πανεπιστημιακών.
- Στέρηση χρηματοδοτήσεων, υποτροφιών, βίζας, και φοροαπαλλαγών για “μη αρεστές” σχολές.
- Πολιτικά διορισμένοι αντικαθιστούν επιστήμονες στη διαχείριση ερευνητικών κονδυλίων.
7. Έλεγχος των ΜΜΕ
- Κατάργηση δημόσιας χρηματοδότησης (π.χ. PBS, Voice of America).
- Συγχώνευση κυβέρνησης-συντηρητικών μέσων (Fox News, NewsMax).
- Πίεση/αγωγές σε επικριτικά μέσα (π.χ. Media Matters).
- Αυτολογοκρισία ακόμη και σε φιλελεύθερα κανάλια, υπό απειλή παρεμβάσεων FCC.
8. Έλεγχος των εκλογών
- Αλλαγές εκλογικών περιφερειών (gerrymandering) υπέρ Ρεπουμπλικανών.
- Προτάσεις για ομοσπονδιακούς περιορισμούς στην επιστολική ψήφο.
- Εκφοβισμός/παραιτήσεις εκλογικών αξιωματούχων λόγω απειλών.
- Διορισμός αρνητή εκλογών ως επικεφαλής “ασφάλειας εκλογών”.
Κεντρικά συμπεράσματα
- Η ταχύτητα συγκέντρωσης εξουσιών είναι άνευ προηγουμένου, με δύο βασικούς παράγοντες:
- Μαθήματα από την πρώτη θητεία και έτοιμα σχέδια στελεχών.
- Αποδοχή/συνενοχή κρίσιμων θεσμών, ιδιαίτερα του Ανώτατου Δικαστηρίου.
- Η κοινωνία και τα ΜΜΕ συχνά παραπλανώνται, αντιμετωπίζοντας τις κινήσεις ως “κανονική” πολιτική αντιπαράθεση αντί για συστηματική αυταρχική στρατηγική.
- Η ιδέα ότι “οι εκλογές θα λύσουν το πρόβλημα” είναι αυταπάτη, καθώς οι ίδιοι οι θεσμοί των εκλογών διαβρώνονται.
- Η επόμενη “ανασυγκρότηση” (αν υπάρξει) θα απαιτήσει ριζικά μέτρα, όχι απλή επιστροφή σε προτέρα δημοκρατικά στάνταρ.”



