Κορονοϊός: η κινεζική εκστρατεία προπαγάνδας στην Ευρώπη

Στις 12 Μαρτίου, η Κίνα έστειλε στην Ιταλία μια ομάδα αποτελούμενη από ιατρικό προσωπικό εννέα ατόμων μαζί με περίπου 30 τόνους εξοπλισμού σε μια πτήση που διοργανώθηκε από τον Κινεζικό Ερυθρό Σταυρό. Στη φωτογραφία: Ο Francesco Vaglia, διευθυντής της λοιμωξιολογικής κλινικής του νοσοκομείου Spallanzani (δεξιά) μιλά σε μέλη μιας αντιπροσωπείας Κινέζων γιατρών στη Ρώμη στις 14 Μαρτίου 2020. (Φωτό από τον Andreas Solaro/AFP μέσω Getty Images)

Η κινεζική κυβέρνηση έχει πραγματοποιήσει ταχείες αποστολές ιατρικής βοήθειας στην Ευρώπη, η οποία έχει γίνει το επίκεντρο της πανδημίας του κορονοϊού που πρωτοεμφανίστηκε στην κινεζική πόλη Γιουχάν. Αυτή η γενναιόδωρη κίνηση φαίνεται να αποτελεί μέρος μιας προσπάθειας δημοσίων σχέσεων του Κινέζου προέδρου Xi Jinping και του Κομμουνιστικού Κόμματος προκειμένου να εκτρέψουν τις επικρίσεις σχετικά με την ευθύνη τους για τη θανατηφόρα επιδημία.

Η εκστρατεία του Πεκίνου να θεωρηθεί παγκόσμιος ευεργέτης μπορεί να αποφέρει αποτελέσματα στην Ευρώπη, όπου διεφθαρμένοι πολιτικοί ηγέτες φοβούνται εδώ και καιρό τον ανταγωνισμό του δεύτερου μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό που παραμένει ασαφές είναι εάν οι Ευρωπαίοι πολίτες, οι οποίοι φέρουν το βάρος των δεινών που προκαλούνται από την επιδημία, θα είναι τόσο πρόθυμοι ώστε να παραβλέψουν την κακοδιαχείριση των Κινέζων αξιωματούχων.

Σε αυτό που μπορεί να περιγραφεί μόνο ως γεωπολιτική ταπείνωση, η Ursula Von der Leyen, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του διοικητικού σκέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θεωρεί πως είναι «η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο», επαίνεσε έντονα την Κομμουνιστική Κίνα για τη δωρεά μιας αμελητέας ποσότητας ιατρικού εξοπλισμού στο ευρωπαϊκό μπλοκ. Στις 18 Μαρτίου, έγραψε στο twitter:

«Μίλησα με τον Κινέζο πρωθυπουργό Li Keqiang, ο οποίος ανακοίνωσε ότι η Κίνα θα παράσχει 2 εκατομμύρια χειρουργικές μάσκες, 200.000 μάσκες N95 & 50.000 δοκιμαστικά κιτ. Τον Ιανουάριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση βοήθησε την Κίνα δωρίζοντας 50 τόνους εξοπλισμού. Σήμερα, είμαστε ευγνώμονες για την υποστήριξη της Κίνας. Χρειαζόμαστε ο ένας την υποστήριξη του άλλου σε περιόδους ανάγκης».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ήταν σε θέση να παράσχει ουσιαστική βοήθεια στην Ιταλία, το τρίτο μεγαλύτερο μέλος του ευρωπαϊκού μπλοκ, η οποία έχει πληγεί ιδιαίτερα σοβαρά από τον ιό. Αφού η Γερμανία, το πιο ισχυρό μέλος της ΕΕ, απαγόρευσε την εξαγωγή εξοπλισμού ιατρικής προστασίας για να αποφύγει ελλείψεις σε μάσκες, γάντια και στολές, η Κίνα επενέβη.

Στις 12 Μαρτίου, η Κίνα έστειλε στην Ιταλία μια ομάδα αποτελούμενη από ιατρικό προσωπικό εννέα ατόμων μαζί με περίπου 30 τόνους εξοπλισμού σε μια πτήση που διοργανώθηκε από τον Κινεζικό Ερυθρό Σταυρό. Ο επικεφαλής του Ιταλικού Ερυθρού Σταυρού, Francesco Rocca, δήλωσε ότι η αποστολή «αποκάλυψε τη δύναμη της διεθνούς αλληλεγγύης». Πρόσθεσε:

«Σε αυτή τη στιγμή έντονης πίεσης και μεγάλης δυσκολίας, νιώθουμε ανακούφιση από αυτή την άφιξη προμηθειών. Είναι αλήθεια ότι αυτό θα βοηθήσει μόνο προσωρινά, αλλά εξακολουθεί να είναι σημαντικό. Έχουμε απελπιστική ανάγκη αυτές τις μάσκες τώρα. Χρειαζόμαστε αναπνευστήρες που ο Ερυθρός Σταυρός θα δωρίσει στην κυβέρνηση. Αυτή είναι σίγουρα μια πολύ σημαντική δωρεά για τη χώρα μας».

Τις τελευταίες μέρες, η Κίνα έστειλε επίσης βοήθεια σε:

• Ελλάδα, 21 Μαρτίου. Ένα αεροσκάφος της Air China που μετέφερε 8 τόνους ιατρικού εξοπλισμού —όπως 550.000 χειρουργικές μάσκες και άλλα είδη, μαζί με προστατευτικό εξοπλισμό, γυαλιά, γάντια και καλύμματα παπουτσιών— έφτασε στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Ο Κινέζος Πρεσβευτής στην Ελλάδα Zhang Qiyue ανέφερε τα λόγια του Αριστοτέλη: «Τι είναι φίλος; Μία ψυχή που ζει σε δύο σώματα». Είπε ότι «οι δύσκολες στιγμές αποκαλύπτουν τους αληθινούς φίλους» και ότι η Κίνα και η Ελλάδα «συνεργάζονται στενά στον αγώνα κατά του κορονοϊού». «Αυτό», είπε, «επιβεβαιώνει για μια ακόμη φορά τις εξαιρετικές σχέσεις και τη φιλία μεταξύ των δύο λαών».
• Σερβία, 21 Μαρτίου. Η Κίνα έστειλε έξι γιατρούς, αναπνευστήρες και ιατρικές μάσκες στη Σερβία για να βοηθήσει το Βελιγράδι να σταματήσει τη διάδοση της μόλυνσης από τον κορονoϊό. «Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Πρόεδρο Xi Jinping, το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα και τον κινεζικό λαό», δήλωσε ο Πρόεδρος της Σερβίας Aleksandar Vucic. Ο Πρέσβης της Κίνας στο Βελιγράδι, Chen Bo, δήλωσε ότι η βοήθεια ήταν ένα σημάδι της «ισχυρής φιλίας» μεταξύ των δύο χωρών. Το κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua ανέφερε: «Ο Πρόεδρος Xi αποδίδει μεγάλη σημασία στην ανάπτυξη των σχέσεων Κίνας-Σερβίας και πιστεύει ότι μέσω της κοινής μάχης ενάντια στην επιδημία, η μακροχρόνια φιλία των δύο χωρών θα υποστηριχθεί θερμά από το λαό τους. Η στρατηγικής σημασίας συνεργασία των δύο χωρών θα γίνει βαθύτερη και θα ανέλθει σε υψηλότερο επίπεδο».
• Ισπανία, 21 Μαρτίου. Ο ιδρυτής και πρόεδρος της κινεζικής τεχνολογικής εταιρείας Huawei, Ren Zhengfei, δώρισε ένα εκατομμύριο μάσκες. Αναμενόταν να φτάσουν στο αεροδρόμιο της Σαραγόσα στη βορειοανατολική Ισπανία στις 23 Μαρτίου. Οι μάσκες θα αποθηκευτούν σε μια αποθήκη που ανήκει στο ισπανικό κατάστημα ρουχισμού Zara. Από εκεί, η Ζάρα θα θέσει το δίκτυο εφοδιαστικής της στην υπηρεσία της ισπανικής κυβέρνησης. Αυτή η αποστολή ίσως είναι η πρώτη από πολλές, καθώς δεκάδες Kινέζοι προμηθευτές που έχουν συνεργαστεί με τη Zara εδώ και χρόνια λέγεται ότι είναι πρόθυμοι να στείλουν υλικό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προειδοποίησαν την Ισπανία για τον κίνδυνο ασφάλειας που ενυπάρχει στο άνοιγμα των δικτύων επικοινωνίας πέμπτης γενιάς στους Κινέζους παρόχους κινητής τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένης της Huawei.
• Τσεχική Δημοκρατία, 21 Μαρτίου. Ένα ουκρανικό εμπορικό αεροσκάφος που φέρεται να μετέφερε 100 τόνους ιατρικού εξοπλισμού από την Κίνα έφθασε στο αεροδρόμιο της Pardubice, μιας πόλης που βρίσκεται 100 χιλιόμετρα ανατολικά της Πράγας. Στις 20 Μαρτίου, ένα κινεζικό αεροπλάνο με ένα εκατομμύριο μάσκες έφτασε στην Τσεχική Δημοκρατία, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, παράγγειλε άλλους 5 εκατομμύρια αναπνευστήρες από την Κίνα, μαζί με 30 εκατομμύρια μάσκες και 250.000 σύνολα προστατευτικού ιματισμού.
• Γαλλία, 18 Μαρτίου. Η Κίνα έστειλε στη Γαλλία, τη δεύτερη ισχυρότερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια παρτίδα ιατρικών προμηθειών, όπως προστατευτικές μάσκες, χειρουργικές μάσκες, προστατευτικές στολές και ιατρικά γάντια. Η κινεζική πρεσβεία στη Γαλλία έγραψε στο twitter: «Ενωμένοι θα νικήσουμε!» Την επόμενη μέρα, η Κίνα έστειλε μια δεύτερη παρτίδα προμηθειών. Η κινεζική πρεσβεία έγραψε στο twitter: «Ο κινεζικός λαός είναι δίπλα στον γαλλικό λαό. Η αλληλεγγύη και η συνεργασία θα μας επιτρέψουν να ξεπεράσουμε αυτή την πανδημία».
• Ολλανδία, 18 Μαρτίου. Οι εταιρείες China Eastern Airlines, China Southern Airlines και Xiamen Airlines, που συνεργάζονται με την KLM Royal Dutch Airlines, δώρισαν 20.000 μάσκες και 50.000 γάντια. Η αποστολή έφτασε στο αεροδρόμιο Schiphol του Άμστερνταμ με πτήση της Xiamen Airlines. «Αυτές είναι εξαιρετικά δύσκολες στιγμές για τη χώρα μας και την εταιρεία μας, γι ‘αυτό είμαστε πολύ ευχαριστημένοι με αυτή τη βοήθεια προς την KLM και την Ολλανδία», δήλωσε ο CEO της KLM Pieter Elbers. «Λιγότερο από δύο μήνες πριν, η KLM έκανε δωρεά στην Κίνα, και τώρα η Κίνα μας βοηθάει με τόσο υπέροχο και γενναιόδωρο τρόπο».
• Πολωνία, 18 Μαρτίου. Η κινεζική κυβέρνηση υποσχέθηκε να στείλει στην Πολωνία δεκάδες χιλιάδες προστατευτικά είδη και 10.000 δοκιμαστικά κιτ κατά του κορονοϊού. Στις 13 Μαρτίου, η κινεζική πρεσβεία στη Βαρσοβία χρηματοδότησε μια τηλεδιάσκεψη κατά την οποία εμπειρογνώμονες από την Κίνα και την Κεντρική Ευρώπη μοιράστηκαν τις γνώσεις τους σχετικά με την αντιμετώπιση του κορονοϊού. Ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας Jacek Czaputowicz ευχαρίστησε την Κίνα για την υποστήριξή της και τόνισε την ανάγκη για συνεχή συνεργασία με το Πεκίνο, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής εμπειριών για την καταπολέμηση της πανδημίας.
• Βέλγιο, 18 Μαρτίου. Στο αεροδρόμιο της Λιέγης προσγειώθηκε ένα κινεζικό εμπορικό αεροσκάφος με 1,5 εκατομμύρια μάσκες. Οι μάσκες, οι οποίες θα διανεμηθούν στο Βέλγιο, τη Γαλλία και τη Σλοβενία, δωρίστηκαν από τον Jack Ma, τον ιδρυτή του Alibaba, ενός κινεζικού κολοσσού ηλεκτρονικού εμπορίου γνωστού ως «Amazon της Κίνας».
• Τσεχική Δημοκρατία, 18 Μαρτίου. Ένα αεροσκάφος που μετέφερε 150.000 δοκιμαστικά κιτ για τον κορονοϊό προσγειώθηκε στην Πράγα. Το Υπουργείο Υγείας κατέβαλε περίπου 14 εκατομμύρια CZK (550.000 δολάρια) για 100.000 δοκιμαστικά κιτ, ενώ άλλα 50.000 κιτ πληρώθηκαν από το Υπουργείο Εσωτερικών. Τη μεταφορά εξασφάλισε το Υπουργείο Άμυνας.
• Ισπανία, 17 Μαρτίου. Ένα κινεζικό αεροπλάνο με 500.000 μάσκες έφτασε στο αεροδρόμιο της Σαραγόσα. «Ο ήλιος βγαίνει πάντα μετά τη βροχή», δήλωσε ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping στον Ισπανό πρωθυπουργό Pedro Sánchez. Είπε ότι η φιλία μεταξύ Κίνας και Ισπανίας θα γίνει ισχυρότερη και οι διμερείς δεσμοί θα έχουν ένα φωτεινότερο μέλλον μετά την κοινή πάλη ενάντια στον ιό. Ο Xi δήλωσε ότι μετά την πανδημία, και οι δύο χώρες θα πρέπει να εντείνουν τις ανταλλαγές και τη συνεργασία σε ένα ευρύ φάσμα τομέων.
• Βέλγιο, 16 Μαρτίου. Μια άλλη αποστολή ιατρικών ειδών που δωρίστηκε από το Ίδρυμα Jack Ma και το Ίδρυμα Alibaba για την πρόληψη επιδημιών στην Ευρώπη έφτασε στο αεροδρόμιο της Λιέγης.

Το περιοδικό Fortune εξήγησε τα κίνητρα πίσω από την προώθηση της προπαγάνδας της Κίνας:

«Για την Κίνα, η προσέγγιση προς την Ευρώπη αποτελεί μέρος μιας προσπάθειας να αποκτήσει ξανά διεθνή ηγετικό ρόλο μετά από κάποιες συγκαλύψεις που βοήθησαν τον ιό να εξαπλωθεί πολύ πέρα από τα σύνορά της. Η κυβέρνηση του Προέδρου Xi Jinping προσπάθησε να σιωπήσει τους επικριτές, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιογράφων και των online σχολιαστών, και επίσης να διαδώσει θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με την προέλευση του ιού.

Από γεωπολιτική άποψη, η προσπάθεια της Κίνας να πλασαριστεί ως σωτήρας της Ευρώπης στοχεύει στη βελτίωση της θέσης της στην παγκόσμια σκηνή και στην προσπάθειά της να αντιμετωπίσει τον Τραμπ. Η Κίνα και οι ΗΠΑ βρίσκονται σε διαμάχη για να αποκτήσουν παγκόσμια επιρροή —το Πεκίνο έδιωξε περισσότερους από δώδεκα Αμερικανούς δημοσιογράφους αυτή την εβδομάδα— ενώ επιδιώκει επίσης να εκτρέψει τις επικρίσεις σχετικά με το χειρισμό της ασθένειας».

Σε συνέντευξη στην εφημερίδα Guardian της Βρετανίας, η Natasha Kassam, πρώην διπλωμάτης της Αυστραλίας, δήλωσε:

«Τώρα βλέπουμε Κινέζους αξιωματούχους και κρατικά ΜΜΕ να ισχυρίζονται ότι η Κίνα έδωσε χρόνο στον υπόλοιπο κόσμο για να προετοιμαστεί για την πανδημία αυτή. Γνωρίζουμε ότι η μηχανή προπαγάνδας της Κίνας είναι σε θέση να ξαναγράψει την ιστορία, αλλά τώρα βλέπουμε ότι αυτό συμβαίνει και στο εξωτερικό. Η νίκη της Κίνας ενάντια στον Covid-19 έχει ήδη καταγραφεί, και οι αρχές προσπαθούν πολύ σκληρά να ληφθεί αυτό το μήνυμα στο εξωτερικό».

Σε ένα κείμενο για την ισπανική έκδοση Libertad Digital, ο σχολιαστής Emilio Campmany εξήγησε με οξυδέρκεια:

«Η τεράστια κινεζική προπαγανδιστική μηχανή έχει ξεκινήσει. Στην Ιταλία αισθάνονται ―και έχουν βάσιμους λόγους γι αυτό― ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση τους εγκατέλειψε και είναι ευγνώμονες για τη βοήθεια που τους δίνει αυτή η ασιατική χώρα. Αυτό ενισχύθηκε με τον κατάλληλο τρόπο από τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης.

Πρόκειται για ένα προπαγανδιστικό εγχείρημα που κρύβει διάφορες αλήθειες. Η πρώτη και σημαντικότερη είναι ότι ο ένοχος για την πανδημία αυτή είναι το κινεζικό καθεστώς. Δεν υπάρχει καμία θεωρία συνωμοσίας που να το επισημαίνει αυτό. Αναγνωρίστηκε ευρέως ότι οι κινεζικές αγορές ζώντων ζώων αποτελούν πολύ σοβαρό κίνδυνο επιδημίας. Το πολύ αυστηρό κομμουνιστικό καθεστώς της λαϊκής δημοκρατίας, το οποίο ελέγχει τα πάντα για την ευημερία των πολιτών, δεν μπόρεσε να τις θέσει εκτός λειτουργίας. Κατά την εμφάνιση των πρώτων κρουσμάτων, χρειάστηκε πάρα πολύς καιρός για το εξαιρετικά αποτελεσματικό Κομμουνιστικό Κόμμα να αντιδράσει, ενώ αντί γι αυτό, αφιέρωσε τους μυριάδες πόρους του μόνο για να αποκρύψει την αλήθεια. Όταν δεν μπορούσε πλέον να κρύψει αυτό που συνέβαινε, παρενέβη βίαια και μόνο με αυτόν τον τρόπο κατάφερε να σταματήσει την επιδημία, αφού πρώτα, λόγω της αμέλειας, ο ιός εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο.

Το δεύτερο είναι ότι η κομμουνιστική βαρβαρότητα δεν είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική καταπολέμηση του ιού. Μπορούν να επιτευχθούν άπειρα καλύτερα αποτελέσματα με την καπιταλιστική νοημοσύνη, όπως έχει αποδείξει η Νότια Κορέα, η οποία, πολύ πιο ικανή από την Κίνα, δεν πληρώνει για να στέλνει είδη στη Δύση. Για μέρες τώρα, αυτή η χώρα έχει δείξει πόσο πολύτιμη μπορεί να αποδειχθεί η διεξαγωγή μαζικών τεστ. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος προς το παρόν, και το απίστευτο είναι πόσος πολύς καιρός χρειάστηκε για να το καταλάβουν αυτό οι Ιταλοί και οι Ισπανοί. Ωστόσο, αυτή η καθυστέρηση δεν είναι συνέπεια της μη ύπαρξης κομμουνιστικού καθεστώτος, αλλά μάλλον της διακυβέρνησης από ανίκανους, οι οποίοι, κυρίως στην περίπτωσή μας, είναι σοσιαλιστές και κομμουνιστές.

Η Κίνα θέλει να εκμεταλλευτεί αυτή τη συμφορά για να αποσπάσει την παγκόσμια ηγεσία από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η κομμουνιστική χώρα θα παρασκευάσει για εμάς τα πιο δραστικά φάρμακα για την καταπολέμηση του ιού. Θα ανακαλύψει το εμβόλιο πριν από οποιονδήποτε άλλο και θα το διανείμει παγκοσμίως σε χρόνο ρεκόρ. Θα αγοράσει τα περιουσιακά μας στοιχεία και θα επενδύσει στις χώρες μας για να σώσει την οικονομία μας. Τέλος, θα ισχυριστεί ότι είναι ο σωτήρας μας».

*Senior Fellow στο Gatestone Institute που εδρεύει στη Νέα Υόρκη.