Οι περιπέτειες της παγκόσμιας οικονομίας δεν τελειώνουν με τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν και με το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ.
Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου
Σίγουρα, οι 100 μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες στον κόσμο ήδη κάθονται πάνω σε 90 δις. δολλάρια έκτακτα κέρδη, απότοκα ενός πολέμου που ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι θα τελειώσει σε μια εβδομάδα. Περί αυτού τον είχαν διαβεβαιώσει οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, αλλά και ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπεντζαμίν Νετανιάχου.
Αυτό όχι μόνον δεν συνέβη, αλλά σήμερα γίνεται προσπάθεια να συσκοτιστεί μια ακόμη αμερικανική πολεμική αποτυχία.
Μια αποτυχία όμως, εξόχως αποδοτική για συγκεκριμένες εταιρείες και συγκεκριμένα πρόσωπα, που έκλεισαν το στενό του Ορμούζ και τώρα προσπαθούν να το ξανανοίξουν με όρους χειρότερους από αυτούς που ίσχυαν όταν ήταν ανοικτό. Τεράστια «επιτυχία» για το δίδυμο Τραμπ – Νετανιάχου που σήμερα ανταλλάσσουν τηλεφωνικά τα γνωστά «γαλλικά»…..
Μέσα σε αυτό το τοπίο, γεγονός είναι ότι ο κόσμος δεν θα βγει αλώβητος από τις πολεμικές επιχειρήσεις των τελευταίων μηνών στη Μέση Ανατολή.
Μπορεί μετά από τις τελευταίες ηλεκτρονικές υπογραφές ίειρηνευτικής συμφωνίας η τιμή του βαρελιού αργού Brent να έπεσε κάτω από το όριο των 80 δολαρίων, πλην όμως η εξέλιξη αυτή από μόνη της δεν λέει πολλά. Διότι θα χρειαστεί χρόνος μέχρι η θαλάσσια κυκλοφορία στο στενό να επιστρέψει στο προπολεμικό της επίπεδο, προειδοποιούν οι ειδικοί της Oxford Economics σε σημείωμα τους. Εκτός από τις διακοπές που επηρέασαν τη μεταφορά βαρελιών, αρκετές υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου υπέστησαν σοβαρές ζημιές στην περιοχή του Κόλπου. Ένα παράδειγμα είναι η μονάδα LNG RAMS Laffan στο Κατάρ, η οποία μετά τα πλήγματα που δέχτηκε, για να επαναλειτουργήσει όπως πριν, θα απαιτηθούν κάποια χρόνια. Πέραν αυτών των πτυχών,«….η σύγκρουση θα πρέπει να ωθήσει τις κυβερνήσεις και τις εταιρείες να δημιουργήσουν αυξημένα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου για να προστατευτούν από κραδασμούς….», δήλωσε ο Julien Marcilly, επικεφαλής οικονομολόγος της Global Sovereign Advisory. Ως αποτέλεσμα, «οι ενεργειακές εντάσεις θα μπορούσαν να παγιωθούν καθώς η προσφορά θα δυσκολευτεί να επιστρέψει στο προ κρίσης επίπεδο λόγω ζημιών στις εγκαταστάσεις παραγωγής, ενώ η ζήτηση θα τονωθεί από αυτή την ανάγκη αποθήκευσης».
Οι εντάσεις για άλλες πρώτες ύλες – όπως το αλουμίνιο ή το θείο – έχουν προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις. «Ορισμένες βιομηχανίες αναγκάστηκαν να προσαρμόσουν σημαντικά την παραγωγή τους ενόψει της αύξησης των τιμών των εισροών», λέει ο Ruben Nizard, οικονομολόγος της γαλλικής Coface. Ακόμα κι αν πέσουν οι τιμές, η επανεκκίνηση των βιομηχανικών μονάδων μπορεί να πάρει χρόνο, λόγω τεχνικών και υλικοτεχνικών περιορισμών».
Για παράδειγμα, η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση και το γεγονός αυτό δεν αφήνει ανεπηρέαστη την ευρωπαϊκή οικονομία «….Υπό αυτή την έννοια θα πρέπει να δει κανείς ποιες θα είναι οι αρνητικές επιπτώσεις του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν – Ισραήλ και σε χώρες με υψηλό τουρισμό, όπως η Ελλάδα….», τονίζει ο κ.Υβ Ντορσέ, Βέλγος σύμβουλος επιχειρήσεων με γνώση της τουριστικής αγοράς.
Μια άλλη πηγή ανησυχίας είναι ότι η τρίμηνη και πλέον κρίση του Ορμούζ – ένα προηγουμένως αδιανόητο σενάριο – έχει δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την εργαλειοποίηση στρατηγικών σημείων διέλευσης. «Η αντίληψη του κινδύνου στην περιοχή του Κόλπου έχει αλλάξει μόνιμα», σημειώνει ο Julien Marcilly. Απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις για την επισκευή κατεστραμμένων εγκαταστάσεων και για την κατασκευή μεταφορών που αποφεύγουν τα Στενά. Οι ασφαλιστικές εταιρείες θα μπορούσαν τώρα να χρεώνουν υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου για τα περάσματα πλοίων από το Στενό». Στο έδαφος, οι διάφοροι οικονομικοί παίκτες προσαρμόζονται στη νέα κατάσταση: η πλοιοκτήτρια MSC ανακοίνωσε στις αρχές Μαΐου μια νέα σύνδεση μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, εν μέρει με φορτηγά, ενώ η Adnoc των Εμιράτων σχεδιάζει να διπλασιάσει τη χωρητικότητα του αγωγού της παρακάμπτοντας τα στενά του Ορμούζ έως το 2027.
Σημαντικές θα είναι οι επιπτώσεις του πολεμικού για τη ΝΑ Ασία, μια περιοχή που τροφοδοτεί με ανάπτυξη την παγκόσμια οικονομία και στηρίζει με τον τρόπο αυτό μεγάλο μέρος και της ευρωπαϊκής οικονομικής ανάπτυξης.
«…..Για τη Νοτιοανατολική Ασία, είναι καιρός να σκεφτούμε την ενεργειακή της ασφάλεια. Εξαρτώμενη από τις εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή, η περιοχή έχει πληγεί σκληρά από την κρίση. Οι Φιλιππίνες έχουν εισαγάγει μια τετραήμερη εβδομάδα σε ορισμένες κυβερνητικές υπηρεσίες και κρατικές επιχειρήσεις, ενώ η τηλεργασία για τους δημόσιους υπαλλήλους έχει ενθαρρυνθεί στην Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ….», υποστηρίζουν στελέχη της Διεθνούς Επιτροπής Ενέργειας και τονίζουν γιατί πρέπει να αποφευχθεί μια νέα κρίση.
Και από την άποψη αυτή, η τελευταία απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να αυξήσει τα βασικά της επιτροπής κατά 25 μονάδες βάσης, είναι φάρμακο με πικρή γεύση.
Αυτό το έχει υπόψη του ο άνθρωπος που θέλει να ξανακάνει «μεγάλη» την Αμερική;
